محمود فاضلیبیرجندی این کتاب را بر پایهی ترجمهی آر. دبلیو. تامسون و مقابله با نسخهِی رابرت پتروسیا به فارسی برگردانده است. در توضیحات ناشر آمده است: «در اهمیت تاریخ سبئوس باید گفت که نگارش این کتاب مقارن سالهای خلافت معاویه (۴۰ تا ۶۰ ه.ق) پایان یافته است. این یعنی که تاریخ سبئوس قدیمترین و نزدیکترین منبع به رخدادهای دورهی فروافتادن ساسانیان و وقایع پیش و پس از آن است. سبئوس خواننده را به زمانی میبرد بسیار قدیمتر از منابع موجود تاریخی و باز مهمتر آنکه وی عمدتا از مشاهدات خود میگوید و فقط روایتگر روزگاران گذشته نیست. کتاب تاریخ منسوب به سبئوس به جمع خیلی اندک گاهشماریهایی تعلق دارد که در سدهی هفتم میلادی در عالم مسیحیت تألیف شده است. این کتاب مقارن آخرین سالهای نخستین مرحله از فتوحات مسلمانان به رشتهی تحریر درآمده و آن زمانی بوده که پیشرفتهای سهمگین عربها موقتا با وقفه روبهرو شده و بر همان اساس، امیدهایی در دل مسیحیان شکوفیده بود تا از خواب گران برخیزند و ای بسا که دیگر زمانهی پیروزیهای مسلمانان به سر آمده باشد.» Armenian History Attributed to Sebeos (Liverpool University Press - Translated Texts for Historians)
حالا جدا به منابع اولیه چجوری باید امتیاز داد؟ ترجمهش خوبه. یادداشتها بسیار مفیده. البته که متن کامل تاریخ سبئوس نیست. برای همین هم یک ستاره کم کردم.
در مطالعه تواریخ ارمنی/مسیحی همیشه باید یک نکته رو در نظر داشت؛ این نویسنده فقط روایت تاریخ ساسانی و روم و ارمنستان رو نمینویسند. برای اونها مسئله جدال حق و باطله. جدال مسیحیت با آدمهای ناراستکیش. به همین دلیل وقتی انوشیروان رو در آخر عمرش مسیحی میکنند نباید شگفتزده شد که این رو از کجا میگه. برای اون نویسنده قابل هضم نیست که یک شاه خوب به مسیح باور نداشته باشه پس حتما باید در بستر مرگ مسیحی شده باشه.😅 خلاصه که روح دینی شدیدا بر این کتابها حاکمه پس اگر میخونیدشون باید کنارش کلی چیز دیگه هم بخونید تا دید درستی به دست بیارید.
Really good. Sebeos manages not to inflict his Xian viewpoint on his neutral narrative of events. The historical commentary in a separate volume fills the picture out and picks out what one might miss or need explanation for eg the christianisation of the army in Egypt in league with the Greeks or that people, including Heraclius, were so convinced God was on the victorious Ismaelites' side they just gave in until their defeat at Constantinople when 'the host of soldiers were drowned ...for the sea opened its mouth and swallowed them' ie when God turned against them. The Ismaelites thought so too. They fought amongst themselves. Obviously they made a recovery but it did mean greater likelihood of resistance thereafter rather than facile submission. It's interesting to have so complete a version of these world-changing events from the fringe perspective of a small nation nonetheless affected by them.
کتاب بسیار خوبی است و خواندنش توصیه می شود. هرچند کتابهایی که در حکم کتاب های مرجع تاریخی محسوب می شوند، به این علت که نگاه محدودی را منتقل می کنند جهت آگاهی گسترده خواننده کمتر حرفه ای از آن دوره تاریخی جزو انتخاب های اول محسوب نمی شود، اما این کتاب به دلیل مقدمه بسیار عالی مترجم، پانویس های مبسوط و یادداشت های توضیحی در آخر هر فصل، ارزش بالایی برای خواندن دارد. پنج ستاره هم ندادم که بالاخره، خود تاریخ فقط پنج میگیرد و روایت از آن حتما پنج ستاره نمی گیرد🙃. حالا انگار نظر من هم مهمه🤪 و در آخر هم اینکه در صفحه ۲۷۵ و در توضیح پانویس شماره ۲ "دد ستمگر" را ساسانیان معرفی کرده، که به نظر می رسد اشتباه باشد و منظور باید اسماعیلیان باشد.
An excellent translation of a vital historical source. Armenia was closely involved in the war between Rome and Persia and this history fills in a few fascinating gaps.