Sara Bernhardt – La risa inalterable

by Françoise Sagan, Amanda Forns (Translator)

Más que una biografía, esta obra es una charla intensa y vívida entre dos mujeres de distintas épocas, carreras y mentalidades; da al lector uno de los testimonios más conmovedores de una heroína del teatro y de la Belle Epoque.

Se muestra con hechos y ficción una Sarah Bernhardt apasionada, vivaz, graciosa; diferente a la actriz engrandecida o condensada en su tiempo, y por ello, la obra impacta.

Genres: Biography, Nonfiction, France, French Literature

222 pages, Paperback

First published January 1, 1987

About the author

Born Françoise Quoirez, Sagan grew up in a French Catholic, bourgeois family. She was an independent thinker and avid reader as a young girl, and upon failing her examinations for continuing at the Sorbonne, she became a writer.

She went to her family's home in the south of France and wrote her first novel, Bonjour Tristesse, at age 18. She submitted it to Editions Juillard in January 1954 and it was published that March. Later that year, She won the Prix des Critiques for Bonjour Tristesse.

She chose "Sagan" as her pen name because she liked the sound of it and also liked the reference to the Prince and Princesse de Sagan, 19th century Parisians, who are said to be the basis of some of Marcel Proust's characters.

She was known for her love of drinking, gambling, and fast driving. Her habit of driving fast was moderated after a serious car accident in 1957 involving her Aston Martin while she was living in Milly, France.

Sagan was twice married and divorced, and subsequently maintained several long-term lesbian relationships. First married in 1958 to Guy Schoeller, a publisher, they divorced in 1960, and she was then married to Robert James Westhoff, an American ceramicist and sculptor, from 1962 to 63. She had one son, Denis, from her second marriage.

She won the Prix de Monaco in 1984 in recognition of all of her work.

Reviews

[Laura · Rating 4 out of 5]

A splendid and amazing biography of Sarah Bernhardt written by Françoise Sagan as letters exchanged by these two great French personalities.

This book is like a mirror biography where both characters are reflected, a quite original idea, specially considering this a non-fiction book.

Sarah was a very controversial actress, ahead of her time, who knew great historical writers, such as Marcel Proust, Edmond Rostand, Victor Hugo among others.

Even in the end of her life with a lot of sufferance, she never gave up of her good humor her joy for life. That's why in the original version of this book, the sub-tittle is "le fire incassable" (the unbreakable laughter).

It should be noticed that Sarah died in 1923 while this book was written in 1988! Françoise says: "you know what? I hope you will continue under the earth when they put me there. Is it possible to have communication from a grave to another?"


Georges Clairin (1843–1919): Sarah Bernhardt. Oil on canvas.

An interesting link to be visited: The Sarah Bernhardt Pages.

[Kelly · Rating 4 out of 5]

An amusing experimentation with the biography form. Francoise Sagan exchanges fictional letters with the dead actress, Sarah Bernhardt, as a means of discussing those aspects of her life she finds most interesting. These letters explore the different ideas about what really matters in a life- what details, episodes absolutely must be mentioned, which can or should be left to silence. Sagan also impishly pokes fun at the differences between the times these women lived in (and some of the similiarities), and at human foibles that doubtless we would all like to conceal. This is all conducted in a very light, fun way, in letters infused with wit and brilliant personality. Something to read with a glass of wine when in the mood to laugh over the follies of men and women in a civilized world.

One of my favorite letters in the collection:
"Do you mind my saying, my dear young lady, that there are times I find you unbearable? Either because you are so off track or because you are so insistent on seeking the truth. A real inquisitor. Yes, yes, the fact is that evening I became Keratry's mistress... So? What do you want me to write? Do you want me to shout to the housetops: "I returned home a different person because I was no longer a virgin.. that my bed was no longer the bed it had been the day before? That I found myself cute and smart and not at all shy and proud of it?" Does one write such things? What do you really want from me? A confession? Or the story of my life?"

[SilveryTongue · Rating 4 out of 5]

0,4 estrellas

Más que una biografía, Sarah Bernhardt /La risa inalterable es el intercambio de correspondencia ficticia, intensa y vívida entre dos mujeres de distintas épocas, carreras y mentalidades.

La vida de Sarah fue un autentico torbellino, desde sus inicios en la Comédie-Française hasta ser la dueña de su propio teatro. Ser celebrada y homenajeada en todos los lugares donde se presentara, ser la reina indiscutida de Paris por su gran talento en las tablas y en la vida social de entonces.
Lo más interesante a mi parecer, es con la gente que se codeó, en particular grandes literatos de la talla de Goncourt, Zola, Víctor Hugo, Rostand, sólo por nombrar algunos.

Nosotros, los actores, somos aves, somos cotorras; repetimos más o menos fielmente, lo que otro imaginó, pensó, creó. Pero me llevó un tiempo comprenderlo. Un tanto contrariada, accedí a la invitación de Hugo (Víctor Hugo); pero hechizada permanecí en su casa: subyugada por ese hombre feo, vulgar, pesado, de mirada lujuriosa y boca carente de belleza (sólo su voz era hermosa, aunque recitaba mal sus propios versos) Pero...¡era el genio! ¿Cómo explicarlo? Sólo estaba un poco por encima de los demás, pero ese poco era enorme, en todo caso, yo lo percibía.



Es una biografía absolutamente fresca y novedosa. La recomiendo absolutamente para aquellos que quieran aproximarse a la vida de esta gran estrella de las tablas del siglo XIX.

[Knigoqdec · Rating 2 out of 5]

Най-общо казано - бива. Саган можеше да постигне доста повече с този вид епистоларен роман-диалог. Не успя да събуди сериозно любопитство у мен.

[Gerasimos Evangelatos]

Χιούμορ, ζωντάνια, η περίφημη λεπτή γαλλική ειρωνεία και μια χημεία ανάμεσα στις δυο γυναίκες τόσο καθαρή που δυσκολεύεσαι να πιστέψεις πως τελικά δε συναντήθηκαν ποτέ.

[Elza · Rating 4 out of 5]

Ļoti neierasta biogrāfija - vēstuļu apmaiņa. Man tiešām patika!

[Noor ALbassam · Rating 3 out of 5]

قراءت هذا الكتاب باللغه العربيه ترجمه الاستاذ عباس المفرجي لكن لم أجد النسخه العربيه للأسف على goodreads عموما استمتعت كثيرا بالمحتوى وتعرفت على سيرة حياة فنانه ملهمه

[Subilia · Rating 2 out of 5]

Je me sens mal de m’être un peu ennuyée, je l’ai survolé. 😬 Je crois que le style de Françoise Sagan n’est pas fait pour moi.

[Anaïs · Rating 4 out of 5]

Parfois 3.5, parfois 4. Un livre charmant et qui ne prétend à rien d'autre qu'à être ce qu'il est.

[Natalija Kakoulidou · Rating 4 out of 5]

Αυτή την εποχή διαβάζω το βιβλίο της Φρανσουάζ Σαγκάν για την Σάρα Μπερνάρ. Είμαι σίγουρη πως η Σαγκάν δεν λογίζεται ως μια σοβαρή συγγραφέας ανάμεσα στους διανοούμενους φίλους μου. Δεν ξέρω να πω για άλλα βιβλία της αλλά τούτο εδώ, κόντρα στη διανοουμενίστικη τάση του περίγυρου, με διασκεδάζει πάρα μα πάρα πολύ, για αυτό και το διάβασα μονορούφι.

Τι διαπραγματεύεται αυτο το βιβλίο; Ουσιαστικά η Σαγκάν γράφει τη βιογραφία της Μπερνάρ αλλά με έναν ιδιαίτερα ευφάνταστο τρόπο. Οι δύο γυναίκες ανταλλάσσουν γράμματα όσο η "η πιο φημισμένη ηθοποιός που γνώρισε ποτέ ο κόσμος" είναι στο χώμα. Δλδ μιλάει η Σαγκάν με το φάντασμα της Μπερνάρ και την υποχρεώνει να κάνει έναν απολογισμό της ζωής της. Η ιδέα της επιστολογραφίας μεταξύ των δύο γυναικών είναι εξαιρετική γιατί ζωντανεύει την κεντρική ηρωίδα και εμπνέει τη συγγραφέα για να μάθει περισσότερα για την ηρωίδα της αλλά και να αναλογιστεί πάνω στη ζωή τη δική της σε σχέση με αυτή που της περιγράφει η Μπερνάρ. Ο επιστολικός "διάλογος" των δύο γυναικών δεν είναι καθόλου βαρετός, και μια σχετικά ανταγωνιστική διάθεση διαφαίνεται μέσα απο τα συμφραζόμενα. Δεν κρύβω πως θαυμάζω απεριόριστα τον χαρακτήρα που περιγράφει η Σαγκάν στο βιβλίο της και κάνω μια εντελώς παράλογη σύγκριση μεταξύ της ζωής της και των γυναικών που γνωρίζω.

Η ζωή της Μπερνάρ είχε ένα κεντρικό θέμα, τις ερωτικές της σχέσεις, τουλάχιστον όπως διαφαίνεται απο όλους τους βιογράφους της. Και εδώ συμπυκνώνεται όλη η ουσία του βιβλίου. Βεβαίως η Μπερνάρ πριν γίνει διάσημη ηθοποιός της υφηλίου, ήταν πόρνη πολυτελείας, πράγμα για το οποίο δε φαίνεται να αισθάνθηκε ποτέ ντροπή. Ωστόσο, ως απελευθερωμένη γυναίκα της εποχής, είχε αμέτρητα ειδύλλια, τα οποία ανταγωνίζονταν σε ένταση το ένα το άλλο. Δεν κρύβω πως νιώθω κάποια ζήλια για την ένταση των συναισθημάτων για τους άνδρες που περνουσαν απο τη ζωή της, με μεγάλη ταχύτητα, και με τρομερή ένταση. Η Μπερνάρ ζούσε για τον έρωτα, είναι διάφανο μέσα απο τη Σαγκανική βιογραφία, και κάθε φορά ο έρωτας ενσαρκωνόταν απο διαφορετικά πρόσωπα τα οποία στην ουσία ήταν ένα. Ήταν το ένα και μοναδικό άτομο με το οποίο η Μπερνάρ ήταν ερωτευμένη και όλα τα άλλα, ακόμα και το θέατρο, ο γιός της, η οικογένειά της, έρχονταν δεύτερα. Βεβαίως η ζωη της Μπερνάρ είναι αξιοζήλευτη και γιατί έζησε μέχρι το μεδούλι της μια εποχή που άφησε ιστορική και καλλιτεχνική παρακαταθήκη στην ανθρωπότητα.
Θα μπορούσε να πει κανείς πως η Σαγκάν γράφει ένα Αρλεκιν για Μπουρζουάδες, όμως αυτό δεν αληθεύει σε καμμία περίπτωση, περισσότερο επειδή αφενός αυτά έλαβαν χώρα, πχ , ήταν στενή φίλη του Ντορέ, του Μύσα, του Ουγκώ, είχε σχέση με τον Βέλγο ευγενή Ερρίκο πρίγκιπα του Λιν απο τον οποίο έκανε ένα παιδί, ή ήταν ερωμένη του διαδόχου του βρετανικού θρόνου Πρίγκιπα της Ουαλίας, αλλά και επειδή η Σαγκάν αποφασίζει να εμφυσήσει στη Μπερνάρ ένα χαρακτήρα που δεν είναι καθόλου απλοικός, και η ζωή καθόλου μονότονη και μονοσήμαντη. Το γράψιμο της Σαγκάν δεν είναι καθόλου αδιάφορο, είναι πολύ γοητευτικό, καθόλου αφελές και εξαιρετικά πνευματώδες.

Πολλές από τις αμφιβολίες σχετικά με τη ζωή της Μπερνάρ οφείλονται στο γεγονός ότι συνήθιζε να μεγαλοποιεί και να παραποιεί τα γεγονότα. Ο Αλέξανδρος Δουμάς (υιός) την περιγράφει ως διαβόητη ψεύτρα. Φαντάζομαι πως είχε δίκιο, αλλιώς δεν εξηγείται ο έρωτας της για τον Ζακ Δαμαλά, τον δικό μας ζιγκολό που κατάφερε να κάνει την Μπερνάρ να τον παντρευτεί και παρ ολίγον να την καταστρέψει και τον οποίο τον περιγράφει ως πιο το πιο γοητευτικό πλάσμα που γνώρισε. Αν δει κανείς φωτογραφίες του, πέφτει τανάσκελα και όχι απο γοητεία. Προφ��νώς στο κεφάλι της Μπερνάρ γίνονταν εκρήξεις τέτοιες που μια σημερινή γυναίκα προφανώς θα γέλαγε ή και θα θύμωνε μαζί της. Η Σαγκάν όμως κοιτάει την ηρωίδα της με άπλετο θαυμασμό, κυρίως για την λαμπερή, έστω και ψεύτρα, προσωπικότητα (μπορεί και για αυτό ακόμα) που σφράγισε με την παρουσία της μια εποχή που κάποιοι, αν και δεν την έχουν ζήσει, την σκέφτονται με νοσταλγία.

[Emily · Rating 3 out of 5]

I enjoyed the information about such an interesting person, but the device of letters back and forth between author and subject worn thin quickly, especially with the sniping they did at each other. I also think some of the original beauty of the writing may have been lost in translation.

[ainaaguti. · Rating 4 out of 5]

tan ben escrit q et fa oblidar q es una sola persona la que escriu aquesta correspondència i qui està narrant l’apassionant vida de Sarah no és ella mateixa sinó Sagan.

[Ailuj]

Sur FranceCulture

[Red · Rating 4 out of 5]

Claudia on disguise

[Geoffroy · Rating 5 out of 5]

Dans sa biographie Sarah Bernhardt, le rire incassable, Françoise Sagan s’aventure dans un exercice peu conventionnel et singulièrement audacieux. Loin de suivre les schémas classiques de la biographie, elle adopte une approche originale en donnant la parole à Sarah Bernhardt elle-même, comme si elle conversait avec son sujet. Sagan ne se contente pas de raconter la vie de cette icône du théâtre, elle l'interroge, la confronte à ses propres contradictions et mensonges, tout en révélant une vérité nuancée, ambiguë, qui s'écarte des versions hagiographiques ou critiques habituelles.

Cette Sarah Bernhardt que Sagan nous propose est plus vivante et plus fascinante que jamais, dépeinte avec un humour omniprésent, même dans les moments les plus sombres de sa vie. Le titre, Le rire incassable, illustre bien ce trait central : une héroïne capable de rire des tragédies et des drames qui ont marqué son existence. Le génie de Sagan réside dans cette capacité à capter la force et la légèreté de Bernhardt, à travers un portrait kaléidoscopique et plein de verve, où elle-même, en tant qu’auteure, brille par son esprit incisif et provocateur.

[Кремена Михайлова · Rating 2 out of 5]

Взех я заради Саган, но всъщност естествено си беше за Бернар. Сякаш Саган не е одобрявала или не е вярвала на биографиите на Сара Бернар и е искала да представи живота й под друг ъгъл, да разкрие още неща. Но на мен ми е малко чужда френската действителност от втората половина на 19-ти век, особено театъра (запозната съм повече с композиторите, писателите и художниците, макар че предполагам всички хора на изкуството са общували и взаимодействали) и не ми беше особено интересно, особено когато започваха да се споменават многобройни имена, любовници, факти от парижкия живот.

По-интересно е написана от „обикновена“ биография, защото Саган я разказва от името на Бернар в първо лице, но колкото и да е впечатляваща за времето си личността на Сара Бернар, за мен не представляваше особен интерес.

[Kaloyana · Rating 3 out of 5]

Хубава книжка. Не бях чела нищо за живота на Сара Бернар и ми беше интересно. Франсоаз Саган го е написала особено любопитно. Но все пак ми остана усещането, че можеше да е още по-трогателно и интересно. На моменти имах чувството, че само се менят имената на хората, а случките са все едни и същи. Леко претупани.

[Gebanuzo · Rating 4 out of 5]

Sagan se ideo escribir este libro simulando una correspondencia directa con la actriz fallecida Sarah Berhardt. Con lo cual además de leer una biografía, también te encontrarás con este reflejo de la propia Sagan en un imaginario de su idola. El texto se lee con rapidez, y los los datos son curiosos.

[Jenny Thayer · Rating 4 out of 5]

What a vibrant fascinating woman! I would have loved to see her perform.such amazing talent in everything she did, no wonder she was beloved by all.

[Samhui · Rating 3 out of 5]

A failed attempt. Sagan was not skilled when it comes to literary form.