Hoe mooi alles

by Mirjam van Hengel

Op 14 mei 1940, de dag dat Nederland capituleert, vlucht de Joodse biologiestudent en beginnende dichter Leo Vroman per boot naar Nederlands-Indië, waar hij uiteindelijk onder de wapens geroepen wordt in een oorlog die hij dacht verlaten te hebben. Lange jaren in Japanse kampen volgen. In Nederland weet zijn geliefde, Tineke Sanders, algauw niet meer waar hij is. Maar ze blijft wachten. Pas twee jaar na de oorlog, in september 1947, zien ze elkaar weer, in de haven van New York. De liefde blijkt onaangetast en duurt tot op de dag van vandaag.

Met behulp van brieven, dagboeken en gesprekken met de Vromans reconstrueert Mirjam van Hengel het begin van dit indringende liefdesverhaal, dat zich afspeelt in het brandpunt van de wereldgeschiedenis.

Genres: Nonfiction, Biography

325 pages, Paperback

First published April 1, 2014

Reviews

[Ingrid · Rating 5 out of 5]

Een indrukwekkend en soms ook ontroerend verhaal dat met zorg is geschreven. Het voelde alsof ik even deel uit mocht maken van het leven van Leo en Tineke Vroman.
Om nooit te vergeten.

[Hermien · Rating 5 out of 5]

Boeiend onderwerp en prettig geschreven.

[Sebastian · Rating 5 out of 5]

Werkelijk prachtig beschreven de liefde van de dichter Leo Vroman en zijn geliefde Tineke Sanders. Liefde in oorlogstijd. Met vreselijke ontberingen voor Leo maar met een onvoorwaardelijke liefde voor Tineke. Echt een mooi en uitzonderlijk boek.

[Eugenie · Rating 4 out of 5]

Mirjam van Hengel heeft met behulp van dagboeken, brieven en gesprekken met Leo en Tineke de liefdesgeschiedenis gereconstrueerd. Zijn studententijd in Utrecht waar hij Tineke leert kennen en op slag verliefd wordt (“Ze keek nu pas in mijn ogen, en schudde haar hoofd. Meteen werd de achtergrond als een wand van beschilderd karton en verdween de eetzaal tactvol en bescheiden, op geroezemoes na, en ik dacht letterlijk: godallemachtig! Ik zit naast mijn vrouw!”). De 17-jarige Tineke is overweldigd door de verliefdheid van Leo en twijfelt eerst of het liefde is wat ze voor hem voelt. Uiteindelijk besluit ze op zijn huwelijksaanzoek in te gaan. (goh wat komt me dat bekend voor). Het is schitterend geschreven door Mirjam van Hengel.

[YvonZ · Rating 3 out of 5]

Bijzonder boek. Over de liefde tussen Leo en Tineke Vroman waar ik helemaal niets van wist. Bizarre periode van langdurige scheiding, net na hun verloving, in en na de oorlog. Dus ook een stuk geschiedenis van de oorlog in Nederland maar ook in voormalig Nederlands Indie.

[Marjan · Rating 5 out of 5]

Poëtisch geschreven, goed gedocumenteerde, persoonlijk getinte biografie over de liefde van Leo Vroman en Tineke tot aan hun huwelijk. Wat een verhaal. Wat een sterke, creatieve, gevoelige en intelligente hoofdpersonen. En wat een daarbij passende biografie. Prachtig.

[Walther · Rating 5 out of 5]

Totaal verrast door deze geschiedenis waar ik werd ingetrokken.
Ontroerende intieme inkijk in het leven van dichter Vroman.
Prachtig beschreven liefdesverhaal dat zoveel wist te overwinnen.

[Anneke · Rating 2 out of 5]

Sentimenteel, dweperig. Interessant vanwege historische informatie

[Hans Moerland · Rating 3 out of 5]

Op zich behelst “Hoe mooi alles”, het debuut van Mirjam van Hengel, een in meerdere opzichten interessante reconstructie van de eerste jaren van een bijzondere romance, een romance die levenslang zou gaan duren. ‘Leo en Tineke Vroman, een liefde in oorlogstijd’, kreeg het boek als ondertitel. Een en ander speelt zich grotendeels af tegen de achtergrond van de bezetting van ons land door de Duitsers, met inbegrip van de achterstelling en de vervolging van het Joodse bevolkingsdeel, alsook het gebeuren in toenmalig Nederlands-Indië, waarheen Leo Vroman is uitgeweken.
Onverdeeld enthousiast over Van Hengels boek ben ik niet, en dat komt vooral door de aanbidding die de schrijfster etaleert jegens de twee geliefden. Al zou ze maar een enkele keer iets minder positiefs over hen te melden hebben gehad, edoch het is een en al intelligentie, talent, bescheidenheid, schoonheid, persoonlijkheid, flexibiliteit, humor, verstand, vriendelijkheid, kortom: perfectie waarvan ze gewag maakt, en Van Hengels gevoelens van sympathie, ontzag, bewondering en vertedering spatten van de bladzijden af. Meer in het bijzonder ontwikkelde ik tijdens het lezen een allergie voor het woord ‘lief’ (de weeïgheid van dit alles lijkt even te gaan worden doorbroken in het hoofdstuk ‘De geschiedenis met Max’, over de verliefdheid van Tineke op de dichter en essayist Max de Jong, maar die gaat als een nachtkaars uit; jammer trouwens dat Mirjam van Hengel voor de onderhavige publicatie niet het dagboek van De Jong heeft kunnen raadplegen, aangezien dat net een jaar later verscheen, in 2015). Van enige afstand tussen de schrijfster en haar beide subjecten is nauwelijks sprake, soms zelfs niet in letterlijke zin: ze komt bij het hoogbejaarde echtpaar Vroman over de vloer.
“Hoe mooi alles” bevat ook het nodige beeldmateriaal, maar helaas wordt dat zo klein gepresenteerd dat men er als lezer over het algemeen heel weinig aan heeft. Tot slot constateer ik dat Mirjam van Hengel, overigens geenszins als enige Nederlandse auteur, Goeree(-Overflakkee) ten onrechte tot de provincie Zeeland blijkt te rekenen.

[Renate · Rating 5 out of 5]

Het heeft een paar jaar geduurd eer ik dit boek kon lezen, ik woon nml niet in Nederland dus kon niet zo de boekhandel in lopen en het mee nemen. Met de kerst was ik in NL en nam ik dit boek mee naar huis

In deze week met oa Dodenherdenking en Bevrijdingsdag paste dit thema nog beter als toen ik het boek startte. Ik had toen ook te weinig tijd en rust om me goed met de vele informatie bezig te houden.
Vanochtend heb ik dan het laatste gedeelte gelezen.
Het boek is aangenaam geschreven ondanks dat het soms een beetje chaotisch overkomt. Zou het zo aanbevelen aan een ieder die geinteresseerd is in WO2, jodenvervolging etc.

[Cecile Harmsen · Rating 4 out of 5]

Liefde in oorlogstijd. Leo Vroman en zijn geliefde Tineke, jarenlang noodgedwongen gescheiden. Hoe is het mogelijk dat Leo die vreselijke tijd overleeft. Geeft een goed beeld over hoe her met mensen gesjouwd werd in oorlogstijd. Mooi boek, leest als een trein. En mooi de gedichten van Leo Voman tussendoor.

[Agnes · Rating 5 out of 5]

Prachtig. Ontroerend. Indrukwekkend. De aanwezigheid van de verteller Mirjam van Hengel vond ik plezierig en misschien zelfs een vondst. Ik heb het boek terwijl ik ziek was geluisterd en vond erg goed voorgelezen door Hymke de Vries. Ik vond het een voorrecht ernaar te mogen luisteren.

[Sarah · Rating 3 out of 5]

Het is een bijzonder en lief verhaal, maar ergens kwam het niet dichtbij genoeg. Met deze ingrediënten had ik verwacht dat het me meer zou raken. Misschien omdat de biograaf constant in beeld blijft, alsof ze ergens tussen blijft staan.

[Marjolein Bax · Rating 4 out of 5]

Bijzonder liefdesverhaal met op de achtergrond de Tweede Wereldoorlog in Nederland en Nederlands-Indië.

[Olaf Leeuwis · Rating 5 out of 5]

Een verschrikkelijk mooi boek

[Brigit · Rating 4 out of 5]

Mooi, hartverscheurend en lief boek.

[Lysbeth Van Valkenburg-Lely · Rating 4 out of 5]

Het is een interessant boek dat een heel bijzonder beeld geeft over de tweede wereldoorlog.
Wel heel bijzonder.

[Petra · Rating 4 out of 5]

Deze data later ingevuld. Geen idee meer wanneer ik het las.

[Tibbe · Rating 5 out of 5]

Mooie reconstructie van de historie van een liefde, van twee levens en van de periode in aanloop naar en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Doordat je de geschiedenis door de ogen van deze twee geliefden beleefd wordt nog beter duidelijk wat een ongelofelijke tijd dit moet zijn geweest, en hoe het ooit zover heeft kunnen komen. Knappe prestatie van deze schrijfster, zoveel onderzoek zo goed en mooi beschreven!

[Haije Bergstra · Rating 5 out of 5]

Indrukwekkend verhaal over Leo en Tineke Vroman. Door onmenselijke diepten heen bereiken waar ze naar verlangen: elkaar.