De hemel is altijd paars van Sholeh Rezazadeh is een poëtische debuutroman van een groot literair talent.
Arghavan is een jonge Iraanse vrouw die nog maar kort in Nederland woont. Terwijl ze worstelt om een nieuw leven op te bouwen, wordt ze geplaagd door herinneringen aan haar jeugd in Iran. Een jeugd die paradijselijk begon maar een negatieve wending nam toen haar moeder van de ene op de andere dag vertrok en haar vader, haar steun en toeverlaat, verslaafd raakte aan opium. Ze nam daarop een radicaal besluit: ze liet het rauwe, bergachtige landschap van Iran definitief achter zich en vertrok naar het platste land ter wereld: Nederland.
Arghavan werkt in een tweedehandswinkel in Amsterdam, waar ze bevriend raakt met sommige klanten, zoals met Anna, een dove danseres, en de oude Johan, die het geluid van bomen opneemt. Ze verwondert zich over dit land waar iedereen haast heeft en waar het onmogelijk lijkt om met de ander verbonden te zijn. Dan wordt ze verliefd op Mees, een jonge muzikant, die haar wereld volkomen op z’n kop zet.
De hemel is altijd paars van Sholeh Rezazadeh is een zinnelijke roman over liefde en verlangen, over herinneringen en over de vraag of je de ander ooit echt kunt kennen.
Een prachtige ode aan de gevoelige mens. Over een klein meisje dat verdrinkt in de wereld van boeken die haar onttrekken aan de koude wereld die is gevuld met de geur van opium: de verslaving van haar vader. Het gaat over iemand missen, misschien zelfs rouwen, wanneer iemand wegvalt maar niet doodgaat. Arghavan stelt jou - de lezer - voor een lastig dilemma: moet je iemand die weg wil, maar waar je zoveel houd achternagaan? Of moet je hem juist laten gaan, zonder dat je weet waar hij naartoe gaat?
Arghavan is een vrouw die de wereld écht ziet en het zoveel meer kleur geeft dan alleen de kleur paars.
Prachtige passages die ik nog vaak zal herlezen:
Pagina 62: "Mijn vader zei altijd dat het leven en de wereld mooier worden door de gevoelige mensen, door dichters, schilders, maar er zijn bijna geen gevoelige mensen voor wie de wereld een mooie en makkelijke plek is."
Pagina 74: "Op de terugweg, in de metro, voel ik de warmte van tranen op mijn wangen, maar ik ben niet bang dat iemand die zal zien. Iedereen zit op zijn telefoon te kijken. Niemand kijkt me aan. (...) De enige persoon die tegen mij praat in de metro is de man die de stationsnamen uitspreekt en die zich excuseert voor het ongemak, terwijl hij helemaal niet weet wat een ongemak is."
Pagina 139: 'De eenzaamheid van deze boom was tenminste zichtbaar. Iedereen die hem zag, kon begrijpen waarom hij eenzaam was. Maar de eenzaamheid van de mens is niet te zien. Niemand weet wie de meest eenzame persoon ter wereld is. Niemand weet hoe diep onze wortels in de aarde moeten schieten om water te bereiken of om de andere wortels aan te raken,' zeg ik. 'Ja lieve dame, dat klopt. Maar wij mensen hebben benen. Denk je dat als die boom benen had gehad, hij daar al die jaren was blijven staan?'
Pagina 168: "Niemand weet in welke taal ik tranen krijg, in welke taal ik lach, in welke taal ik schreeuw. Geen enkele tram, taxi of trein kan me naar mijn bestemming brengen. Als ik verdwaal, verdwaalt ook mijn pijn."
Saai verhaal. Wereldvreemd hoofdpersonage, maar misschien was dat de bedoeling want ze is heel “gevoelig”. Rare en onlogische situaties. Ze praat 3x een half uur met een man die ook nog eens kapot onaardig is en is de rest van het boek OBSESSED ook al zegt ze zelf van niet. Random flashbacks. Kinderachtig geschreven. Personages voelen enorm bedacht en hebben weinig diepgang. Te hoog bomenknuffel gehalte voor mij.
Deze week las ik 'De hemel is altijd paars'. Een boek dat je niet snel moet lezen, terwijl je het verhaal achterelkaar uitleest. Dit klinkt tegenstrijdig en dat is het ook. Voor verhalen over mensen moet je tijd nemen. Tijd. Tijd die kostbaar is voor velen in de snelheid van het bestaan. Tijd die echter nodig is om iemand te leren kennen. Om deelgenoot te worden van verhalen, gedachten, gevoelens, achtergronden.
Ook of juist als je ontworteld uit een andere omgeving in een onbekende wereld bent terechtgekomen. De onbekende wereld kan zijn een streek, een andere provincie die andere kleuren en geuren herbergt dan die grote stad waar je als eenling passeert. Wat als je uit een land komt met een totaal andere cultuur, in beleving, in omgang, directheid, in handelen? In denken.
Arghavan is een jonge vrouw in Amsterdam, in Iran opgegroeid. Al de genoemde zintuiglijke waarnemingen en indrukken die je in je jeugd opdoet, blijven je een leven lang bij. En dan kom je in een grote stad waar alles om snelheid, up-to-date blijven, massa draait. Misschien lijkt, want in die massa zijn ook eenlingen die observeren, associatief denken, weemoedig, gevoelig kunnen zijn en met heimwee overdenken hoe de wereld van toen in het bestaan van nu een plaats te geven. Een paar ontstane nieuwe vriendschappen zijn meer dan goud waard.
De eerste hoofdstukken waren anders dan het vervolg, meer poëtisch geschreven dan het verdere boek. Verklaarbaar als je daarna leest dat deze eerst in het Perzisch waren geschreven. De moedertaal uit het vaderland. De taal waarin je mogelijk huilt en lacht. De tekst is rijk aan symboliek en heeft een melancholisch karakter. Niet vreemd als je je verplaatst in de hoofdpersoon. Een eenzaamheid die je zelfs in Nederland kunt ervaren binnen de zo verschillende streken.
Een eenzaamheid als kamerplanten, apart in potten zonder dat de noodzakelijke verbinding met de buurplant kan worden gemaakt voor voeding of bescherming zoals bij het wortelstelsel van bomen. Ieder apart. Ieder voor zich. Ieder een eigen horloge. Of geen. Loslaten en leven.
Oog voor de ander. Luisteren en tijd nemen. Het is zó belangrijk om een ontwortelde boom de kans te geven via de kleinste mogelijke uiteindjes grond onder de voeten te laten krijgen. Samen. Alle kleuren en figuren. Laten we deuren openen en de muziek van ontmoeting vieren. Daar word je rijk van.
Gedachten en notities door dit boek. Over het verdere verhaal zijn samenvattingen te vinden. Neem het tot je in momenten van rust en overdenk al die mooie zinnen. Wijsheden. 'Een mens loopt zijn liefde achterna, op het moment dat de liefde over is, komt hij op zijn eigen benen terug.' En zie uit naar een volgende roman met beelden over een land met bergen en zon. Mooi. Ook het omslag van Nanja Toebak.
Een boek dat schippert tussen een afstandelijke alledaagsheid en een poëtische ode aan de kunst traag en waarachtig te leven. Helaas overheerste voor mij dat eerste, monotone gevoel. Een metafoor die niet aankomt. De stukken die mij niet aangrepen voelden soms te jong, te kinderlijk, nog net onaf. Ik kon er niet in mee, en dat vergrootte de afstand. Ik had zo graag haar vader willen leren kennen, en Tabriz, en haar innerlijke leven buiten een onmogelijke liefde om.
Verliefd. Ik ben verliefd op Arghavan en op de wijze waarop Sholeh Rezazadeh haar laat verhalen over de natuur, de bomen, dansen, kleuren, glimlachen en de liefde. Het is prachtig hoe zij haar wortels in de Iraanse cultuur laat zien in relatie tot de Nederlandse omgeving waarin zij zich nu bevindt. Helemaal als het over de liefde gaat en, zo blijkt maar weer uit dit boek, alles is liefde. Soms oogt de poëzie in het taalgebruik wat gekunsteld, met name als het over haar jeugd gaat, maar je krijgt mee dat jongeren in Iran ook gewoon naar school gaan en in cafés zitten, of boeken lezen, hun haar verven en met vrienden in de nachtbus zitten, net als hier. Een ander beeld dan we over het algemeen krijgen voorgeschoteld. Voor iemand die zegt niet veel woorden te hebben is dit een indrukwekkend debuut.
De schrijfstijl van Sholeh Rezazadeh is gevoelig en poëtisch. Het is alsof je door een literair doolhof dwaalt met mooie zinnen. Sholeh Rezazadeh woont sinds 2015 in Nederland. Ze heeft zo’n schitterend en vloeiend debuut geschreven… Daar ben ik gewoon een beetje stil van!
Het poëtische levensverhaal van de Iraanse Arghavan, eigenaresse van een kringloopwinkel in Amsterdam. De hemel is altijd paars gaat over vriendschap, liefde en eenzaamheid. Over anders zijn, jezelf zijn en je (niet) thuis voelen. De symboliek van de bomen - en hun wortels - is prachtig doorheen het boek verweven. Sholeh Rezazadeh kan absoluut schrijven en ik begrijp meteen waarom deze debuutroman overal zo lovend ontvangen wordt, maar voor mij persoonlijk kabbelt het plot iets te veel om me van A tot Z te overtuigen.
Sholeh Rezazadeh’in ilk romanı, anneleri tarafından terkedilmiş, afyon bağımlısı babadan bunalmış, tıp fakültesini bitirmiş İranlı yazar Hollanda’ya göç etmiş. Bu hikayede yabancı olmanın zorluklarından en zorlayıcı olan yalnızlık duygusu vurgulanıyor. Beraberinde aşk ve doğa sevgisi, memleket özlemi de hikayede yer buluyor. Hollanda adeta ikinci adresim olduğundan rahatlıkla söyleyebilirim, roman kahramanları tipik Hollandalılar. Kurgu ve öykü güzel, dil şiirsel, oldukça iyi. Kitapta gözüme batan tek husus ana karakter Arghavan’a aşırı duygusallık yüklenmesi, adeta “ben drama Queenim” dercesine dramatik duyguları mıknatıs gibi çekmiş, tek notu ondan kırdım. Güzel bir göç edebiyatı örneği.
De hemel is altijd paars van Sholeh Rezazadeh is een bijzonder, en vooral mooi en geslaagd boek dat op heel veel verschillende manieren te interpreteren is. Ergens leest het verhaal als een sprookje, maar tegelijk staat het met beide benen op de grond. Ik denk dat een twee keer lezen mij als lezer weer op andere dingen zal wijzen. Maar voor nu liet het mij met een melancholisch gevoel achter.
Tweehonderd kopjes rozenblaadjesthee voor alle boomfluisteringen en wortelomhelzingen – waar de Nederlandse literatuur of eigenlijk de Nederlandse cultuur als geheel veel meer van mag hebben. Als ik bovenop al die pracht en poëzie echter toch een van mijn stokpaardjesbeklaginkjes mag houden, zou ik willen opmerken dat het verhaal zelf ook wat eigenzinniger mag. Arghavan beklaagt zich terecht dat Nederlanders hun leven te krampachtig proberen in te plannen, maar de structuur van het verhaal mag van mij ook wat zelf losser komen. Rezazadeh wisselt vrij gestructureerd af tussen de paarse herinneringen aan Perzië en de kringloopbezoekjes van de drie belangrijke bijfiguren – waarbij Johan vooral lijkt te bestaan om zweverige levenslessen (de beste soort levenslessen!) hardop uit te spreken en kaaskop Mees wel heel letterlijk vertelt dat ze in twee verschillende werelden leven. Van mij mogen de pagina’s en hoofdstukjes zelf ook hun wortels uit de grond trekken en samen met Arghavan langs de Gaasperplassen rondhuppelen – zodat haar volgende boek hopelijk ook zelf nog wat minder last heeft van al die misselijkmakende logica.
Een gevoelige roman, mooi taalgebruik, bijzondere karakters met soms sprookjesachtige wereldbeelden. De karakters waren net iets te ‘bijzonder’ voor mijn smaak, waardoor ik me soms een klein beetje irriteerde. Of was het frustratie, omdat sommige mensen zo graag iets willen, maar je ziet al dat dat niet gaat lukken op die manier? Misschien was dat het wel. Ik weet het niet. De terugblikken vond ik wel heel mooi beschreven en sfeervol.
————���————
Citaat:
Niemand weet in welke taal ik tranen krijg, in welke taal ik lach, in welke taal ik schreeuw. Geen enkele tram, taxi of trein kan me naar mijn bestemming brengen. Als ik verdwaal, verdwaalt ook mijn pijn.
De Iraans-Nederlandse schrijver Sholeh Rezazadeh (1989) verhuisde in 2015 naar Nederland en laat met haar debuut De hemel is altijd paars zien het Nederlands al op literair niveau machtig te zijn. Denkend aan mijn eigen gestamel in het Frans heb ik veel respect voor die prestatie.
In De hemel is altijd paars beschrijft Rezazadeh de kleine, maar intieme leefwereld van Arghavan, net als zij een jonge Iraanse vrouw die in Amsterdam haar weg tracht te vinden en in haar tweedehandswinkel vriendschap sluit met haar kleurrijke klanten. Arghavan verwondert zich voortdurend over de Nederlandse samenleving en is vaak onzeker over haar eigen rol daarin.
Het perspectief van Arghavan is interessant en relativerend. Toch viel het boek me enigszins tegen. Behalve de hoofdpersoon vond ik de personages statisch, soms tot op het karikaturale af. Veel gesprekken blijven oppervlakkig en dus voorspelbaar. De scène waarin klant Anna Arghavan wil waarschuwen voor de liefde is bijvoorbeeld op voorhand uit te tekenen. Een enkele keer zijn uitspraken te gekunsteld. Zo laat de wat sullige Mees zich onverwacht filosofisch uit: “Mijn voorkeur gaat uit naar deze platte wereld waarin alles zichtbaar is vanaf waar ik sta.” Het ging er bij mij niet in. Mijn laatste bezwaar is dat Rezazadeh uit de overpeinzingen van haar hoofdpersoon soms al te snel conclusies trekt, die daardoor onnodig generaliserend zijn.
Hopelijk is De hemel is altijd paars de opgang naar een succesvolle loopbaan voor deze getalenteerde schrijver.
Arghavan is een gevoelige, jonge, Iraanse vrouw en woont nog maar net in Nederland. Het verhaal speelt zich af in Amsterdam, waar ze een winkel met tweedehands spullen runt. Haar interacties met Nederlanders en alle belevenissen die daaruit voortvloeien, worden afgewisseld met beeldspraak over de natuur en haar herinneringen aan Iran, haar vader en haar moeder. Zo komt er prachtig verhaal tot stand over bomen, wortels en de liefde.
Bijzonder mooi. De nostalgische, scherpe beschrijvingen maken voelbaar wat er verloren gaat tussen Iran en hier - fysiek en gevoelsmatig. Zelfs de afwisseling van tijdlijnen is poëtisch uitgevoerd.
Ik heb me nog nooit eerder zó (of misschien zelfs überhaupt) kunnen losmaken van de vanzelfsprekendheid van mijn cultuur. Waardevol om die van een afstandje te kunnen bekijken.
Naar het einde toe begon ik me wat te ergeren aan het onaangepaste - wellicht naar verwachting voor een nuchtere Nederlander. :)
Zo fijn <3 een boek dat uit haar kaft barst van verlangen, kleur en liefde. Zo verfijnd en poëtisch geschreven!! Ik wil vrienden zijn met Arghavan en naar bomen kijken :) en Mees is kut!! Benieuwd naar meer van Rezazadeh, kon dit moeilijk wegleggen.
“Niemand weet in welke taal ik tranen krijg, in welke taal ik lach, in welke taal ik schreeuw. Geen enkele tram, taxi of trein kan me naar mijn bestemming brengen. Als ik verdwaal, verdwaalt ook mijn pijn.”
Lief en mooi, poëtisch en vol wijsheid. Ik kreeg het twee dagen geleden cadeau, totaal onverwachts, van iemand die ik pas net ken en die niets met boeken heeft. Dat maakte de leeservaring nog specialer omdat het leek alsof ik mijn eigen dagboek las, in de zin van hoe de hoofdpersage over de wereld denkt en naar de dingen kijkt. Mooi <3
Ik had verwacht dat het een boek zou zijn over de worsteling en verbazing van een Iraanse vrouw in Nederland, maar het is eigenlijk vooral een puberaal cliché verhaal over een meisje dat verliefd wordt.
Het boek is zo kort en vol witte bladzijdes dat personages en gevoelens niet tot leven komen. Op een bladzijde wordt ze verliefd, een paar bladzijdes verder zijn ze een stel, weer een paar bladzijdes verder is hij ineens een botte lul en de rest van het boek heeft ze liefdesverdriet. Daarbij is het taalgebruik vaker pathetisch dan poëtisch.
Zelden met zo weinig zin om een boek uit te lezen en het verhaal te moeten verlaten. De sensitiviteit van Arghavan creëert een sereniteit waardoor ik via haar zelf ook meer stil gaan staan bij de "kleine" dingen in het leven.
Ademloos in 1x uitgelezen. Moooooooooi! Ik hou van deze stijl. Van het gevoelige. Van de mooie mooie zinnen! 😍. En natuurlijk van het bijzondere, rustige verhaal!
Wauw! Zo’n mooi boek over heimwee, eenzaamheid en een nieuw begin in de stad van mijn hart (Amsterdam) en een pas net begonnen onmogelijke liefde. Ik vloog erdoor heen, en keek er telkens weer naar uit dit boek opnieuw op te pakken. Prachtige beeldspraak en poëzie verpakt in een roman. Hierdoor wil ik in 2022 ook eindelijk (weer) meer poëzie lezen.
Ontzettend mooi boek over liefde (familie en relaties), over migreren, over gevoelig zijn in een ongevoelige wereld, over cultuurverschillen (en het gebrek om voor dingen te willen vechten bij de millenials). Heel poëtisch ook en geschreven met veel diepte! Jammer dat ie uit is!