Een man is oud. Hij schreef, maakte theater, leefde een leven in dienst van kunst en poëzie. Nu kijkt hij terug op dat leven, niet uit weemoed, maar om zijn huisarts ervan te overtuigen dat ‘het boeltje voltooid is’. Dat je na een leven vol schoonheid en liefde het recht hebt er een punt achter te zetten, juist wanneer het geloof in die twee verdwijnt.
Zijn steeds ouder en zieker wordende plattelandspatiënten maken grote indruk op de huisarts. Wat kun je voor ze betekenen? En hoe zorg je dat je eigen hart niet steeds stiller wordt?
Het paradijs van slapen is een roman over de liefde en de dood. Over Friesland, Terschelling, kunst en euthanasie. Een boek over de in sterk vergrijzend Nederland steeds actuelere vraag wanneer iemand dood mag en welke rol schoonheid daarin speelt.
Prachtig begin van het jaar met een boek wat je direct pakt een je in 1 adem uit leest. Niet alleen is het onderwerp aangrijpend, maar vooral de manier hoe het verhaal geschreven is en de poëtische invloeden maken dit een heerlijk boek. Nu al zin in de volgende
Ik kan momenteel nog geen bespreking schrijven, het is nog wat te vers. Zoals je een nog warm brood ook nog niet kan snijden, of je trekt het kapot. Maar schoon.
--- Genomineerd voor de BNG Literatuurprijs 2024 ✨
Dit is m'n eerste roman van Joost Oomen, die erg benieuwd maakt naar meer.
Wat de verhaallijn duidelijk maakt, is dat de manier waarop euthanasie-arts Engel rondom de raamvertelling haast als bijfiguur van het leven van Gerrit (en anderen met een sterfwens) wordt geportretteerd, de kern van het verhaal over de reden - misschien zelfs het doel - van leven is. Over hem weten we amper iets, behalve de sigaretten, kunststof kozijnen en het jatten wellicht - triviale zaken haast die iets net zo duidelijk maken als het naar binnen schuiven van pizza bij beelden van de Tweede Wereldoorlog. En dat terwijl we Gerrit zien verlangen - naar liefde, een giraf op het strand én uiteindelijk naar dood.
'Voor het eerst in jaren schreef ik weer gedichten. Vrij sentimentele, niet zo goed, allemaal over haar.'
Op de boot naar Terschelling krijgt het plot de wending die je niet zag aankomen maar waar het verhaal op zat te wachten. De mogelijke patiënt Gerrit blijkt te zijn afgestudeerd op een dichter uit Reykjavik die hij zelf heeft verzonnen. Saartje Schaap, de rol van agenten op het eiland tijdens het festival, een bloedsomloop die alleen staand stand houdt - de essentie van een leven gevat op een Hollands eiland.
Dit is een roman over een eigentijds maar tegelijkertijd tijdloos onderwerp: het zet volop willen leven niet scherp tegenover de wens te sterven, integendeel. Gerrit (nou ja, Joost Oomen dan) maakt ons duidelijk dat het allemaal onderdeel is van hetzelfde. Liefde, schoonheid - het mooiste dat je ooit hebt gezien wellicht zelfs.
En dat in de taal van klassieke Nederlandse literatuur waarop de wereld (althans: ik) meer zit te wachten dan veel van de tegenwoordig geprezen 'officiële Nederlandse wittemannenliteratuur'. Met een einde dat na een loutering rap wordt ingezet en leest als dat van 'Ossenkop': het kon eigenlijk geen andere kant op dan deze.
(PS: De uitleg over het jatten op pagina 109 moest ik twee keer lezen en vond ik erg onbevredigend. Je hoopt toch dat er een plan zit achter het smijten van een voorwerp door het raam van rouwenden zal ik maar zeggen, maar misschien willen we als mens te graag onaangenaam, vreemd en onaardig gedrag verklaren en deugen mensen nu eenmaal niet allemaal - of wel, maar hebben ze onverklaarbaar malle eigenschappen die de een meer zint dan de ander. Tegelijkertijd zegt het veel over Engel - wellicht zelfs alles).
--- Nominaties BNG Literatuurprijs 2024
De jury heeft drie auteurs genomineerd voor BNG Literatuurprijs 2024. De prijs wordt op 13 februari 2025 uitgereikt in De Duif in Amsterdam. Het is de 20e keer dat deze prijs wordt uitgereikt.
De genomineerden van dit jaar zijn:
Leonieke Baerwaldt – Dagen als vreemde symptomen (Querido) Roelof ten Napel – Over het zwijgen (Hollands Diep) Joost Oomen – Het paradijs van slapen (Querido)
--- Voor het lezen
Ik verheug me op de Boek & Brekkie bij de Utrechtse Boekenbar met Joost Oomen, januari 2025!
Hoe langer ik over dit boek nadenk, hoe beter ik het vind. M’n aantal sterren blijft maar stijgen. Laat wederom zien hoe arbitrair zoiets als een rating eigenlijk is.
Ik schreef een recensie voor Jong Neerlandistiek (zie linkje onderaan), maar hier alvast voor de luie Goodreadsgebruiker mijn conclusie:
'Met Het paradijs van slapen laat Joost Oomen zichzelf van een nieuwe kant zien. Geen dichtende vissen, geen citroenbomen en geen fruitmuziek. Deze roman gaat over doodnormale mensen en doodnormale dingen. Zowel letterlijk als figuurlijk. Zoals een goed dichter betaamt, ziet hij dat in beide poëzie verscholen ligt.’
wat een ongelooflijk mooi boek is dit, indringend, ontroerend, herkenbaar en lichtvoetig en wat een prachtige stijl van schrijven, wat een mooie observaties en vergelijkingen
Het is een interessante maatschappelijke discussie: Moet een mens recht hebben op euthanasie na een voltooid leven? Zonder de eis van ondraaglijk fysisch of psychisch lijden? Maar in dit boek blijft het allemaal wat aan de oppervlakte. Het is helemaal niet uitgediept. Het is een roman, ja, met mooie zinnen en mooie beschrijvingen, maar met weinig gevoel. Het einde vind ik echt afgehaspeld. Alsof de schrijver dacht: "Ok, ik heb een boek van 200 bladzijden. Laat ik er nu maar mee stoppen."
Zoveel mooie zinnen dat ik ze niet zomaar even kan oplijsten. Ik kan alleen maar opmerken dat giraffen en euthanasie een verrassend fijne combinatie zijn.
‘Weet je wat het is met mooie dingen,’ fluisterde ze,’ ze zijn nooit alleen maar mooi. Alle mooie dingen die ik ooit gezien heb, leken ook nog iets anders te zijn. Grappig, of soms raar. Maar best wel vaak, het vaakst eigenlijk, mooi én verdrietig.’
Liefdevol boek over leven, dat leven als voltooid beschouwen, de vraagtekens, overwegingen en keuzes die daarop volgen. Vond het mooi dat het boek geen harde stelling innam maar de personages liet zijn zoals ze zijn, en vooral dat de dood niet het hoofdpunt was van het boek; voltooid leven gaat ook over alles wat er is geweest en nog moet komen, niet alleen maar over hoe het eindigt. Soms miste ik wat nuance, of hoopte ik dat er net wat meer tijd was voor de overdenkingen van de personages. Het had allemaal nog wel wat langer en langzamer mogen zijn, vooral de stukken op het eiland hadden best nog even voort mogen sudderen. Maar dat is ook een goed teken: ik hou van boeken die een soort eindeloosheid in zich dragen, dat doet dit boek en misschien is dat wel genoeg.
4,5. In één ruk uitgelezen, op winters Schiermonnikoog. Kan iemand de filmrechten kopen en dit zsm (maar zorgvuldig en speels, zoals dit boek ook is) verfilmen? Ik denk dat dat mijn nieuwe lievelingsfilm zou zijn.
Heel erg mooi. Belangrijk onderwerp, maar het voelde niet zwaar tijdens het lezen. Ik heb ook zoveel mooie zinnen gelezen. Het einde maakte me een klein beetje bedroefd, maar was ook op een gekke manier hartverwarmend omdat het zo mooi beschreven werd. Heel liefdevol. Nu ben ik zeker benieuwd naar andere boeken van Joost Oomen!
“Een langzaam bewegend onderwaterlammetje in het donker, dat was zij. Ze rende niet eens, ze stapte voorzichtig over alle plantjes, sprong soepel als een giraf van boterhamzakjes over de drooggevallen sloot. Een giraf van boterhamzakjes. Als je het me nu zou vragen, is dat het mooiste wat ik in mijn hele leven heb gezien.”
Wat een mooi lief verhaal. Het is een roman over een euthanasiearts en een man die genoeg moois in het leven gezien heeft om vredig te sterven. Mooie poëtische invloeden van Joost komen overal door het boek heen. Heerlijk om in een paar keer oppakken bet boek helemaal uit te lezen.
alsof je op de bank ligt met je ogen dicht en een zachte deken om je heen, en iemand van wie je heel veel houdt aait je hoofd waardoor de warmte vanuit die palm naar je kruin door je hele lichaam trekt
Ja mooi verdrietig alles. Ik ken iemand en die leest bijna nooit een boek uit maar deze wel (binnen 24u). Waarvan twee uur voorgelezen. Dit is een heel geschikt boek om aan elkaar voor te lezen.
Ik wil bij Saartje op bezoek maar meer nog wil ik meer over Gerrit, Saartje, Douwe en Theo weten.
(Misschien ben ik de enige maar zo had ik heel graag willen weten welke mooie en verdrietige dingen Gerrit allemaal heeft gezien in dat gat van twintig jaar) (ofwel: Joost Oomen, schrijf je een keer een boek zo dik als Max, Mischa en het tet-offensief?)
(En ohja, bij het einde dacht ik even: hoe realistisch is dit? Maar dat vind ik eigenlijk helemaal geen leuk iets om me af te vragen. Er was een kastanjeboom, een schaap en een giraffe - wat wil een einde nog meer?)