Waarom een goede psychiatrische behandeling ook zonder de nieuwe dsm kan. Om psychische problematieken te diagnosticeren, gebruiken hulpverleners veelal de dsm-5 of Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, een handboek dat wordt uitgegeven door de American Psychiatric Association. In Psychodiagnostiek anders bekeken stelt psychoanalyticus Stijn Vanheule dat de wetenschappelijke waarde van de dsm-5 echter sterk wordt overschat. De idee dat de dsm-5 een betrouwbaar diagnostisch instrument zou zijn, berust op een vertekende interpretatie van statistische gegevens. Bovendien leidt het instrument tot een enge kijk op psychische problemen. De dsm-5 houdt vast aan een strikt biomedische benadering en brengt niet in rekening hoe allerlei context- en belevingsfactoren mee vorm geven aan psychische klachten en symptomen. Vanuit de fenomenologische psychiatrie en de lacaniaanse psychoanalyse geeft de auteur aan hoe het anders kan. Daartoe stelt hij een kwalitatieve casusgerichte diagnostiek voor, die streeft naar goede reflexiviteit, betrouwbaarheid en validiteit binnen het diagnostisch proces.
Goed overzicht van de problemen die een 'checklistdiagnostiek' met zich meebrengt. Met enerzijds een kritische bespreking van de betrouwbaarheid van de DSM en anderzijds een bespreking van de validiteit van de DSM (en vooral hoe deze 'bijbel der psychologen' faalt om effectief om te gaan met psychopathologie). Vanheule pleit dan ook voor een reflexief entiteitsdenken, waarbij het psychopathologisch subject transcendentaal is. Het vormt de eigen mogelijkheidsvoorwaarde. Vanuit dit opzicht is een functiegerichte diagnostiek vruchtbaarder, aangezien deze focust op het procesmatige karakter van zowel een therapie als de reflexiviteit van de patiënt in die therapie. Diagnostiek is, etymomogisch gezien, verwant met enerzijds het onderscheiden en anderzijds met het grondig leren kennen. De DSM focust op het onderscheidende aspect, maar niet op het 'grondig leren kennen' van de problematiek.
Misschien stel ik het hier wat te filosofisch voor. Belangrijk punt is: DSM suckt, functiegerichte zorg is cool. Een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in psychopathologie en therapie. Vanheule schrijft zeer helder en uitermate gestructureerd. Moeilijke begrippen worden helder uitgelegd, en je blik op diagnostiek verwijdt enorm!
Waarom we af moeten van DSM en het afvinken van symptomen, maar vooral een functiegerichte diagnostiek in ere moeten herstellen. Zeer helder betoog. Een must read!