كاسبار

by Peter Handke, بيتر هاندكه, مصطفى ماهر (ترجمة وتقديم)

-

Genres: Plays, German Literature, Theatre, Drama, 20th Century, Fiction

92 pages, Paperback

First published January 1, 1967

About the author

Peter Handke (* 6. Dezember 1942 in Griffen, Kärnten) ist ein österreichischer Schriftsteller und Übersetzer.

Peter Handke is an Avant-garde Austrian novelist and playwright. His body of work has been awarded numerous literary prizes, including the Nobel Prize in Literature in 2019. He has also collaborated with German director Wim Wenders, writing the script for The Wrong Move and co-writing the screenplay for Wings of Desire.

Reviews

[ArturoBelano · Rating 5 out of 5]

"Konuşmaya başladığımdan beri düzenli bir biçimde ayağa kalkabilirim; fakat konuşmaya başladığımdan beri düşmek sadece acı veriyor: Fakat acı hakkında konuşabileceğimi bildiğimden beri düştüğüm zaman duyduğum acı hafifledi; fakat düşüşüm hakkında başka birinin konuşabileceğini öğrendiğimden beri düşmek daha kötüleşti; fakat acıyı unutabileceğimi öğrendiğimden beri artık düşmek acı vermiyor; fakat düşmekten utanabileceğimi öğrendiğimden beri acı artık hiç bitmiyor.”

Peter Handke'nin Kaspar'ı üstüne konuşmanın beyhudeliği konuşmanın beyhudeliği ile birleşiyor. Ben burada konuşurken kaç kişi kaç kitap kaç suflör kafamın arkasında konuşmaya katılıyor, müdahale ediyor, yönlendiriyor muamma. Dil ve tahakküm, dil ve delilik, kelimeler ve şeyler; kaspar bize Kaspar Hauser'in kim olduğunu söylemiyor konuşturma aracılığıyla konuşurken bir insanın neye dönüşebileceğini, insanla neler, insana neler yapabileceğimizi gösteriyor.

Kaspar; birdenbire, tabula rasa misali dünyamızda peyda olan karakterin dil ve söylem dünyasının sınırlarını çizen, ona cümleler bahşederek anlam evrenini ve nesnelerle ilişkisini kuran, üst söylencenin tahakkümü altında kıvranan bir karakter. Kendi küçük öznellik parçalarını kurmaya çalıştıkça baskının dozu artıyor, doz artımı dilde karşılığını saçmalamayla buluyor ve tüm metin bir saçmanın altında muğlaklaşırken yazarın tercih ettiği biçim zor bir okuma deneyimini adeta işkenceye çeviriyor. Hepi topu 100 sayfalık bir kitabın 1 haftadır elimde sürünmesi, yazarın "dil işkencesi" olarak tarif ettiği metnin "başarısı" olsa gerek.

Bu sene okurken en zorlandığım, üstüne en çok kafa yorduğum ve uzun zamandır ilk kez kendimi bu kadar rahatsız hissettiğim kitap oldu Kaspar. Sanırım genç Handke tam da bunu arzulamıştı:)

[Narjes Dorzade · Rating 5 out of 5]

کاسپارِ هاندکه،علاوه بر شکنجه‌ای که در متن با آن مواجه‌ایم،این شکنجه را به مخاطب‌های خود نیز وارد می‌کند،(نوعی شوک شبیه به بودلر)
و این روند چه در سه‌ قطعه‌ به فارسی نعلبندیان،چه در اهانت به تماشاگر و چه در غیب‌گویی مدام تکرار می‌شود.
این خشم همانند فیلم‌های هانِکه (فیلمساز تقریبا هم‌نامِ اتریشی‌اش)در ذهن مخاطب رسوخ می‌کند.
و نمود جامعه‌ای‌ست که در آن هرگونه رابطه‌ی دیالکتیکی‌ای محو شده و انسان به ماشینِ دارای کلام و حرکت تقلیل یافته

[Uroš Đurković · Rating 5 out of 5]

Evo, moje viđenje pozorišta je temeljno promenjeno.

Ovo je komad u kome se vidi jedan sasvim novi, neuporediv dramski jezik: tekst je organizovan u dva stupca koji funkcionišu kao kontrapunkt, preplićući se. Uporedno čitanje predstavlja pravi stvaralački izazov, poziv na ukrštaj između govornog, gestovnog i neizgovorivog; tekstualnog i kontekstualnog; reči i stvari; pokoravanja i nepristajanja. Rezultat je briljantna hirurgija kakofonije, koja unosi zemljotres u naše temeljne postavke u svetu – jer Kaspar je učaureni diskurzivni bezizlaz. To je jasno i onima koji ne znaju priču o Kasparu Hauseru, „divljem detetu” iz 19. veka, koje je gotovo ceo život provelo u mračnom sobičku, sa minimalnom interakcijom sa svetom. Handke mudro koristi aluziju na Kasparovu sudbinu, proširujući je na (meta)jezički plan. Kasparova scenska ontogeneza nije samo istovremeno gorka i igriva, već predstavlja i putokaz za razmišljanje o svim performativnim prostorima i situacijama, o javnosti, svetu i istini.

Struktura komada, scenski rekviziti, zvučni efekti i dizajn svetla, upotreba prostora, bravurozni su! A tek Kasparovi (pseudo)dvojnici koji postavljaju pitanje da li komad zaista može da se nazove monodramom.

Ako bih nekome morao da prepričam o čemu se ovde radi, rekao bih da Kaspar počinje tamo gde se završava ćutanje Lakija iz Beketovog „Godoa”. Tako je ovo jedan džinovski ogled izgovorljivosti jednog od najupečatljivijih dramskim likova u istoriji književonsti.
Turobna svetkovina nemušte logoreje.

[Moshtagh hosein · Rating 4 out of 5]

‏هاندکه نمایشنامهٔ کاسپار را از کتابی به نام "کاسپار هاوزر، نمونه‌ای از جنایت در حق حیات روحی انسان" الهام گرفت. او اما داستان کاسپار را روایت نکرد، بلکه براساس مؤلفه‌های تئاتر پست دراماتیک به برداشتی آزاد اکتفا کرد و نمایشنامه‌ای نوشت که خود آن را «شکنجهٔ گفتاری» نامید.
‏خون فوران می‌کند. ظلم فوران می‌کند. بدون خون، ظلم نمی‌توانست فوران کند.
‏آدم ناآرام دست‌وپا می‌زند. اعدامی دست‌وپا می‌زند. بدون آدم ناآرام، اعدامی نمی‌توانست دست‌وپا بزند.

خون فوران می‌کند. ظلم فوران می‌کند. بدون خون، ظلم نمی‌توانست فوران کند.

از تک‌گویی بلند کاسپار، نوشته‌ی پتر هاندکه

[Rauf Ashuri · Rating 5 out of 5]

کاسپار، جوانک شانزده-هفده ساله‌ی از تاریکی به در آمده که قادر نیست تکلم کند، راه برود، بنشیند و به صورت کلی با همه‌ی مناسبات جهانِ انسانی بیگانه است، ناگهان در خیابان‌های نورنبرگ با رفتار عجیب و غریبش توجه عابران را جلب می‌کند. زخمی و نزار، نامه‌ای در دست دارد که ماجرای زندگی‌اش را از زبان زنی خدمت‌کار شرح داده است، و به این واسطه اهالی شهر هرکدام در تلاش‌اند تا به او حرف زدن، راه رفتن، لمس کردن و باقی سکنات آدمیزادی را بیاموزند، یا به عبارت دقیق‌تر این موجود خارج از حدود «زبان» را به داخل این فضا بیاورند، غافل از اینکه قرار است هر کدام به سهم خود بیش از پیش او را مورد تجاوز و هجوم روانی قرار ‌دهند و سرِ آخر او را به دامان مرگی بسپارند رقت‌بار و البته در پرده‌ای از معما... این روایت آلمانی که در سال 1832 توسط آنزلم ریتر فون فویرباخ در کتابی با عنوان «کاسپار هاوزر، نمونه‌ای از جنایت در حق حیات روحی انسان» ملهم از سرگذشت واقعی نوجوانکی منتشر شد، در قرن گذشته بارها و بارها سوژه‌ی مطالعاتی روان‌شناسان، جرم‌شناسان و کار خلاقه‌ی هنرمندان شده است. فیلم درخشان ورنر هرتزوگ با عنوان «معمای کاسپار هاوزر» احتمالن عمومی‌ترین برداشت از این افسانه باشد که بسیاری از اهالی سینما دیده‌اندش، یا «افسانه‌ی کاسپر هاوزر» دیوید مانیولی با بازی وینسنت گالو که البته هنوز در حاشیه مانده و چنان که باید درباره‌اش نگفته و ننوشته‌اند . اما اگر بخواهیم به نمونه‌های ادبی برسیم در کنار شعرهایی از پل ورلن و گئورگ تراکل، یا رمانِ یاکوب واسرمن، چاره‌ای نیست جز این‌که پای نمایشنامه‌ی جاه‌طلبانه‌ی پتر هانتکه را به میان بکشیم. نمایشنامه‌ای که هانتکه‌‌ی جوان در فضای ادبی اروپای دهه‌ی 60 نوشت و توجه همه را برانگیخت، یعنی زمانی که عطش نوخواهی در این قاره به اوج رسیده بود و از جوانان انتظاری نمی‌رفت جز اعتراض و شورشگری علیه سبک زندگی و ملاحظات پوسیده‌ی عصر پیشین. هانتکه خیلی زود با نمایشنامه‌ها و خطابه‌هایش در اروپا و امریکا به کانون بحث‌ها و جدل‌ها بدل شد و این جریان تا امروز با فراز و فرودهایی رفتارهای سیاسی و آثار ادبی‌اش را سوژه‌ی رسانه‌ها و علاقه‌مندان ادبیات و هنر کرده است. گاهی به‌خاطر جنجال‌هایش در مواجهه با دیگر نویسندگان، گاه برای اجرای نمایشنامه‌هایش در مهم‌ترین سالن‌های اروپا، گاه بخاطر فعالیت‌های سینمایی‌اش با ویم وندرس و گاه نیز بخاطر اینکه در مراسم خاکسپاری میلوشُویچ حضور یافته که در نهایت مجبور شود جایزه‌ی 63 هزار دلاری هاینریش هاینه را پس بدهد...

حکایت هانتکه در «کاسپار» کم و بیش در آثار متاخر او نیز ادامه‌ دارد، حکایتی آمیخته به تجاوز و شکنجه که مرزها و ساز و کار اعمال قدرت را در عصر ما با محوریت امکانات پدیداری «زبان» جست‌وجو می‌کند. هانتکه در گفت‌وگویی به صراحت می‌گوید که از همان نوجوانی از تجاوز به هر شکل قابل تصور آن متنفر بوده و اتفاقن «کاسپار» پیش از هرچیز عرصه‌ای است برای اجرای تجاوز و شکنجه‌‌ی زبان، و یا به واسطه‌ی زبان. به همین جهت کاسپار، نمونه‌ی متعالیِ ادبیات آزار و شقاوت هم هست، ادبیاتی که قصد کرده تا لت و پار شدن زیر دست و پای زبان را برای مخاطبش به تجربه بدل کند، چنین متونی بی‌تعارف آمده‌اند تا فاتحه‌ی ایده‌ی ادبیاتِ تزکیه‌ا‌ی ارسطو را بخوانند. هانتکه به ما نشان می‌دهد که چگونه سیاست و قدرت، زبان را مثله و بی‌تاثیر می‌کند و سرِ آخر به خدمت خود درمی‌آورد، که چطور همه‌ی ما تبدیل به تقلید کورکورانه‌ی چیزی هستیم که زبان پیشاپیش برای ما طراحی کرده‌ست. کاسپار، به محض اینکه یاد می‌گیرد حرف بزند و جمله‌ها را پشت سر هم بچیند می‌فهمد که پناه جستن در زبان نیز نمی‌تواند او را رستگار کند، او حالا شرمنده است از «اولین جمله‌ای که به کار برده»، از این «جملات بیهوده و بی‌حاصل» که نمی‌تواند تجربه‌ی زیسته و متناقض او را به عرصه‌ی ظهور بکشاند، مأیوس می‌شود و چشم بر این قاعده می‌بندد... رابطه‌ی صداهای مهاجم به کاسپار همان چیزی است که هانتکه با عنوان «شکنجه‌ی گفتاری» به آن اشاره می‌کند، این‌که چه‌طور می‌شود با کلمات بر هستنده‌ی پیشاانسانی غالب شد؛ «کاسپار» ضد تئاتری است هولناک که روند سلطه و شکل دادن بر آدمی را توسط زبان با نهایت خونسردی نشان‌ ما می‌دهد...

[Aslı Can]

Kaspar bir oyun olarak tasarlanmış ve oyun Kaspar, birkaç Kaspar ve Kaspar ya da Kasparlar konuşurken bir yandan da suflörlerin konuşmalarının üst üste binmesi ile kurgulanmş.Bu da bir sayfanın ikiye bölünerek, anlatının iki farklı sütünda ilerlemesiyle sağlanmış. Okuma deneyimi açısından da oldukça zorlayıcı ve güzeldi. Özellikle çift katmanlı kurgusunu hayal etmeye çalışmak zevkliydi. Dil ve kelimeler üzerine düşünceleri ve sorduğu sorular da çok hoşuma gitti. Bir şeyler yazanlar için ufuk açıcı olacağına inanıyorum mutlaka. Ya da sadece okur olarak da bir okuma denemesi olarak görülebilir.

''Düzgün nesne kısa basit bir cümleyle tamamen açıklanabilen bir nesnedir: düzgün bir nesne için sadece üç kelimelik bir cümleye ihtiyacın var: Hakkında önce bir öykü anlatman gerekmeyen nesne düzgün bir nesnedir. Düzgün bir nese için bir cümleye bile ihtiyacın yok: düzgün bir nesnede o nesne için kullanılan kelime yeter. Öyküler sadece anormal nesneler içindir. ''

Kaspar ''Başka birinin bir zamanlar olduğu gibi biri olmak istiyorum.'' diyen birisi, suflöre her cümle her kelime acı veriyor Kaspar'a. Ve Kaspar kelimeler ona daha fazla acı vermesin diye onları kendinin kılmak zorunda. Kaspar bir cümle yaratmak zorunda. Bu da Kaspar'ı bir öykü; daha önce yazılmamış bir öykü yazmaya mecbur ediyor bana kalırsa. Bu arada kaspar'ın Hristiyanlık inancında dünyaya geri gelip, dünyayı kurtaracak olan bir kurtarıcı olduğunu da hatırlamak gerek. Belki de dünyayı öyküler, daha önce hiç kurulmamş cümleler kurtaracak, kim bilir.
Ama Kaspar başka birinin bir zamanlar olduğu gibi biri olmak istedikçe yazamayacak öyküsünü, öyle olursa Kaspar Kaspar olarak kalacak sonsuza kadar. Kitap da Kaspar'ın bu haline ironi ile yaklaşarak Kaspar'ı suflörler aracılığıyla hakim söyleme maruz bırakarak ona işkence ediyor biraz. Bence kitabın bu noktası biraz sıkıntılı, bir yerden sonra ironiyle yaklaşılan hakim söylem anlatıyı ele geçirmeye başlamış hissiyatı verdi bana. İroni tehlikeli bir şey, abartınca öbür uçtan yine aynı hikayeye dahil oluveriyorsun. Cümlelerin, kelimelerin tuzağına düşmek gibi biraz. Bunun dışında ben sevdim kitabı.

Kaspar kim şimdi? Kim bu Kasparlar?

larlerlör

köspör cömdön öşöğü ötlöyövörsö nö ölöcök pökö?

atlakasparatlakaspar!

[Fateme Beygi · Rating 4 out of 5]

کاسپار یا شکنجه‌ی زبانی، نمایش‌نامه‌ای است از پتر هاندکه که چه در ادبیات، چه ادبیات نمایشی و چه در نوشتن برای سینما، زبان مقوله‌ی اصلی و اساسی ذهنش است؛ به‌خصوص زبان در ارتباط انسان با جهان و چه در ارتباط آدم‌ها با همدیگر.
زبان کلید این ارتباطات است و این‌بار در کاسپار زبان به مثابه‌ی هویت نیز نمود پیدا می‌کند.
کاسپار نوجوانی است که با تکرار یک جمله به جهان تئاتری هاندکه پا می‌گذارد و شروع به شناخت اشیاء، نام‌ها، جمله‌ها، ساختارها، هنجارها، قوانین و... می‌کند. در این بین کاسپار روابط علی و معلولی را درک می کند، اشیاء را بازمی‌شناسد، کارکردها و کابردها را می‌آموزد، شروع به درک خود و دنیا می‌کند، زبان را می‌آموزد تا بتواند این مسیر را بپیماید اما آنچه که به دست نمی‌آورد، هویت است؛ هویتی مستقل از تمام زبان‌آموزان، تمام انسان‌های دیگری که همین راه را دیرتر یا زودتر از او طی کرده‌اند. کاسپار خودش را در بین قواعد و ساختار و دنیایی پیدا می‌کند که فهمش کرده اما از آن خودش نساخته. او درمی‌یابد که تنها نیست، که یگانه نیست، که چیزی مستقل از دیگران همانندش نیست و زبان جای آن که دری به روی هویت او بگشاید، بیشتر تنگنای ذهنی برایش فراهم کرده، بیشتر به دیدگاه او شکلی حتی تحمیل شده بخشیده و نگاه نوی او به جهان را ازش غصب کرده.
کاسپار اگرچه در ابتدا معرفتی به جهان نداشت اما در انتها نیز این را در خود نمی‌بیند و با بازگویی آن جمله‌های تکراری و عجیب، ترسان این جهان را ترک می‌کند تا حقیقت بیش از این او را نیازارد. حالا او ذهنی انباشته از انواع و اقسام ساختارها و معانی و دریافت‌ها دارد اما آن خلوص و منحصر به فرد بودن اولیه‌اش را از دست داده و این شناخت بیشتر، معرفتی بیش از چیزی که دیگران دچارش‌اند، به کاسپار نمی‌بخشد.

(این یادداشت را باید بعدتر کامل کنم.)

[Mounir · Rating 2 out of 5]

هذا العرض المسرحي، أو "القطعة" المسرحية كما أسماها المؤلف، ليس مناسبا تماما لمجرد قراءته كنص مكتوب، ذلك لأنه يعتمد أساسا على الحركة والتشكيل وتوزيع العناصر على خشبة المسرح أكثر من اعتماده على الحوار، وذلك رغم أن الموضوع الأساسي للعرض هو اللغة والكلام وكيف يسيطر المجتمع على الفرد عن طريق اللغة، وكيف أن المفردات والعبارات والقوالب اللغوية المحفوظة هي التي تحول الشخص المتميز الفريد إلى واحد من مجموع الناس لا يختلف عنهم في شيء، يدرك الأشياء بنفس أسلوبهم ويفكر مثلهم بنفس الأسلوب وبنفس العبارات.
وكما يقول المترجم د. مصطفى ماهر في المقدمة: "فاللغة تخلق لدى الإنسان الوعي بالذات والوعي بالأشياء والناس والدنيا، ولكن اللغة تفسد على الإنسان جوهره الحق وتفرض عليه قوالب معينة تستبد بفكره ومسلكه."

كاسبار هاوزر كان شخصا حقيقيا ظهر في شوارع فيينا عام 1828 وعمره 16 سنة ومعه خطاب يزعم أنه عاش معزولا عن البشر في غرفة مغلقة طوال عمره، وجرت محاولات لتأهيله وتعليمه اللغة والكلام، وتراوحت الآراء بين أن يكون ابنا لأحد النبلاء أو أن يكون نصابا ومدعيا، ثم مات بطعنة سكين في ظروف غامضة بعد عدة سنوات. من هذه الحادثة أخذ بيتر هاندكه جزئية صغيرة بنى عليها مسرحيته: وهي محاولة تعليم الكلام والتي يراها هو في الحقيقة نوع من القهر والعنف في فرض طريقة وأسلوب للتفكير وإدراك الأشياء، حتى أننا نرى في المسرحية أن الكلام يصبح شرطا أساسيا لفهم الأشياء وإدراك ماهيتها.

[Emma Lotta]

"Kõnelema õppimine tähendab üldlevinud seisukohtadesse nakatumist," olevat Handke öelnud. Tahaks seda laval näha. Meenutas Unti. Veel meenutas Yoko Ono mingeid asju, "Lõpuks hakkasin ma puhtast uudishimust nimetama lumeks ka seda, mis polnudki valge, et näha, kas see muutub lumeks, kui ma ütlen "lumi" või kui ma ka ei ütle "lumi", vaid mõtlen seda või meenutan lund, või kui mitte lund, siis vähemalt sõna "lumi"" ja "Miks lendab seal nii palju musti ussikesi?". Real

[Hulyacln · Rating 4 out of 5]

“Başka birinin bir zamanlar olduğu gibi biri olmak istiyorum.” cümlesiyle başlayan konuşması, perde kapanmaya yakın “boşluğu kelimelerle doldurmayı öğrendim” cümlesine evriliyor..Kaspar kelimelerle çevriliyor.
.
Çetrefilli bir okumaydı Kaspar ama bu aldığınız zevki azaltmıyor.Kaspar efsanesinden (bir soylunun gayri meşru çocuğu olur ve bir odaya kapatılır,yemek harici konuşulmaz ve ortaya çıktığı zaman da öldürülür) esinlenerek yazılan bu oyunu keşke sahnede izleme fırsatımız olabilse..
.
Peter Handke,insanın diğerleri tarafından şekillendirilmesine-sosyal bir varlık olarak adlandırılmasına dair kendi yaklaşımını öne sürüyor.İnsan gerçekten nasıl insan olur? Peki Kaspar kim sahi?
.
Yazılanları takip etmek bile bir çaba gerektirirken çeviri sürecini tahmin edemiyorum. Ahmet Cemal’in belirttiği üzere “Kaspar,çeviri açısından rastlanabilecek en çetin ceviz metinlerden biri.” Çevirmen Mehmet Fehmi İnce özel bir teşekkürü hak ediyor.

[Helin Puksand · Rating 5 out of 5]

Võtsin raamatu kätte puhtalt pealkirja pärast, kuna FB lugemisväljakutses tuli lugeda LR raamatut, millega endal seos. Kuna Kaspar on mu poja nimi, siis saigi see raamat loetud.
Tegemist on näidendiga, kus on vaid üks tegelane Kaspar, kuigi neid Kaspareid on vahepeal rohkem. Tekst ise on aga traktaat keelest ja sõnadest, nii et minusugusele keelearmastajale igati sobilik raamat.
Raamat ei sobi neile, kes otsivad seiklusi ja kiiret tegevust, kuid neile, kes armastavad keelt, on raamat lausa maiuspala. Nagu aru saate, olen mina selles teises rühmas.

[trestitia ⵊⵊⵊ deamorski · Rating 5 out of 5]

Bu metnin yüceleştirilmesi gerekiyor.
Abartın bu metni.
Reklam panolarına asın.

“Konuşmaya başladığımdan beri düzenli bir biçimde ayağa kalkabilirim; fakat konuşmaya başladığımdan beri düşmek sadece acı veriyor: Fakat acı hakkında konuşabileceğimi bildiğimden beri düştüğüm zaman duyduğum acı hafifledi; fakat düşüşüm hakkında başka birinin konuşabileceğini öğrendiğimden beri düşmek daha kötüleşti; fakat acıyı unutabileceğimi öğrendiğimden beri artık düşmek acı vermiyor; fakat düşmekten utanabileceğimi öğrendiğimden beri acı artık hiç bitmiyor.”

Kitap, Kaspar'ın 16 evresi ile selamlıyor. Kaspar'ın cümleler, nesneler ve kim olduğu ile ilgili bir münasebet evreleri bunlar ve sonra saygın Handke şöyle diyor “Bu oyun Kasper Hauser'in GERÇEKTE ne olduğunu göstermiyor. Bu bir insanla neyin MÜMKÜN olduğunu gösteriyor. Bir insanın konuşmak aracılığıyla konuşturulabileceğini gösteriyor. Oyuna aynı zamanda dil işkencesi de denilebilir..." Sahneyi dekore edip bu paragrafı şununla bitiriyor “...sahnede bu aletlerin minyatür görüntüleri büyütülerek gösterilmeli.”(?)
Sonra sizi yormayıp ele veriyor, “Kaspar (Almanca'da palyaço demektir) başka bir komedyene benzememeli...”

Şimdi böyle bahsedince bahsedilemiyor. Efendiler, bu sahneye seslere polis telsizi, spiker konuşmaları katılıyor, şiddetli ışıklar göz alacak şekilde tutularak yakılıp söndürülüyor, seyircinin dikkatini dağıtabilmek için.
Bu işin prodüksiyon (!) kısmı.

Esas metin, bambambaşka.

Kaspar sahnede dolanamaz, nesneleri tanıyamaz, nihayet “Başka birinin bir zamanlar olduğu gibi biri olmak istiyorum.” ilk cümlesi olur. Kapsar sahnede dolanmaya ve nesneleri tanımaya başlar; sözcük kuramamaktadır.

Sayfa ikiye bölünmüş halde ve bablara (?) ayrılmış-numaralandırılmış olarak ilerliyor şayet yazar bize metni/sahneyi anlatmıyor ise. Solda sahneyi/oyunu izleyemezken sağda da metinde/oyunda ne anlatılamadığını okuyoruz. Solda Kaspar var, sağda suflörler yahut nadiren direktif veren yazar.

Ki bence acıklı bir manifesto gibi. Veya gizli bir nush gibi. Veyahut sivil bir propaganda gibi.
Aslında bir insanın genesis & lysis arasındaki zavallı savaşımı gibi.

Sadece sahnede dahil olan diğer BEŞ kaspar için bile buraları paralarım.
Suflörlerin sözlerinin, özdeyiş/tirat/buyruk— Buna, bunların alt alta yazıldığında günümüz ödüllü minimal şairlere taş çıkarttırır oluşunu boca edin.
kaspar c ü mle k ur m a yı öğrendiğinde cümle kurmaya başlar (bu metnin nasıl olduğuna dair ışık verebilir) şu notu almışım kimi diyaloglara, ek olarak ‘bunlar emir gibi, yasa gibi. neden bazıları -malı ama bazıları -emez. neden öneri ile çıkarım arası ki iki tahlil var? çıkarımlar aslında olan, olağan şeyler, -bilir olan şeyler.’
Üstelik metnin içindeki cümlelerin çoğu, eğer oyun anlatılmıyorsa, random-pick gibi cümleler bunlar.
Hayır Kaspar'ın cümleler, nesneler ve kim olduğu ile ilgili bir münasebet ise acının sık anıldığı bir alaka.

Daha bir şey diyecek mecalim yok, çünkü metin tüm bu dil işkencesine, mecaz meyline ve imgelemlerine rağmen bu kadar az kapalı olabilir.

Kaspar: “ilk cümlede tuzağa düşürüldüm.”
xoxoxo
iko

evet, Handke'nin esinlendiği insandan haberim var. ilgilenmiyorum.

[S. Mehdi · Rating 3 out of 5]

پیش‌گفتار کوتاه مترجم (فضایلی) جالب است.
«کاسپار» مرا یاد «ویتسک» نوشتۀ بوشنر و «درس» نوشتۀ یونسکو انداخت.

[Sobhee Zain · Rating 3 out of 5]

مسرحية رااااائعة قد يشعر القارئ بالملل في بعض الاحيان ولكنها تشكل هوية الانسان كونه نتاجا للبيئة المحيطة والسياق الثقافي المحيط به . فالمجتمع دائما ما يحاول ان يصنع الفرد كما يهوي . ولعل هذا ما ينتج ثقفات المجتمعات والشعوب

[hediEh · Rating 5 out of 5]

Ineteresting!

[Muhamed · Rating 3 out of 5]

ما هو الانسان ؟ وما هي كينونته ؟ وما الفارق الفعلي بينه وبين الحيوان ؟
يقال في بعض الأحيان ان الانسان حيوان مفكر ، ولكن أليس التفكير هو تجميع شتات الافكار عن طريق صياغتها في لغة معنوية داخل عقل كل انسان ؟ إذا فضرورة التفكير توجب استخدام اللغة ، توجب معرفتها ، فالإنسان البدائي قبل معرفة اللغة كانت تصرفاته بدافع من غريزته في البقاء .
يقال أيضا ان الانسان حيوان متكلم ، فالفارق الفعلي بينه وبين اقرانه وأسلافه ه�� قدرته علي التحدث والتواصل مع غيره ، بالطبع للحيوانات القدرة علي التواصل وتكوين مجتمعات كمجتمعات النحل والنمل ، ولكنها مدفوعة بغرائزها للعيش بينما للإنسان القدرة علي التواصل مع غيره بشكل اكثر اتساعا . ماذا لو فقد الانسان قدرته علي الحديث والتواصل ؟ ماذا لو فقد تصرفه في اللغة؟ ماذا لو لم يبتكر الانسان القديم اللغات القديمة ؟ ماذا لو أخذ منه هذا الحق عنوة ؟ ايظل بذالك قادرا علي التفكير والاستنتاج ؟ ايظل بهذا الشكل إنسانا ؟
في هذا العمل الصغير يناقش هاندكه قيمة الحديث واللغة للانسان بشكل غير تقليدي في بنية المسرحية ، خروجا عن الطابع الكلاسيكي ومتمردا علي الشكل المعروف ، عمل صغير في تعداد صفحاته لكنه يطرح تساؤلا ، يثير في نفس الانسان افكارا عدة .
تحدث حتي يعرفك الآخرون ، او ستظل مجهولا ، فإذا كان للصمت قيمته بعض الوقت ، فان استمراره يعني الموت حيا ، والكلام حق من حقوق كل بشري ، منعه عن شخص ، أيًا كان السبب ، جريمة يجب ان يعاقب عليها مرتكبها ، ففي بعض الكلام شفاء وفي كل الصمت عدم ، ولكن في فرض الكلام عذاب وموت أيضا.

[Mohammad Fouad Hussein · Rating 1 out of 5]

تعلمت من زمن ألا أحكم على كاتب من قراءة أول عمل له، لكني لم اتعلم بعد التحكم في إبداء النفور..
وصلت أخيرا، وبكل ثقة وطمأنينة، لإجابة السؤال المعتاد: ما أسوأ عمل قرأته هذا العام؟
إليكم هذه التمثيلية - لا رواية ولا مسرحية - المستفزة شديدة السوء، التي لم تكن سوى مضيعة للوقت في المرور بالعين - ولن أقول "القراءة" - على الهراء، والمزيد من الهراء..

الله يحرقك يا نوبل 😡😠

[Andrew · Rating 5 out of 5]

a perfect dramatization of the physicality/ objecthood of language.

"Ever since I can speak I can stand up in an orderly manner; but falling only hurts ever since I can speak; but the pain when I fall is twice as bad ever since I know that one can speak about my falling; but falling doesn’t hurt at all any more ever since I know that I can forget the pain; but the pain never stops at all any more ever since I know that I can feel ashamed of falling."

[ایلا اکبری · Rating 3 out of 5]

نمایشنامه ایست که سعی دارد در فرم ابزورد به مخاطب شکل گیری یک ذهن خام از طریق اجتماع را نشان دهد.
بیشتر تمرکز روی زبان است و گریز‌هایی به نظریه زبان دکتر لاکان زده می‌شود.
بهتر است برای مطالعه و درک بهتر این نمایشنامه با این نظریه کمی آشنایی داشته باشید.
البته از نظر شخصی من نسبت به دیگر آثار پتر هاندکه کمی ضعیف تر بود.
بنده این نمایشنامه را از نشر نیماژ به ترجمه سودابه فضیلی مطالعه کردم که هم از نظر دستوری و هم از نظر لحن به شدت مشکل داشت.

[Seyed Mohammad Reza Mahdavi · Rating 3 out of 5]

برای من تجربه جدیدی از نمایشنامه خوانی بود.
سبک هاندکه حتی در متن کتاب هم نمود داشت. اینکه کتاب در هر صفحه به صورت عمودی دو بخش باشه
یکی اجرای روی صحنه و دیگری صدای گویندگان
تطابق همزمان این دو ستون کار خواندن کتاب را کمی سخت می کرد

[Lori · Rating 5 out of 5]

One of my all-time favorites. Absurdist, said to be based on a true story.

[Hegazy Mohamed · Rating 2 out of 5]

#حجازى_بدرالدين
#سيكولوچيست_حجازى_بدرالدين

مسرحية كاسبار ، للكاتب النمساوي صاحب الأصل السلوڤيني ، بيتر هاندكه ، الأديب الحاصل على جائزة نوبل للآداب عام 2019 ، ترجمة د مصطفى ماهر ، صاحب الترجمة الألمانية الراقية .
لكن رغم جودة الترجمة و رغم ان هاندكه حاصل على جائزة نوبل و رغم أنه كاتب عملاق و يناقش فكرة جوهرية في تلك المسرحية و هي أن الإنسان بلا لغة ، بلا وجود و بلا قيمة و بلا كيان و بلا إبهار .
بل أن هذا الطرح يعيدني إلي المشهد الرباني ، لله عز و جل و ملائكته و آدم ، حينما سأل الملائكة الله عز و جل سؤال إستفهامي
" أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۖ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ (30) "
ليريهم الله عز وجل عظمة القدرة اللغوية و عظمة القدرة على الإختيار
" وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلَائِكَةِ فَقَالَ أَنبِئُونِي بِأَسْمَاءِ هَٰؤُلَاءِ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ (31) قَالُوا سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا إِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۖ إِنَّكَ أَنتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ (32) قَالَ يَا آدَمُ أَنبِئْهُم بِأَسْمَائِهِمْ ۖ فَلَمَّا أَنبَأَهُم بِأَسْمَائِهِمْ قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَأَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا كُنتُمْ تَكْتُمُونَ (33) "
و ذلك في سورة البقرة

و هذا ما يوثق واقعية الطرح ، فقيمة الإنسان و البشر في اللغة ، فاللغة ليست تواصلا فقط بل فهم و عقل و وعي و منحة ربانية ، يترتب عليها الثواب و العقاب و المسئولية و التمييز .
فالقيمة في الكلمة في الورد في السفر في الحزب في الجزء في الرسائل في الصحف في الكتب ، فالقيمة في الأمر القرآني الأول المرتبط بالمشهد الأول و الأمر الوجودي الأول :
إقرأ
أنبئهم
فكيف للإنباء و كيف للقراءة و كيف للمسئولية و المحاسبة و للوعي و للفهم أن تكن بلا لغة .
فكرة عبقرية طرحها بيتر هاندكه ، لكني أعطيته نجمة واحدة في تقييمي له علي Goodreads نظراً لطريقة عرضه و كتابته لهذه المسرحية التي أخالف في رأيي الكثير من الأراء فيها ، فهي بالنسبة لي ، طريقة في الكتابة و العرض أقرب لطريقة كتابة سيناريست يقدم عمل للإنتاج و ليست طريقة أيب عالمي و ربما يحتمل رأيي الخطأ و لكن هذا ما شعرت به ، و لم أستمتع بطريقة السرد و العرض و إن كنت معجباً أيما أعجاب بالفكرة الجوهرية و علشان الفكرة هخليها نجمتين بدل نجمة ، مش أشكال :)
تحياتي و تمنياتي بقراءة متأملة
حجازى بدر الدين

[Epifras]

Autoerotism, autoaffektion. Att säga och känna och inte bara säga och känna utan att känna att man säger och känner och känna att det man säger och känner kan kännas av andra sägare och kännare och att känna och veta detta. En förökning av jagen på scen, Kaspar som springer efter sin andra kopia.

Wittgenstein. Satserna som sätter en kaotisk värld i ordning, som objektifierar världen i ting och tillstånd och sakförhållanden. Världen blir till slut en avbild av satserna och orden. Men man kan också förbise dem såsom ord och satser, glömma bort det.

Ständighet och försvinnande, intet. Kasparkopiorna som försvinner i mörker och uppenbarar sig plötsligt. Scenmörker och ljus. Orden som ger en känsla av ständighet och som möjliggör att man kan benämna något i dess frånvaro.

Egenhet och gemenskap. Språkets utraderande karaktär när det gäller ens egenhet, gemenskapen som gör våld på individen. Språkets utnötning, inte bara av egenheten utan också det enskilda som varje ord och uttryck har sitt ursprung i. Pjäsen slutar med Kaspars händer som slås ner av ridån och att han ramlar, händerna som skulle bereda väg för handling och skapande. Fast i pjäsen och språket och gemenskapen.

[Tasneem Nassar · Rating 4 out of 5]

"كانت كل حركة جرياً، لأنني كنت فيما مضى أريد أولاً وقبل كل شيء آخر أن أجرى وأن أجرى فرارا ، كذلك كانت السباحة في الماء جرياً.. كان القفز جرياً في اتجاه خاطى . وكان السقوط جرياً . كان كل سائل - حتى في حالة السكون -جریاً محتملاً . وعندما كنت أخاف كانت الأشياء تجري بسرعة جداً. أما حلول الليل، فكان فيما مضى تحولاً إلى غيبوبة."

‏أعتقد أن هذه المسرحية ‏مليئة بالرمزية، فهي تلمح للكثير من التغيرات الاجتماعية التي تطرأ على الأشخاص بعد تمكنهم من لغتهم، عن طريق سرد قصة عن تأثير تعلم اللغة على"كاسبر"، فقد انتقل من العجز عن التعبير أو حتى عن فهم المتغيرات الداخلية والخارجية، إلى تكوين رأي مستقل وإدراك معاني عميقة وفلسفية.

[Ali Nazifpour · Rating 5 out of 5]

An avant-garde and postmodern masterpiece about a boy named Kaspar who is incapable of using language as he was raised in isolation. Throughout the play, disembodied voices torture him through their efforts to teach him language. While it's clear that it's much better to see the play than simply read it, it's still possible to appreciate this uncomfortable and dark experience via text as well. Incredibly innovative and evocative, reminiscent of Beckett and Kafka, a deep exploration of what it means to be human and the importance of language in shaping our humanity.

[Patrick]

Selten dürfte ich so lang für 100 Seiten benötigt haben. Aber jedes Mal, wenn ich in diese Welt zurückkehrte, wurde ich mit dem einen oder anderen Satz belohnt. Besonders stark gelingt es Handke, zu demonstrieren, wie Sprache uns durch bestimmte rhythmisierte Strukturen einlullen kann. Das kommt aber bisweilen mit großem Witz daher, wenn er Klischees in dieser Sprachmuster einwebt und sie uns als Normen vorgaukelt.

[سلوان البري · Rating 4 out of 5]

علىٰ الإنسان أن يتكلم حتىٰ يراه الآخرون.. ولكن (كاسبار) غير قادر علىٰ التعبير عن ذاته، إذا هو غير موجود فعليًا.
.....
في هذا العمل المسرحي الصغير يناقش الكاتب/ بيتر هاندكه أهمية اللغة وتأثيرها علىٰ حياة الإنسان، فبدون اللغة لا حياة للبشر ولا قيمة.
.....
المسرحية تُقارن بين أهمية الصمت والكلام، فالكاتب يعتبر أن للصمت أهميته ولكن علىٰ الصعيد الآخر فالكلام هو الحق الأزلي للإنسان وبدونه لا حياة من الأساس.
.....
تقييمي الشخصي للعمل: ⭐⭐⭐⭐

[محمود نعمان · Rating 3 out of 5]

كاسبر هاوزر لقيط, عثر عليه وهو صبي, ولم يكن يعرف اية لغة, ويبدو انه كان قد عاش في اماكن منعزلة عن البشر.. الا ان عيشه لمدة خمس سنوات في محيط اجتماعي, اعاده الى انسانيته.. وبعد هذه الاستعادة تم قتله بطريقة مجهولة

[H. · Rating 3 out of 5]

Peter Handke's clinical, razor-sharp critics articulated all the facades of an ordinary formula of life, by tells everything, he also tells nothing at all, between the chasm of nihilism and abundance of time.

[Catherine S · Rating 4 out of 5]

Does it say something that the book that got me out of a reading slump is a set of existential plays about theater and how language informs identity? Anyways, I loved this! It was weird and thought-provoking in exactly the way I wanted.