Armoede uitgelegd aan mensen met geld

by Tim 'S Jongers

Armoede is je eigen schuld.
Armoede is niet meer dan een gebrek aan geld.
Armoede leidt tot domme en ongezonde keuzes.

In een land geregeerd door welvarende, hogeropgeleide mensen wordt op een beperkte en soms zelfs schadelijke manier naar armoede gekeken.

Tim ’S Jongers groeide op in armoede, ging uiteindelijk studeren, deed onderzoek naar armoede en doet nu beleidsvoorstellen om het tegen te gaan.

Hoe de meeste mensen denken over armoede, ontdekte hij, klopt van geen kant.

Daarom schreef hij dit een spoedcursus armoede, bedoeld voor mensen met geld.
Want armoede bestrijden kan pas als zij anders leren kijken.

Tim ’S Jongers (1981) is politicoloog, bestuurskundige en directeur van de Wiardi Beckman Stichting. Voor De Correspondent schrijft hij over armoede; van zijn boek Beledigende broccoli zijn meer dan 10.000 exemplaren verkocht.



‘Confronterend.’
-Sander Schimmelpenninck

‘Een van de beste boeken van het jaar.’
-Paul Verhaeghe

‘Herkenbaar van het eerste tot het laatste woord.’
-Emine Uğur

‘Overtuigend pleidooi.’
-Kitty Herweijer

Genres: Nonfiction, Audiobook, Politics, Economics, Society, Sociology, Adult

215 pages, Kindle Edition

First published May 21, 2024

Reviews

[Hans Rodenburg · Rating 5 out of 5]

Tijd om een wetsvoorstel in te dienen dat Vlamingen ook premier van Nederland mogen worden.

[Anouk Felicia · Rating 5 out of 5]

Vijf sterren. Als hoogopgeleide ambtenaar die werkt in het sociale domein vanuit de beste bedoelingen, voelt dit toch als een reality check. Niet per se om de nieuwe feiten of de voorbeelden hoe armoede een gezinssysteem ziek maakt, maar meer om het feit dat je zo meegetrokken bent in bepaalde denkbeelden rondom armoede. Verplichte kost voor mijn bubbel als je het mij vraagt!

[Ruben Seijbel · Rating 5 out of 5]

Een belangrijk boek waar ik persoonlijk door aangesproken wordt. En dat is ook precies het doel. Mensen die zich ‘in Den Haag’ bezighouden met armoedebeleid zijn vrijwel altijd mensen die hier in hun persoonlijke leven niet mee te maken hebben gehad. Het zorgt voor een gebrek aan ervaringskennis. ‘We’ weten niet goed genoeg hoe de levens van mensen eruit zien en wat hun ervaringen zijn. Beleid gebaseerd op de verkeerde onderzoeksvraag, gefocust op de verkeerde behoefte, zal het doel niet treffen. Het doet me denken aan Miranda Fricker’s theorie van ‘epistemic injustice’ (ooit tijdens m’n studie over gelezen): onrecht dat ontstaat doordat iemands ervaringen niet binnen de dominante vorming van kennis vallen. Om te beginnen hoop ik dat ik na het lezen van dit boek betere vragen kan stellen over het beleid waar ik me in mijn werk mee bezig houd.

[Matthijs · Rating 2 out of 5]

Boek met een belangrijk thema dat de centrale punten dubbel zo krachtig had kunnen maken in de helft van de pagina’s.

De auteur stuitert voortdurend het hele onderwerp door. De uitstapjes naar het eigen leven in Antwerpen, Den Haag of de Kempen en de chronologische brei waarin het wordt gepresenteerd gaan ten koste van een helder betoog. Tussen de hoofdstukken zit weinig lijn of opbouw. Uiteindelijk wordt de in de titel beloofde uitleg voor mij te rommelig gepresenteerd om te beklijven, en zijn het slechts zeldzame oneliners die een enkel inzicht geven.

Dat laatste komt wellicht doordat iemand die al meer gelezen heeft over het onderwerp weinig nieuws aantreft: Dat armoede je overkomt, blijft kleven, en dat het verstandig is als er mét mensen gepraat wordt in plaats van óver mensen.

Toch is het een nodig boek, getuige de populariteit en het zwaarwegende onderwerp. En misschien is dat de echte tragiek: dat een betoog wat even rommelig is als armoede zelf, lezers zó de ogen opent. Je zou hopen op een wereld waar dit soort boeken daar niet voor nodig zijn.

[Bram · Rating 5 out of 5]

Heel belangrijk boek voor iedereen die een koffie kan kopen op het station.

[Marcus Barkus · Rating 5 out of 5]

als audioboek geluisterd omdat ik niks anders te luisteren had en tim sjongers een van mijn favo correspondentjes is :)

Een fantastisch uiteenzetting over de alomvattenheid van armoede. Veel was mij al bekend (kansenongelijkheid, gezondheidsgevolgen, ook voor het nageslacht, de ondoorzichtigheid van De Overheid, etc. etc. etc.), maar wat het vooral goed erin hamerde was het feit dat sociale mobiliteit in onze samenleving ontzettend moeilijk is zonder (alle vormen van) kapitaal, en hoe grote delen van deze samenleving, hoewel toegankelijk voor iedereen, in werkelijkheid toch behoorlijk ontoegankelijk zijn (denk aan dingen als therapie maar ook bijv. het feit dat 1/3e van alle gerechtigden geen aanspraak maken op bijstand of andere uitkeringen).

Het boek is echter op z'n sterkst wanneer tim zijn eigen ervaringen deelt en terugkoppelt aan de punten die hij maakt. Vooral door zijn ervaringen als beleidsmedewerker te delen maakt hij duidelijk wat marc van mil absoluut niet kon uitleggen: als hoogopgeleide stel je vaak de verkeerde vragen, en andere perspectieven, de perspectieven waar het over gaat, weten vaak veel beter wat nodig is.

overall is 's jongers met dit boek nog een paar plekjes omhoog geschoven in mijn onofficiele correspondentjesranking :p

[Hannie · Rating 4 out of 5]

Een goed boek. Wat ik wel vaker vind van de boeken die De Correspondent uitgeeft. Hun boeken gaan over maatschappelijke thema’s die er spelen. Het is goed dat zij dat doen, want kennis over een bepaald onderwerp is belangrijk om er iets aan te kunnen doen.

Hoewel ik al wel wat afwist van dit onderwerp, laat de schrijver ook goed zien waar het vaak fout gaat bij het maken van beleid. In dat opzicht vind ik het boek wel een eyeopener. Door zijn eigen ervaringen kan de schrijver goed benoemen hoe het is om in armoede op te groeien en hoe moeilijk het is om daaruit te komen. Zijn eigen ervaringen maken dit boek een stuk interessanter. Ook is het goed dat hij zijn eigen ervaringen kan gebruiken in zijn werk als beleidsadviseur. Want het is hem dan uiteindelijk wel gelukt die maatschappelijke ladder te beklimmen, maar de meeste mensen die in armoede leven of opgroeien niet.

Ook beschrijft hij dat de huidige Nederlandse maatschappij niet meer opgedeeld is in zuilen gebaseerd op geloof, zoals vroeger, maar op je positie in de maatschappij. De meeste Nederlanders hebben geen contact met Nederlanders uit een andere maatschappelijke groep. Vooral de hoogopgeleiden komen maar weinig uit hun eigen bubbel, terwijl zij wel vaak het beleid maken. Dit was mij ook weleens opgevallen, maar de schrijver kan dat ook onderbouwen met cijfers. Ik hoop daarom echt dat de mensen waar dit boek voor bedoeld is het ook lezen en leren om anders tegen mensen die in armoede leven aan te kijken.

[A. Oosthoek · Rating 4 out of 5]

“Mensen in armoede verdienen het niet om constant buitengesloten te worden. Arm zijn is niet hetzelfde als achterlijk zijn. Wat we ook moeten beseffen is dat armoede eeuwig is. Ze kruipt in je lichaam en ziel en laat je nooit meer los.”

“We zullen hen articulatiemacht moeten geven. [..] Dus mocht je op het punt zijn gekomen dat je jezelf afvraagt: “wat kan ik in mijn eentje doen?”. Nou dat is niet zo ingewikkeld. Bied tegenmacht. Bevecht hardnekkige opvattingen over armoede. Stel constant je eigen logica en normen en waarden in vraag. En vraag je af of jouw beelden wel kloppen van een leven in armoede. En of je wel voldoende doet om dichter te komen bij de mensen over wie je zo graag oordeelt.”

——-

🎧 Tot me genomen als audioboek.

Een waanzinnig openhartig verhaal van ‘s lands armoedebestrijder Tim ‘S Jongers. Zijn missie was al meer dan duidelijk, maar de bittere realiteit van zijn eigen jonge jaren die zijn bril vormen voor dit boek en zijn missie, maar ook de bittere realiteit van de nooit verdwijnende fysieke en mentale effecten van armoede (zelfs al gaat het om een generatie voor je), stemmen zo verdrietig. Motiverend om de handen uit de mouwen te steken.

[Amoorie · Rating 5 out of 5]

als mede tunnelkruiper met een trillende onderlip en tranende ogen naar sommige passages geluisterd. verplichte materie voor iedereen die nooit de eindjes aan elkaar heeft moeten knopen, aka de hoopvollen, aka
‘het systeem’ zijn. merci tim, voor uw verhaal en het tastbaar maken, hulde.

[Gert De Bie · Rating 4 out of 5]

Noodzakelijk en grondig uitgewerkt leesvoer.

Tim 'S Jongers groeide zelf op in armoede en verbaast zich er nog dagelijks over hoe theoretisch en onwetend beleidsmakers het concept armoede bekijken en hoe weinig kaas ze gegeten hebben van wat armoede écht is en wat het doet met iemand.

Dat mensen die in armoede leven 'de tering maar naar de nering moeten zetten of maar een bijbaantje moeten nemen' is de grondslag van de misvattingen die over armoede bestaan. Met prima argumenten, gestaafd met cijfers en - waar dat een meerwaarde is - aangevuld met eigen ervaringen, legt 'S Jongers uit dat armoede veel dieper zit en veel meer impact heeft dan de meeste mensen (met geld) denken.

Het is als lezer erg confronterend om te leren/lezen hoe armoede generaties lang doorwerkt op zelfbeeld en fysieke of psychische gezondheid van mensen en hoe het beleid daar zelden of nooit op afgestemd werd.

Laat ons hopen dat de vrienden van De Correspondent op elke parlementszetel in België en Nederland een exemplaar leggen. (En dat dit noodzakelijke boek dan nog gelezen wordt ook :) )

[Marleen de Sterke · Rating 4 out of 5]

Dit boek staat op de boekenlijst van mijn derdejaars studenten en daarom moest ik hem ook maar lezen. Ik ben heel blij dat hij op de lijst staat en dat toekomstige professionals hiermee misschien het verschil gaan maken!

[Nathalie van Veen · Rating 5 out of 5]

Ja er zit herhaling van standpunten in. Nee, niet alle inzichten die het boek probeert te geven zijn nieuw en baanbrekend. Desondanks geef ik het vijf sterren omdat ik vind dat iedereen dit gelezen moet hebben. Dit boek moet voor iedereen onderdeel zijn van het basisbegrip over armoede en dat geldt al helemaal voor alle bestuurskundigen en politicologen.
Ondanks dat niet alle inzichten nieuw zijn, geeft het grote meerwaarde dat ze gebundeld zijn op één plek, waardoor het nog maar eens verduidelijkt en benadrukt wordt dat het vaak over dezelfde mensen gaat die te maken hebben met verschillende problemen, allemaal tegelijkertijd.
Ook de herhaling is zeker niet altijd een zwakte. Het toont aan dat armoede niet écht is op te delen in nette kopjes en hoofdstukken, maar, net als Tim 'S Jongers steeds duidelijk probeert te maken, een clusterfuck is.
Kortom: lees het. Het kost niet veel van je tijd (het luisterboek duurt ongeveer 4 uur) en het is waardevol.

[Eva Van Lieshout · Rating 4 out of 5]

Het is een wat onsamenhangend verhaal, maar de kernboodschap is helder. Het aanpakken van de oorzaken van armoede is effectiever dan het achteraf bestrijden van de symptomen. Bovendien zou armoedebeleid niet uitsluitend moeten worden ontworpen door hoogopgeleiden die weinig persoonlijke ervaring hebben met armoede. Ik denk dat het voor iedereen waardevol is om dit perspectief eens te lezen.

[Jochen · Rating 5 out of 5]

Wie de komende tijd jarig is, weet bij deze welk boek in de cadeauverpakking zit. Heftig, helder en belangrijk!

[Anika · Rating 4 out of 5]

Een 4 wegens de interessante materie en de insteek, maar voor mij te rommelig geschreven.

[Kirsten Gorter · Rating 4 out of 5]

Goed geschreven. Veel nieuwe kennis opgedaan. Het voorlezen was wel iets minder fijn.

[Carla · Rating 4 out of 5]

Een boek wat iedereen moet lezen, vooral ook mensen die met armen werken bijvoorbeeld bij de gemeente. Tim 'S Jongers spreekt uit ervaring, wat hij vaak gebruikt om een onderwerp toe te lichten. Ook al heeft hij nu een studie afgerond en een goede baan, zijn verleden en het diepe gevoel dat dat heeft achtergelaten gelaten, is er niet mee weg.

[Lina · Rating 2 out of 5]

Ik denk dat ik hier minder uit haalde dan ik had gewild en dat is denk ik waarom ik dit lager beoordeel dan veel anderen. Ja, Tim 'S Jongers vertelt op sommige momenten dingen die daadwerkelijk inzichtelijk zijn, maar ik heb niet het gevoel dat hij voor mij heeft gedaan wat hij met zijn titel beoogde. Misschien halen anderen hier overigens veel meer uit, dus lees het en vorm je eigen mening.

P.S. Normaliter ben ik een groot fan van audioboeken die voorgelezen worden door de auteur, maar dat was bij dit boek voor mij helaas niet het geval. Ook hier geldt (indien je een audioboekenpersoon bent), luister zelf en vorm je eigen mening.

[Brechtje Poldermans · Rating 5 out of 5]

Dit boek laat zien hoe veelzijdig armoede is. Het is niet alleen maar niet genoeg geld hebben. Het zijn ook verschillende ‘kapitalen’ die bij mensen in armoede vaak amper beschikbaar zijn. Denk aan het sociaal kapitaal. Dit boek laat goed zien wat mensen allemaal doormaken als ze in armoede leven. Voornamelijk ook de invloed die het heeft voor de ontwikkeling van kind tot volwassene.

Tegelijkertijd noemt Tim ook de kracht van mensen die in een andere context opgroeien. Zij zien andere perspectieven en hebben andere ‘briljante’ ideeën waar de ‘hoogopgeleide’ meerderheid niet aan heeft gedacht. Een goed boek die voor altijd levende vooroordelen over armoede van tafel veegt.

[Ruut Willemsen · Rating 5 out of 5]

Geweldig goed boek dat je aan het nadenken zet! Wel vraag ik mij af wat ik kan doen als iemand die nooit in armoede heeft geleefd. Het maakte mij wel heel verdrietig. Ben benieuwd wat we hier in de boekenclub met elkaar gaan delen.

[Froukje Veenstra · Rating 4 out of 5]

Ik heb echt waardeloze leesmaanden achter de rug, maar ik ga er weer voor!!! Dit boek vond ik wel heel interessant.

[Lizzy · Rating 4 out of 5]

Houd een spiegel voor.

[Suzanne De · Rating 5 out of 5]

Alhoewel ik dit jaar al een aantal goede non-fictie boeken heb gelezen, is dit toch wel het beste boek in die categorie dat ik dit jaar heb gelezen. Het boek neemt je mee in ervaringen en wetenschap rondom armoede, waarmee er een sterk en duidelijk beeld wordt geschetst van hoe dit werkt en wat er nodig is. Het zet me ook sterk aan het denken, zeker aangezien ik zelf in het sociaal domein werkzaam ben. Ik dacht al veel van het onderwerp te weten, maar ik vind dat in het boek sterk wordt omschreven hoe alles samenhangt. Hoe het gebrek aan geld niet enkel dat is, maar ook hoe dit gezinnen beïnvloedt, je denkwijze, je gezondheid en nog vele andere factoren. Absoluut een aanrader! En mocht je twijfelen; het boek leest makkelijk weg en is niet heel lang. Dus dat is ook mooi meegenomen.

[Susy · Rating 3 out of 5]

2.75 stars
Informatief, met name voor mensen die hier weinig van af weten, maar mist soms de nuance. Dat geeft de schrijver ook min of meer aan in zijn epiloog.

Topic 8
Execution 5
Writing Style 5
Pace 6
Setup 6
Enjoyment/Engrossment 5
Narration 5

[Isabelle · Rating 4 out of 5]

Goed boek, wel veel cijfers. Dat blijft bij mij nooit zo hangen. In combinatie met een Belgisch accent zorgden die cijfers ervoor dat ik soms wat afdwaalde, zeker tijdens het rijden. Maar man, wat goed dat hier aandacht voor is, specifiek voor de doelgroep die echt niet weet hoe armoede is en hoe grote afstand het voor je creëert ten opzichte van de rest van de samenleving. Mooi ook hoe intergenerationele overdracht, ook op sociaal emotioneel gebied, hierin een plek krijgt. Chapeau!

[Tim · Rating 2 out of 5]

Dit boek begon veelbelovend, maar ontspoorde in mijn ogen al vrij snel. Ik denk ook dat het beter zou functioneren als een reeks van negen columns, in plaats van een boek met negen hoofdstukken.

In het boek worden twee zaken besproken: enerzijds de effecten van armoede en Nederlands armoedebeleid, anderzijds de eigen ervaring van de auteur in een leven van armoede.

De observaties en conclusies van de auteur over alles wat de effecten van armoede en armoedebeleid aangaat zijn oppervlakkig en gaan regelmatig niet verder dan de observatie dat onderzoeker X conclusie Y getrokken heeft.

De beschrijving van zijn eigen leven heeft wel erg veel weg van de armoedeporno waarvan hij aan het begin van het boek expliciet zegt weg te willen blijven. Waar ik me vooral aan stoor is dat hij zich verheven lijkt te voelen boven anderen. Denkt hij in de nachtopvang of met ambtenaren na over ideeën om armoede aan te pakken, dan komt hij met briljante ideeën, vanwege zijn tijd op straat. Gaat hij echter als ambtenaar met collega's luisteren naar de verhalen van ervaringsdeskundigen die komen spreken over de gevolgen van dakloosheid, dan kan hij het niet laten om op te schrijven dat hij zelf een stuk heftigere dingen heeft meegemaakt in de tijd dat hij dakloos was.

Al met al een belangrijk thema en met de hoofdboodschap ben ik het eens, maar ik blijf toch achter met een negatief gevoel. Ik denk dat ik voorlopig maar even weg blijf van boeken van De Correspondent.

[Antoinette · Rating 3 out of 5]

Er is veel goeds over dit boek te zeggen (ik heb ook sterk getwijfeld tussen 3 en 4 sterren en ben er nog niet volledig over uit). Veel anderen hebben dat al gedaan. Ik voeg daaraan toe dat ik het boek met graagte zal aanraden aan mensen die nog niet zoveel over armoede weten, zoals (sommige van) mijn studenten die in het onderwijs werken.

Ik miste echter ook nog iets: systeemkritiek op het kapitalisme. Waarom moeten mensen geld opbrengen? Waarom is het rendement van elk beleid zo belangrijk? Als het gaat om mondzorg, onderwijs, arbeid, dakloosheid (enz.), dan gaat het mijns inziens om de morele plicht die we als mensen hebben om er voor elkaar te zijn, ongeacht of het ons onder de streep iets oplevert. Het ontmantelen van het kapitalistische systeem zou daar meer ruimte voor maken.

[Danique · Rating 4 out of 5]

Belangrijk boek waarvoor ik blij en dankbaar ben dat Tim ‘S Jongers het heeft geschreven. Het is wel met zodanige passie geschreven (zo komt het bij mij over) dat het op punten onsamenhangend is, en de diepgang mist doordat standpunten onnodig herhaald worden. Maar gezien Tim zelf ervaringsdeskundige is, en dus weet wat er leeft in ‘Den Haag’ vertrouw (en hoop) ik er maar op dat dit boek voor een paradigmashift zal zorgen bij beleidsmakers.

[Jitske Fijneman · Rating 5 out of 5]

Iedereen moet dit boek lezen.

Indrukwekkend, duidelijk, respectvol en vooral een hele sterke eye-opener voor iedereen die zich bezighoudt met onderwerpen die buiten je eigen ervaringskennis liggen maar waar je toch (beleids)beslissingen over moet maken vanuit je baan. Als ambtenaar in wording o.a. op het gebied van energiearmoede voel ik me aangesproken en is het een goed boek om alvast gelezen te hebben ;).

[Felisha · Rating 5 out of 5]

Beste, lees dit boek of luister naar het audioboek 👉 Het zou mooi zijn als ik bij de volgende verkiezingen op Tim 'S Jongers kan stemmen!