Cuốn sách đọc với tinh thần tò mò, tìm hiểu thêm những điều chưa trải nghiệm.
Giọng văn hài hước của tác giả Uyên Bùi kết hợp với những lời khuyên từ bác sỹ Nguyễn Trí Đoàn góp phần làm cuốn sách trở nên thú vị hơn, ngắn gọn, súc tích. Sau đây là một số câu chuyện và lời khuyên được liệt kê được nêu ra trong cuốn sách.
CÂU CHUYỆN VỀ CHĂM TRẺ
1. Chuyện ở cữ: Dân gian có nhiều truyền thuyết thú vị về ở cữ mà bản thân chưa trải qua nhưng đọc cũng vui tai:
- Kiêng tắm, gội, nằm quạt
- Nằm than
- Ngồi nhiều đau lưng hay hạn chế vận động
- Quấn bụng giảm cân
- Ăn uống đồ khô, đồ mặn, chỉ ăn chân giò để "chắc bụng", nhiều sữa.
--> Thực tế, bà mẹ sau sinh nên kiêng ăn "đồ dơ và đồ dở" và vẫn sinh hoạt bình thường như trước khi có thai.
2. Chuyện chủng ngừa:
+ Mẹ nên chích cúm (vaccine chết) và ho gà.
+ Có thể chích ngừa nhiều vaccine cùng một lần đi khám để bảo vệ trẻ kịp thời và đỡ lo tình trạng hết vaccine sau này.
3. Chuyện khám bệnh:
+ Khám địch kỳ: 2 tuần sau sinh, sau đó tái khám 2-4-6 tháng tuổi. Sau 6 tháng, từ khám cứ mỗi 3 tháng 9-12-15-18 rồi 2 tuổi.
+ Khám định kỳ không chỉ có cân đo và chích ngừa, còn cần kiểm tra về phát triển trí não, vận động, tinh thần, giao tiếp, đo vòng đầu...
+ Hiểu đúng về bảng tham khảo mốc phát triển vận động. Không so sánh sự phát triển với con nhà người ta.
4. Chuyện chuẩn tăng trưởng WHO. Để tham khảo!
5. Chuyện Vitamin D.
+ Trẻ bú hoàn toàn hoặc không hoàn toàn đều cần bổ sung vitamin D
+ Trẻ bị cho là cung cấp quá liều vitamin D nếu mẹ duy trì liên tục liều lượng 1.500 IU mỗi ngày cho trẻ.
+ Uống vitamin D đúng liều không làm trẻ biếng ăn.
6. Truyện còi xương. Một số myths:
- Bé sơ sinh vặn mình và hay giật mình là do thiếu canxi. Bé sơ sinh vặn mình là bình thường. Khi mới sinh, não của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh nên trẻ chưa kiểm soát được chân tay và thân, khiến những bộ phận đó cử động vô tổ chức hay không kiểm soát.
-Rụng tóc vành khăn là do thiếu canxi hay còi xương. Lúc mới sinh, tóc của bé đang ở giai đoạn tăng sinh (mọc tóc). Sau một thời gian ngaứn, một phần do sự thay đổi nội tiết tố mà bé nhận từ mẹ trong bài thai, tóc bắt đầu chuyển sang giai đoạn rụng tóc.
- Đổ mồ hôi trộm và trằn trọc khó ngủ là do thiếu canxi. Có thể do nóng. Nên duy trì nhiệt độ phòng 16 - 20 độ C. Không nên đắp mền hay ủ ấm.
- Chậm mọc răng là do thiếu canxi. Khi mới ra đời, bộ răng sữa của trẻ có sẵn rồi. Còn chằng nào mọc lên là chuyện của nó. 99% sẽ mọc chiếc răng đầu tiên trong trước 12 tháng tuổi.
7. Chuyện nhiệt độ phòng. Nhiệt độ phòng phù hợp với trẻ là dưới 24 độ C. Đối với trẻ nhũ nhi, nhiệt độ này là 16-21.
+ Máy lạnh không gây bệnh cho trẻ.
+ Thay đổi nhiệt độ nóng lạnh cũng không làm trẻ bị bệnh.
8. Chuyện chàm.
+ Nên xác định nguyên nhân, do dị ứng sữa bò, do hoá chất trong xà phòng tắm, nước xả vải có mùi thơm...
+ Để hạn chế, với trẻ bị chàm thông thường, một số vị trí nhỏ trên cơ thể, có thể sử dụng kem giữ ẩm như cetaphil, vaseline, lanolin... Nặng hơn có thể sử dụng thuốc thoa chứ corticoid.
CÂU CHUYỆN VỀ DINH DƯỠNG
1. Chuyện sữa mẹ. Sữa mẹ có nhiều lợi ích hơn sữa công thức
2. Chuyện ăn dặm. Giữ được cổ (thông thường 4-6 tháng tuổi) là cột mốc để ăn dặm + Trẻ không còn phản xạ thè lưỡi đảy ra những gì được đưa vào miệng.
+ Quy tắc ăn dặm: (1) cho thức ăn từ sệt đến đặc dần, ít đến nhiều; (2) Thực phẩm ít dị ứng đến dị ứng nhiều hơn: Từ tinh bột rau củ; (3) Từ tháng 7 có thể giới thiệu đạm thịt cho trẻ. Tuy nhiên không nên cho ăn lòng trắng, hải sản. KHÔNG CHO TRẺ DƯỚI 1 TUỔI ĂN MẬT ONG VÌ CHỨ ĐỘC TỐ BOTULINUM; (4) GIới thiệu thức ăn mới dưới dạng đươn chất trong 2-3 ngày, tránh sáng 1 món, chiều 1 món.
+ Ăn thô sớm ko gây hại cho dạ dày trẻ. Trong khi đó, thức ăn nghiền khiến trẻ chỉ có phản xạ nuốt chứ ko nhai.
+ Đến 8 thagns trẻ đã có thể bốc ăn, tuy chưa có răng nhưng có thể cắn và nhai bằng nướu. Nên tập cho trẻ ăn bốc dù có thể vẫn bị ói. Nếu trẻ ói, cha mẹ chỉ cần dọn đi, rồi khuyến khích trẻ ăn miếng khác.
+ Không thêm muối, gia vị vào thức ăn của trẻ.
+ Trẻ dưới 1 tuổi ko đc uống sữa bò nhưng phô mai hay sữa chua với lượng nhỏ thì có thể. Khi 9-10 tháng tuổi có thể cho trẻ ăn sữa chua. Mỗi bữa cho 1-2 cục phô mai có kích thước bằng đầu ngón tay. Ăn quá nhiều sp về sữa có thể dẫn đến thiếu sắt.
+ Trẻ 4-6 tháng ko nên cho ăn các thức ăn nhiều nitrat như củ dền. Bột nở bánh mì cũng có chứ nitrat.
3. Chuyện biếng ăn. Trong khoảng 1-5 tuổi, đa số các bé đều có tình trạng biếng ăn: hầu như không bao giờ biết đói và hầu như ko bao giờ muốn ăn trừ phi cha mẹ đút. Năm đầu đời, nhu cầu tăng cân của trẻ nhiều, trung bình tăng 6kg. Nhưng từ 1-5 tuổi, nhu cầu rất ít, chỉ 1-2 kg/năm.
+ Ngoài ra còn có nguyên nhân nghiêm trọng ko kém làm trẻ biếng ăn là do bị ép ăn.
Bí quyết trị biếng ăn:
+ Để bé tự quyết định muốn ăn bao nhiêu thì ăn. Nên thử ít nhất liên tục 7 lần 1 món ăn, nếu trẻ vẫn từ chối từ lúc đó tạm kết luận là ko thích
+ Đừng cho ăn vặt nhiều lần trong ngày hay trước bữa ăn. Tối đa ăn vặt 1 lần/ngày
+ Đừng xúc cho trẻ nếu trẻ tự xúc được. Khoảng 7-9 tháng cso thể tập cho trẻ ăn bốc. 1 tuổi trở lên có thể cầm thìa
+ Đừng cho uống quá nhiều sữa mỗi ngày. Chỉ cần 1-2 ly sữa tươi mỗi ngày là đủ
+ Cho trẻ ăn ít hơn số lượng bạn nghĩ là trẻ ăn được. Trẻ tuổi này chỉ uống 1-2 ly sữa, ăn 3 bữa và mỗi bữa chỉ ăn khoảng vài thìa
+ Đừng kéo dài bữa ăn quá 20 phút cũng ko bàn chuyện trẻ ăn thế nào.
4. Uống sữa tươi
- Uống sữa bò tươi trước 1 tuổi gây hại cho trẻ. Gây ra thiếu máu do thiếu sắt, hay dị ứng sữa bò. Sữa bò cũng ko cung cấp đủ chất béo cần thiết
- Không nên uống sữa công thức sau 1 tuổi do nguy cơ béo phì.
Cuối cùng là các bệnh thường gặp
1. Chuyện tiêu chảy
+ Phân biệt dị ứng đạm sữa với nhiễm khuẩn kiết lị. Dị ứng đạm sữa khác nhiễm khuẩn là trẻ ko sốt, vẫn vui vẻ bú sữa ngon lành.
+ Trẻ sơ sinh đi ngoài nhiều, có thể 5-10 lần/ngày mà vẫn vui vẻ thì chỉ là giai đoạn sinh lý.
+ Trung bình trẻ 1-2 tuổi có thể bị nhiễm trùng đường tiêu hoá 5-7 lần mỗi năm.
2. Ốm.
- Đờm xanh, mũi vàng không phải là do bội nhiễm
+ Nên hạn chế kháng sinh ở mức có hiểu biết. Xác suất trẻ bị bệnh là 99% do siêu vi, còn 1% do vi khuẩn. Nếu dùng kháng sinh luôn thì xác suất đúng là 1%.
Myths:
- Tắm lâu hoặc tắm nước lạnh khiến trẻ bị cảm. Trẻ bị cảm là do lây siêu vi và vi khuẩn qua cửa ngõ cơ thể là mắt, mũi, miệng.
- Uống nước lạnh gây viêm họng.
- Uống vitamin C giúp mau hết cảm.
- Môi trường ô nhiễm gây ra bội nhiễm. Không, chỉ gây dị ứng vì nó ko phải vi khuẩn. Nhưng nó có thể là nguyên nhân gián tiếp.
--> Thói quen hay hốt hít trẻ nhỏ thể hiện tình thương. Tuy nhiên hành động này có thể lây bệnh đường hô hấp cho trẻ. Do đó, bạn có thể hôn ... chân trẻ, hoặc hôn gió thôi.
3. Chuyện sốt. Là triệu chứng thường gặp ở trẻ.
+ Nếu sốt cao mà vẫn sinh hoạt bình thường và chơi tương đối bt thì có thể theo dõi ở nhà. Tuy nhiên sốt nhẹ nhưng lại rất đừ, hay li bì thì nên đi khám. Sốt cao hay thấp ko nói lên tác nhân gây bệnh là gì.
+ Vị trí đo nhiệt độ chính xác nhất là hậu môn. Ở tai là ít tin cậy đối với trẻ dưới 3 tháng tuổi. Ở nách tương đối tin cậy nhưng nên cộng thêm 0.4 - 0.5 độ.
Cần làm khi trẻ sốt;
+ Khuyến khích uống nước, nước ấm, lạnh, ăn kem cũng đc.
+ Mặc đồ thoáng mát
+ Nhiệt độ phòng nên mát mẻ. Có thể bật điều hoà mát 20 - 25 độ C hay bật quạt mở cửa thoáng mát.
- Không nên lau mát vì sốt là do tăng nhiệt độ trong cơ thể. Hơn nữa, bé tương đối khó chịu khi bị lau mát.
- Nếu bé quấy phá ko ngủ thì có thể cho uống thuốc hạ sốt. Một số loại an toàn: Paracetamol, Ibuprofen. KO SỬ DỤNG CHO TRẺ DƯỚI 6 THÁNG. KO DÙNG ASPIRIN.
+ Tất cả trẻ dưới 3 tháng có tình trạng sốt bất kể tươi tỉnh hay ko đều cần đưa đi khám.