Contains "2001: A Space Odyssey" by Arthur C. Clarke, "The Demolished Man" by Alfred Bester, "The Day of the Triffids" by John Wyndham, and "I, Robot" by Isaac Asimov.
Stories, works of noted British writer, scientist, and underwater explorer Sir Arthur Charles Clarke, include 2001: A Space Odyssey (1968).
This most important and influential figure in 20th century fiction spent the first half of his life in England and served in World War II as a radar operator before migrating to Ceylon in 1956. He co-created his best known novel and movie with the assistance of Stanley Kubrick.
Clarke, a graduate of King's College, London, obtained first class honours in physics and mathematics. He served as past chairman of the interplanetary society and as a member of the academy of astronautics, the royal astronomical society, and many other organizations.
He authored more than fifty books and won his numerous awards: the Kalinga prize of 1961, the American association for the advancement Westinghouse prize, the Bradford Washburn award, and the John W. Campbell award for his novel Rendezvous with Rama. Clarke also won the nebula award of the fiction of America in 1972, 1974 and 1979, the Hugo award of the world fiction convention in 1974 and 1980. In 1986, he stood as grand master of the fiction of America. The queen knighted him as the commander of the British Empire in 1989.
Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συλλογή 4 γνωστών μυθιστορημάτων της Ε.Φ. που μπορείτε να τη βρείτε χωρίς να χρειαστεί να πουλήσετε νεφρό. Ας τα δούμε όμως ένα προς ένα:
2001: A Space Odyssey ⭐⭐⭐
Δυόμισο, τρία με το στανιό…
Μία κλασική μετριάτζα του Άρθουρ Κλαρκ, του οποίου η πένα (γνώμη μου) είναι σαφώς υποδεέστερη άλλων συγγραφέων της εποχής και του είδους, αλλά είχε την τύχη να σκάσει μύτη πρώτος. Όχι ότι δεν έχει γράψει καλά έργα, αλλά -μεταξύ μας- αν η οδύσσεια του διαστήματος δεν είχε γίνει μια βαρετή ταινία με εξαιρετική μουσική από τον Κιούμπρικ, δεν θα διαβάζατε καν αυτή την κριτική. Ωστόσο, ήταν ο πρώτος που έβαλε στο ζεμπίλι άνθρωπο και ΑΙ σε αντιπαράθεση, οπότε του κάνουμε τη χάρη να τον μνημονεύουμε ακόμα.
Πριν το ξεχάσω, το έργο έχει τρεις, αχρείαστες, συνέχειες που λίγοι είχαμε την ατυχία να διαβάσουμε.
Τα υπόλοιπα τα ξέρετε, πίθηκοι, μονόλιθοι, ένας υπολογιστής που «στραβώνει», ένα ταξίδι στην ψυχεδέλεια και τα συμπεράσματα ως προς το τι συνέβη… δικά σας.
Για όσους θέλετε να ψαχτείτε, η ταινία και το βιβλίο προήλθαν από ένα σαφώς μικρότερης έκτασης έργο του Clarke, το Sentinel, που -πάλι μεταξύ μας- το θεωρώ και πιο αξιόλογο από το λίγο βαρετό 2001…
Demolition man ⭐⭐⭐⭐
Μπορεί να δείχνει λίγο τα χρόνια του (κυρίως στις επί μέρους λεπτομέρειες), αλλά παραμένει δυνατό. Σε τελική ανάλυση δε θα ασχοληθούμε με το αν π.χ. οι μαγνητικές καταγραφές πέρασαν στην αφάνεια νωρίτερα απ’ όσο υπολόγιζαν οι συγγραφείς πριν από μερικέ δεκαετίες…
Ας δούμε τι έχουμε στα χέρια μας. Ένας εξαιρετικά ευφυής αλλά «κανονικός» άνθρωπος προσπαθεί να διαπράξει το τέλειο έγκλημα σε μια κοινωνία που οι αστυνομικοί (όχι όλοι), αλλά και μια πληθώρα ακόμη ανθρώπων μπορεί να ψαχουλέψει κανονικά μέσα στο μυαλό σου. Ναι, οι psi υπεράνθρωποι, όχι τόσο εντυπωσιακοί όσο στα σύμπαντα της Marvel, είναι εδώ και κάνουν τη διαφορά, ωστόσο ο ευφυής «κανονικός» έχει το προβάδισμα, έχει τα αντανακλαστικά και την ευφυΐα να είναι ένα βήμα μπροστά (σε σημείο παρά τον αντιπαθέστατο χαρακτήρα του να θέλεις να τη βγάλει καθαρή).
Παράλληλα, έχουμε ένα αστυνομικό θρίλερ, στο οποίο ξέρεις εξ αρχής το δολοφόνο (όπως π.χ. στο Judgement in Stone της Ruth Rendell -καμία σχέση η υπόλοιπη υπόθεση), αλλά… καταλαβαίνεις εξ αρχής ότι κάτι σου διαφεύγει (και θα συνεχίσει να σου διαφεύγει μέχρι το τέλος) και, όχι, καλά κατάλαβες όταν ο γέρος είπε ότι συμφωνεί στη συγχώνευση 😉
Χάνει μόνο λίγο εξαιτίας του παλιομοδίτικου exposition στο τέλος, αλλά, παραμένει solid 4άρι
Όλα (και τίποτα) είναι μέσα στο κεφάλι μας…
Υ.Γ. Υπάρχει και στα ελληνικά από τις εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ, αλλά καλύτερα να σκουπίσετε τον κώλο σας με τέτοιο φυτό παρά να διαβάσετε το βιβλίο σε αυτή τη μετάφραση να προτιμήσετε το πρωτότυπο αγγλικό κείμενο.
The Day of the Triffids ⭐⭐⭐
Σε ένα κόσμο τυφλών βασιλεύουν… τα φυτά.
Το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας τυφλώνεται και ένα είδος φυτών… με πόδια και επικίνδυνα κεντριά που σκοτώνουν στα 3 μέτρα εξαπλώνεται κυριεύοντας το μεγαλύτερο μέρος της γης. Εμείς παρακολουθούμε διάφορες απόπειρες επανοργάνωσης, η καθεμία με τη δική της διαφορετική φιλοσοφία, σε ένα σχεδόν δοκιμιακής υφής έργο, όπου οι χαρακτήρες αναλύουν το δόγμα, τις μεθόδους και τη στρατηγική τους για την ανάκαμψη του ανθρώπινου είδους, ενώ η πλοκή περνάει σε δεύτερο πλάνο.
Δεν ξέρω αν φταίει που δείχνει έντονα πλέον τα χρόνια του (κλείνει σύντομα τα 75), ίσως κάποτε να ήταν πολύ μπροστά από την εποχή του, αλλά παρά το γεγονός ότι κρύβεται μια πολύ καλή ιδέα μέσα στο βιβλίο, η υλοποίηση έχει κάτι το στεγνό και άγονο. Επίσης, οι καημένες οι Τριφίδες, γίνονται κομπάρσοι στο ίδιο τους το έργο…
Δεν ξέρω αν το The Day of The Triffids είναι το πρώτο Post-apocalyptic έργο για το ευρύ κοινό, αλλά σίγουρα έχουν γραφτεί πολύ καλύτερα. Υπάρχουν βιβλία που δημιούργησαν Genres, όπως το Lord of The Rings και παραμένουν κλασικά και αθάνατα και υπάρχουν έργα που άνοιξαν το δρόμο και μετά έχεις την απαίτηση να κάνουν ευγενικά στην άκρη για να περάσουν καλύτεροι συνεχιστές τους, όπως το παρόν. Κλασικό, ναι, αριστούργημα ή διαχρονικό… όχι.
Παρεμπιπτόντως, επειδή έριξα μια ματιά σε άλλες κριτικές, είναι μάλλον άδικο να κρίνουμε a posteriori με ηθικοκοινωνικά δεδομένα, μέτρα και σταθμά της εποχής μας τον φτωχό τον Wyndham και να του αποδίδουμε μισογυνισμό, σεξισμό, πατριαρχία, κ.λπ. καθώς με δεδομένο το αναφορικό πλαίσιο της εποχής, μάλλον ήταν «προχώ» παρά υπερασπιστής της συντήρησης. Μην ξεχνάτε ότι όταν το βιβλίο αυτό γράφτηκε, π.χ., στην Ελλάδα οι γυναίκες δεν είχαν δικαίωμα ψήφου.
Επίσης, να δώσουμε κάτι ακόμα: Μπορεί ο Άρθουρ Κλαρκ να είδε πρώτος τεχνητούς δορυφόρους για τις επικοινωνίες από το 1946 ακόμα, αλλά και ο Wyndham που τους έβαλε σε ρόλο κατασκοπευτικού/επιθετικού όπλου, δεν πάει πίσω.
Starwars theme fade out...
I, Robot ⭐⭐⭐⭐⭐
Δεν ξέρω αν πραγματικά άλλαξε το χώρο της επιστημονικής φαντασίας, αλλά σίγουρα άλλαξε τον τρόπο που τη βλέπουμε και έχω την υποψία ότι όρισε σε κάποιο βαθμό τον τρόπο με τον οποία αργότερα θα αντιμετωπίζαμε την τεχνητή νοημοσύνη και την τεχνολογία εν γένει.
Αν σκεφτεί κανείς ότι το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1950 (ενώ τμήματά του γράφτηκαν τη δεκαετία του ’40) συνειδητοποιεί πόσο μπροστά από την εποχή του ήταν ο Ασίμοφ. Ναι, μπορεί να μην προέβλεψε το τρανζίστορ και τους επεξεργαστές με πολλαπλούς πυρήνες ή τις οθόνες αφής, ή ακόμη και τα πρωτόκολλα επικοινωνίας μεταξύ συσκευών… ΑΛΛΑ, έθεσε τις βάσεις λειτουργίας της ΑΙ με τρεις εξαιρετικά απλούς και κομψούς «νόμους», τόσο ικανοποιητικά που 70+ χρόνια αργότερα δεν έχουν δεχθεί αλλαγές. Τουλάχιστον στην Ε.Φ…. Α, ναι, και παγίωσε την ίδια την ιδέα της ΑΙ. Μέχρι τότε τα ρομποτ ήταν «πλάσματα από μέταλλο». Μετά από αυτό το βιβλίο, τα ρομπότ (και όχι οι υπολογιστές, που ακόμη υφίστανται σαν άκομψες ντουλάπες και σαν κόνσεπτ βρίσκονται μόνο σε μια μικρή κομψή διατριβή του Άλαν Τούρινγκ), τώρα «τρέχουν» προβλήματα, προσομοιώνουν και εκτελούν, κάνουν εκτιμήσεις και μερικές φορές χρειάζονται μέχρι και ψυχολόγο.
Το εκπληκτικό είναι ότι πέρα από το τεράστιο scope του βιβλίου, οι μικρές χαλαρά μεταξύ τους συνδεδεμένες ιστορίες είναι όλες σχεδόν «διαμαντάκια», όπου συνήθως υπάρχει ένα πρόβλημα και επαγωγικά οι πρωταγωνιστές οδηγούνται σε λογικές λύσεις, οι οποίες άπτονται πάντα της λογικής ή της ψυχολογίας, όπως κι αν η επιστήμη αυτή εφαρμόζεται στα ρομπότ και πάντα υπό τη σκέπη και δαμόκλειο σπάθη των τριών βασικών νόμων που διατύπωσε ο μεγάλος Ισαάκ, ενώ δε λείπει το χιούμορ -και συχνά ο αυτοσαρκασμός του είδους μας. Είναι προφανές ότι ο Ασίμοφ πίστευε πολύ στην τεχνητή νοημοσύνη και τις προοπτικές της για τη βελτίωση της κοινωνίας και της ποιότητας ζωής. Άλλο αν σήμερα κάποιοι τη χρησιμοποιούν για να βάζουν αυτιά και μύτη σκύλων στις σέλφι τους.
Προς όσους θεωρήσουν ότι το βιβλίο «τα δείχνει τα χρονάκια του» η απάντηση είναι «όσο και ένας 80άρης που μοιάζει 50άρης», ή ότι «και η Εξέλιξη των Ειδών το ίδιο, αλλά δεν παύει να είναι ένα από τα σημαντικότερα βιβλία που γράφτηκαν ποτέ».
Μη χάσετε την ευκαιρία να το διαβάσετε, έχει ρομπότ, επιστήμες, ηθική, ΑΙ, χιούμορ, γρίφους προς επίλυση και είναι και μια μορφή «προφητείας» για το μέλλον. Μπορεί τα «ψιλά» να μην βγήκαν απόλυτα, αλλά έχω την αίσθηση ότι τα «χοντρά» δικαιώθηκαν περισσότερο απ’ όσο και ο ίδιος ο Ασίμοφ θα περίμενε.
Πεντάρι και λίγο του είναι. Μέχρι τότε η Ε.Φ. ήταν κυρίως σκουπιδοπολτός με Αρειανούς που απήγαγαν κορίτσια από τη γη καβάλα σε σαύρες και προσπαθούσαν (συνήθως ανεπιτυχώς) να τα πηδήξουν.
This is a LONG read. The first book in it is one I wouldn't normally re-read, but I'm being bloody-minded about it. The others are all books I have separately on my shelves. If the book wasn't a present, I'd probably put it in the street library