Dzieje głupoty w Polsce. Pamflety dziejopisarskie

by Aleksander Bocheński

Zawsze wobec każdego stanu, w jakim znalazło się nasze zbiorowisko, pytanie: jaka jest nasza w tym rola, jak mogliśmy zwycięstwo powiększyć, klęski uniknąć – będzie ważniejsze od zagadnienia: o ile ten wróg jest łotrem, przestępcą i o ile „plami” swoją historię.
Aleksander Bocheński
Dzieje głupoty… pozostają jednym z najciekawszych i najbardziej inspirujących dzieł polskiego pisarstwa politycznego. Nie tylko jako głos w sporze o historyczne wybory, ale i jako oparta na solidnych podstawach próba stworzenia teoretycznych ram dla strategii politycznej państwa słabego, położonego między mocarstwami.
Jan Sadkiewicz

Genres: History, Nonfiction, Politics, Polish Literature

548 pages, Paperback

First published January 1, 1947

Reviews

[Paweł Ropiak · Rating 5 out of 5]

"Epizod rozbiorów zajął nieproporcjonalnie dużo miejsca w tym, co miało być skrótem cyklów koniunktur międzynarodowych, w jakich żył naród polski. W tym jednym krótkim okresie historycy nasi zdołali nazbierać taką masę frazesów, mistyfikacji i fałszów, że nie tylko obraz prawdziwych przyczyn i skutków został bez reszty zatarty, ale nawet wymalowany został ku ogłupieniu narodu obraz przyczyn i skutków wprost odwrotny. Przeciętny Polak przez 150 lat dałby się zabić za to, że to konfederacja barska, Sejm Czteroletni i Kościuszko ratowali, a Stanisław August i późniejsi ugodowcy ją zgubili, ergo, że naśladując tych patriotów” barskich, działało się na korzyść Polski, a naśladując mądrego króla, na jej szkodę. Tak to u nas historia była „vitae magistra”"

Myślę, że więcej nie potrzeba, aby uzasadnić najwyższą (czyli 5 gwiazdek) ocenę tej książki.

[Entropia · Rating 4 out of 5]

Interesting view on polish politics and historiography. Author mercilessly exposes logical fallacies and glorification of foolishness of our leaders and nation propagated by polish historians. I wish such beautifully pragmatic perspective on history was more common to encounter (if anyone who'll read this review knows any similar titles, send them my way), because even after over 60 years since the book was written, I feel there is too much emotions that cloud judgement in discourse about the past. I'm in most part sold on the way author sees things, but even if things I agreed with were in opposite proportion, I'd still see Dzieje Głupoty w Polsce as a valuable read - it makes a great job at showing that nothing is really black and white and how much the way events are written about influences perception of them.
My only beef with the book is its repetitiveness (some arguments are so similar that I'm not sure they were necessary) and writing style, which felt bit too heavy to digest at times. Nevertheless it was inducing a lot chuckles and facepalms when I was reading about especially stupid decisions, so I think it accomplished all it needed to, given the grim topic.

[Jacek · Rating 5 out of 5]

Książka trudna, momentami bardzo trudna, ale nie sposób jej nie znać, jeśli chcemy zrozumieć specyfikę naszej debaty historycznej. Bocheński był wielkim realistą i bezkompromisowym komentatorem naszych dziejów. Myślę, że spokojnie zasłużyłby dzisiaj na miano szkalującego Polskę, a on po prostu chciał merytorycznej dyskusji. Zastanawiająca jest dla mnie nieobecność jego dorobku w szerszej dyskusji na temat naszych dziejów, a z drugiej strony powszechna znajomość wśród ludzi orientujących się trochę lepiej w naszych dziejach, ale i tak jego wpływu próżno szukać w ich wynikach badań. Może czasem poniosło mnie w tej recenzji, ale chciałem się podzielić moim entuzjazmem dla książki i jej autora. Pozycja obowiązkowa!


https://youtu.be/RxjGQvje1sU

[Pimpek Sadeuko]

Shocking book about Polish historians cooking the cringiest takes of the XIXth century

[Karol Ch. · Rating 5 out of 5]

Jakże różny światopogląd od tego serwowanego w podstawówkach i polskich mediach, tępo gloryfikujących klęski narodowe.
Autor krytycznie, z dystansem i w zgodzie ze Szkołą krakowską patrzy na dzieje narodu, który zdążył błysnąć lancami, a później przepił Ukrainę i na koniec samych siebie.
Krytyka — i słuszna- każdego z samobójczych powstań wyzwoleńczych z XIX w.
Brak oceny tego ostatniego, tzw. warszawskiego, ale i ono jest kolejnym błędnym i bezsensownym aktem — za który ludność cywilna (matki z dziećmi w piwnicach) słono zapłaciła. Niezrozumiały, sztubacki wybryk wbrew podstawowym prawom logiki i zdrowemu rozsądkowi...
"...bo na Tygrysy mają Visy..."...heheheh... No jakże rząd londyński mógł wierzyć, że Dżugaszwili — który pierwej rozstrzelał 15000 jeńców wojennych; oficerów — wprawdzie sanacyjnych — będących elitą polskiego społeczeństwa — przyjdzie w sukurs harcerzykom, którzy z komunizmem nie mają nic wspólnego?
Dalsze rozwijanie tego tematu jest zbędne. Podałem spełniony warunek wystarczający.

Co do saskich ostatków i rozbiorów to przesłanie jest jasne: Konfederacja targowicka to najdonioślejszy akt w historii I RP. Trzeba było ratować to, co się dało, by nie doszło do podziału terytorium między kilku beneficjentów. Należało oddać całość Rosji (tak jak chcieli Targowiczanie), bo na oddanie całego kraju Niemcom, caryca Katarzyna Wielka nigdy by się nie zgodziła.
Polska musiała czekać ponad 120 lat, by doszło do wojny światowej, podczas której Polacy z Krakowa strzelali do rodaków z Warszawy.
Kraj, niezależnie od uchwalenia — nie w porę i po ponad stuleciu anarchii (na Sejmie warchoł i prywata) - Konstytucji 3 Maja, MUSIAŁ UPAŚĆ — zaległości we wszystkich sferach gospodarki: brak regularnej armii, królewiątka (dzisiejsi odpowiednicy: likwidatorzy polskiego przemysłu), inflacja i korupcja (skąd my to znamy?) były nie do odrobienia, nawet przez parę dekad.
Polska, od Potopu i Powstania Chmielnickiego, jest zarządzana z sąsiednich stolic (à propos: a co jest obecnie w III RP? Od kogo niegdysiejsze partyjki kanapowe — a dziś tłuste i możne orwellowskie świnki przy korycie — brały grube miliony na ogólnopolskie kampanie wyborcze? Raczej nie ze składek członkowskich... heheh).
O XVIII w. - "erze szczęścia i dobrobytu" - tzw.: popuszczania pasa, w Rzeczpospolitej Obojga Narodów — wiele widzący wieszcz narodowy pisał: cyt.: "Polacy to chołota — tylko im złota".
Powinno się od początku — zaraz po pierwszym rozbiorze — współpracować z imperium rosyjskim i po upadku I RP mieć szeroką autonomię — jako państwo satelickie mocarstwa. Wtedy, za kilkadziesiąt lat, można byłoby odzyskać utracone od Niemca tereny lub bić się tylko z jednym wrogiem — Rosją, jeśli powinęłaby się jej noga, powiedzmy: na Bałkanach, czy na Dalekim Wschodzie.
Takie poglądy w Polsce są skrajnie dyskryminowane, piętnowane, cenzurowane i otwarcie przez puste głowy — wyśmiewane (dość spojrzeć na tę kołtuńską para-encyklopedię internetową).

Pamflety przeczytałem ponad 20 lat temu, ale dojrzałość i klarowność argumentów, pozwoliły mi ustosunkować się — na całe życie — do powstańczych bohaterów, którzy wbrew całemu światu i nie licząc się z konsekwencjami, udowadniali w każdym pokoleniu, że "Polska jest Chrystusem narodów".
Otwarcie napiszę: nadaremnie, a po takich zrywach — dzieci bez ojców i bieda à la szklane domy.

Polecam każdemu, kto nie zgadza się z durnotą sączącą się z telewizora i któremu jakoś te powstania i całe to wymachiwanie szabelką — będąc karłem wobec sąsiadów — nie pasuje do realiów i stoi na przekór pragmatyzmowi, którego winniśmy się cały czas uczyć od państwa na południe od Odry.

Pozdrawiam Freie und HH

PS. Jeszcze dodam: wspaniałe dywagacje na temat Liberum Veto - "naszej Ci to wolności źrenicy"...