Jump to ratings and reviews
Rate this book

De grote verkilling

Rate this book
Ons Europa verkilt zienderogen. De grote middenpartijen die na 1945 de genereuze sociale bescherming hebben opgebouwd die de halve wereld ons benijdt, zijn aan het verschrompelen of liggen al tijden op apegapen. De burgers hebben hen afgestraft en keren zich naar rattenvangers die beweren in de naam van het volk te spreken. Hebben sociaaldemocraten en christendemocraten – want over hen gaat het – al te gretig het neoliberale geloof omhelsd? Land voor land laat Van Istendael zien hoe de verzorgingsstaat wordt afgekalfd. Dit boek probeert buiten ieder dogma of makkelijke verklaring om de grote verkilling van Europa te beschrijven en de oorzaken van de malaise te achterhalen. Het is daarnaast een vurig pleidooi voor de sociale zekerheid als toekomstproject in het belang van ons allen, zowel binnen als buiten Europa.

Van Istendael (1947), een bekend Vlaams publicist, beziet de huidige West-Europese samenlevingen en politiek, en ziet vooral een versnippering, een steriel debat over identiteit en een verkilling door het wijdverspreide liberale marktdenken. Hij verwijt de linkse partijen dat zij hun idealen hebben verloochend en de voeling met de kleine, bange, boze burger kwijt zijn geraakt. Hij heeft het vooral voorzien op de progressief liberale hoogopgeleide politici, en ziet een goed werkend sociaal zekerheidsstelsel (dat steeds meer wordt verzwakt) als een hoogtepunt van de democratische westerse beschaving. Van Istendael keert zich tegen privatisering en ont-ideologisering. Soms pijnlijk rake kritiek, soms nodeloos venijnig. Gemakkelijk leesbaar betoog, zeker ook voor Nederland relevant. Niet wetenschappelijk diepgravend, maar goede achtergrond voor actualiteit.

256 pages, Paperback

First published May 15, 2019

1 person is currently reading
52 people want to read

About the author

Geert van Istendael

54 books15 followers
Geert van Istendael, pseudoniem van Geert Maria Mauritius Julianus Vanistendael is een Vlaamse dichter en schrijver. Hij is/was ook journalist, literair vertaler en nieuwslezer.

Geert van Istendael in de Nederlandstalige Wikipedia

Geert van Istendael in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Geert van Istendael bij "Schrijversgewijs"

Geert van Istendael, psydonym of Geert Maria Mauritius Julianus Vanstendael is a Flemish poet and writer. He also is/was journalist, literary translator and news anchor.

Geert van Istendael in the English Wikipedia

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
9 (27%)
4 stars
13 (39%)
3 stars
10 (30%)
2 stars
0 (0%)
1 star
1 (3%)
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
Profile Image for Tim.
662 reviews84 followers
April 12, 2020
Ik heb tot nu toe slechts 1 werk van Geert van Istendael gelezen: Het Belgisch labyrint: een wegwijzer; zie mijn recensie hier.

In zijn nieuwste werk, verschenen in het voorjaar van 2019, maar geschreven in het najaar van 2018 (zoals hij zelf enkele keren vermeldt), 'De grote verkilling', neemt de heer van Istendael op zijn typische, erudiete wijze - en wat een pen heeft de beste man - de lezer mee op een trip doorheen de geschiedenis van de sociale zekerheid, een uniek systeem. Hij trekt beperkt de reis tot Europa, vermeldt echter af en toe de Verenigde Staten van Amerika, China en Zuid-Amerikaanse landen, of zelfs Afrikaanse, om bepaalde standpunten beter te onderbouwen. Op Europees grondgebied worden vooral België (uiteraard), Nederland, Frankrijk, Italië en Duitsland belicht, naast een zijstapje in het voormalig Oostblok (Polen, Hongarije, Tsjechoslovakije, ...), zeker in de tijden na WO2, waar men in die communistische tijden "van wieg tot graf" voor de bevolking zorgde, dit i.t.t. het westers systeem.

Thema's als migratie, privatisering, het betalen van belastingen (waarbij de grote bedrijven/ondernemers steevast de dans ontspringen, ondanks dat ze gebruik maken van de infrastructuur van elk land: wegen, transport, onderwijs, ziekenzorg, ... Maar o wee als ze moeten bijdragen, want dat brengt niets op; dan toch liever "investeren" in belastingparadijzen. Met alle gevolgen van dien, want wie betaalt steeds het gelag?) komen uitgebreid aan bod, net zozeer als de vergelijking van de DDR met de Bondsrepubliek, het communisme in het Oostblok vs het eerder liberale systeem in het westen, met als centrale gebeurtenis de val van de Berlijnse muur. Ook recente maatregelen zoals Hartz IV worden besproken (om maar te zwijgen van de flexijobs in België, die enkel voor werkenden zijn: minstens 4/5 of voltijds; de jobs tellen niet mee voor je pensioen of je sociale bijdragen algemeen, werkgevers betalen een zeer lage bijdrage), vooral hoe dit systeem eerder armoede in stand houdt dan armoede tegen te gaan en díé mensen eruit te helpen.

De heer van Istendael is niet mals - understatement! - voor de linkerzijde van het politieke spectrum, m.n. de christen- en sociaaldemocraten. Zij lagen aan de basis van de sociale zekerheid, maar hebben dit systeem gaandeweg mee helpen afbreken, uithollen, en dies meer, verblind door de liberale of zelfs neoliberale "visies" op de maatschappij. Al van in de jaren '70, dan wel '80, van de vorige eeuw werd een ander beleid uitgedokterd en -gezet.

Door deze hypocriete houding van de linkerzijde (incl. centrumlinkse partijen) is het niet verwonderlijk dat extreme partijen (in Belgiës geval het Vlaams Belang en de PVDA/PTB) plots aan invloed en populariteit winnen, vooral in landelijke gebieden, daar waar eigenlijk het gros van de kiezers van de linkerzijde gehuisvest zijn. Deze verandering hebben we de laatste 10 jaar inderdaad kunnen vaststellen, spijtig genoeg. Ook hier wordt de kiezer zand in de ogen gestrooid m.b.t. bepaalde thema's.

Deze partijen, evenals de "progressieve", verspreiden hun propaganda op een zodanige manier dat de kiezer (wij allemaal) beïnvloed worden m.b.t. nepnieuws (fake news), wij-zij-verhalen (migranten, werklozen, zieken, de Brexit en het referendum, ...), en dergelijke meer, zodat hij/zij op de duur een/dezelfde visie aanhangt en dus onrechtstreeks meewerkt aan de afbraak van het sociale systeem. Vandaar de roep om te privatiseren, bijvoorbeeld, al beseffen velen niet wat daarvan de (kwalijke) gevolgen zijn.

Geert van Istendael breekt niet alleen een lans, maar een heel wapenarsenaal, voor de sociale zekerheid, het systeem waarbij iedereen baat heeft, ongeacht leeftijd, afkomst, achtergrond, ... Het zorgt namelijk voor ziekte-uitkeringen, werkloosheidsuitkeringen, en pensioenuitkeringen. Je apart verzekeren kan een duit meer kosten, want privébedrijven moeten winst maken.

Liberale partijen willen een zo slank mogelijke overheid, en de "vrije markt" z'n werk laten doen. Te is nooit goed, maar blijkbaar doen ook centrumpartijen gretig mee, beseffen ze nog steeds niet waarom hun populariteit de laatste jaren/decennia gekelderd is, afhankelijk van het land en regio.

'De grote verkilling' is verplicht leesvoer voor iedereen die de huidige politieke situatie beter wil begrijpen (Hoe is het zover kunnen komen en door wie?) en/of beu is en/of een gemeenschappelijke spaarpot genegen is.
109 reviews
September 30, 2019
Van Istendael schrijft ongelofelijk gevat. Hij neemt geen blad voor zijn mond. Hij verdedigt met passie het concept van de Sociale Zekerheid. Voor iedereen die er nog aan zou twijfelen waarom de « Sociale Zekerheid » noodzakelijk is, wel, beschouw dit boek als een « must read ».
Een verhelderend boek over de paradox van neo-liberalisme versus sociale zekerheid.
81 reviews2 followers
July 30, 2022
Overtuigende kritiek en beschrijving van hoe socio-democraten en christen-democraten hun raison d'être zijn vergeten over de laatste 40 jaar. Hij bekritiseert wel een beetje te snel en niet genuanceerd genoeg, bijvoorbeeld tegen Europa.
31 reviews
December 27, 2023
Drammerig

Drammerig, echt een oude man -ben ik zelf ook- die verbaasd rond zich kijkt naar iedereen die dommer is en zichzelf heel gematigd en slim vindt. ik wordt er niet slimmer van.
74 reviews3 followers
October 29, 2019
Verplichte politieke leesvoor voor democraten aller slag, voor linksen en rechtsen aller soort, voor socialisten, communisten, en alle andere isten aller lande.
Displaying 1 - 6 of 6 reviews