‘Plantage Wildlust’ van Tessa Leuwsha brengt ons naar begin twintigste eeuw. Op Plantage Wildlust in Suriname wil Oscar Brouwer een nieuwe start maken als directeur, ver van zijn tirannieke vader in Middelburg. De slavernij is voorbij, contractarbeiders plukken de koffiebessen. Oscar is een stijve, beschaafde man. Via hem ontsnapt ook Janna, zijn modieuze vrouw, aan een beklemmend milieu. Ze hoopt vriendschap te sluiten met Alma, de huishoudster, en verlangt hevig naar een gezin. Wildlust is een wrede plek; tegen de zwarte opzichter Creebsburg kan Oscar nauwelijks op. De vrije arbeider Rudolf bewaart tussen hen een wankel evenwicht. Als Janna een school wil beginnen wordt ze geconfronteerd met Creebsburg en wendt Alma zich van haar af. Algauw beseft Oscar dat hij voor een onmogelijke keuze staat: moet hij zich vermannen en gaan lijken op zijn vader? Of dreigt hij dan alles te verliezen wat hem lief is? Janna en bovenal zichzelf.
Het is zeer de moeite waard om te lezen hoe zwaar het leven was op een koffieplantage en hoe de rollen verdeeld waren over de verschillende mensen die er woonden en werkten
In de proloog lees je over een aantal toeristen die een bezoek brengen aan Plantage Wildlust in Suriname. Een van hen is de vijfentachtig jaar oude Ronny Ganpat; hij had steeds vaker verlangd naar de plek waar zijn vader vanuit voormalig Brits-Indië naartoe was verscheept.
“De laatste directeur van Wildlust was Oscar Brouwer”… “Hij wilde alles van die Brouwer weten. Hij wel. Zijn vader had onder die man gezwoegd. Het was niet eens zo heel lang geleden.“
Het daarop volgende hoofdstuk heeft als titel: ‘Middelburg, Zeeland, 1911’. Hier begint het verhaal. Lees over Oscar die zijn vader ‘Brouwer’ noemt in plaats van papa en de reden waarom dat zo is.
Oscar leest een advertentie van ‘De Nederlandse Handel-Maatschappij’ waarin een vacature voor een directeur voor haar plantage in Suriname geplaatst is en besluit er op te reageren. Hij weet niet precies wat zijn werkzaamheden in zullen houden, of wat zijn salaris zal zijn, maar alles is beter dan thuis. Oscar wordt aangenomen en vraagt Janna ten huwelijk omdat hij zo snel mogelijk zijn werkzaamheden in Suriname uit moet gaan voeren. Ze vertrekken.
In ‘Plantage Wildlust’ wordt veel uitgelegd over de toenmalige bewoners, de voormalige slaven en contractarbeiders voornamelijk afkomstig uit India, het toenmalig Brits-Indië. Deze informatie is ook nodig om de verhoudingen tussen de personages te kunnen begrijpen. Mensen waren vaak ‘dingen’ en er werd ook zo mee omgegaan. Lees mijn recensie hier verder: https://graaggelezen.blogspot.com/202...
Aan het begin van de twintigste eeuw reist de pasgetrouwde Oscar Brouwer naar Suriname, om daar een nieuwe start te maken als directeur van plantage Wildlust. Oscar heeft deze kans met beide handen aangepakt; hij is eindelijk verlost van zijn tirannieke vader en is vast van plan om zelf de touwtjes in handen te nemen. Maar eenmaal op de plantage merkt Oscar al gauw dat het beheren van een plantage, met alle mensen die daar werken, het uiterste van hem vergt. Bovendien valt het leven op deze afgelegen plek zijn vrouw Janna behoorlijk tegen. De dromen die ze hadden vallen langzaam uiteen en de onderlinge spanning op Wildlust neemt toe. Oscar en Janna proberen de omstandigheden naar hun hand te zetten. Maar maakt dat ook gelukkig?
Tessa Leuwsha heeft meerdere boeken geschreven over de cultuur en de geschiedenis van Suriname, een land dat nog steeds de littekens draagt van koloniale overheersing en slavernij. In Plantage Wildlust wordt op subtiele wijze een periode tot leven gebracht waarin die littekens voelbaar zijn. De spanning tussen Oscar en de contractarbeiders, de dubieuze rol van opzichter Creebsburg en het verlangen van Janna om iets terug te vinden wat ze in Nederland heeft achtergelaten; alles lijkt af te stevenen op een ramp die nog niemand kan overzien. De auteur heeft een rustige verteltrant die geen detail mist, waardoor je direct in het verhaal zit. De voelbare dreiging op de plantage maakt dat de drang om door te blijven lezen niet te weerstaan is. Alle personages zijn van vlees en bloed en laten geen ruimte voor zwart-wit denken. Iedereen heeft zijn verhaal en zijn eigen demonen te verjagen.
Er is zichtbaar gedegen onderzoek gedaan naar de leefomstandigheden in deze periode van de Surinaamse geschiedenis en dat geeft het verhaal een extra lading. De auteur heeft fictieve personages toegevoegd aan de levens van mensen die echt bestaan hebben om hier echt een pakkend boek van te kunnen maken. Dat is zonder meer gelukt. Je kunt dit boek niet lezen zonder dat het je aan het denken zet en dat is naar mijn mening het grootste geschenk dat je als auteur aan een lezer kunt geven. Een pijnlijke geschiedenis mag nooit vergeten worden, vooral niet als deze zo’n grote impact heeft gehad. Dit prachtige boek heeft hier een nieuwe bijdrage aan geleverd. Vijf sterren voor Plantage Wildlust.
In Plantage Wildlust vertelt Tessa Leuwsha over een Surinaamse koffieplantage in het interbellum. De slavernij is afgeschaft maar nu brengt de Nederlandse kolonisator Indonesische en Brits-Indische contractarbeiders naar Suriname die voor een habbekrats op de zieltogende plantages werken. Het jonge Nederlandse echtpaar Oscar en Janna uit Zeeland wordt beheerder op Plantage Wildlust en moet aarden in deze situatie en de arbeiders voor hen winnen. De roman beschrijft in feite de langzame uiteindelijke teloorgang van de plantage. Dat gebeurt met name in de laatste hoofdstukken hoewel Leuwsha al vanaf het begin zo’n afstand tussen de mensen creëert, dat je wel het gevoel krijgt dat het mis gaat. De sfeer blijft steeds een beetje geforceerd. Leuwsha schrijft het verhaal in een soort wisselend personaal perspectief dat mij niet helemaal overtuigt, soms lijkt het eerder een alwetende verteller maar daar had ze dan weer meer gebruik van kunnen maken door meer verbinding aan te brengen tussen de losse stukken. Het verhaal komt bovendien wat langzaam op gang. Maar het is uiteindelijk wel een mooi verhaal dat laat zien wat een wankel evenwicht het leven tussen de verschillende bevolkingsgroepen in Suriname in die tijd nog was.
Een mooi geschreven boek over een stel dat naar Suriname gaat om bij een plantage te werken. We lezen over de plantage, over racisme en slavernij, over proberen een huis te maken in een vreemd land en nog veel meer. Ik vond het alleen jammer dat de POVs vaak wisselden. We krijgen niet alleen Janna en Oscar, het stel dat vanuit Nederland naar de plantage zijn verhuisd, maar ook Alma, die jongen wiens naam ik vergeet, iets met Framboos?, en de opzichter (wiens naam ik expres vergeet want wat een vreselijk type was dat). Ik had liever dat het Oscar, Janna, en Alma waren, of nog liever, Janna en Alma. We zien dat niet alles makkelijk gaat. En we zien hoe Oscar zijn best doet om de plantage in leven te houden en ook om een band te vormen met de mensen die er werken. Al draait hij soms gewoon 180 graden wat heel verwarrend was. Het ene moment was hij heel betrokken met de mensen en het volgende moment was hij een harde baas die geen weerstand wilde. Ik vond het maar apart. Ik was niet blij met Janna en wat ze besloot op de feestavond en ook zeker nog minder blij aan het einde van het boek. Lekker type ben jij zeg. :|
Een Zeeuws paar ontvlucht de benauwende sfeer waarin ze zijn opgegroeid. Hij werd gedrild door zijn vader, die hij ‘Brouwer, zijn achternaam, noemt. Zij komt uit een ‘keurige’ familie. Samen gaan ze naar het hun volkomen onbekende Suriname. Ze weten totaal niet wat ze kunnen verwachten of wat van hen verwacht wordt. Als directeursechtpaar vestigen ze zich op plantage Wildlust. Het leven hier wordt boeiend beschreven door Tessa Leuwsha. Het krakkemikkige huis, de mensen die er wonen en werken. De slavernij is afgeschaft, maar de opzichter, Creebsburg, regeert de arbeiders met harde hand. Oscar Brouwer, een stijve, beschaafde man, kan niet tegen hem op. Janna, zijn vrouw, probeert vriendschap te sluiten met huishouster Alma. Ze is eenzaam en verlangt hevig naar.een eigen gezin. Oscar vreest dat hij steeds meer op zijn tirannieke vader gaat lijken. Zijn relatie met Janna wordt steeds slechter, beiden worden eenzamer en eenzamer. Al lezende leer je veel over die tijd in Suriname. Geen opwekkend verhaal.
'Plantage Wildlust' gaat over een jong echtpaar, beiden afkomstig uit een streng Zeeuws milieu, dat naar Suriname vertrekt om daar de leiding te nemen over een verwaarloosde koffieplantage. In het vroeg 20e eeuwse Suriname is de slavernij weliswaar afgeschaft, maar het daarvoor in de plaats gekomen systeem van contract-arbeid is niet veel beter. Het echtpaar krijgt te maken met een koloniale samenleving van witte bazen en gekleurde arbeiders, onoverbrugbare cultuurverschillen en veel onderhuidse pijn. Ondanks hun goede bedoelingen en hoge verwachtingen blijken ze daar niet tegenop gewassen. Een indringend inkijkje in een onbekende wereld, maar ook wel wat cliché, zoals de gewelddadige zwarte opzichter en de zich vervelende witte directeursvrouw.
Het boek leest erg makkelijk weg en heeft een bepaalde aantrekkingskracht waardoor je wil blijven lezen. Hoewel het boek op zich een blik geeft in het leven op een plantage en de onderlinge rolverdelingen en spanningen, waren er voor mij momenten waarin personages verder uitgediept hadden kunnen worden. Zo had ik graag meer gelezen over de achtergrond van Alma, Creepsburg en Rudolf. Het einde kwam voor mij wat abrupt, hoewel dat ook wel passend was, omdat dit voor de personages ook zo leek te zijn. In het einde liggen ook zeker nog potenties voor de toekomst, ik zou graag lezen hoe het leven van Myrtha er later uit heeft gezien.
Interessant verhaal, over een onervaren maar welwillende Nederlandse man die met zijn vrouw naar Suriname gaat als directeur van een koffieplantage. Daar stuit hij op veel tegenstand onder de werknemers. Helaas is het niet zo goed geschreven. Er zijn veel beschrijvingen en weinig dialogen. Zinnen lopen soms niet lekker. Leuwsha heeft een stel boeiende karakters gecreëerd (waarvan sommige echt bestaan hebben, las ik in het nawoord), maar ze weet ze niet echt tot leven te wekken.
Hoewel ik het een interessant verhaal vond, vond ik het boek ook nogal verwarrend. Het einde voelde erg afgeraffeld en ik begreep pas bij het dankwoord dat dit boek niet gebaseerd is op een waargebeurd verhaal. Sommige personages kwamen ook niet zo lekker uit de verf en bleven daardoor vaag.
Desalniettemin was het boek wel erg leerzaam en vooral erg confronterend. Wat een verschrikkelijk leven hadden de mensen op de plantages, je kunt je er echt niets bij voorstellen.
In 'plantage wildlust' krijgt de lezer een blik op de oude kolonie. Het boek is aangenaam geschreven, evenals fijn verteld. Het is kort waardoor sommige scenes best gehaast aanvoelen. Overigens krijg je als lezer wel een duidelijk beeld mee van hoe het er allemaal aan toe ging. Aangenaam boek om tussen door te lezen.
Mooi boek over een Surinaamse koffieplantage begin 20e eeuw. Je vraagt je af wat mensen bezielt om zo'n avontuur aan te gaan zonder enige kennis van zaken. De superieure houding van het directeursechtpaar tegenover de arbeiders stuit me nogal tegen de borst. Eigenlijk word ik altijd nogal boos van dit soort boeken. En toch accepteren 'we' in deze tijd nog steeds dit gedrag..
De historische achtergrond/context is interessant, maar als roman is het boek te weinig 'dwingend'. De schrijfstijl is daarbij af en toe weinig soepel en truttig, met te veel overbodige 'telling' en te weinig 'showing'. Regelmatig klinken de echo's van Helmans 'De stille plantage', dat een veel mooier boek is.
De thematiek is sterk en het verhaal werpt licht op een stuk geschiedenis dat te weinig verteld wordt. De afwisseling tussen fictie en feiten voegt diepgang toe, maar zorgt ook voor wisselingen in toon en perspectief, waardoor het soms wat droog of afstandelijk aanvoelt. Ook voelen sommige passages erg vluchtig en had de auteur wat mij betreft meer tijd mogen nemen.
Mwoah, niet zò enthousiast over deze. Gaat over een jong stel dat naar Suriname vertrekt om daar een plantage te leiden. Blijft vrij oppervlakkig voor m'n gevoel.
Vorig jaar las ik Papieren Paradijs over de boeroes in Saramacca, en dit boek deed me daar enorm aan denken. Het deed ook even weinig voor me. Beide boeken leunen ook iets te veel op een Couperus-achtig idee van de mystieke vijandige kolonie om het plot voort te stuwen.