Σε μια όχι ακόμα ξεχασμένη σοφίτα, μια μακρόστενη βιβλιοθήκη τρίζει από το βάρος αναρίθμητων βιβλίων. Εκεί, πάνω από το ξύλο και κάτω από το χαρτί, ανάμεσα σε σελίδα και εξώφυλλο, ζει ένα παιδί που λατρεύει τις ιστορίες. Στις πτυχές τους, ένας επαναστάτης γεννιέται και χάνεται, ένας ερωτευμένος πικραίνεται και κατατρώγεται. Στις πύλες μιας πόλης τρανής ένας περήφανος λαός έρχεται ικέτης. Ένας ψαράς δολώνει τα αγκίστρια του με μνήμες και θωριές στις όχθες μιας λίμνης μακρινής. Ο Ήρωας προχωράει στα Πεδία της Στάχτης, χιλιάδες μίλια και σκέψεις μακριά από τη γη του Νόρνιμ. Το παιδί εξιστορεί και τραγουδά και η φωνή του είναι των τόπων ενός πολεμιστή που περιμένει την ώρα του, για να ξεκινήσει το ταξίδι του.
Ο Νίκος Γαϊτανόπουλος αφηγείται και εικονογραφεί σε μια συλλεκτική έκδοση πέντε ιστορίες και ένα τραγούδι από τους τόπους του Έρκαχοθ, λίγο πριν την έκδοση του πρώτου βιβλίου της ομώνυμης επικής σειράς.
Η συλλογή αυτή περιλαμβάνει 4 ιστορίες και 1 τραγούδι από τη γη του Νόρνιμ, τον φανταστικό τόπο που διαδραματίζεται το πρώτο βιβλίο του Nikos Gaitanopoulos, το Νόρνιμ. Επίσης υπάρχει και η αυτοβιογραφική κατά κάποιο τρόπο ιστορία της συγγραφής του. Αποτελεί ένας πρώτης τάξεως "ορεκτικό" ικανό να εξάψει την περιέργεια του αναγνώστη και να γνωρίζει τον Έρκαχοθ. Το χαρακτηριστικό των κυρίως ιστοριών είναι ότι μέσα από αυτές περνάει έντονα και ένα μέρος από τις σκέψεις και τους προβληματισμούς του συγγραφέα, θα μου επιτρέψετε να πω, ένα κομμάτι ψυχής. Η γραφή είναι αρκετά δουλεμένη και ο λόγος ρέει αν και σίγουρα υπάρχουν σημεία που με την εμπειρία θα βελτιωθούν. Το βασικό είναι ότι μέσα από το βιβλίο φαίνεται ότι ο συγγραφέας έχει δημιουργήσει έναν πολυδιάστατο και πλούσιο κόσμο και ότι γράφει με πάθος. Εμένα σίγουρα με έπεισε να διαβάσω και το Έρκαχοθ!
Άκουσα κάποτε να λένε για ένα διήγημα την εξής φράση: flawed masterpiece. Κάτι τέτοιο θέλω να πω κι εγώ γι' αυτό εδώ το μικροσκοπικό βιβλιαράκι.
Ο Κορακόμαλλος δείχνει την ηλικία του (πολύ μικρή, κι οι ραφές, εκεί που μπαλώθηκε η πλοκή κι η γλώσσα, φαίνονται). Τα υπόλοιπα είναι ακατέργαστα διαμάντια. Θέλουν ένα καλό γυάλισμα, να πέσει το βάρος εκεί που πρέπει (Η Λίμνη των Ίσκιων), να αστράψει η γλώσσα εκεί που θα λάμψει καλύτερα (Ντράαχεν), να γίνει η πλοκή διάφανη τόσο ώστε να φαίνονται από κάτω οι χαρακτήρες ξεκάθαροι κι αξιολάτρευτοι (Πέρασμα).
Εκτός από το παιδί στη βιβλιοθήκη. Εκείνο το παιδί στη βιβλιοθήκη, αχ, μακάρι να το είχα γράψει εγώ. Μπορεί να μην μου είχε κάτσει τόσο βαριά η μοναξιά του συγγραφέα τόσα χρόνια. Άντε και οι Πύλες. Γερό ταρακούνημα οι Πύλες. Άξια πήρε το βραβείο που πήρε.
Dear child, stop working, go play, forget every rule, there's no fear in a dream (κάποιες σκέψεις για το ‘’Από τη Σοφίτα στο Νόρνιμ’’ του Νίκου Γαϊτανόπουλου)
Γνώρισα τον Νίκο Γαϊτανόπουλο στο Fantasmagoria του 2019 και μεμιάς ερωτεύτηκα την αισθητική της ζωγραφικής του. Τα έργα του απέπνεαν μία αίσθηση αθωότητας και περιπέτειας που είχα να νιώσω από την πρώτη φορά που άκουσα Nightwish στα 17. Ανυπομονούσα να δω, αν και στις λέξεις αποτυπώνει το ίδιο συναίσθημα…
…και φυσικά δικαιώθηκα. Το ‘’Νόρνιμ’’, το πρώτο βιβλίο της σειράς του με τίτλο ‘’Έρκαχοθ’’, το διάβασα μονοκοπανιά και μου κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον από την αρχή μέχρι το τέλος. Ίσως να χρειαζόταν λίγο ψαλίδισμα σε κάποια σημεία, μα ποτέ δεν ήταν φλύαρο σε σημείο να βαρεθώ, ούτε το ‘’ψαλίδι’’ που αναφέρω είναι απαραίτητο –απλά είναι και η φόρμα του είδους που σηκώνει μπλαμπλέ.
Κλείνοντας όμως το ‘’Νόρνιμ’’, όσο πλήρης κι αν ένιωθα από εκείνη την αναγνωστική εμπειρία, ήθελα κι άλλο. Ξέρω ότι δε θα μπορούσα να έχω το ‘’Έρκαχοθ 2’’, μα ήθελα να μου ‘’ξαναμιλήσει’’ μέσα από τις σελίδες ο συγγραφέας, γι αυτό και έπιασα με ιδιαίτερο ενθουσιασμό το ‘’Από τη Σοφίτα στο Νόρνιμ’’. Ας δούμε τα αντικείμενα της ‘’σοφίτας’’ αναλυτικά:
‘’Το παιδί στη βιβλιοθήκη’’
Η συλλογή ξεκινάει πανέμορφα, με μία ιστορία που ζεσταίνει την καρδιά και είναι αδύνατο να μην συγκινήσει τον κάθε δημιουργό. Αυτό που περιγράφει ο συγγραφέας, το βιώνει κάθε συγγραφέας, όταν γράφει δίχως σκοπιμότητες ή ιδιοτέλειες, όταν απλά γράφει για να περάσει καλά μόνος του και με όσα σκαρώνει το κεφάλι του. Υπέροχο και τρομερά δυνατό μέσα στην απλότητα και την ειλικρίνειά του.
‘’Ο Κορακόμαλλος’’
Δύο κόκκινα λουλούδια που ανθίζουν στο χιόνι… Πολύ δυνατό και διαχρονικό διήγημα, ανεξάρτητα από το τι πυροδότησε την έμπνευση του συγγραφέα. Από την Τριπολιτσά μέχρι το περσινό Joker, βλέπουμε πώς ένα ιδανικό μπορεί μέσα σε μια στιγμή να μετατρέψει τον όχλο σε κτήνη και να τους κάνει αυτό που σιχαίνονταν. Πανέμορφος ο ποιητικός του λόγος σε σημεία κλειδιά!
‘’Ντράαχεν’’
Ο Ντράαχεν θα μπορούσε να είναι ο σκοτεινός αντικατοπτρισμός του Έρκαχοθ. Ό,τι ποθούσε ο ένας το κατάφερε ο άλλος, ό,τι θα κάλυπτε τον έναν δεν φάνηκε αρκετό γι αυτόν. Όμορφη ιστορία με ιππότες και καθαρόαιμη επικούρα. Απολαυστικότατη.
‘’Πύλες’’
Μια όμορφη ιστοριούλα που αποπνέει επικούρα δίχως ούτε μία μάχη. Μια αναζήτηση για καταφύγιο και μία εκτεταμένη συζήτηση, όμως, μπορούν να σε κρατήσουν στην άκρη του καθίσματός σου, αναμένοντας για την συνέχεια. Θα ήταν πολύ όμορφο και για πρώτο κεφάλαιο βιβλίου.
‘’Λίμνη των Ίσκιων’’
Αλληγορικό και γλαφυρό ποίημα, όμορφο και σκοτεινό. Ευχάριστο διάλλειμα λίγο πριν από το τέλος.
‘’Πέρασμα’’
Ίσως πιο ποιητικό και από το ποίημα που προηγήθηκε. Πολύ όμορφο για κλείσιμο και η ανωνυμία του Ήρωα, ταυτόχρονα του δίνει μία καθολικότητα και μία παγκοσμιότητα που θεωρώ θα έρθει να ‘’κουμπώσει’’ σε κάθε αναγνώστη που θα κοιτάξει λίγο πιο πέρα από την επιφάνεια και τα λογοτεχνικά είδη. Υπέροχο.
Κλείνοντας, μου άρεσε πάρα πολύ το γεγονός ότι στην αρχή κάθε κειμένου είχαμε δύο λόγια για το τι θα ακολουθήσει. Σαν μικρό τρέηλερ και σαν μία ματιά στα παρασκήνια. Ήταν αναπάντεχο να μου φέρει στο νου τις εισαγωγές του Κινγκ για τις δικές του συλλογές διηγημάτων, μα κάνει το όλο εγχείρημα ακόμα πιο προσωπικό και ‘’απογυμνώνει’’ τον άνθρωπο πίσω από τις λέξεις για τον αναγνώστη.
Ένα ακόμα πράγμα που μου αρέσει πολύ στα βιβλία του συγγραφέα, και δεν θέλω να παραλειφθεί ή να ξεχαστεί, είναι ο σχεδιασμός των εξωφύλλων του. Το λευκό εδώ και το μαύρο στο άλλο, με κοινή γραμμή την κάθετη αναπαράσταση σε ένα κάθετο παραλληλόγραμμο πλαίσιο, δίνουν ένα πολύ καλαίσθητο αποτέλεσμα και μία συγκεκριμένη αισθητική που θα ήταν όμορφο να την ακολουθήσει σε όλα του τα βιβλία. Τον ξεχωρίζουν από τα βιβλία του συρμού (προς θεού, όχι άλλες πλάτες ή άλλες photoshopαρισμένες εικόνες για εξώφυλλα!!!) και σε προϊδεάζει για την ομορφιά που θα συναντήσεις εντός, τόσο στις λέξεις, όσο και στα σχέδια.
Η Τέχνη του Γαϊτανόπουλου είναι εξαιρετικά μεστωμένη για την ηλικία του, μα σίγουρα επιδέχεται βελτιώσεων, στις οποίος ο χρόνος σίγουρα θα βοηθήσει. Έχει την δική του φωνή, μα είναι κάπως επηρεασμένη από το φανταστικό είδος. Έχει την δική του μελωδία, μα πατάει αρκετά πάνω σε γνωστά ριφάκια. Έχει την δική της δύναμη η πένα του, μα θέλω να την δω να δοκιμάζεται περαιτέρω στην μάχη. Αναμένω με ενθουσιασμό τα επόμενα πονήματά του.
Έκανα διάφορες σκέψεις καθώς διάβαζα το εισαγωγικό πόνημα του Νίκου Γαϊτανόπουλου, όμως μπορώ να πω ότι τις κάλυψε η Ευθυμία Δεσποτάκη στη δική της κριτική. Αναμφίβολα το καλύτερο ήταν οι "Πύλες", που παίζει μεταξύ της συνήθους εικόνας των Ξωτικών και της τελείως ρεαλιστικής απεικόνισης των συναισθημάτων εν μέσω και περί του πολέμου μεταξύ λαών.
Ο χαρακτήρας του φυματικού Ίνγκμαρ Ντακόρ είναι από τους αγαπημένους μου, ένας σοφός της παρακμής, τόσο της δικής του, όσο και του κόσμου του, ο θνητός που αψηφά τον αθάνατο με κάθε δίκιο και επίγνωση.
Η ιστορία του Ντράαχεν, παρά το όποιο γυάλισμα χρειάζεται, μου αρέσει πολύ σαν ιδέα καταβολής μιας σκοτεινής φυλής, ειδικά στο σημείο της συνειδητοποίησης της μη μοναδικότητας του πρωταγωνιστή .
Πάνω από όλα, όμως, και μέσα σε όλα αυτά τα διηγήματα, ο Νίκος Γαϊτανόπουλος παραμένει ειλικρινής και ίσως αυτό είναι το βασικότερο. Νομίζω έχουμε να περιμένουμε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα.