Έρωτας ή τίποτα

by Δημήτρης Καραγιάννης

Έρωτας ή τίποτα", ένα βιβλίο για τον έρωτα σε καιρούς μεταμοντέρνους. "Έρωτας ή τίποτα", αφού ο έρωτας δεν αφορά ένα συναίσθημα που προκύπτει κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, αλλά αποτελεί τη δυνατότητα να κατανοήσει κανείς εμπειρικά το νόημα της ύπαρξης.
Η παραίτηση από το να είμαστε ερωτικοί, οδηγεί στην παραίτηση από την ίδια τη ζωή.
Τίποτα: Το κενό. Το άδειο. Η απουσία. Η εγκατάλειψη. Η ανυπαρξία. Ο θάνατος. Η εμπειρία των αδιέξοδων σεξουαλικών επαφών δίχως έρωτα, γίνεται η αφορμή για την αναζήτηση του ερώτα που θα αφορά όλη την ύπαρξη.
"Έρωτας ή τίποτα" για όλους εκείνους που δεν αποδέχονται το συμβιβασμό της μετριότητας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Genres: Nonfiction, Psychology

406 pages, Paperback

First published October 1, 2014

Reviews

[Ypatios Varelas · Rating 2 out of 5]

Αντιστάθηκα στον πειρασμό να γράψω την άποψή μου αμέσως μόλις το τελείωσα, γιατί αρχικά ήταν έντονη η απογοήτευσή μου. Ίσως κακώς, είχα μεγάλη προσδοκία από αυτό το βιβλίο, καθώς διαβάζω τακτικά όμορφα αποσπάσματα στο διαδίκτου. Άφησα να περάσουν αρκετές μέρες για να "κάτσουν" τα συναισθήματα και να είμαι αν μπορώ λίγο πιο αντικειμενικός.
Πρώτα τα καλά. Το βιβλίο λοιπόν είναι αρκετά ενδιαφέρον και ευκολοδιάβαστο, τουλάχιστον για εμένα. Υπάρχουν στιγμιότυπα εξαιρετικά, ιδίως αυτά που έχουν μία ποιητική χροιά και ως τέτοια τα εξέλαβα και τα απόλαυσα. Κάποια από αυτά τα είχα ήδη διαβάσει στο διαδίκτυο, μάλιστα έχει τύχει να αναπαράγω και εγώ ο ίδιος δύο από αυτά πριν πέσει το βιβλίο στα χέρια μου. Και είναι και από τις λίγες φορές που διάβασα μονορούφι ένα τέτοιου είδους βιβλίο, που μου αρέσει πολύ όταν συμβαίνει (τυπικά μου συμβαίνει μόνο με καλά μυθιστορήματα). Και κάπου εδώ τελειώνουν τα καλά.
Δεν μπορώ να παραβλέψω ότι υπάρχουν αρκετά φραστικά σφάλματα. Βεβαίως αναγνωρίζω ότι το ύφος είναι περισσότερο διηγηματικό, συχνά σε βαθμό προφορικού λόγου και αυτό το κάνει πολύ ζωντανό, όμως αυτό δεν είναι δικαιολογία για πλημμελή επιμέλεια (εκτός και αν ο συγγραφέας την έκανε ή επέλεξε να είναι έτσι). Ιδίως σε ένα βιβλίο τόσο καλοπουλημένο.
Ο συγγραφέας πολύ συχνά εκφράζεται απόλυτα, με έναν τρόπο φιλοσοφικό έως και ποιητικό, εντυπωσιακό, εύηχο και ευανάγνωστο, που όπως προέγραψα μου αρέσει αλλά ταυτόχρονα δεν είναι και πάντα αποτελεσματικός ως πρότυπο ή τρόπος παροχής συμβουλών (που ξεκάθαρα είναι από τους στόχους του βιβλίου). Συχνά το βιβλίο γίνεται περισσότερο λογοτεχνικό και πολύ λιγότερο επιστημονικό! Στο ίδιο συνεισφέρουν τα πολλά, πολλά όμως, στερεότυπα και οι αρκετές εξειδανικεύσεις, συχνά στο βαθμό του ανέφικτου.
Θεωρώ ότι η επαγγελματική ιδιότητα και πείρα του συγγραφέα με εστίαση στο να λύνει προβλήματα στις σχέσεις κάνει το βιβλίο πολύ δυνατό μεν ως προς την αποτύπωση προβληματικών συμπεριφορών και καταστάσεων (να και ένα ακόμα καλό!), όμως στο πεδίο της λύσης η τάση είναι προς εξιδανίκευση και γενίκευση (σε επίπεδο ιδιοσυγκρασίας) αλλά και τυποποίηση, με παράβλεψη της μοναδικότητας που μπορεί να έχει κάθε σχέση πέρα από πρότυπα και εύκολες κατηγοριοποιήσεις.
Επίσης, αναπτύσσεται και υποστηρίζεται ένα πρότυπο όπου ο έρωτας συνδυάζεται υποχρεωτικά με την αγάπη, αλλιώς μειώνεται η αξία του! "Ο έρωτας δίχως αγάπη είναι μία σεξουαλική ενόρμηση, μία καταναλωτική στάση που ανάγει τον άλλο σε αντικείμενο της ανάγκης του και ουσιαστικά τον χρησιμοποιεί ενώ τον αγνοεί..." (σςελ. 246, όπου υπάρχει και συνέχεια). Εδώ διαφωνούμε οριζόντια και κάθετα, και ακόμα πιο έντονα επειδή αυτό γράφεται από έναν θεραπευτή! Μια προσωπική, σχεδόν πνευματική πεποίθηση που αποκλείει συμπεριφορές και καταστάσεις που όμως μπορούν να είναι φυσιολογικές και λειτουργικές. Είναι στα όρια του αφορισμού και της απόλυτης σεξουαλικοποίησης του έρωτα όταν αυτός δεν εντάσσεται στο πλαίσιο της αγάπης και, τονίζοντας πάλι ότι προέρχεται από έμπειρο θεραπευτή, με χαλάει πολύ και με προβληματίζει έντονα...
Έχουμε εδώ γενικά μία ταύτιση του έρωτα των ενηλίκων με τη συντροφική, μακρόχρονη σχέση. Σαφώς ο καθένας μπορεί να έχει τις απόψεις του και αυτό δεν είναι μεμπτό, αλλά με ανησυχεί όταν τέτοιες απόψεις παρουσιάζονται απόλυτα και κάθετα από κάποιον που ασχολείται επαγγελματικά με αυτά τα θέματα, μέχρι που στις σελίδες 379 έως 387 έχουμε ένα σχεδόν παραλήρημα!
Ενώ λοιπόν παρήγγειλα το βιβλίο με χαρά και το ξεκίνησα με πολλή όρεξη, στην πορεία απογοητευόμουν όλο και περισσότερο. Μπορεί σε άλλους να αρέσει πολύ και δικαιολογημένα, λόγω του δυνατού ύφους και της εξιδανίκευσης που επιζητούν, αλλά εγώ θα γράψω απλά "ΟΚ", εξαντλώντας ίσως την αυστηρότητά μου και πιθανώς αποτελώντας και την εξαίρεση. Δεν το συνιστώ ως βιβλίο, λυπάμαι.

[Christina Liveri · Rating 5 out of 5]

Ερωτικός άνθρωπος, αυτό είναι το ζητούμενο. Ερωτικός στα πάντα, στρογγυλός, άτρωτος, μ' ένα χαμόγελο στα μάτια, όχι στα χείλη, με ηρεμία και ομορφιά στα όλα σου, στα πιο βαρετά και ρουτινιάρικα, στην τόλμη του να δίνεις ζωή, χαρά, αγάπη χωρίς να φοβάσαι. Στο δικαίωμα να παίρνεις ευτυχία απ' τον άλλο, να θέλεις να τον περιβάλλει η παρουσία σου ακόμα και στην απουσία... Έρωτας με αγάπη, αγκαλιά. Εξαιρετική δουλειά.

[MARIALO · Rating 5 out of 5]

Ο Καραγιάννης είναι ισοπεδωτικός, αφοπλιστικά ειλικρινής και απόλυτος, αλλά καλά κάνει, γιατί πραγματευεται ένα ζήτημα υπαρξιακό, ουσιαστικό, συνδεδεμένο με τη ζωή και σε αυτά δε χωράνε ημίμετρα.

Το πιάνει και το εξετάζει από όλες τις πλευρές, δε του ξεφεύγει τίποτα, - άλλωστε ο έρωτας συνδέεται με όλες τις πλευρές της ύπαρξης, γιατί είναι άμεσα συνυφασμένος με τα πάντα: ζεις όπως ερωτεύεσαι και ερωτεύεσαι όπως ζεις.

"Ο προσανατολισμός να είναι ερωτικός προς την ζωή, το κάθε τι να εχει νόημα.
Να μπορούμε να υπερβαίνουμε τον εαυτό μας. Να νιώθουμε τη δυνατότητα της χαράς μέσα στην καθημερινότητα μας. Αυτό είναι το ζητούμενο.

..Μια άσκηση που δεν απαιτεί την ακύρωση του εαυτού, στα πλαίσια μιας ψεύδους αμοιβαιοτητας, αλλά την υπέρβαση του εαυτού στη συνάντηση με τον αλλο."

Το βαθυτερο νοημα δεν είναι άλλο, από αυτο που λέμε στη ψυχοθεραπεία: το ιδανικό 100% πρεπει να προκύπτει από 51% αυτοερωτισμο και 49% έρωτα.
Να μη ξεχνάμε δηλαδη να παραμένουμε ολόκληροι μέσα στον έρωτα, να μη μας διαλύει η ματαίωση και η λαχτάρα, να μη χάνουμε την δική μας χαρά και την ύπαρξή μας μέσα στο πάθος μας, αλλά να εμπλουτίζουμε τον ερωτα με το δικό μας πλούσιο, ολοκληρωμένο όλον.

Και να μπορείς να ανοίγεσαι συναισθηματικά, για να δώσεις και να πάρεις. Και να επικοινωνείς. Και να αποδέχεσαι. Να μπορεις να ευχαριστιεσαι ολο αυτο το βιωμα.
Και να ειναι όλη αυτή η δυαδικότητα που προκύπτει σε μια υγιή σχεση εξωστρεφής. Να ανοίγεται στην κοινωνία, στον κόσμο.

Και πολλά άλλα.

Δεν αφήνει τίποτα ο συγγραφέας να πέσει κάτω.

Είναι μια σπουδή πάνω στο έρωτα που σε κάνει να αισθάνεσαι ίσως και λίγος αλλά παράλληλα σου δίνει έμπνευση και ελπίδα να συνεχίσεις να πιστεύεις σε κάτι ομορφο και μοναδικό.

Το βιβλίο, κάνει μια κοιλιά στο δεύτερο μισό, ίσως γίνεται λίγο πιο τεχνικό, αλλά σε γενικές γραμμές δεν κουράζει και αποπνέει φρεσκάδα. Το προτείνω.

[Searchingthemeaningoflife Greece · Rating 5 out of 5]

[Αν τα ερωτόλογα περιορίζονται μόνο την ώρα της ερωτικής επαφής, θα σημαίνουν την απαίτηση για σεξουλική συνεύρεση και θα προκαλούν απώθηση και όχι κοντινότητα. Αν τα ερωτόλογα διαχέονται στο σύνολο της ημέρας, τότε δεν ευνοούν μόνο την ερωτική επαφή, αλλά την μεταφέρουν μυστικά στην κάθε στιγμή της σχέσης, ακόμη και στις μικρές καθημερινές υποχρεώσεις. ]

[ Μόνο τα πρόσωπα που αγάπησαν και γι' αυτό αγαπήθηκαν, αφήνουν το στίγμα τους καθώς δίνουν εφόδια και στις επόμενες γενιές.Τα πρόσωπα που ξεφεύγοντας από την υπεράσπιση της ατομικότητάς τους,αναζητούν νόημα ζωής που υπερβαίνει την θνητότητά τους. Όπου ο έρωτας δεν αποτελεί καταναλώσιμο υλικό, αλλά τρόπο ζωής. Γίνεται αναστάσιμη δύναμη.]

[Δεν μπορεί να θεωρεί κάποιος ότι έχει δεδομένη τη σύντροφό του. Είναι τότε που την απωθεί. Ζητά να τον ανεχθεί, δίχως να τον λαχταρά. Επομένως ζητά να παύσρι να τον επιθυμεί.
Η γυναίκα που αποδέχεται την σχέση με όρους καθήκοντος χάνει βαθμιαία την θηλυκότητά της και μεταπίπτει σε μια στερημένη καταθλιπτική ύπαρξη που, στην καλύτερη περίπτωση, στρέφεται αποκλειστικά σε άλλες μορφές ικανοποίησης,π.χ., στον μητρικό ρόλο ή στην επαγγελματική καριέρα Ταυτόχρονα, αν δεν έχει άλλους ηθικούς λόγους να την συγκρατούν, θα στραφεί σε άλλους διαθέσιμους άντρες για να νιώσει ότι μπορεί να είναι ελκυστική.]

[Η γνήσια θηλυκότητα συνυπάρχει με την ομορφιά, , αλλά υπερβαίνει την αισθητική. Διανθίζει τις σχέσεις, αλλά διαμορφώνεται σε προσωπικές μυστικές αποφάσεις.]

[Antonis Giannoulis · Rating 3 out of 5]

3,5/5 και με ερωτηματικό γιατί ενώ έχει ωραια πραγματα έχει και κουράστηκα πραγματα. Θα αναγνωρίσω ότι είναι ένα βιβλιο που δίνει πολύ τροφή για σκεψη! Γενικα με ψυχολογικά βιβλία όπου έχουν συγκεκριμένη θέαση της ζωής σπάνια παθιάζομαι. Πάρολαυτα θα αναγνωρίσω ότι δεν βρήκα σημεία ��α διαφωνώ ξεκάθαρα . Θεωρώ ότι εμένα δεν είναι ο τρόπος αντίληψης μου ο ίδιος με το συγγραφέα αλλά πραγματικά τα λέει πολύ σωστα σε πολλούς τομείς . Δεν ξερω αν τελειώνοντας το, κρατάω τόσα πολλα όσα νόμιζα ότι θα κρατήσω όταν ξεκινησα με πολύ ενθουσιασμο να το διαβαζω αν και σίγουρα το τεράστιο διαλλειμα που εκανα ενώ το διάβαζα δεν βοηθάει στο να το κρίνω, αλλά θα αναγνωρίσω ότι δεν υστερεί σε τίποτα σε σχέση με βιβλία άλλων συγγραφέων με διεθνή καταξίωση :)

[Rania Giakoumaki · Rating 3 out of 5]

Ο ερωτας ειναι η διψα για αυθεντικοτητα.Αυτο ειναι που αγγιζει περισσοτερο εμενα, ο ερωτας που μεσα απο τον οποιο μπορεις να εισαι ο αυθεντικος σου εαυτος, βιωνοντας την υπαρξιακη, ατομικη και συντροφικη αισθηση ελευθερίας.Σαν βιβλιο ειναι αρκετα απλοικο και δεν εχει μια σωστη δομη, ομως σιγουρα για ανθρωπους που ειναι σε τοξικες, δυσκολες, οι σχεσεις που καποτε ηταν ομορφες αλλα επήλθε φθορα έχει κομματια συγκινισιακα.Κάποια τα προσπερνουσα ειδικα τα παραδειγματα.Ρομαντικο, μιλαει για την ευτυχια και πως βιωνετε σε σχεσεις και αναδεικνύει την σημασία του ερωτα.Και αν ο ερωτας δεν δινει νοημα στην υπαρξη μας, τότε τι δινει;

[Eirini Zazani · Rating 1 out of 5]

Πολύ αόριστο και γλυκερό για το θέμα που πραγματεύεται. Ίσως ο συγγραφέας να έπρεπε να ορίσει συγκεκριμένο αναγνωστικό κοινό, με κριτήριο την ηλικία. Bottom line, η παιδική ηλικία παίζει μεγάλο, αν όχι τον κυρίαρχο ρόλο, στο τι άνθρωποι θα γίνουμε και στις επιλογές που θα κάνουμε. Για αυτό, δε χρειάζονταν 400 σελίδες. Ίσως είμαι κάπως αυστηρή, αλλά μάλλον έχει να κάνει με τις προσδοκίες που είχα.

[Antonis · Rating 3 out of 5]

Πολύ καλός ψυχοθεραπευτής, αλλά όχι το ίδιο ικανός συγγραφέας.

[Athina · Rating 1 out of 5]

Αοριστολογίες, κακογραμμένο και στερεότυπα. Πολύ μπλα μπλα που όλη η ουσία θα μπορούσε να γραφτεί σε μια παράγραφο και όχι 400 σελίδες.

[Angeliki St · Rating 5 out of 5]

Θα το διαβάζω μέχρι να το μάθω απ'έξω.
Εξαιρετικό.

[Fani *loves angst* · Rating 2 out of 5]

2.5 αστέρια
Δεν ανταποκρίθηκε ακριβώς στις προσδοκίες μου. Ενώ ξεκίνησε αρκετά καλά, με το πως το ζευγάρι ορίζει το κλίμα της σχέσης του, τι σημασία του έρωτα και τη διαφορά με την αγάπη, πως η πατρική οικογένεια που μεγάλωσε ο καθένας επηρεάζει το χαρακτήρα του ατόμου και επομένως την οικογένεια που φτιάχνει ο καθένας μετά, κάπου μετά τη μέση σαν να έχασε το δρόμο του.

Αφενός άρχισα να διαφωνώ με κάποιες από τις αντιλήψεις του συγγραφέα, και όχι δεν είμαι ψυχολόγος-ψυχίατρος, αλλά όταν διαβάζω ότι η σύζυγος που θέλει να δουλέψει μόνο και μόνο για να μην έχει οικονομική εξάρτηση από τον άντρα της, χάνει τη θυληκότητά της γιατί δεν ξέρει να δέχεται (!), δεν νομίζω ότι πρέπει να είμαι ειδικός για να πω ότι είναι μια σεξιστική μπούρδα. Γενικά, οι αναφορές που είχε και τα παραδείγματα, όπως αναφέρθηκε και σε άλλη κριτική, ήταν υπέρ του δέοντος συντηρητικά και στερεοτυπικά: η γυναίκα νοικοκυρά, γλυκιά, τρυφερή και ο άντρας κουβαλητής, λιγομίλητος και απόμακρος. Οι δε γυναίκες των παραδειγμάτων που παρατίθενται, και έχουν πιο επιθετική συμπεριφορά προς τους άντρες, είναι πάντα λόγω ψυχικών τραυμάτων.

Αφετέρου, είχα προσωπικά θέμα με το γράψιμο. Η γνώμη μου είναι πως ο συγγραφέας έχει την τάση να πλατιάζει, να γράφει με έντονα λογοτεχνικό και γλαφυρό ύφος και να χρησιμοποιεί πολύ περισσότερα λόγια και παραδείγματα απ΄ότι χρειάζεται, με αποτέλεσμα να γίνεται κουραστικός. Το ίδιο περιεχόμενο θα ήταν πιο εύληπτο και ευανάγνωστο, χωρίς να χάνει σε ουσία, με 100 σελίδες λιγότερες.

Τέλος, έχω την εντύπωση ότι το όλο ύφος/περιεχόμενο, ήταν υπέρ του δέοντως ρομαντικό, σε σημείο που χάθηκε ο ρεαλισμός. Ο έρωτας παρουσιάζεται ως ιδανικός, εξυψώνει τους ερωτευμένους σε άλλο επίπεδο και τους κάνει καλύτερους ανθρώπους. Επίσης, οι ερωτευμένοι δε κρατάνε κανένα απολύτως μυστικό ο ένας από τον άλλο, έχουν απαραίτητα κοινό πορτοφόλι, ήρεμες διαφωνίες αντί για καυγάδες και δε βλέπουν πορνό (ο καθένας μόνος του) γιατί μπορεί να γίνει εξάρτηση (θα το αφήσω ασχολίαστο). Σε κάθε περίπτωση, για μένα τουλάχιστον, αναφέρεται σε έναν εξιδανικευμένο έρωτα που είναι πρακτικά αδύνατο, ή έστω εξαιρετικά δύσκολο, να υπάρξει στην πραγματικότητα, μια ωραία θεωρία που όμως είναι πρακτικά ανεφάρμοστη. Ή ίσως εγώ είμαι πολύ κυνική και όχι αρκετά ρομαντική για να πιστέψω ότι ο έρως είναι το φως στο σκοτάδι της ύπαρξης, ο ζωοδότης ήλιος που σου δίνει δύναμη, κλπ. Με όλα αυτά, σε κάνει τελικά να σκέφτεσαι πως όλοι οι άνθρωποι που είναι μόνοι αυτή τη στιγμή στη ζωή τους, είτε το επέλεξαν είτε όχι, ζούνε μια ζωή ελλειμματική, δυστυχισμένη και καταθλιπτική.

Αν το βιβλίο είχε σταματήσει στις 200-250 σελίδες, θα του έβαζα 4 αστέρια, αλλά δυστυχώς το δεύτερο μισό ήταν από αδιάφορο εώς κακό. Περιέργως, είναι το δεύτερο βιβλίο του Καραγιάννη που διάβασα (το άλλο ήταν το Αλλάζει ο άνθρωπος;) το οποίο έχει το ίδιο ελάττωμα: εντυπωσιακή αρχή, κακό δεύτερο μέρος. Ίσως μια καλή συντάκτρια να μπορούσε να διορθώσει αυτό το πρόβλημα, αλλά με αυτά τα δεδομένα, δεν βλέπω να διαβάζω άλλο βιβλίο του συγγραφέα.

[Chinchilla_clouds · Rating 3 out of 5]

Δίνει κάποιες κατευθυντήριες γραμμές ως προς την υγιή (;) μορφή του έρωτα, λίγο αόριστα μεν, χωρίς να αοριστολογεί ακριβώς δε.

Φτιάχνεται ικανοποιητικά ένα πλαίσιο πάνω στο οποίο μπορεί να αναλογιστεί κανείς διάφορα περί του θέματος. Ένας μικρός μου προβληματισμός μόνο, αφορά την "κανονικότητα" των ρόλων μεταξύ των φύλων η οποία προβάλλεται σε κάποια κομμάτια του κειμένου.

[Μαρία · Rating 5 out of 5]

"Η συνάντηση με το αυθεντικό-αληθινόπρόσωπο ενός άλλου είναι μια επαφή με το υπερβατικό και το άχρονο,με κάτι πιο δυνατό από το θάνατο. Η έκφραση "σ΄αγαπώ" σημαίνει 'δε θα πεθάνεις ποτέ.'
Μύστες του έρωτα όσοι εξακολουθούν να βιώνουν με δέος το θαύμα που συντελείται."

[Nantia-Maria Nikolara · Rating 5 out of 5]

Πολύ καλό βιβλίο! Πολύ καλά γραμμένο 👌🏻