Jump to ratings and reviews
Rate this book

Ο ανεπιθύμητος νεκρός

Rate this book
26 Οκτωβρίου 1957.

Η Ελένη Καζαντζάκη έχει να επιτελέσει ένα θλιβερό καθήκον: Να θάψει τον άντρα της, που πέθανε στη Γερμανία, μακριά απ’ την πατρίδα του. Μαζί με την πνευματική παρακαταθήκη του Νίκου Καζαντζάκη, όμως, κληρονομεί και τους δύο πανίσχυρους εχθρούς του συζύγου της, το επίσημο Ελληνικό Κράτος και την Εκκλησία.

Τις επόμενες δέκα ημέρες θα αντιμετωπίσει προκλήσεις, προδοσίες και προσβολές και για μόνη διαφυγή θα έχει τις αναμνήσεις από τη συναρπαστική ζωή με τον μεγάλο στοχαστή. Η αρχική αποστροφή της προς τον Καζαντζάκη… Το αναπάντεχο φλερτ του… Ο αντισυμβατικός τρόπος με τον οποίο την προσκάλεσε να μείνουν στη Μόσχα… Ο διωγμός τους από το κατεστημένο και τα χαμένα Νόμπελ για τα οποία τόσο αγωνίστηκαν…

Την ίδια ώρα, σε μια Αθήνα που μόλις ξεπερνάει το σοκ των πολέμων, ο νεαρός Φρέντυ Γερμανός αναλαμβάνει το πρώτο μεγάλο ρεπορτάζ της καριέρας του: Να καλύψει δημοσιογραφικά την επικείμενη κηδεία, τις προθέσεις του απλού λαού, αλλά και τις απίστευτες μηχανορραφίες που στήνονται προκειμένου ο Καζαντζάκης να μη λάβει την τελευταία τιμή που του πρέπει στην Ελλάδα.

Ο Ανεπιθύμητος Νεκρός είναι ένα γοητευτικό μυθιστόρημα για τις αναμνήσεις μιας Ελλάδας που δεν υπάρχει πια, μια καταβύθιση στις σκέψεις ενός από τους μεγαλύτερους συγγραφείς όλων των εποχών, αλλά κυρίως η διαδρομή ενός ανθρώπου που ήταν λεύτερος γιατί δεν φοβόταν να πεθάνει.

416 pages, Paperback

First published May 9, 2018

16 people are currently reading
946 people want to read

About the author

Γιώργος Πράτανος

2 books29 followers
This author is also Yorgos Pratanos.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
63 (64%)
4 stars
22 (22%)
3 stars
10 (10%)
2 stars
2 (2%)
1 star
1 (1%)
Displaying 1 - 30 of 40 reviews
Profile Image for Glenn Russell.
1,531 reviews13.4k followers
July 12, 2022



“My entire soul is a cry, and all my work is a commentary on that cry.” - Nikos Kazantzakis (1883 - 1957)

The Unwanted Dead by Yorgos Pratanos is a novel of passion, a fierce novel, a story based on actual events in November, 1957 following the death of the great Nikos Kazantzakis, author of such works as Zorba the Greek, The Last Temptation of Christ and Saint Francis.

The tale features three main characters -



Helen (Greek: Eleni Samiou) - widow of Nikos Kazantzakis. The above photo shows Helen at age 21 in 1924, the year when she first met Nikos, her soulmate and eventual husband.



Freddy Germanos - young journalist (Freddy is 23 in 1957) covering the funeral and dealing with Helen and interviewing others, including a knowledgeable older man from Crete by the name of Kritikaros. The above photo is Freddy Germanos in his later years when he became the most beloved journalist in all of Greece.



Kritikaros - Cretan gentleman serving as representative of all the men and women from his island who knew and loved and supported Nikos Kazantzakis. As Yorgos Pratanos points out, Kritikaros is the only fictionalized main character in the novel, a character he created as a tribute to the honorable people of Crete.

On the opening pages of the novel, we find Helen weeping at the bedside of her dear Nikos who has just died at age 74 in Freilburg, West Germany. Helen knows it has always been Nikos' wish to be buried in his homeland of Crete thus she also knows she must take the necessary steps to follow her husband's wishes.

Ah, a return to Greece with her husband's corpse. "She had envisioned it quite differently: him, standing tall and smiling, with the Nobel Prize tucked proudly in his luggage, his gift to the Greek people. But that was not their reality; they had been persecuted relentlessly by the Church, the Palace, and the para-state organizations of Greece long after they had left, eleven years before. The attacks had been fierce, even from Nikos' "colleagues"."

It can not be stated too forcefully: The Unwanted Dead is a fiery, impassioned novel fueled, in part, by author Yorgos Pratanos' own relationship to not only the Kazantzakis family and Greek history but also the spirit of Nikos Kazantzakis himself. As Mr. Pratanos explained to an interviewer, "I have this feeling that the idea of writing about Kazantzakis was inside my head a long time ago, before I ever realized I wanted to do it...I've been a Kazantzakis enthusiast since I was twelve, when I read Zorba the Greek for the very first time."

Yorgos Pratanos proceeds to write his novel but there is a critical question he's forced to address: how to connect Helen to the unfolding events in Athens in the days following the death of the great author. Then Mr. Pratanos had his eureka moment: the link could be none other than prolific journalist and writer Freddy Germanos who made his first significant coverage reporting on Kazantzakis's funeral. And since Freddy brings to light all the underhanded maneuvers and deceitful manipulations conducted by the various Greek political, religious and cultural power players attempting to silence and denigrate a dead man, in a very real sense, Freddy comes out as yet another hero of the Greek people.

How it all unfolds is for Yorgos Pratanos to tell. I heartily recommend The Unwanted Dead, novel as eyeopener, especially for readers of English who are not necessarily familiar with the struggles in Greece revolving around one of the greatest authors of the twentieth century.

For me, reading The Unwanted Dead evoked memories of Zorba the Greek, both the book and the film. How much passion does Yorgos Pratanos infuse in his tale? I'm put in mind of Zorba and Basil played by Anthony Quinn and Alan Bates -



The Unwanted Dead also reminds me of the famous epitaph on Nikos Kazantzakis' grave that reads: ‘I hope for nothing, I fear nothing, I am free’.

And what faces do I associate with this powerful Nikos Kazantzakis epitaph? Two come immediately to mind - Antony Quinn as Zorba and the great Nikos Kazantzakis himself -





"Kazantzakis may have been living abroad for many years, but his undeniable presence was still felt in country through his works and the stir they had caused and the international acclaim he had received. For every one person who criticized his work as unpatriotic and un-Christian, there were a myriad of others who believed the exact opposite, and practically the whole of the Cretan population was bursting with pride for their fellow countryman." --- Yorgos Pratanos, The Unwanted Dead


Greek author and journalist Yorgos Pratanos
Profile Image for Ευα Μηλιά  Κουτσουμπα.
418 reviews41 followers
October 16, 2019
« Ο ανεπιθύμητος νεκρός»


Υπάρχουν κάποια βιβλία που φοβάμαι να γράψω για αυτά μήπως και άθελα μου « τα πληγώσω» με τις λέξεις των συναισθημάτων μου.
Ένα από αυτά είναι ο ανεπιθύμητος νεκρός.

Αυτό το βιβλιο το Έβλεπα συνεχώς να «κυκλοφορεί» στις ομάδες. Ποτε δε του έδωσα σημασία, ( Λάθος μου}.
Μια Κυριακή σε ένα πολυσύχναστο καφέ πίνοντας καφέ με φίλες μου το Έφεραν ανάμεσα σε αλλα.
Δε έδωσα τη πρέπουσα σημασία μέχρις ότου αρχίσαμε να μιλάμε για λογοτεχνία.
Και το παίρνω στα χέρια μου και χάθηκαν όλα γύρω μου. Οι φωνές, τα χρώματα, ο κόσμος και διάβαζα απλα το οπισθόφυλλο. Ξεφυλλίζοντας το χάθηκα και εγω διαβάζοντας κομμάτια του, ήθελα να πάω απλα σπίτι μου να το ξεκινήσω να χαθώ στο ταξίδι.
Ξεπέταξα το προηγούμενο βιβλίο και ξεκίνησα αυτό και εκεί απλα ξέχασα τα πάντα γύρω μου. Ξέχασα ακόμη και την ύπαρξη μου.

Μετά λύπης μου ομολογώ ότι αν και λάτρης της λογοτεχνίας Καζαντζάκη δε διάβασα ποτε. Άρθρα και ειδήσεις στο ονομα του αλλα ως λογοτέχνη δε τον γνώρισα και τωρα μετά και το κλείσιμο της τελευταίας σελίδας μπορώ να πω ότι ντρέπομαι για αυτό. Κάθε Έλληνας που σέβεται το τόπο & την ιστορία του πρέπει να τον διαβάσει.

Ξεκινώντας να διαβάζω δεν μπορούσα να αφήσω το βιβλιο από τα χέρια μου.
Είναι ένα βιβλίο που εκτος ότι τιμάει τον Καζαντζάκη ως λογοτέχνη τον τιμάει και ως άνθρωπο.
Εγω δε γνώρισα μέσα από το βιβλιο αυτό μονο έναν καταδικασμένο λογοτέχνη της Ελλάδας αλλα και έναν άνθρωπο πέρα από τους μύθους και πίσω από τα συγγραφικά του βήματα.
Γνώρισα τον Καζαντζάκη ως άνθρωπο.

Και εκεί κάπου η γοητεία και ο λογοτεχνικός, ψυχικός έρωτας που αισθάνθηκα για τον άνθρωπο αυτό μα και για το βιβλιο ξεκίνησε και η δίψα για μάθηση.
Τα βιβλία του καθώς και η βιογραφία του έγιναν επιτακτική μου ανάγκη. Ψυχική μα και σωματική.
Μέσα από το βίο του που σκιαγραφεί ο συγγραφέας δάκρυσα, θύμωσα, χαμογέλασα, έμαθα και λύγισα στα όσα αποτρόπαια συνέβησαν στον Καζαντζάκη.
Όμως ένιωσα περήφανη για το ήθος, το χαρακτήρα και την αξιοπρέπεια του και ας μην τον γνώρισα ποτε.

Από την μια έχουμε το Βίο και τη πάλη του να ζήσει ελεύθερος παρα τα όσα καταγγείλουν οι εχθροί του και από την άλλη έχουμε τον έρωτα.
Όχι τον έρωτα μονο του συναισθήματος αλλα τον έρωτα για ένα μεγάλο άνθρωπο.
Τη θαύμασα αυτή τη γυναίκα.
Με πολλούς τρόπους αλλα περισσότερο για την πιστή της σε αυτόν τον άντρα
Δε ειναι εύκολο και είναι συναρπαστικά γοητευτικό να μαθαίνεις από ανθρώπους που έζησαν πριν από εσένα και έγραψαν έστω και ένα μικρό κομμάτι της δικής σου ιστορίας .
Αγάπησε και δε θρήνησε ποτε για την ζωή που έκανε παρα μονο για αυτή που έχασε την ώρα που έσβησαν τα κομμάτια της ζωής της μαζί με εκείνον που αγαπούσε.


Νιώθω ντροπή για τους εχθρούς του.
Νιώθω όμως δέος για την στάση που ο ίδιος κράτησε γιατί δείχνει το μεγαλείο του που εμείς οι νεότεροι πρέπει να προσκυνούμε και να το περνάμε στα παιδια μας.


Κλείνοντας το βιβλιο έκλαψα πίκρα.
Πόνεσα για όλα αυτά που έζησα σαν αναγνώστρια και έλαβα σαν δώρο ως άνθρωπος.

Με άλλαξε αυτό το βιβλιο.
Είναι ευλογία για μένα που κατάφερα να το διαβασω.
Νιώθω συγκλονισμένη, γοητευμένη μα πάνω από όλα υπερηφάνεια που αυτός ο Άνθρωπος ήταν ένα μεγάλο κομμάτι της ιστορίας μας.


Δε μπορώ όμως να παραλείψω να πω πως νιώθω ευγνώμων στο συγγραφέα που έγραψε αυτό το βιβλιο.
Δε είναι εύκολο να γράψεις για ένα σημαίνοντα πρόσωπο της χώρας σου.
Όχι πολυ θα μπορούσαν να το γράψουν αλλα ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου κατάφερε με δημοσιογραφικό τρόπο να κάνει την έρευνα και να ασχοληθεί με αυτό το δύσκολο κομμάτι του ιστορικού και των αληθινών γεγονότων χωρίς να γινεται ξύλινος.
Η λογοτεχνική βλέφα ειναι έντονη στο βιβλίο.
Με λυρισμό σε σημεία που έπρεπε και με λεπίδι γραφής γράφει το βιβλιο.
Χωρίς κανένα ψεγάδι.
Πιστεύω ότι ο συγγραφέας πέτυχε αυτό που λίγοι μπορούν να πετύχουν.

Έδωσε ένα βιβλίο δίνοντας τιμή στον Καζαντζάκη και κρύβοντας τον εαυτό του.
Όχι δεν θέλησε να μαθευτεί το ονομα του στο κύκλο της λογοτεχνίας αλλα να δούμε και να θαυμάσουμε, να μάθουμε για τον άνθρωπο Καζαντζάκη.

Τελειώνοντας το βιβλιο νιώθω ευλογημένη.
Ευλογημένη για πολλούς λόγους αλλα νιώθω πως μέσα από αυτό το μυθιστόρημα βρήκα ξανά λίγη πίστη για τους ανθρώπους.

Θερμα συγχαρητήρια.
Θα περιμένω το επόμενο αγωνιωδώς.



Profile Image for David Gustafson.
Author 1 book161 followers
September 23, 2021
Even if they have only read "Zorba The Greek," Yorgos Patranos' novel, "The Unwanted Dead," is a must-read for any fan of Nikos Kazantzakis.

The political/religious baseline of this confrontational composition is moulded around a fictionalized version of the real journalist, Freddy Germanos, while the melody line that wanders back-and-forth into the personal life and thoughts of Kazantzakis is clothed within the character of his loving widow, Helen.

A historical timeline might help put this novel into perspective.

After a lifetime of literary labor, Kazantzakis finally saw the enthusiastic reception of "Zorba" in 1947, rocket his reputation into the international orbit. Many in Greece and his homeland of Crete were ecstatic over the success of this homegrown talent. Some were not. Kazantzakis’ earlier flirtations with Marxism had won him the usual unforgiving foes.

During that same 1947, Europe was still struggling to recover from the devastations of World War II while being divided by the stand-off between Western democracies and the Soviet occupation in the East. Political nerves were frazzled.

Greece would endure two more year of a brutal civil war between Communists and a coalition of opponents supported by the Western powers and the Orthodox Church. A church that the Communists promised to dismantle. As many as 150,000 lives would be lost in this fratricide that continues to impact the Greek psyche.

Like many European intellectuals of the early twentieth century, Kazantzakis had traversed the Marxist/Leninist landscape in search of a more equitable society than the ones that the Capitalist were building.

Without ever permanently planting his feet inside any single ideology or country, he left enough of his footprints in the shifting sands of that epoch for his adversaries to libel his reputation for the rest of his life.

"The Last Temptation of Christ" was published in 1955, becoming an instant bestseller. Very soon after, it was listed on the Vatican's "Index of Forbidden Books." More ammunition for the growing number of snipers who constantly had Kazantzakis in their crosshairs.

Two years later, the traveling expatriate died in Freiburg, Germany.

Now, back to the storyline of the “The Unwanted Dead”:

The return of his body for burial in his homeland would incite the fury of both his political and his religious opponents. They would try to block him from receiving a proper religious burial. But he also had many friends and admirers who would rise above the nit-picking of petty politics and religion to challenge this harassment of a cold corpse.

Most of all, he still had his widow by his side, calmly facing the stormy opposition her beloved had aroused as she accompanied his body to its final resting place at Heraklion followed by the proud Cretan people who massed behind her to let her know that she was not alone.

The Helen Kazantzakis melody line of this endearing composition could have inspired a much more appealing title for the foreign audience, especially the lucrative American market.

Perhaps something as corny as, "Weeping Flowers Shall Not Wilt."

But then, I am very biased towards this melody line since I had the pleasure of meeting Mrs. Kazantzakis one fine evening a long, long time ago.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Δημήτρης Σίμος.
Author 8 books393 followers
May 5, 2022
Exceptionally written, comprehensive and full of vivid descriptions.
We learn about the life, work, love and routes of Kazantzakis though a philosophical view at his way of living.The writing skills of George Pratanos and the real events described in the book, is the perfect aproach for this story to be said and this technique works extremely well in the text.
An excelent modern greek myth with an eye at the past.
Profile Image for Vasilis Manias.
383 reviews108 followers
October 18, 2018
Ο Καζαντζάκης είναι ο μεγαλύτερος Έλληνας Συγγραφέας όλων των εποχών. Τελεία. Είμαι θαυμαστής του. Προφανώς. Ξανά τελεία. Και εννοείται έχω άποψη για το έργο του, μπορείς να με πεις κ μεροληπτικό. Και ενώ συμφωνώ με την συντριπτική πλειοψηφία των κειμένων που πέφτουν στα χέρια μου και περιέχουν το όνομά του, ομολογώ σοκάρομαι με την προσπάθεια αρκετών «μελετητών» του να παραποιήσουν την Ιστορία παρουσιάζοντάς τον ως Χριστιανό Ορθόδοξο και εξαλείφοντας επιδεικτικά την απουσία την Ορθόδοξης Εκκλησίας από τις διαδικασίες ταφής του. Απουσία η οποία, ΕΙΝΑΙ ΓΕΓΟΝΟΣ! Έγραφα πριν από καιρό πως «το έργο του είναι σχεδόν Θεολογικό, βασανίστηκε όσο λίγοι να αποδώσουν στο χαρτί το δρόμο προς το Θείο αλλά είναι εντελώς μειωτικό να αφαιρείς από το πουθενά και χωρίς να υπάρχει λόγος, δική σου αδεία, τις διαρκείς προσπάθειες της Χριστιανικής αλλά και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας να αποκηρύξουν το έργο του, που ναι είναι ενοχλητικές για το θρήσκο κοινό, η ιστορία όμως είναι ιστορία και δε μπορούμε να αφήνουμε τόσο σημαντικά κομμάτια της απέξω μόνο και μόνο για να μη γίνουμε δυσάρεστοι. Είναι μία πραγματικότητα, την αποτυπώνουμε ως οφείλουμε και προχωράμε μπροστά».
Και ειλικρινά, χίλια μπράβο στον Γιώργο Πρατάνο, ο οποίος έκανε κάτι πρωτόγνωρο για μένα στα συγγραφικά χρονικά, να αποδώσει δηλαδή με αμεσότητα και απίστευτη ειλικρίνια μέσα από την έρευνά του τί πραγματικά συνέβη από τη μέρα που άφησε ο συγγραφέας την τελευταία του πνοή στο Φράιμπουργκ μέχρι την ταφή του στα τείχη στο Μαρτινένγκο, αποδίδοντας τιμή και σεβασμό σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που ήταν εκεί και δίχως να το έχουν αυτοσκοπό αποτέλεσαν ένα αναπόσπαστο μέρος της Ελληνικής Ιστορίας, δίχως να αλλοιώνει κατά το δοκούν την ιστορική μνήμη. Η οποία για αυτό είναι μνήμη. Επειδή δεν ξεχνάει.
Δεν το περίμενα, με έπιασε εξ απίνης, ξεκίνησα να διαβάζω αδιάφορα ένα τυχαίο βιβλίο ενός άγνωστου συγγραφέα και κατέληξα μέσα σε 24 ώρες να απολαύσω με όλη μου την καρδιά (παρόλη τη βουλιμία με την οποία καταβρόχθιζα τις σελίδες του), ένα συναρπαστικό ιστορικό μυθιστόρημα. Χίλια μπράβο ξανά.
Profile Image for Celia.
1,452 reviews253 followers
November 17, 2022
SATURDAY, OCTOBER 26 Freiburg, Germany

Nikos Kazantzakis, author of Zorba the Greek, dies. Helen, his wife, is left to fulfill his dying wish. Near this last day, Nikos heard that Camus had won the Noble Prize. Nominated 9 times, Nikos had never won it. But he was not bitter, congratulating Camus. His wife Helen realized that Nikos, considered a "godless Communist" could never have won the prize. It was Nikos’ wish to be buried in the blessed soil of his homeland, Crete. The journey begins.

This book, written by a Greek, is astoundingly good. Originally written in the Greek language, the book is now translated to English. The translation, too, is VERY good.

If you love historical fiction, I highly recommend this book.

To be published Aug 19, 2021.

5 stars

I have never read Zorba the Greek. But now, knowing so much about its author, I definitely will.
Profile Image for Effie Saxioni.
736 reviews141 followers
January 13, 2020
Μια υπέροχη δουλειά,που την χαρακτηρίζει ο απόλυτος σεβασμός στο πρόσωπο,τον βίο και το έργο του μεγάλου δασκάλου και λογοτέχνη,που η διαρκής εσωτερική αναζήτηση του Θείου και της Αλήθειας,συνοδευόμενη από την κατακραυγή και τον εξευτελισμό από το επίσημο ελληνικό κράτος και την Εκκλησία,τον οδήγησαν σε εκούσια εξορία μαζί με την σύζυγό του.
Οι ημέρες λοιπόν που παρακολουθούμε εδώ,είναι αυτές που μεσολάβησαν από τον θάνατό του Ν.Καζαντζάκη μέχρι την κηδεία και την ταφή του στο Μαρτινέγκο.Σε αυτό το οδοιπορικό,θα έλεγα,γνωρίζουμε αθέατες στιγμές της προσωπικής ζωής του μέσα από τα μάτια της Ελένης,αλλά και πολλά ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα της εποχής,μέσα από τα μάτια του νεαρού δημοσιογράφου,Φρέντυ Γερμανού.Καταγράφονται λεπτομερώς,όλες οι λεπτομέρειες της διαδικασίας να επαναπατριστεί η σορός,καθώς και η κηδεία με όλο το θλιβερό παρασκήνιο της κηδείας και της ταφής.
Αυτό το συγκλονιστικό βιβλίο,είναι πολλά πράγματα:Είναι η αγωνία μιας γυναίκας που έχασε τον άνθρωπο της ζωής της και το στήριγμά της.
Είναι η περιγραφή του τέλους ενός ανθρώπου που η εσωτερική του φλόγα μεταλαμπαδεύτηκε σε εκατομμύρια αναγνωστών και θα μείνει άσβεστη σε πείσμα όλων των πολέμιων που ακόμα και στην κηδεία του έκαιγαν τα βιβλία του καταριώντας και αναθεματίζοντάς τον.
Είναι η φλόγα ενός νέου δημοσιογράφου και εκκολαπτόμενου συγγραφέα να βρει τα πατήματά του στη ζωή,προσπαθώντας να αποδώσει όσο το δυνατόν ακριβέστερα τα γεγονότα αυτών των ημερών.
Είναι η δύναμη της φιλίας στα εύκολα και στα δύσκολα.
Είναι όμως,περισσότερο από όλα τα άλλα,ο πόλεμος που θα δέχεται πάντα το Φως από το Σκότος-το σκοτάδι της ψυχής,του θρησκευτικού φανατισμού,της πολιτικής σκοπιμότητας,της τιποτένιας ύπαρξης-το σκοτάδι που απειλεί πάντα να υπερκαλύψει οτιδήποτε τολμήσει να λάμψει και να δείξει ότι υπάρχει και άλλος δρόμος-ανηφορικός,αλλά οπωσδήποτε άξιος να τον περπατήσει κανείς.
5⭐ χωρίς κανέναν ενδοιασμό.
**Στη γκρίνια της ημέρας η πάρα πολύ κακή επιμέλεια που έγινε σε τούτο το έργο.Ένας ποταμός ορθογραφικών και γραμματικών λαθών,η στίξη σε αρκετά σημεία είχε πάει περίπατο και άλλα πολλά.Αν ήταν μετάφραση από κάποια γλώσσα με τις ιδιαιτερότητες των γλωσσών των Ινουίτ στον αρκτικό κύκλο,ίσως,και να έκανα τα στραβά μάτια για χάρη της εξαιρετικής ιστορίας.Όμως,αγαπημένοι κύριοι στη Διόπτρα,ήταν ένα κείμενο γραμμένο στα ελληνικά,το οποίο κάποιος το διόρθωσε υποτίθεται.Άρα η Τζέιν στην μια σελίδα μπορεί να μην γίνεται Τζαίην στην επόμενη,ή ο Άγιος Μηνάς να μην γίνεται Άγιος Μάρκος στην επόμενη,και ξανά Μηνάς και πάει λέγοντας,για να πω μόνο τα πιο εύκολα.Απογοητεύτηκα λιγάκι από αυτά,τα οποία όμως δεν στάθηκαν ικανά να μου χαλάσουν αυτήν την αναγνωστική εμπειρία.
Profile Image for Daniel Myatt.
1,035 reviews103 followers
August 1, 2021
Firstly, thank you to Yorgos, for a copy of his book to read.

Secondly, wow! What an incredible book. Its a beautifully written piece of work that captivates and enthralls you with every page.

Brilliant discriptions and wonderful prose. I found myself completely drawn in to the drama and situations.

An incredible read! A full 5 stars.....
Profile Image for Πάνος Τουρλής.
2,733 reviews172 followers
February 6, 2019
26 Οκτωβρίου 1957. Φράιμπουργκ, Γερμανία. Πεθαίνει μια από τις εμβληματικότερες φυσιογνωμίες της ελληνικής λογοτεχνίας και διανόησης, ο Νίκος Καζαντζάκης. Η γυναίκα του, Ελένη, ξεκινάει τις ετοιμασίες για τη μεταφορά της σορού του στην Ελλάδα ενώ ταυτόχρονα στην Αθήνα ο ανερχόμενος δημοσιογράφος Φρέντυ Γερμανός, προσπαθεί να γράψει το σημαντικότερο κομμάτι της καριέρας του, με αφορμή αυτό το γεγονός. Το μυθιστόρημα διαδραματίζεται από τις 26 Οκτωβρίου ως τις 6 Νοεμβρίου 1957 και κινείται σε δύο άξονες: ετοιμασίες της μεταφοράς της σορού στην Ελλάδα από την Ελένη Καζαντζάκη και τη δικηγόρο του Νίκου, Αγνή Ρουσοπούλου από τη μια, αντίκτυπος του θανάτου και προετοιμασία υποδοχής της σορού από την αθηναϊκή και κρητική κοινωνία, τους δημοσιογράφους και την Εκκλησία.

Πρόκειται για ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα που σέβεται τη μνήμη των πραγματικών ανθρώπων, τις ζωές των οποίων περιγράφει. Ρεαλιστικό, με αληθοφανείς διαλόγους, τεκμηριωμένα περιστατικά και ένα πάνθεον θρυλικών σήμερα ονομάτων: Ελένη και Γαλάτεια Καζαντζάκη, Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος, Φρέντυ Γερμανός, Πέτρος Χάρης, Γιάννης Γουδέλης (ο εκδότης του Δίφρου) κ. ά. Η γραφή και οι έξυπνες ιδέες της αφήγησης βοηθάνε ακόμη και όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με την ελληνική λογοτεχνία και τους σημαντικούς ανθρώπους των ελληνικών γραμμάτων να παρακολουθήσουν την ιστορία ως το τέλος. Δεν υπάρχουν πολλά, δύσκολα ή στριφνά ιστορικά γεγονότα ούτε τονίζεται, λεκτικά τουλάχιστον, η αξία του καθενός, αντίθετα, τα ίδια τα γεγονότα, ο ρόλος του κάθε χαρακτήρα επεξηγούν ακριβώς τη θέση που είχε στο τότε στερέωμα και τη φήμη που τον ακολουθούσε. Η εξιστόρηση πάει πότε στο Φράιμπουργκ ή την Αντίμπ και την Αθήνα, πότε πίσω στον χρόνο, συστήνοντάς μας το ζευγάρι του Νίκου και της Ελένης. Προς τιμήν του, ο κύριος Πράτανος δεν έπιασε το κουβάρι από την αρχή αλλά διάλεξε τα πιο σημαντικά περιστατικά ή κάποιες βασικές λεπτομέρειες από τη ζωή του Καζαντζάκη για να ξεδιπλώσει το παρελθόν κι αυτά τα έριξε σκόρπια μες στο κείμενο, χωρίς όμως ποτέ να τα δείχνει ξεκάρφωτα με τη ροή των γεγονότων ή μονοδιάστατα αλλά πάντα εντεταγμένα σε ένα χρονικό πλαίσιο, σε μια δεδομένη στιγμή ή ροή περιστατικών. Αυτό δίνει ακόμη περισσότερη ένταση στην αφήγηση και δεν αφήνει το κείμενο να χαλαρώσει ούτε στιγμή.

Η Ελένη Καζαντζάκη, μέσα από τις εξομολογήσεις της προς την Αγνή που φτάνει εσπευσμένα στο Φράιμπουργκ και μέσα από τις αναμνήσεις της δείχνει μια γυναίκα ερωτευμένη, διακριτική, υπομονετική, διαλλακτική και όταν η μεγάλη αλλαγή στη ζωή της έρχεται ακάλεστη, την ατσαλώνει, της προσθέτει δύναμη και κουράγιο. Δεν είναι μόνο η σύζυγος που έχασε τον άνθρωπο που αγαπούσε ούτε μόνο η γυναίκα που πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και να φέρει όλες τις διαδικασίες σε πέρας, είναι όλα αυτά μαζί σ’ ένα αρμονικό σύνολο που τονίζει το αρραγές του χαρακτήρα της και την ολοκληρωμένη προσωπικότητά της: «Μετά από τέτοια ανηφόρα, ποια κορυφή μπορεί να στέκει πιο ψηλά από εκεί που την είχε φτάσει ο άνθρωπός της;» (σελ. 379).

Ο συγγραφέας σέβεται απόλυτα την καθημερινή ζωή του ζευγαριού και αποφεύγει είτε τον κουτσομπολίστικο χαρακτήρα της συμβίωσης είτε την αγιοποίησή τους. Παρατηρεί τα πάντα, τη χημεία μεταξύ τους, τον τρόπο που αγαπιούνται («Στο τέλος δικαιώθηκαν και οι δύο: Ο Νίκος που επέμεινε, η Ελένη που ενέδωσε», σελ. 46) και φυσικά πώς σκεφτόταν, κινούνταν, έγραφε, γεννούσε ιδέες, συμπεριφερόταν ο Καζαντζάκης. Δεν περίμενα να διαβάσω ένα τόσο στρωτό, συναρπαστικό «βιογραφικό» μυθιστόρημα που να μην είναι φορτωμένο με λεπτομέρειες και ταυτόχρονα να τα λέει όλα! Ακόμη και τις κατηγορίες που του προσήψε η Εκκλησία τις αποδομεί ο κύριος Πράτανος τεκμηριωμένα: «Αυτό που έβλεπε όμως ο Φρέντυ ήταν πως ο Καζαντζάκης ήταν πιο διαβασμένος από τη συντριπτική πλειονότητα των ιερέων και ζούσε σίγουρα μια ζωή πολύ πιο ασκητική από τα μέλη της Ιεράς Συνόδου» (σελ. 52). Ακόμη κι η δυσφημιστική επίθεση της Γαλάτειας και η όλη συμπεριφορά της απέναντί του (δεν έχανε ευκαιρία να επιτίθεται στον λογοτέχνη, πότε ως απάντηση στο άρθρο του για τα φασιστικά καθεστώτα το 1936, πότε με το βιβλίο της «Άνθρωποι και υπεράνθρωποι»), καταγράφεται εξ αποστάσεως σχεδόν: «Η αλήθεια, λογικά, θα είναι κάπου στη μέση. Ούτε η Γαλάτεια είναι αγία ούτε ο Καζαντζάκης» (σελ. 59). Η προσωπικότητα του μεγάλου συγγραφέα, ο τρόπος σκέψης του, οι αντιλήψεις του, οι απόψεις του επεξηγούνται απλά και όχι απλοϊκά, βοηθώντας με να έρθω σε επαφή με αυτό το μεγάλο πνεύμα και, γιατί όχι, προετοιμάζοντάς με να διεισδύσω στα δύσκολα έργα του. Δεν μπορούσα να σταματήσω να διαβάζω, να μαθαίνω και να κρατώ σημειώσεις: για ποιους λόγους δε βραβεύτηκε ποτέ ο εννιά φορές υποψήφιος για Νόμπελ Καζαντζάκης, ποια ήταν η στάση της Ιεράς Συνόδου απέναντι στον «Καπετάν Μιχάλη» και τον «Χριστό ξανασταυρώνεται», γιατί έγινε η άδικη επίθεση του Σπύρου Μελά το 1954 επί του «Καπετάν Μιχάλη» που συνεχίστηκε με επίμονη επίθεση και προπαγάνδα, σε συνεργασία με τη Φρειδερίκη, προς τον βασιλιά της Νορβηγίας και τα μέλη της Επιτροπής όποτε ο Καζαντζάκης ήταν υποψήφιος για Νόμπελ (μια βεντέτα που κρατούσε από το 1946!). Σπύρος Μελάς, αυτός ο πνευματικός ακαδημαϊκός άνθρωπος…

Μου άρεσε πολύ ο τρόπος που πέρασαν τα ιστορικά, πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα της εποχής του θανάτου του Καζαντζάκη μέσα από συζητήσεις κυρίως των εκπροσώπων της μεγαλοαστικής τάξης («αφού οι μικροαστοί είχαν πιο πρωτόγονα ζητήματα να επιλύσουν, με πρώτο αυτό της επιβίωσης», σελ. 31), οπότε οι διάλογοι αναπαρέστησαν ολοζώντανα όσα έπρεπε να ξέρω για να καταλάβω το κλίμα. Μαζί τους ξεπηδάει και μια υπέροχη τοιχογραφία της Αθήνας, με τους δρόμους, τα μαγαζιά, τα στέκια της διανόησης και τα σημεία αναφοράς: «Οι μεγαλοαστοί είχαν ήδη πιάσει θέση στου Φλόκα, οι προοδευτικοί δίπλα, στο Zonar’s» (σελ. 57). Προσέξτε βαθιά γνώση της κατάστασης της εποχής: «Αν και οι δύο εφημερίδες ήταν ιδιοκτησίας Λαμπράκη, οι δημοσιογράφοι του Βήματος θεωρούσαν ελαφρώς υποδεέστερους και σαφώς πιο λαϊκούς εκείνους των Νέων» (σελ. 61). Η ίδια ατμόσφαιρα επικρατεί και στην επεξήγηση των γεγονότων που ακολούθησαν τον θάνατο αυτόν: «Δημοσιογράφοι, εκδότες, πολιτικοί, αξιωματούχοι και εκκλησιαστικοί κύκλοι πληροφορήθηκαν τα καθέκαστα και, όπως ήταν φυσικό, οι πρώτες σκέψεις για τον χειρισμό της υπόθεσης προκαλούσαν πονοκέφαλο. Είχαν να κάνουν, ξεκάθαρα, με μια καυτή πατάτα που κινούνταν ταχύτατα με προορισμό τα χέρια τους. Ποια θα ήταν, όμως, η αντίδραση των πολιτών; Ποιανού το μέρος θα έπαιρναν; Του κυνηγημένου -πλέον- νεκρού ή των προκλητικών Αρχών» (σελ. 50); Ο Φρέντυ είναι κάθετος: η ρευστή κατάσταση «μύριζε μπαρούτι, βασιλικό και θυμίαμα» (σελ. 136), μιας και την ημέρα του θανάτου του Καζαντζάκη και πριν έρθει η σορός του στην Ελλάδα κανείς δεν ήξερε αν θα θαφτεί το σώμα του ή όχι και ποιανού επιθυμία θα εισακουστεί: της Φρειδερίκης, του παραθρησκευτικού Καντιώτη με ισχυρό ρεύμα στην Ιερά Σύνοδο ή των ετοιμοπόλεμων Κρητικών; «Και σήμερα, πού ήταν ένας αντιπρόσωπος της Ακαδημίας; -Χίλιες φορές οι Κρητικοί σου, Νίκο μου, μονολόγησε» (σελ. 380).

Ο Φρέντυ Γερμανός, που εκείνη την περίοδο αρθρογραφούσε στην Ελευθερία, επίσης σκιαγραφείται αδρά και ανθρώπινα, με το οικογενειακό του υπόβαθρο, τη χαρακτηριστική κίνηση που έτριβε το πρόσωπό του αφήνοντας κάτω τα γυαλιά του και τόσα άλλα! Κινείται, σκέφτεται και υπολογίζει όπως ακριβώς θα έκανε ένας οποιοσδήποτε δημοσιογράφος της εποχής που θέλει να δει την καριέρα του να απογειώνεται χάρη σ’ ένα σημαντικό θέμα. Η νοοτροπία του εκφράζει ακριβώς το κλίμα που αναπαριστά πειστικά ο συγγραφέας του μυθιστορήματος: «Ο Φρέντυ, λόγω του νεαρού της ηλικίας του, αγνοούσε τις περισσότερες πτυχές της κόντρας του ελληνικού κατεστημένου με τον Καζαντζάκη. Έπρεπε να ψάξει, να ανακαλύψει, να κατανοήσει, να κρίνει τα πρόσωπα και τις καταστάσεις» (σελ. 51). Τη μεθοδολογία που ακολούθησε και τα βήματα που έκανε είναι ό,τι πρέπει να κάνει ένας σωστός, αμερόληπτος, ακριβοδίκαιος και καθόλου βιαστικός ρεπόρτερ. «…μυρίστηκε θέμα. Ή αίμα -το ίδιο εθιστικό είναι για τους δημοσιογράφους» (σελ. 224).

Ταυτόχρονα, ο συγγραφέας βρίσκει το ιδανικό παράδειγμα στον Φρέντυ για να μιλήσει ως προς την αξιοκρατία και την ελπίδα που οφείλει να έχει κάθε νέος άνθρωπος σε κάθε εποχή, για τα όνειρα στα οποία δεν πρέπει να πάψουμε να πιστεύουμε, όσα εμπόδια κι αν βγουν στη μέση: «Τα όνειρα ανήκουν σ’ αυτόν που θα τα κερδίσει» (σελ. 142). «Το ταλέντο είναι η πιο γοητευτική παγίδα που στήνει ο διάβολος στους νέους» (σελ. 304). Με τον ίδιο γλαφυρό και συναρπαστικό τρόπο ο συγγραφέας δίνει βιογραφικά στοιχεία και για τον Φρέντυ Γερμανό (καταγωγή, εξήγηση του ονόματός του, οικογενειακή κατάσταση κ. ά.). Επιπλέον, δίνεται μέγιστη αληθοφάνεια με την παράθεση αποσπασμάτων άρθρων που είχαν γράψει τότε ο Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος, ο Μάριος Πλωρίτης κ. ά. Φυσικά, η άφιξη της σεξοβόμβας Τζέιν Μάνσφιλντ την ίδια περίοδο με τον θάνατο του Καζαντζάκη, γεγονός που αναγκάστηκε να καλύψει κατ’ εντολήν του αρχισυντάκτη του, είναι από τα απολαυστικότερα χωρία του μυθιστορήματος, χαρίζοντας το απαραίτητο διάλειμμα πριν τα τραγικά γεγονότα της κηδείας του λογοτέχνη. Με παράθεση ολόκληρου του μονόστηλου που έγραψε ο Φρέντυ, ουσιαστικά απογυμνώνοντας το είδωλο, αλλά και με σκαμπρόζικα στιγμιότυπα, δόθηκε μια εξαιρετική νότα ρεαλισμού.

Συγκλονιστικές και ανατριχιαστικά δυνατές ήταν οι στιγμές στην κηδεία στο Ηράκλειο Κρήτης. Δάκρυ σε κάθε λέξη, κλάμα σε κάθε σελίδα. Μπράβο στον συγγραφέα που μετέφερε τόσο παραστατικά το κλίμα, αποφεύγοντας να εκβιάσει το συναίσθημα ή να σκορπίσει πάμπολλα καλολο��ικά στοιχεία πένθους και θλίψης, που απλώς θα βάραιναν ένα ήδη δυνατό στιγμιότυπο: «Την επομένη, δεν θα υπάρξει Ανάσταση. Η επομένη είναι απλώς Τετάρτη» (σελ. 386). Ο κύριος Πράτανος εμμένει «στην ηράκλεια οδύνη που έχει καταβάλει το ετερόκλητο μα μεγαλειώδες πλήθος» (σελ. 388). Όλες οι απόψεις παρατίθενται, όλα τα γεγονότα καταγράφονται κι όμως πουθενά δεν μπήκε η προσωπική άποψη του συγγραφέα. Από σεβασμό θα έλεγε κανείς, έκατσε παράμερα, έστησε αριστοτεχνικά το σκηνικό του, κατέγραψε με ένα υφολογικό στυλ που σπάνια συναντώ σε «μυθιστορηματικές βιογραφίες», έδωσε βάση στους διαλόγους, διάλεξε το εύρημα του Φρέντυ Γερμανού για να μην κάνει μονότονη ή μονοδιάστατη την πλοκή, έψαξε, κατέκτησε τις γνώσεις που απαιτούνταν κι ετοίμασε ένα υπέροχο, υποδειγματικό κείμενο. Υπάρχουν επίσης όμορφες και καλοδιαλεγμένες παρομοιώσεις και μεταφορές, είναι ελάχιστες όμως, ακριβώς για να μην κλέψουν τα βλέμματα των αναγνωστών από το σημαντικό γεγονός που περιγράφεται. «Ο ήλιος, αναψοκοκκινισμένος, είχε βουτήξει από ώρα πολλή στα νερά του Αργοσαρωνικού, αφήνοντας το σκοτάδι στο πόδι του…» (σελ. 184). «Τα παντζούρια ήταν φυσικά σφαλισμένα, μην μπει από εκεί η θλίψη που τριγυρνούσε στα σοκάκια της πόλης, ορφανή και παιδί όλων, ταυτόχρονα» (σελ. 329).

Το μυθιστόρημα «Ο ανεπιθύμητος νεκρός» είναι μια καλογραμμένη ματιά και μια τεκμηριωμένη μελέτη των συνθηκών ζωής, θανάτου και ταφής ενός μεγάλου και διαχρονικού Έλληνα λογοτέχνη, με πάμπολλα θετικά γνωρίσματα για πρώτη γραφή. Εξισορροπημένο, διακριτικό, έξυπνο από άποψη πλοκής, τεκμηριωμένο, ακριβοδίκαιο και συναρπαστικό. Κι όπως έλεγε ο ίδιος ο Καζαντζάκης: «Γιατί φωνάζουν; Εγώ δεν ζήτησα τίποτα, δεν θέλησα να πάρω τί��οτα, από κανέναν. Ο καθένας κάνει το έργο του, όπως νομίζει και όπως μπορεί. Ο καθένας προσπαθεί να υποτάξει την τίγρη που τον καβαλάει στη ράχη» (σελ. 120).
Profile Image for Nof*cking Antoinette .
145 reviews24 followers
December 27, 2020
Αναρωτιέμαι αν ο Πρατάνος ενδιαφερόταν περισσότερο για την ταφή του Καζαντζάκη ή για το δημοσιογραφικό ντεμπούτο του Φρέντυ Γερμανού.
Είναι τόσο συγκλονιστικό, πάντως, το γεγονός που (φαντάζομαι με ιστορική ακρίβεια) περιγράφει ώστε σου μένει μια επίγευση καλογραμμένου (αλλά και σύντομα λησμονήσιμου) αφού το τελειώσεις.
Κανονικά θα έβαζα 2,5 αστεράκια. Το μισό είναι αφιερωμένο στον ίδιο τον Καζαντζάκη.
Profile Image for Kyriaki K.K.
97 reviews1 follower
November 11, 2018
Εξαιρετική δουλειά από τον συγγραφέα. Χάρηκα πολύ που το πέτυχα στο δρόμο μου. Δείχνει ότι έχει γίνει αρκετή έρευνα. Το απόλαυσα.
1 review
July 24, 2021
5 stars!

Yorgos Pratanos’s historical novel is a capturing story, full of love and irony. A captivating story with significant heroes and anti-heroes, who are struggling to achieve their conflicting purposes.

“The Unwanted Dead” is a political thriller based on actual events which transpired in November 1957, immediately after the death of Greece’s most celebrated - and most controversial author - Nikos Kazantzakis. While hundreds of thousands of people wait for the body of their beloved author to be returned home so that they may offer their respects, and while his bereaved widow, Eleni, is escorting his body back to Greece from Germany for the funeral, a sensational story begins to unfold, as news break out that the Church and government of Greece are refusing him a proper burial. Dark state forces work underhandedly in an effort to erase him from history, a cult leader organizes book burnings and threatens with retaliatory acts should anyone administer the funeral, and a young journalist is assigned the story of a lifetime. These true events sparked an unprecedented religious and political crisis in Greece in the 1950s and have become an urban legend, still reverberating in several versions that live on so many decades later.

The novel begins on the night of Nikos Kazantzakis’s death, October 26, 1957, at the University Hospital in Freiburg, Germany, after a long battle with his illness. The story progresses through two concurrent, interweaving story-lines. The first story line chronicles the heartbreaking journey home of the author’s widow, Eleni, who is escorting her husband’s body to be buried in his birthplace, Crete. Knowing full well the tough path ahead, she tries to remain strong, even though it becomes apparent from the very beginning that she has inherited both his legacy and his powerful enemies. Throughout her life she has been a spirited, independent woman, but now, without him, she begins for the first time to doubt herself. He has been her loving companion for the last 33 years, since she was 21 years old; all that she did, all that she was, had always been in relation to him. She is now left alone, escorting his body to a country she has not seen for years. The journey from Freiburg to Antibes (where they had built a loving home for several years), and from there to Athens and Crete, gives her the time to reflect on the last 33 years of their common life, from the day they first met, to the years of hell of the Nazi Occupation, the poverty, the deprivation, the starvation, the attempt against his life, his self-exile in France, and eventually, the great international success of his books, culminating to the glowing premiere at the Cannes Festival next to colossal names of the time, such as Melina Merkouri and Jules Dassin (He Who Must Die). What is the purpose of a life without him? This story line is a love story in remembrance, and a woman’s quest for empowerment. The second story line’s protagonist is the up-and-coming journalist Freddie Germanos, who has spent his professional life writing the daily column on “Athenian Pharmacies” for his prestigious highest in circulation daily newspaper. Nonetheless, and despite his 23 years of life, he is a uniquely gifted and resourceful journalist who exerts every effort possible to earn the trust of his boss and peers, and be assigned the career-making reportage of Nikos Kazantzakis’s funeral. Possessing a natural journalistic acumen, he can sense the political tension in the air and can perceive the hidden agendas and nefarious forces behind official institutions. Being young and agile, he can get into anywhere, ask anything, and discover the truth. The plot thickens when, to his frustration, he is assigned a secondary article, a pungent antithesis to his first assignment: the impending arrival of the famous American starlet, Jane Mansfield, the champagne-bathing beauty, for whom a crowd of tabloid journalists has gathered at the Olympic Air airport to get the first scoop of her latest exploits. Oscillating between piercing wit, professional integrity and genuine empathy, Freddie Germanos is an exceptionally charismatic character, who eventually became a leading journalist in Greece with one of the highest in ratings talk shows on television. In the days leading up to the arrival of Kazantzakis’s body remains in Athens, Freddie Germanos is taking accelerated courses in modern Greek history by his considerate chief editor Giorgos Androulidakis, and the seasoned journalist Petros Charis. He finds out about the clashes Kazantzakis has waged with the Church, his misadventures with the law because of his activism, and the conditions under which he was branded with the label of communism. He learns about the author’s early years and the heavy shadow of his father (who, when Nikos Kazantzakis was six years old, had forced him to kiss the feet of a hanged Greek guerrilla who was captured and executed by the Turks), the vital and dominant role the Church played in the politics of the country, and about Kazantzakis’s ex-wife, Galateia who wrote a defamatory book against him.

Many centuries after Antigone, Yorgos Pratanos writes a modern – day Greek Drama, whose protagonist is the most acclaimed Greek author. I recommend it undoubtedly.
Profile Image for manosdok.
2 reviews
Read
July 28, 2020
«Το ανήσυχο πνεύμα του Καζαντζάκη είχε πατήσει πολλές κορυφές αλλά σε καμία δεν είχε σταθεί. Ατένιζε μια στιγμή την ομορφιά από ψηλά και έψαχνε πάλι για την επόμενη. Η ελευθερία του κατοικούσε όλο και πιο ψηλά, κι εκείνος έπρεπε συνεχώς να φτάσει εκεί που δεν μπορούσε, για να εκπληρώνει την ευχή του ''παππού του''».
«Οι ποιητές δεν πεθαίνουν σχεδόν ποτέ. Αλλά αυτό το ''σχεδόν'' είναι μεγάλο ζήτημα»


Αν πράγματι ο θάνατος είναι λύτρωση και δικαίωση για τον καθένα μας ή έστω για πολύ κόσμο, ο Καζαντζάκης πεθαίνοντας απέδειξε ότι ο θάνατος τελικά, μέσα από την εκκωφαντική σιωπή του, είναι η κραυγή εκείνη που όλοι πρέπει να ακούσουμε.
Σιωπή, περηφάνια. Δύο λέξεις με τις οποίες χαρακτηρίζεται η στάση του Καζαντζάκη στον ανελέητο πόλεμο που όλα τα ελληνικά πνευματικά κάστρα του επεφύλαξαν. Οι ίδιες αυτές λέξεις χαρακτηρίζουν το θάνατο και τη κηδεία του. Ένας θάνατος, προπομπός μιας αιώνιας ζωής ενός έργου με πολλαπλές προεκτάσεις και αχαρτογράφητο βάθος.

Η κοινωνία, τότε και τώρα, υπαγορεύει τη γραφειοκρατική διάσταση ενός θανάτου, προβάλλει την αντίστοιχη θρησκευτική και απεμπολεί, ή έστω απομονώνει, την πνευματική υπέρβαση που γεννιέται μέσα σε λίγες στιγμές, διαμέσου του θανάτου, στο πέρασμα από την «ύλη στο πνεύμα».
Τούτος ο σκοπός ζωής του Καζαντζάκη, ταξίδεψε πολύ και κατέληξε γινόμενος πραγματικότητα στο Ηράκλειο.

Ο Καζαντζάκης βρήκε το Θεό του. Και δεν είναι άλλος από τη σπίθα που άναψε ο ίδιος μέσα του και κατάφερε με αυτήν βάλει φωτιά στις ψυχές εκατομμυρίων ανθρώπων.
Profile Image for Cristi Ivan.
495 reviews4 followers
August 24, 2021
One thing that distinguishes a good novel, is its ability to make the reader want to know more.

The Unwanted Dead offers a unique perspective on the life of the celebrated Greek writer, Nikos Kazantzakis, while documenting his death and burial in Heraklion. What is different about this book is that it doesn’t necessarily focus on Kazantzakis the human, but mostly on his legacy and the impact he had on those that were close to him.

Of course, the novel explores the relationship between Kazantzakis and the Greek Orthodox Church, going through the opposition the author had to deal with whenever he had to publish a novel, or even when he was nominated for the Nobel Prize in Literature (nominated for 9 times, he never won, because of the interferences of his Greek detractors, that considered his writings to be blasphemous). What is even sadder and incomprehensible is the opposition of the church, when Kazantzakis’ body was repatriated for burial in his homeland of Crete – the church refused to offer the last rites or even to allow the body to be buried in a cemetery.

What I liked about this novel, is how it succeeded to make me want to learn more about some events that were briefly mentioned, to offer context of the plot – the Nazi invasion of Greece, the great fire of Smyrna (today Izmir), the conflicts between Greece and Turkey/Ottoman Empire and so on.

Another thing that I found really nice is how the author explored the dynamics of the Kazantzakis couple – Nikos and Helen, through introspection and stories recollected by Helen. I found the selfless love, Helen was cultivating for Nikos, to be lovely in the context of the novel. **** stars
Profile Image for Χ. ΚΟΥΡΟΥΠΑΚΗ.
201 reviews17 followers
November 7, 2019
Ο Ανεπιθύμητος Νεκρός είναι ο κορυφαίος Έλληνας λογοτέχνης, στοχαστής, Νίκος Καζαντζάκης, άνθρωπος των γραμμάτων παγκόσμιας εμβέλειας. Ανεπιθύμητος μέσα στην ίδια του την χώρα, από το Κράτος και την Εκκλησία, θεωρώντας τον απειλή για αυτά που γράφει τον κυνηγούν τόσο , που βρίσκει την ελευθερία του μακριά από την αγαπημένη του πατρίδα.
Το κράτος του στερεί επανειλημμένα με αθέμιτα μέσα το βραβείο Νόμπελ, τιμή για το έργο κάθε διανοούμενου, και την ύστατη ώρα η Εκκλησία του στερεί την δυνατότητα για έναν αξιοπρεπή αποχαιρετισμό.
Ο συγγραφέας μέσα από το έργο του μας αναπαριστά τις τελευταίες ώρες του σπουδαίου αυτού Έλληνα λογοτέχνη , όπως και πολλές σημαντικές πτυχές της ζωής του. Τον πόλεμο που του έκανε η εκκλησία για τα έργα του και το ανάθεμα που του έριξε λέγοντας τον άθεο, ενώ ο Καζαντζάκης πάντα είχε βαθιά πίστη στο θεό, που φαινόταν ακόμα και από την ασκητική ζωή που ζούσε, ως και από τον τρόπο που μιλούσε στους φίλους και συνομιλητές του αφού η αποχαιρετιστήρια φράση του πάντα ήταν « Ο Θεός μαζί σου».
Ο Γιώργος Πράτανος, μέσα από αυτό το συγκλονιστικό βιβλίο « Ο Ανεπιθύμητος Νεκρός» , μας ξαναζωντανεύει την πορεία, την ζωή, και το έργο του Καζαντζάκη, έχοντας αφετηρία την τελευταία στιγμή της ζωή του στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας όπου και αφήνει την τελευταία του πνοή έχοντας πάντα δίπλα του την αγαπημένη του σύζυγο Ελένη. Η Ελένη Καζαντ��άκη, αγαπημένη σύζυγος, σύντροφος και συνοδοιπόρος του μεγάλου Έλληνα λογοτέχνη, για δέκα ολόκληρες μέρες , προσπαθεί να πολεμήσει τους εχθρούς του συζύγου της, τόσο το κράτος όσο και την εκκλησία, που δεν ήθελαν ούτε να γίνει σωστή εξόδιος ακολουθία αλλά ούτε και να τεθεί λαϊκό προσκύνημα στο μεγάλο μας λογοτέχνη. Πολεμάει με όλα τα μέσα για να καταφέρει να φέρει την σωρό του αγαπημένου της Κρητικού στα πάτρια εδάφη, να επιστρέψει έστω και νεκρός στο χώμα που τον γέννησε. Συμπαραστάτες της, η Αγνή φίλη και δικηγόρος της οικογένειας, ο γνωστός μας Γέρος της Δημοκρατίας αλλά και πολλοί ακόμα επιφανείς άνθρωποι της τότε εποχής.
Ταυτόχρονα, παρακολουθούμε τον νεαρό τότε, Φρέντυ Γερμανό στα πρώτα του δημοσιογραφικά βήματα, που καλείτε από τον αρχισυντάκτη του, να καλύψει την κηδεία του Καζαντζάκη στην Κρήτη. Ο νεαρός τότε δημοσιογράφος ρίχνεται στην έρευνα για να μάθει όσα περισσότερα μπορεί για την ζωή και το έργο του Καζαντζάκη και μεταβαίνει στο ναυλωμένο τότε αεροσκάφος από τον Ωνάση, που μεταφέρει την σορό του νεκρού μαζί με τους αγαπημένους συγγενείς και φίλους, όσο και εξέχοντες προσωπικότητες της εποχής.
Με κομμένη την ανάσα παρακολουθούμε την αφήγηση , τα όσα τράβηξε μέχρι να ξεψυχήσει ο Καζαντζάκης, μακριά από την αγαπημένη του πατρίδα, τον πόνο και την οδύνη της λατρεμένης του συζύγου όσο και των δικών του ανθρώπων, μέχρι να καταφέρει η ταλαιπωρημένη του σορός να φτάσει στην Κρήτη. Την αγάπη των κρητικών για τον δικό τους άνθρωπο, γιατί δικός τους ήταν ο Νίκος Καζαντζάκης, το θάρρος και την τόλμη του γενναίου ιερέα που αντίθετα με την γνώμη της εκκλησίας συνόδευσε στην τελευταία του κατοικία, αυτή την φοβερή προσωπικότητα , μαζί με χιλιάδες ανθρώπους που θρήνησαν πραγματικά για το χαμό του. Περήφανοι οι Κρητικοί, για αυτό το λαμπρό πνεύμα, που γέννησαν τα ιερά χώματα της μάνας Κρήτης.
Πολλά συγχαρητήρια στον Γιώργο Πράτανο, για αυτό το τόσο μοναδικό βιβλίο του!!!
Profile Image for Άννα Μπλαβακη .
63 reviews
December 29, 2021
|Τα όνειρα ανήκουν σε εκείνον που θα τα κερδίσει. Έπειτα από μάχη- μάχη ζωής! Πραγματοποιούνται μόνο όσα κρατούν κάποιον ξύπνιο τη νύχτα, τον σηκώνουν όρθιο κάθε πρωί, κάνοντας κάθε κύτταρο του κορμιού του να επιζητεί απελπισμένα να τα ζήσει.|

Σεβασμός. Δέος. Συγκίνηση.
Κλείνεις το βιβλίο και τα νιώθεις όλα αυτά, στον υπέρτατο βαθμό. Ανασαίνεις Καζαντζάκη σε κάθε σελίδα, από την πρώτη ως την τελευταία λέξη. Έναν Καζαντζάκη που έζησε ελεύθερος γιατί δεν καταδεχόταν τίποτα λιγότερο, και που ζει ελεύθερος μέσα από τις λέξεις, ακόμα και σήμερα. Με μια απίστευτη δημοσιογραφική έρευνα, σε συνδυασμό με μια εξιστόρηση, απ' την Ελένη Καζαντζάκη, σχεδόν εξομολογητική ο συγγραφέας μας δίνει ένα εξαιρετικό έργο, με λέξεις που προκαλούν ρίγος κι ένταση, συγκίνηση και ταυτόχρονα υπερηφάνεια.. λέξεις που μετακινούν βουνά, παίρνουν τον κόσμο σου τον διαλύουν και μετα συνταιριάζουν τα κομμάτια του.
Το βιβλίο που μου θύμισε γιατί αγαπώ τόσο πολύ τις λέξεις, μα πιο πολύ, γιατί ο Νίκος θα είναι πάντα καταφύγιο.
Profile Image for Petros Gavalakis.
5 reviews2 followers
August 25, 2020
Εξαιρετικό ανάγνωσμα, ταξίδι στο χρόνο και σε όσα "τράβηξε" ο Καζαντζάκης. Απαραίτητο, βέβαια, να συμπληρώνεται από ενέργειες σαν αυτές που προτείνει ο φίλος @Dimitris Tsingos www.tsigos.gr/2020/08/blog-post_8.html ("Μην διστάσετε λοιπόν: Κοιτάξτε απόψε τη βιβλιοθήκη σας. Αν έχει κάποιο έργο του Καζαντζάκη, είναι μια καλή απόφαση να (ξανα)διαβαστεί. Αν πάλι δεν έχει, μη διστάσετε να την εμπλουτίσετε.")
Profile Image for Monty Milne.
1,056 reviews79 followers
August 12, 2021
I enjoyed this illuminating account of the events surrounding the funeral of Kazantzakis. I know Greece and have read and enjoyed “Zorba”; this book will be of most interest to those who have a similar familiarity.

It’s hard to imagine the Archbishop of Canterbury refusing a church burial to any deceased English writer of the 1950’s. And even if he had done so, there wouldn’t have been much fuss – the reaction would have been an indifferent shrug of the shoulders. The Greek Orthodox Church, then and now, is of far greater importance in public life. Greece is surely the only European country where the Church has such a continuing and powerful influence (maybe Poland is similar, and Ireland certainly was, though not any more). So when the Archbishop of Athens refused to allow Kazantzakis a church funeral, it was a Big Deal.

The novel does a good job of illustrating the political polarisation of Greece (which, alas, is a continuing theme). Kazantzakis was labelled as a communist by the right and as a Fascist by the communists. As intrigues swirl around his corpse, the focus shifts between a young journalist who is an ardent admirer, and the grieving widow. Her flashbacks, and his sensitive probing for a story, eventually cohere when they meet and the final scene, after the funeral, is very moving.

At one point the events surrounding the funeral are described as “smelling of gunpowder, basil and myrrh”, a strikingly apt and colourful phrase.

Kazantzakis did receive a church funeral – of sorts – and here it was instructive to learn that the Cretan church was (and I think still is) directly subordinate to the Patriarch of Constantinople rather than the Archbishop of Athens – an important detail. The funeral was practically a riot, accompanied by fanatics screaming “Anti Christ!” and burning books, but mainly marked by the impressive dignity of the fifteen thousand Cretan mourners, who clearly took Kazantzakis to their hearts.

Does this book present an unduly sanitised view of Kazantzakis? Maybe. I am sure the man had his faults. But the absurd over reaction of his fanatical opponents was clearly wrong. Greece, unfortunately, has too many noisy extremists (on all sides) and a tradition of violent response to disagreement (a shocking number of Greek journalists have been threatened, attacked or murdered in recent years). Greece needs instead the more measured and eirenic approach of the then Patriarch Athenagoras I, who said “Kazantzakis was a great man, and his works grace the Patriarchal library.”
Profile Image for Matthew Stern.
Author 7 books38 followers
August 20, 2021
You may not have heard of Nikos Kazantzakis, but you know his books that include Zorba the Greek and The Last Temptation of Christ. Yorgos Pratanos’s novel The Unwanted Dead tells the story of the Nobel Prize winning Greek author. Starting with his death in exile in Freiburg im Breisgau, West Germany in 1957, we see his life through his wife Helen as she makes preparations for his funeral in Crete, and Freddy Germanos, a reporter who covered it. This was a time when Kazantzakis was under scrutiny for his controversial writing and left-leaning politics as Greece was going through tumultuous change.

In The Unwanted Dead, we not only experience Nikos Kazantzakis the man, but the social and political turmoil that took place in Greece during his lifetime. This turmoil frustrates Helen’s efforts to give her husband a proper funeral as she had to contend with obstinate church officials, harsh critics, and her husband’s past relationships. The book also shows us images of postwar Europe with Cold War fears over communism, conflicts between liberalism and traditionalism, and the growing influence of American culture (which includes a visit by actress Jayne Mansfield). This is set against the personal drama of a grieving widow who just wants to lay her husband to rest in the country he loved.

The Unwanted Dead offers a fascinating journey through a life and a history many don’t know about and should learn. It’s a powerful story about an artist who still stirs controversy decades after his death.
Profile Image for X.Kouroupaki.
143 reviews5 followers
January 11, 2022
Ο Ανεπιθύμητος Νεκρός είναι ο κορυφαίος Έλληνας λογοτέχνης, στοχαστής, Νίκος Καζαντζάκης, άνθρωπος των γραμμάτων παγκόσμιας εμβέλειας. Ανεπιθύμητος μέσα στην ίδια του την χώρα, από το Κράτος και την Εκκλησία, θεωρώντας τον απειλή για αυτά που γράφει τον κυνηγούν τόσο , που βρίσκει την ελευθερία του μακριά από την αγαπημένη του πατρίδα.
Το κράτος του στερεί επανειλημμένα με αθέμιτα μέσα το βραβείο Νόμπελ, τιμή για το έργο κάθε διανοούμενου, και την ύστατη ώρα η Εκκλησία του στερεί την δυνατότητα για έναν αξιοπρεπή αποχαιρετισμό.
Ο συγγραφέας μέσα από το έργο του μας αναπαριστά τις τελευταίες ώρες του σπουδαίου αυτού Έλληνα λογοτέχνη , όπως και πολλές σημαντικές πτυχές της ζωής του. Τον πόλεμο που του έκανε η εκκλησία για τα έργα του και το ανάθεμα που του έριξε λέγοντας τον άθεο, ενώ ο Καζαντζάκης πάντα είχε βαθιά πίστη στο θεό, που φαινόταν ακόμα και από την ασκητική ζωή που ζούσε, ως και από τον τρόπο που μιλούσε στους φίλους και συνομιλητές του αφού η αποχαιρετιστήρια φράση του πάντα ήταν « Ο Θεός μαζί σου».
Ο Γιώργος Πράτανος, μέσα από αυτό το συγκλονιστικό βιβλίο « Ο Ανεπιθύμητος Νεκρός» , μας ξαναζωντανεύει την πορεία, την ζωή, και το έργο του Καζαντζάκη, έχοντας αφετηρία την τελευταία στιγμή της ζωή του στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας όπου και αφήνει την τελευταία του πνοή έχοντας πάντα δίπλα του την αγαπημένη του σύζυγο Ελένη. Η Ελένη Καζαντζάκη, αγαπημένη σύζυγος, σύντροφος και συνοδοιπόρος του μεγάλου Έλληνα λογοτέχνη, για δέκα ολόκληρες μέρες , προσπαθεί να πολεμήσει τους εχθρούς του συζύγου της, τόσο το κράτος όσο και την εκκλησία, που δεν ήθελαν ούτε να γίνει σωστή εξόδιος ακολουθία αλλά ούτε και να τεθεί λαϊκό προσκύνημα στο μεγάλο μας λογοτέχνη. Πολεμάει με όλα τα μέσα για να καταφέρει να φέρει την σωρό του αγαπημένου της Κρητικού στα πάτρια εδάφη, να επιστρέψει έστω και νεκρός στο χώμα που τον γέννησε. Συμπαραστάτες της, η Αγνή φίλη και δικηγόρος της οικογένειας, ο γνωστός μας Γέρος της Δημοκρατίας αλλά και πολλοί ακόμα επιφανείς άνθρωποι της τότε εποχής.
Ταυτόχρονα, παρακολουθούμε τον νεαρό τότε, Φρέντυ Γερμανό στα πρ��τα του δη��οσιογραφικά βήματα, που καλείτε από τον αρχισυντάκτη του, να καλύψει την κηδεία του Καζαντζάκη στην Κρήτη. Ο νεαρός τότε δημοσιογράφος ρίχνεται στην έρευνα για να μάθει όσα περισσότερα μπορεί για την ζωή και το έργο του Καζαντζάκη και μεταβαίνει στο ναυλωμένο τότε αεροσκάφος από τον Ωνάση, που μεταφέρει την σορό του νεκρού μαζί με τους αγαπημένους συγγενείς και φίλους, όσο και εξέχοντες προσωπικότητες της εποχής.
Με κομμένη την ανάσα παρακολουθούμε την αφήγηση , τα όσα τράβηξε μέχρι να ξεψυχήσει ο Καζαντζάκης, μακριά από την αγαπημένη του πατρίδα, τον πόνο και την οδύνη της λατρεμένης του συζύγου όσο και των δικών του ανθρώπων, μέχρι να καταφέρει η ταλαιπωρημένη του σορός να φτάσει στην Κρήτη. Την αγάπη των κρητικών για τον δικό τους άνθρωπο, γιατί δικός τους ήταν ο Νίκος Καζαντζάκης, το θάρρος και την τόλμη του γενναίου ιερέα που αντίθετα με την γνώμη της εκκλησίας συνόδευσε στην τελευταία του κατοικία, αυτή την φοβερή προσωπικότητα , μαζί με χιλιάδες ανθρώπους που θρήνησαν πραγματικά για το χαμό του. Περήφανοι οι Κρητικοί, για αυτό το λαμπρό πνεύμα, που γέννησαν τα ιερά χώματα της μάνας Κρήτης.
Πολλά συγχαρητήρια στον Γιώργο Πράτανο, για αυτό το τόσο μοναδικό βιβλίο του!!!
1 review
July 21, 2020
Ένα όμορφο βιβλιο.που δείχνει με ιδιαίτερο τρόπο το πώς αντέδρασε η κοινωνία αλλά και το πώς διαχείριστηκε το θάνατο του Καζαντζάκη η σύζυγός του.Ο συγγραφέας κατάφερε προσωπικα σε εμενα να με παγιδεύσει μέσα στο βιβλίο λέγοντας λίγο ακόμα λίγο ακόμα και τελικά το διάβασα μέσα σε μια μέρα αφήνοντας πίσω κάποιες άλλες δουλειές.Το μόνο σίγουρο άξιζε το κόπο μέσα από ένα δικό του ύφος μας δείχνει την αλήθεια για τα γεγονότα με ωραίο και κομψό τρόπο.
1 review
July 19, 2021
By the moment I read the last lines I knew i shouldn't have read it that fast. The writer manages to keep you on your toes with all the details about Kazantzakis's life. A must-read.
Profile Image for Vassia L..
112 reviews12 followers
September 5, 2018
Θα έλεγα ότι πρόκειται για ένα βιβλίο ιστορικού περιεχομένου, μια λογοτεχνική βιογραφία. Στο βιβλίο εξιστορούνται τα γεγονότα που συνέβησαν αμέσως μετά τον θάνατο του Καζαντζάκη, μέχρι και την ημέρα της κηδείας του.
Συγχαρητήρια στο συγγραφέα, που με δημοσιογραφική έρευνα, έφερε στο φως άγνωστα γεγονότα εκείνων των ημερών και της εποχής.
Δε θα μπορούσα να δώσω λιγότερο από 5 αστέρια, πραγματικά με συνεπήρε και με έκανε να ψάξω κ άλλα πράγματα για τη ζωή αυτού του Ανθρώπου!
Διαβάστε το!
Profile Image for Gina_Vulpes.
23 reviews1 follower
February 27, 2022
I can hardly think of any Greek public figures that I would be more interested to read about than F.Germanos & N.Kazantzakis. Unfortunately the real-life events covered in this book cannot compensate for the amateurish and often cringeworthy writing. It was also unnecessarily long.
Profile Image for Molly Caliger.
1 review
January 28, 2022
Georgos Pratanos placed before himself the daunting task of writing a historical postmortem biography about one of the modern era's most passionate and controversial writers. This kind of task demands eliciting almost as much of a soulful struggle as the man Kazantzakis himself did; it presupposes an intimate understanding of, and identification with, the man and his works. And so in reading The Unwanted Dead, I expected to be taken up the proverbial Golgotha together with Kazantzakis, in the very real event of his funeral. And I wasn't disappointed. For anyone whose blood is stirred by Kazantzakis, by the struggle between God and mankind, for anyone who is passionate about the ascent-- this book is for you.
Profile Image for Cartoon Dandy.
2 reviews
July 19, 2021
A book concerning the great, Greek novelist thoroughly researched by the author and beautifully written. Page turner for sure, a must read if someone loves the works of Nikos Kazantzakis.
88 reviews
November 18, 2022
Hidden treasure

I thoroughly enjoyed this book. Years ago I learned to read history starting by reading a work of fiction. This certainly opened a door a Greece that goes beyond blue seas, delicious food and Homer among other wonders. Zorba was one my favorite movies, therefore when I saw the title I had to read this book. I wasn't disappointed. Having said that, I see this book belonging in a school library to be read along with Zorba or Passion.
1 review1 follower
October 1, 2018
Ενα υπέροχο βιβλιο, ενα συγκινητικό ταξίδι στο παρελθόν, μια ιστορια συγκλονιστική. Η καθηλωτική γραφή του συγγραφέα, ποτε με ένταση, ποτε με χιουμορ, αλλα πάντα με τρυφερότητα, δίνει στον αναγνώστη την αισθηση του αυτόπτη μάρτυρα!
Η αληθεια ειναι πως μέσω του βιβλίου μπορει να μάθει κανεις άγνωστα γεγονότα των δεκαετιών του 30, του 40 και του 50.
Profile Image for Olympia.
1 review
January 21, 2020
Ένα εξαιρετικό βιβλίο που απεικονίζει μέρα με τη μέρα τα συναισθήματα της αγαπημένης του Καζαντζάκη, Ελένης. Οι προσπάθειες των ανθρώπων που τον θαύμαζε να εχει ένα αξιοπρεπές αντίο και ο πόλεμος από όλους του "εχθρούς". Προσφέρει έντονα συναισθήματα και σκέψεις!!!
Profile Image for Laura.
Author 17 books83 followers
January 26, 2024
I came across this text whilst searching for a copy of The Last Temptation of Christ, and determined to read it. I’d known that Nikos Kazantzakis was a controversial author, but not the depth of the hatred held against him by the far-right in his native Greece.

The story of his death, and the struggle to have him buried with the honours due to any human being, is truly shocking. The viewpoint shifts between that of his widow, Helen, and a young Athenian reporter, Freddy Germanos—the first fighting her own heartbreak as well as the disrespect shown to the dead man by both Church and State as she brings her husband’s body back to Crete for burial, the second wishing to do his best in reporting the biggest news story of the time.

Author Yorgos Pratanos—who, like his creation Freddy, started out as a journalist—does an excellent job of recounting the events surrounding the death of Kazantzakis. It’s clear his research has been precise, even down to the fact of the visit of Jayne Mansfield to Athens at the time—and I love how he contrasts the adulation paid to this Hollywood blonde bombshell with the disrespect shown to the modern-day Greek philosopher and deeply-spiritual man. There are some minor errors of grammar, but less than I’ve found in books by those whose first language is English, and I’m not going to quibble over them.

The winners in the story? The majority of the people of Crete, who turn out in their thousands to pay their respects to this son of their soil who brought honour to Greece. The losers? The Orthodox Church which, even after the death of the man its leaders labelled an antichrist, is unwilling to accord his relics entry to a church, or to allow a priest to perform the burial rites. As one old Cretan man notes, ‘—if they’re such good Christians, why don’t they just forgive him? Isn’t that what Christ teaches? Why do they leave him out of the churches? Wasn’t he a baptized Christian?’ Quite.

And who was that young priest? I have my own ideas. I recommend a read to see if you agree with me.
Displaying 1 - 30 of 40 reviews