შელოცვა რადიოთი

by Niko Lortkipanidze

ნიკო ლორთქიფანიძის მოთხრობა „შელოცვა რადიოთი“ ემიგრაციის სირთულეებსა და უცხო გარემოში საკუთარი თავის დაკარგვის ტკივილზე გვიამბობს. იმავდროულად, ეს მოთხრობა იმ ქალის ხვედრსა თუ ბედზეა, სიყვარულს რომ ესწრაფვის, მაგრამ იმედგაცრუებას იღებს; ნუგეშს, საკუთარ ადგილს, დასაყრდენს, თავშესაფარს რომ ეძიებს, მაგრამ მარტოობას, უნუგეშობასა და უსამშობლობას პოულობს და მერე... ცეკვავს... ცეკვავს გველებთან... ცეკვავს მგზნებარედ... სამშობლოში დაბრუნების იმედით...

Genres: Georgian, Classics, Short Stories

80 pages, Paperback

Published January 1, 2021

About the author

მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. 1907-08 წლებში გერმანულის მასწავლებლად მუშაობდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში, ეწეოდა პუბლიცისტურ და საგამომცემლო საქმიანობას. იყო გაზეთ „ერის“ რედაქტორი, რომელიც რუსეთის ხელისუფლებამ დახურა ეროვნული პოზიციის გამო.1910-11 წლებში მისი რედაქტორობით გამოდიოდა ყოველკვირეული ჟურნალი „ცხოვრება და ლიტერატურა“. 1917 წლიდან მუშაობდა ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის გაზეთ „სამშობლოს“ პასუხისმგებელ მდივნად, მოგვიანებით კი ამავე გაზეთის რედაქტორი გახდა.საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ქუთაისში ნიკო ლორთქიფანიძის რედაქტორობით გამოდიოდა ლიტერატურული ალმანახი „კრებული“.

Reviews

[ტუნგუსკა · Rating 5 out of 5]

"მე მგონი თქვენ, ქართველები ყველაზე უფრო არსებობის შენარჩუნებაზე ფიქრობდით და ჭეშმარიტად განსაცვიფრებელია, თუ როგორ გადაიტანეთ ამდენი, მრავალგვარი უბედურება... მე შეიძლება ისე კარგად არ ვიცოდე თქვენი ისტორია, მაგრამ, რაც ვიცი, მაკვირვებს, როგორ გადარჩით ამდენ მტერს... მტერს უცხოს, შემოსეულს, მტერს შინაურს და თქვენ გაკაჟებული იბრძოდით არსებობისთვის... - ეს არის პირველი."
"მე შევხვედრივარ საქართველოში ყველა მიმართულების, მდგომარეობისა და ასაკის პიროვნებებს და განცვიფრებული დავრჩენილვარ... სადაც სრულიად მოულოდნელია, იქაც კი იპოვიდით ამ მძაფრ, ავადმყოფურ მუდმივ ფიქრს ეროვნული სხეულის შენარჩუნებისას..."

[ტუნგუსკა · Rating 5 out of 5]

სკოლაშიც გვასწავლიდნენ თურმე კარგ რაღაცეებს...

[Cucii · Rating 5 out of 5]

"მაგრამ ელის აღარაფერი ესმოდა მოლაპარაკის: სინემატოგრაფიულად თვალწინ მიურბოდა ბორანი მტკვარზე... ფიქრის გორა ... პანსიონის კვიპაროზები... მამა ...
სიონი... ნარიყალის ნანგრევები... ოთახი სადღაც ჩიხში... და სულ ბოლოს.
ტკბილი ძიძა."

[Mariam Tkesheladze · Rating 5 out of 5]

(ნათლობის სახელი - ძველებური ელპიდა - საბუთებში დარჩა და დიდედის ლოცვანში მიწერილი ჩაკვდა).
ელპიდე - "იმედს", "სასოებას" ნიშნავს.

[Tami Murvanidze · Rating 5 out of 5]

არასდროს დამავიწყდება მინიატურებმა ,როგორ გადამიყირავა გონება. ახლაც სასიამოვნოდ გაოცებული ვარ , ამ ამბის გადმოცემა ამგვარად მხოლოდ ნიკო ლორთქიფანიძეს შეეძლო
"ალვის ხის ხეივანში , ჩუმ ტბასა და თერგის დუდუნის შუა , იქ სადაც ძეწნას მოწყენილი ტოტები ფართო ჩრდილს ჰფენდა , ელი უსმენდა საკუთარი სევდის ხმას და კითხულობდა საყვარელ შელლის."
<3 ელი ცრემლია ქართული სულის ,რომელსაც არავინ უსმენს.

[Dimitri Shiukashvili · Rating 4 out of 5]

"აღარ მომწონს, რაც აქ ხდება."

[ანა(ana) · Rating 4 out of 5]

,,მე შევხვედრივარ საქართველოში ყველა მიმართულების,მდგომარეობისა და ასაკის პიროვნებას და განცვიფრებული დავრჩენილვარ... სადაც სრულიად მოულოდნელია, იქაც კი იპოვიდით ამ ✨მძაფრ,ავადმყოფურ მუდმივ ფიქრს ეროვნულ სხეულის შენარჩუნებისას✨"

,,ხელოვნების ნაწარმოებს ყურადღებით ათვალიერებდა იგი არა ,,ფიქრთ გასართველად", ცოდნის შეძენისა და ესთეტიკურ განცხათა მისაღებათ,არამედ პირადი ტკივილების გასამწვავებლად,მივიწყებულის გასახსენებლად,ახალ იარის მისაღებათ და აღსაძვრელად"😔

[Keti Molashvili · Rating 4 out of 5]

"ელის ხომ უფრო შეეფერებოდა, რომ მისი ფერფლი სადმე ნიკოლოზ ბარათაშვილის ძეგლის ახლოს მიმოებნიათ"

არაფერია ამ ბოლო ფრაზაზე უფრო სევდიანი, განსაკუთრებით მაშინ, თუ ნიკოლოზი შენი საყვარელი პოეტია და ზედმეტად გესმის ელის: რატომ მოუნდებოდა ნიკოლოზთან ახლოს ყოფნა ♡

[ნიკა ბერიძე · Rating 4 out of 5]

საინტერესოა, რომ ძალიან ჰგავს ფილმის სცენარს. ამბავს ხან ძალიან მოკლედ დაამთავრებს და გაბრაზებს, ხან კიდე როდესაც საჭიროება არაა უსაშველოდ წელავს. ეს არის ლორთქიფანიძის სტილი. გარდა იმისა, რომ ეს ქართული ემიგრაციის სახეა, ასევე კარგადაა აღწერილი გეოპოლიტიკური მდგომარეობა და სახელმწიფოთა პრინციპების ჭიდილი.

[Achi · Rating 4 out of 5]

ძალიან ლამაზი და სასიამოვნო ენით გადმოცემული ქალის სირთულეებით სავსე ცხოვრება. ასევე კარგი გამიჯვნაა ერებს შორის, მაგალითად თვითგადარჩენის ხასიათი რაც ქართველ ერს გვაქვს, არ გვიქმნის ისეთ სურვილებს, რაც სხვა ერებს გააჩნიათ, მაგალითად ამერიკელებს სურთ სიმდიდრე, ევროპელებს სურთ ხელოვნება... ამიტომ ყავდათ ამერიკელემს როკფელერი, ევროპელებს ხელოვანები და ჩვენ მარჩენალები.

[Elene · Rating 4 out of 5]

არ მომეწონა.არ მომეწონა ელის ემიგრაცია,ტიფლისში ვერ დაბრუნება,მამის მიტოვება და ბავშვის მივიწყება,თითქოს არც კი არსებობდაო..არც ელის ძეგლი მომეწონა,არც ის გველები და არც ელის სიკვდილი..

,,ელის ხომ უფრო შეეფერებოდა,რომ მისი ფერფლი სადმე ნიკოლოზ ბარათაშვილის ძეგლის ახლოს მიმოებნიათ!!."

[Mickey · Rating 5 out of 5]

"ელის ხომ უფრო შეეფერებოდა,რომ მისი ფერფლი სადმე ნიკოლოზ ბარათაშვილის ძეგლის ახლოს მიმოებნიათ!!."

[Natalia]

“ელის ხომ უფრო შეეფერებოდა, რომ მისი ფერფლი სადმე ნიკოლოზ ბარათაშვილის ძეგლის ახლო მიმოებნიათ!”

[Gia Jgarkava · Rating 3 out of 5]

რა ვქნა, ჩემთან ვერ მოაქვს სამშობლოზე ნოსტალგიის ისტორიებს, ყოველთვის არაბუნებრივი მგონია. აქ კიდე ჩვეულებრივზე ცოტა მეტადაც გაზვიადებული მეჩვენება, უფრო ზღაპარივითაა.

თუმცა ლორთქიფანიძის უნიკალური და უმაგრესი სტილისტვის ნამდვილად ღირდა წაკითხვა.

[Megi · Rating 5 out of 5]

მინდოდა რადიოთი შელოცვაზე რამე დამეწერა, მაგრამ რა ვთქვა...
"ძნ���ლი არის მარტოობა სულისა:
მას ელტვიან სიამენი სოფლისა,
მარად ახსოვს მას დაკარგვა სწორისა,
ოხვრა არის შვება უბედურისა!"

[Marie · Rating 4 out of 5]

,,ელის ხომ უფრო შეეფერებოდა, რომ მისი ფერფლი სადმე ნიკოლოზ ბარათაშვილის ძეგლის ახლო მიმოებნიათ!"
❤️❤️

[Vazha · Rating 4 out of 5]

ძალიან სხვანაირად განვითარდა მოვლენები და რო ვფიქრობდი რო მოდი ამას ეხლა მოვრჩები და ხვალ გავაგრძელებ თქო, არა, უცებ შემოტრიალდა ყველაფერი და საკმაოდ ჩამითრია ბოლო 20-30 მა გვერდმა. ღამის 4 ის ნახევარზე მოვრჩი ეს წიგნი და საკმაოდ კარგი ემოციები დამიტოვა იმის და მიუხედავად რომ ღამეს თეთრად ვათენებ.
რესპექთ ბრომლეი.

[KhhMaro · Rating 5 out of 5]

ფილმი უნდა გადავიღო

[Liza Khutsishvili · Rating 5 out of 5]

ელი ელი ელი🤍

[Keti · Rating 5 out of 5]

პირველად 2-3 წლის წინ წავიკითხე და ახლა, მეორეჯერ წაკითხვისას უფრო მომეწონა, უფრო იმიტომ, რომ წინაზე მეტი ემოცია გამოვხატე და ახლა ემოციების გარდა, დეტალებს დავუკვირდი.

წეღან “გული” გადავიკითხე და ემიგრაცია-სამშობლოს თემა აშკარად მნიშვნელოვანია ნიკო
ლორთქიფანიძისთვის და ჩემში კიდე იმ შიშს/მოლოდინს მიღვიძებს, სადაც არ უნდა წავიდე, თბილისი რომ მომენატრება…
არადა ლოს ანჯელესი პერფექტ ადგილია სიმღერისთვის, აქ სად გავჩერდე? ჩიკაგო ხომ არ აჯობებდა? ჩემი აივნიდან რომ განათებული კორპუსების ხედი მოჩანს, მაგას მიუგავს სქაილაინი :)) ამას ლირიქსში ჩავწერ ისევ მოდი მაინც სხვა გზა რაა

თვითონ მოთხრობას რაც შეეხება, კაია კომპლექსური და მრავალწახნაგა პერსონაჟები რომ მხვდებიან ხოლმე, ელის ცხოვრების გაკვალვაში თავგზა აებნა, რამინო თესლი კაცია, ბრომლეი - ცალკე ფენომენი, ჰექსლეი default ტიპია, ეროვნულ გადარჩენაზე რაც თქვა, მომეწონა, თინო - ოვერჰეითედ, შალვა მაინც ვერ გავიგე მოკვდა თუ არა…

Props to ნიკო ლორთქიფანიძე კარგი მწერლობისთვის:

“-რა ვქნა, მამა, არ მომწონს იერონიმე.
-სახელი არც მე არ მომწონს, შვილო, მაგრამ რა ვქნათ, ჩვენია მაინც…” :DD

“ქვე-შეგნების მივარდნილ სამზარეულოში მაინც ღვიოდა დამამშვიდებელი ნაზი სევდა, უსიტყვო ფიქრი.”

“ელი უსმენდა საკუთარი სევდის ხმას და კითხულობდა საყვარელ შელლის.”

“ელის ხომ უფრო შეეფერებოდა, რომ მისი ფერფლი სადმე ნიკოლოზ ბარათაშვილის ძეგლის ახლო
მიმოებნიათ!”

“აღარ მომწონს, რაც აქ ხდება.”

“ხელოვნების საშუალო მცოდნეს, ხელოვნების მოტრფიალეს, მხოლოდ ის მოსწონს, რაშიაც მისი ნაწილი მაინც არის გამოსახული”

“სულთმობრძავი შალვას ხრიალი,…საქართველოს მივარდნილ სოფელში გამზრდელ მამიდის უხმო, ბებრული ქვითინი, ტირილი და ზოგჯერ მოთქმა”

“ელის აჩრდილათ აღარ დაჰყვებოდა თბილისის გეგმა, მამის უცნაურობა, ბავშვის ალერსი…”

“მოჭრილი პურის ყვითელ ხალიჩაზე ძნებად დადგმული კონები.
არშიათ შემოვლებული მთების მარმაში თავისუფლად დაშვებულნი, ვით თეატრის სიმეტრიულ ნაოჭიანი ფარდა.
ხეებისგან გაცრცვილ, ამწვანებულ მთების წვერზე ბოხოხად დარგული ქოჩორა ხეივანი.
ველები ფერად ზოლებად დაყოფილნი.
ტელეგრაფის მავთულებზე მწკრივათ, როგორც მოწაფეები - ქანდარაზე, უხმოდ ჩამომჯდარი ფერადი ჩიტები.”

[Nato Akhsabadze · Rating 4 out of 5]

როგორც ნიკო ლორთქიფანიძეს სჩვევია, ძალიან მწვავე და აქტუალური.
ქალის ტრაგიკული ცხოვრება, ბედის უკუღმართობა და საბოლოოდ წინ წამოწეული სამშობლოს იდეა.
ზოგადად, ძალიან მომწონს ამ ავტორის წერის ლაკონური და მრავლისმთქმელი სტილი. აუცილებლად გავეცნობი ლორთქიფანიძის შემოქმედების სრულად, მაშინ, როცა სინდისის ქენჯნას არ ვიგრძნობ მხატვრული ლიტერატურის კითხვისას.

[ნინო ქერდიყოშვილი · Rating 5 out of 5]

როგორც ყოველთვის, გენიალურია ლორთქიფანიძე.
საოცარი ნაწარმოებია. ბევრი გრძნობითა და ემოციით.
ბ რ ა ვ ო

[Athénaïs · Rating 3 out of 5]

,,-რას შვებით გადაირიეთ?!-ჩაილუღლუღა ყავახანაში შემთხვევით მყოფმა ვიღაც ქართველმა.
-სულ ერთია! იქნებ ტფილისი ვნახო მაინც...''

[Annie Javakhia · Rating 5 out of 5]

“ელის ხომ უფრო შეეფერებოდა,რომ მისი ფერფლი სადმე ნიკოლოზ ბარათაშვილის ძეგლის ახლო მიმოებნიათ!!..”💔

[ანკა ლობჯანიძე · Rating 4 out of 5]

ნ. ლორთქიფანიძისთვის სამშობლოზე სევდა, მისი სიყვარულის ძალა იმდენად ორგანულია, რომ მას მწერლისგან ადამიანში ქვეშეცნობილი ღირებულება აქვს მინიჭებული. ადამიანი შეიძლება არც გრძნობდეს ამ სევდას, არც ფიქრობდეს სამშობლოს სიყვარულზე, მაგრამ იგი მაინც არსებობს მასში, არსებობს, როგორც უდიდესი და უწმინდესი განცდა.
ამ თვალსაზრისით საინტერესო მასალას იძლევა ნ.ლორთქიფანიძის მოთხრობა "შელოცვა რადიოთი." ესაა საკმაოდ ტიპიური სურათი სამოქალაქო ომისა და საქართველოში მენშევიკების ბატონობის პერიოდიდან. ესაა ასახვა მომავალი კლასების წარმომადგენლების სულიერი დეპრესიისა, მათი უკანასკნელი გაბრძოლებისა ცხოვრებაში ადგილის დასაკავებლად.
ამ განწობილებათა შესანიშნავი გამომხატველია მოთხრობის მთავარი გმირი - ელი გორდელიანი. თავადის ქალი ტრადიციულ მორალზე აღზრდილი და ტრადიციულადვე ცხოვრების წინაშე უსუსური, მორიდან მოსხლეტილი ნაფოტივით დაატრიალა ცხოვრების ტალღამ, აიტაცა და თავის მუქ მორევში შეადგო. ქართველმა ქალმა სწრაფად გაიარა მეტამორფოზა პარიზელი დემიმონდის სახემდე.
ელი და სხვა გმირები ევროპის სხვადასხვა ქალაქში მოგზაურობენ, ამგვარად, მწერალს შესაძლებლობა აქვს მკითხველს დაუხატოს ევროპა, გააცნოს ევროპელთა ცხოვრების წესი. შესაბამისად, წარმოაჩინოს ცივილიზაციის განვითარების დონე. ასახოს ნათლად, თუ რას მიაღწია ადამიანმა მატერიალურ რამყაროში და როგორ აირეკლა ეს მიღწევები სულიერ-ზნეობრივ სივრცეში.
ევროპაში ელი ჩაერთო იმ თავბრუდამხვევ რიტმში, რომელსაც უნდა დაევიწყებინა ოჯახი, მიტოებული შვილი, ახლობლები, მაგრამ გაქცევამ ვერ უშველა და შეაჯახა "სიცარიელეს", რომელიც ვერ დაძლია.
ელი გორდელიანი მოდერნისტული ეპოქის ქალია, რომელსაც აქვს განათლება, თავისუფალია და რომლისთვისაც ეგოისტური მე წინა რიგშია. მას სურს, რომ ��ყოს პიროვნება, მიიღოს გადაწყვეტილებები, რომლებიც შეიძლება ეწინააღმდეგებოდეს ქართულ ტრადიციულ შეხედულებებს. ამგვარი არჩევანი იყო ევროპელ ჰექსლეისთან ერთად წასვლა უცხოეთში, ამერიკელ ბრომლეისთან მეგობრობა, გველებთან ცეკვა. ამ უკანასკნელით ის ცდილობდა, თითქმის დაკარგული პიროვნულობის აღდგენას, საქართველოში დაბრუნების "დამსახურებას."
აშკარაა ავტორის სიმპათია მის მიმართ, მიუხედავად დაბნეულობისა, უძღები შვილობიდა და საკარგულობისა, მწერალის მის ფერფლს ბარათაშვილის საფლავზე მოფანტვის ღირსად მიიჩნევს.
ელი მრავალმნიშვნელოვანი სიმბოლოა. მისი ურთიერთობები ქმრებთან ქვეტექსტებითაა დატვირთული. გასათვალისწინებელია, ელის შერეული სისხლი: მამა ქართველი,დედა გერმანელი. ასე, რომ ეს ერთგვარი სისხლისმიერი გაორება თითქოს მის ბუნებაშიც აისახა. ქართული სახელი ელპიდე, მხოლოდ ფორმალურად, საბუთებში დარჩა.. ახლა მას ელის ეძახიან...
მინდა აკრგად დააკვირდეთ, რომ ნებისმიერ დროში აქტუალური პრობლემები ამ მოთხრობაშიც მნიშვნელოვანია. გმირების ყოფა, მათი სიცოცხლე თუ სიკვდილი, სიყვარული თუ სიძულვილი, ბედნიერების წყურვილი, ნოსტალგია - გადაჯაჭვულია კონკრეტულსა თუ ზოგად წუთისოფლისეულ კანონზომიერებებთან.
ეს ყველაფერი ქმნის ინტერტქსტუალურ "გასასვლელებს" მოთხრობის ჩარჩოდან, რათა მკითხველმა აწმყოს სიცარიელე შეიგრძნოს, დაფიქრდეს და გაანალიზოს.
ელის პიროვნებაში დარჩა სულის აბსოლუტური სიცარიელე.. ქართველი ქალი, ძველი ქართული გვარის უკანასკნელი წარმომადგენელი კვდება კონიაკით მთვრალი, გველებთან ცეკვით დაღლილი და მათგანვე დაგესლილი.
ელის უკანასკნელი სურვილი - ძიძის შელოცვის მოსმენის სურვილი - არის რწმენა განწირულისა. რწმენა, რომ ქართული სიტყვა, საქართველოდან მოსული ხმა განკურნავს მას, მისცემს უნარს კვლავ ჩაებღაუჭოს სიცოცხლის წუთებს.

[Elizabeth Hope · Rating 5 out of 5]

აბიტურიენტობის გამო მომიწია ამ წიგნის წაკითხვა,პირველი თავი საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის,რომ სიგიჟემდე შემყვარებოდა ეს ნაწარმოები. ლორთქიფანიძის გამორჩეული სტილი და ულამაზესად აღწერილი ელის ტრაგიკული ცხოვრება. თავში ყველაფერი ამომიყირავა ამ წიგნმა და ერთ ღამეში დავასრულე კითხვა,შემდეგ სამჯერ წავიკითხე ახლიდან. შედევრი არის და უფრო დიდი დაფასება სჭირდება ამ წიგნს. იმ დროინდელი საქართველოს მდგომარეობას შესანიშნავად აღწერს მწერალი. რაც შეეხება მთავარ გმირს- ელის, ერთ-ერთი ჩემი საყვარელი პერსონაჟი მალევე გახდა, she is one of the best complex female characters i have ever read about. 100000%ით რეკომენდირებულია ჩემგამ. იმასაც კი ვფიქრობ,რომ ყველამ უნდა წაიკითხოს ეს წიგნი. იდეალურია .

[Salomé · Rating 5 out of 5]

“სიმდიდრე სითამამეს აძლევს და სითამამე კი ზოგჯერ მიმხდურია”

“მე მგონი თქვენ, ქართველები ყველაზე უფრო არსებობის შენარჩუნებაზე ფიქრობდით და ჭეშმარიტად განსაცვიფრებელია, თუ როგორ გადაიტანეთ ამდენი, მრავალგვარი უბედურება... მე შეიძლება ისე კარგად არ ვიცოდე თქვენი ისტორია, მაგრამ, რაც ვიცი, მაკვირვებს, როგორ გადარჩით ამდენ მტერს... მტერს უცხოს, შემოსეულს, მტერს შინაურს და თქვენ გაკაჟებული იბრძოდით არსებობისთვის...”

[Kate · Rating 5 out of 5]

თამამად ვამბობ, რომ ლორთქიფანიძის წერის სტილი საუკეთესო თუ არა ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეულია ქართულ პროზაში. ყოველი სიტყვა თუ მოკლე ფრაზა იმხელა სიუჟეტურ დატვირთვას იღებს და ამასთანავე, იმდენად მომნუსხველადაა კომპოზირებული, რომ შეუძლებელია იდაყვამდე არ დაგბურძგლოს, რაც, ვასიკო კეჭერაძეს დავემოწმები და ვიტყვი, რომ პირდაპირი აღმნიშვნელია იმისა, რომ წიგნი, უდავოდ, შეუდარებელია.

[nutsa · Rating 2 out of 5]

ვერ გავიგე. არ ვიცი, შესაძლოა, რადგანაც აბიტურიენტობის პერიოდში წავიკითხე, სტრესის ფონზე სათანადოდ ვერ დავაფასე, მაგრამ არ მომეწონა. ზედმეტად პათეტიკური და გაზვიადებული მეჩვენა. რა თქმა უნდა, საინტერესო და ორიგინალურია ის მეტაფორა, რომლითაც ავტორი ცდილობს საქართველოს ისტორიის გადმოცემას, მაგრამ ეს არ იყო საკმარისი იმისთვის, რომ წიგნს ჩემზე კარგი შთაბეჭდილება მოეხდინა.

[Gio Gio · Rating 5 out of 5]

Study book fav.

I love this book. Why/ its a last of its kind, a modernistic book that tells its story in such ways, symbolism and it's in descriptions... it's a lovely read even the names mean so much to me.
Because of it, I got into Mrs. Dalloway and Soon other works by the greats of modernism