Według łotra

by Adam Wiśniewski-Snerg

Klasyczna powieść jednego z najbardziej intrygujących polskich pisarzy science-fiction.

Główny bohater, Carlos, budzi się pewnego dnia i niespodziewanie odkrywa, że wszystko wokół jest sztuczne – ludzie to manekiny wypowiadające słowa pozbawione sensu, domy to teatralne dekoracje, jedzenie – plastikowe atrapy. Wkrótce orientuje się, iż świat jest planem wielkiego filmu, w którym on sam ma do odegrania ważną rolę. Powieść Snerga to nie tylko pełna szalonych pomysłów dystopia a la Philip Dick, to także poruszający zapis wyobcowania w tłumie, obraz naszego świata, zamieszkanego nie przez żywych ludzi, ale kukły. Świata, który zatracił swoje ludzkie oblicze.

Genres: Science Fiction, Fantasy, Polish Literature, Novels

190 pages, Paperback

First published January 1, 1982

Reviews

[chhaya · Rating 4 out of 5]

Veszélyes olyasmiket írni a fülszövegre ajánlásként, mint hogy Philip K. Dick legjobb műveit idéző antiutópia, mely a Mátrix-filmek filozófiáját is előrevetíti – teljesen megértem, mire gondolt a költő, de piszok magasra teszi a labdát, és rossz irányba viheti az elvárásokat. Olvasás közben még a Truman show is eszembe jutott, meg Shakespeare: színház az egész világ, és színész benne minden férfi és nő – csak vajon az emberek tudnak-e róla? Hát, zömmel nem. Semmi sem az, aminek látszik, erre főhősünk nem túl barátságos körülmények közt kénytelen rájönni. A kezdeti értetlenségből átfordul a történet egy furcsa és zavaros, filmes alapokon nyugvó Újszövetség-parafrázisba. A befejezéssel kapcsolatban volt némi hiányérzetem, de alapvetően érdekes, elgondolkodtató könyv, megérte olvasni.

[Tomasz Bartczak · Rating 4 out of 5]

Ciekawy świat i jego odkrywanie przez głównego bohatera. Metafora chrześcijańska wydała mi się natomiast niezrozumiała.

[Traitor · Rating 2 out of 5]

Read in a 1987 German translation as "Das Evangelium nach Lump" (-> "The gospel according to Lump"), in a Heyne SF triple feature paperback with an implicit theological-christological theme, together with Frank Herbert's "Destination Void" / "Ein Cyborg fällt aus" and another Polish author's work ("Adam, Jeden Z Nas" / "Adam, Einer Von Uns" by Konrad Fiałkowski). I couldn't find any trace of an English translation of this Wiśniewski-Snerg novel, though at least in Polish and German it seems to be reasonably well-known.

I can very much echo the 2015 review posted by "Ranmaru" in German: this novel starts really strong with a very intriguing setup, but then first becomes repetitive and boring and finally descends into its fairly nonsensical and forced Jesus insertion.

At the start, the main character and the reader are presented by an absurd but fascinating puzzle: suddenly, most of the city he lives in is replaced by imitations of varying quality. Buildings are reduced to only their facades. The lake is just a flat glass surface. Food items are plastic toys. And most crucially, people are some weird kind of animated mannequins - some quite realistic, fully articulated and moving, but some even simple fixed installations at a car's wheel, a desk, etc. So, for a while the book is quite engaging while we try to figure out what is going on.

But then come two big shifts.

First, we learn that the reason for the imitations is that the city (or maybe the whole world) is just the scenery for a movie, in which there are only a few "main actors" of real importance, while other real living beings like the narrator range from secondary roles to "first tier" extras and the mannequins are lower-tier extras. Well, ok, that makes some level of sense, but is far less exciting than any of the more conspiratorial or supernatural alternatives that went through my mind earlier. Detailed descriptions of the various types of imitations also become increasingly repetitive while the narrator goes on an odyssey through the city, vaguely held together by attempts to escape the law after having accidentally "murdered" lots of mannequins and by trying to a "main actress".Also, what exactly the metaphysical point of all this is, we never learn, because...

...eventually, it turns out that a formerly minor secondary character is Jesus. This side plot consumes the rest of the novel more and more, until the final stretch is nothing more than a poor retelling of the passion, slavishly reproducing the most familiar signature moments with hardly any attempt to fit them believably into the context of a modern-day city. Also the society is initially similar to ours, and there is a Christian-seeming church, but it is never spelled out whether it somehow came about without a first Jesus two millennia ago or, if on the other hand there was one, then why nobody notices the massive parallels. And, most disappointingly, there are only the barest traces of a logical connection between the imitations/movie setup and the sudden Jesus - supposedly he is the "director" and "son of the viewer", but then his behaviour with the pre-ordained sacrifice makes no sense, and there is no connection at all between his plot and the previously introduced "actors", with the narrator's earlier quest to be close to one of the "actresses" eventually simply discarded. Certainly something deep was also supposed to be implied about the nature of reality, but it gets completely lost in the mess of this final detour.

Lots of other weaknesses add up to an overall massive disappointment. Just to mention two aspects that stood out, not fatal by themselves but fitting into the quite unhinged picture the whole thing gives off in the end: For one, what tries to be satire often just seems like pettiness - the author seems to have a lot of personal frustations to vent, towards women and academia in particular. Also, a lot of time is repeatedly spent on establishing the precise geography of the city, but for some reason its subdivisions are named in an incoherent mix of Polish, Italian and Spanish, while the characters mostly have English and Spanish names - and in the end, none of that has any real relevance for the plot or the explored themes.

Definitely no reading recommendation from my side - I still give 2 stars due to the beginning reading quite well, but towards the end it was a real slog.

[Iris Horia · Rating 3 out of 5]

Koncept świata jako planu zdjęciowego wielkiego filmu wraz ze scenarzystami i aktorami – naprawdę super. Psychologizm głównego bohatera i jego postępowanie – nie do zrozumienia, dlaczego jest aż takim dupkiem? Można to tłumaczyć wpływem Reżysera, ale Carlos za często sam sobie przeczy na przestrzeni rozdziałów. Przypadkowe zbrodnie wobec statystów to ciekawy wątek, jednak dlaczego jest taki okrutny wobec Lindy, którą ponoć kocha?

I nie rozumiem aż tak wielkiego czerpania z chrześcijaństwa, co to ma na celu w kontekście tej konkretnej historii?

P. S. Ciekawe natomiast jest odczytanie tej historii jako mentalność chorego psychicznie człowieka, który gubi się w otaczającej go rzeczywistości. Za wszelką cenę pragnie zostać kimś ważnym (aktorem), być w świetle reflektorów (dlatego też ścigał tę niemą kobietę, która skupiała wokół siebie „normalnych” ludzi) i swoje zbrodnie traktuje jako przypadkowe. Lindę raz kocha, raz nie, rani ją niejednokrotnie (lub zostawia w potrzebie), w dodatku przyłącza się do nowo powstałego ugrupowania religijnego wokół Reżysera, który zbiera dwunastu apostołów, czyni cuda i głosi swoje prawdy wiary.

[Marcin · Rating 3 out of 5]

I'm not sure what I actually read, but it wasn't bad :)

A taste of Lem's absurdity, with Dick's strange visions, culminating in a sharp turn towards a reinterpretation of the Christian Gospel. But all this in a short, roughly 200-page format.
A longer book would have become tedious, but here's a rather interesting concept, supported by a first-person narrative.

I need to learn more about Adam Wiśniewski-Snerg's work.

[Wiktoria Kapała · Rating 4 out of 5]

Początek bardzo ciekawy - jest to science fiction, ale nie przesadzone i zachowane w dobrych ramach bez wprowadzania niepotrzebnych pojęć. Pomysł na fabułe intrygujący, jednak mam wrażenie, że autor sam pogubił się gdzieś po drodze i nie wiedział jak zakończyć tą historie. Nie za bardzo zrozumiałam wątek proroka, a koniec książki sam w sobie jest dla mnie mglisty.

[Wojtek Konieczny · Rating 4 out of 5]

8/10
Przedziwne doświadczenie czytelnicze - pierwsza połowa książki, gdy wraz z bohaterem odkrywamy świat przedstawiony jest porywająca, ale to, w którą stronę to ostatecznie zmierza, jest jednak sporym rozczarowaniem.

[Chris · Rating 2 out of 5]

Niestety, jednak choroba psychiczna...

[Ranmaru · Rating 2 out of 5]

Ich habe das Buch in der deutschen Übersetzung als "Das Evangelium nach Lump" gelesen. Die Geschichte beginnt mit einer interessanten Idee. Die Hauptperson Carlos Ontena erwacht eines Morgens und entdeckt dass fast alle Menschen Plastikatrappen sind, die Häuser in seiner Stadt und alle Gegenstände sind nur Dekorationen. Langsam findet er heraus was dahinter steckt.

Leider ist es eher fad geschrieben und viele Beschreibungen wiederholen sich in etwas geänderter Form. Richtig schlimm wird es aber im letzten Drittel. Dann erzählt der Autor die Leidensgeschichte von Jesus in dieser Welt nach. Zwar in leicht angepasster Form aber er verwendet fast dieselben Worte wie die Bibel. Es macht zwar Sinn, aber die Geschichte wird mit solcher Gewalt und wenig Fantasie daran angepasst dass man sich wünscht der Autor hätte den Teil komplett weggelassen.

In der deutschen Übersetzung kommt noch hinzu dass sie aus den 1980er Jahren stammt und oft das Wort "Neger" verwendet wird. Darüber muß man hinwegsehen weil es damals noch nicht als Schimpfwort galt und tatsächlich nur beschreibend gemeint war (hoffe ich). Trotzdem ist es schwer heutzutage darüber hinwegzulesen.

Alles in allem, schade um die gute Idee!

[David Ramirer · Rating 5 out of 5]

eines der intelligentesten science-fiction-bücher, die ich kenne: eine variation über die passionsgeschichte aus der sicht eines neben jesus gekreuzigten. das ganze ist in eine moderne stadt transferiert und auch wenn manches zunächst klar erscheint (als billige inszenierung eines allmächtigen regisseurs) wird es doch mit zunehmender fortdauer auch klar, dass manche vorgänge sich einfacher rationaler analyse erfolgreich entziehen. ein buch das fragen hinterlässt und einen neuen blick auf die welt wirft, in der wir leben.

[amnaen · Rating 5 out of 5]

látsz is vagy csak nézel? ember vagy vagy bábu? szereplő vagy vagy csak statiszta?

ebben a filmben nem te játszod a főszerepet. örülj, ha végtagjaid szabadon mozognak és nem gipszből vannak. a Rendező döntésén múlik minden. végül úgyis a Vágó elé kerülsz. már ha lesz feltámadás…

***

érdekes újragondolása ez Jézus történetének. a Mátrixhoz való hasonlítást kicsit túlzásnak érzem, bár tény, hogy a főszereplő öntudatra ébredése itt is igen hangsúlyos momentum. de ezzel véget is ér a párhuzam.

[Anatolij · Rating 2 out of 5]

Własny zamysł kreowania takiego światu mi się spodobał. Rzeczywiście od czasu do czasu chciałem się postawić na miejsce głównego bohatera.

Ale oprócz tej idei tu jest tylko krótki wariant powieści Michaiła Bułgakowa "Mistrz i Małgorzata". Nie jestem ciekaw religii, być może wcześniej ktoś zarówno opisywał tak te wydarzenia.

[Jakub · Rating 3 out of 5]

Mam mocno mieszane odczucia. Ciekawy pomysł, bardzo dobry początek ze sprawnie budowanym napięciem, ale im bliżej końca, tym więcej chaosu. Zakończenie też ciężko ocenić - albo Wiśniewski-Snerg nie miał pomysłu na to, jak dalej pociągnąć fabułę, albo postanowił zadziałać zdecydowanie. Ale tak w zasadzie było to bardzo ciekawe doświadczenie czytelnicze.