Jump to ratings and reviews
Rate this book

Meir Ezofowicz

Rate this book
This work has been selected by scholars as being culturally important and is part of the knowledge base of civilization as we know it.This work is in the public domain in the United States of America, and possibly other nations. Within the United States, you may freely copy and distribute this work, as no entity (individual or corporate) has a copyright on the body of the work.Scholars believe, and we concur, that this work is important enough to be preserved, reproduced, and made generally available to the public. To ensure a quality reading experience, this work has been proofread and republished using a format that seamlessly blends the original graphical elements with text in an easy-to-read typeface.We appreciate your support of the preservation process, and thank you for being an important part of keeping this knowledge alive and relevant.

271 pages

First published January 1, 1878

5 people are currently reading
104 people want to read

About the author

Eliza Orzeszkowa

147 books42 followers
Eliza Orzeszkowa was a Polish novelist and a leading writer of the Positivism movement during foreign Partitions of Poland. In 1905, together with Henryk Sienkiewicz she was nominated for the Nobel Prize in Literature.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
37 (20%)
4 stars
67 (36%)
3 stars
58 (31%)
2 stars
17 (9%)
1 star
6 (3%)
Displaying 1 - 21 of 21 reviews
Profile Image for Klaudia.
20 reviews1 follower
July 6, 2021
O co chodzi z tą Orzeszkową? To druga, po Chamie, bardzo dobra i wciągająca powieść tej autorki, którą pochłonęłam z przyjemnością w odróżnieniu od Nad Niemnem, które porzuciłam po 40 stronach. Meir Ezofowicz to powieść, w której dość mocno (pod koniec nawet troszkę za mocno jak na mój gust) wybrzmiewają echa romantyzmu - mamy idealistycznego bohatera, wdającego się w konflikt ze zbiorowością, a nawet przeżywającego moment wieszczego uniesienia. Książka jest interesująca dzięki zaskakująco wiarygodnemu ukazaniu mechanizmów społecznych, dzięki konfliktowi międzypokoleniowemu i nieustającym przeczuciu, że ten konflikt eskaluje i na końcu zdarzy się coś naprawdę tragicznego. Meir Ezozfowicz trafił w moją wrażliwość - naprawdę bardzo często się przy niej wzruszałam. To dlatego, że jestem szczególnie wyczulona na dyskryminację i wykluczenie, a także chęć młodych ludzi do poznawania świata (bo się z nimi utożsamiam).
Sięgnęłam po Meira Ezofowicza trochę z konieczności - by napisać pracę roczną. To była świetna decyzja. Książka przypadła mi do gustu, więc i pracę pisało się bardzo przyjemnie. Tyle wygrać.
Profile Image for Czarny Pies.
2,835 reviews1 follower
April 19, 2015
If you have seen and enjoyed as I have Fiddler on the Roof, then you need to read Meir Ezofowicz publishd in 1878 in order to understand a number of the aspects of Jewish life in the Tsar's polish territories that get glossed over in the very sunny broadway musical.

Eliza Orzeszkowa was a progressive, logical positivist. She believed passionately in the cause of Jewish emancipation. Being too anti-Catholic to want to see the Jews converted, she tended to encourage them to move towards Reform Judaism.

Meir Ezofowicz the eponymous hero of this novel, is a young man living in a shethl in Belarus. He has a severe personality clash with the Rabbi Todros a Cabbalist. When he marries a Karaite girl he is expelled from the shethl and the novel rapidly accelerates to its tragic conclusion.

This book provides an excellent introduction to the philosophical and social debates that raged during the nineteenth in the Jewish communities located beyond the Pale in the Tsarist Poland.

Profile Image for Hadrian.
1,031 reviews36 followers
March 7, 2021
8/10
Ilekroć przypadkiem natrafiałem na "Meira Ezofowicza" myślałem sobie: "Powieść Elizy Orzeszkowej o Żydach? To nie może być ciekawe!" A jednak było. Wystarczy tylko przebrnąć przez niezbyt zachęcający do dalszej lektury wstęp, by dostać historię, choć bardzo prostą, naprawdę poruszającą.

"Meir Ezofowicz", podobnie jak "Marta" tej samej autorki, również posiada znaczne znamiona powieści tendencyjnej. Jednakże tendencyjność w tej powieści Orzeszkowej jest znacznie bardziej subtelna i mniej rażąca w oczy. Historia tytułowego Meira, żydowskiego młodzieńca będącego potomkiem zamożnego rodu kupieckiego z Szybowa, oraz jego konfliktu ze starszyzną wioski nabiera w powieści charakteru paraboli o odwiecznej walki zacofania i ciemnoty z mądrością i oświeceniem. Będący powieściowymi antagonistami Todrosowie, sprawujący władzę religijną w Szybowie, przed wiekami wprowadzili Kabałę do nauczania. Sprzeciwiał się temu Michał Senior Ezofowicz, który wolał podążać za naukami Majmonidesa i czerpaniem z dorobku Arystotelesa i innych świeckich, nie-żydowskich nauk. Widać więc, że pisarka z pomocą żydowskich badaczy bardzo zagłębiła się nie tylko w obyczajowość polskich wyznawców judaizmu, ale też konflikty religijno-ideologiczne pomiędzy poszczególnymi sektami, dzięki temu powieściowy konflikt nabiera znacznego prawdopodobieństwa.

Podłożem fabuły jest wspomniana różnica zdań na temat rozwoju, ale akcja podąża za Meirem próbującym odnaleźć swojego miejsce na ziemi. Choć dobrze mu się żyje w Szybowie i dzięki swoim przymiotom (altruizm, umiłowanie prawdy, miłosierdzie do bliźniego) jest lubiany przez wszystkich, pozostaje marzycielem pragnącym od życia znacznie więcej niż zgłębianie nauk Talmudu. Pragnie posiąść wiedzę, by za jej pomocą czynić dobro. Poszukujący mądrości Meir, choć może się wydawać przeidealizowany przez nasuwające się skojarzenia z Chrystusem, pozostaje jednak realnym bohaterem z krwi i kości. Dzięki temu łatwo podążać za Meirem, wczuć się w jego sytuację i mu sprzyjać w jego walce z zacofaniem i poszukiwaniu mądrości.

W powieści autorka podejmuje się także studium małej żydowskiej społeczności, zapełniając ją różnorodnymi postaciami od kupców i rabinów, po nędzarzy i wyklętych karaimów. Rytm opowiadanej historii, choć niestety wciąż bardzo prostej, jest jednak doskonały. Orzeszkowa stopniowo wprowadza na karty kolejnych bohaterów, dzięki czemu łatwo się odnaleźć nawet wśród licznych członków społeczności i samego rodu Ezofowiczów. Dyskusje o religii żydowskiej czy różne ludowe opowieści stanowią przerywniki pomiędzy faktyczną akcją, za którą podąża się bez większego problemu. Zaś kultura zaprezentowana przez autorkę jest na tyle odmienna od tego, co znamy w kulturze chrześcijańskiej, że "Meira Ezofowicza" czyta się ją momentami jak fantastykę o fikcyjnych ludach lub baśń o specyficznym klimacie. Ciekawe są zwłaszcza charakterystycznie dialogi, wystylizowane na wręcz śpiewną mowę Żydów, a także samo podłoże konfliktu religijnego pomiędzy zwolennikami Kabały a nauk Majmonidesa.

Oczywiście, powieść Orzeszkowej zachwyci przede wszystkim osoby zainteresowane obyczajowością i wierzeniami żydowskimi. Dla nich czeka w "Meiru Ezofowiczu" prawdziwa uczta. Gdyby powieść rozszerzyć i stworzyć z niej epicką sagę rodzinną rozgrywającą się na przestrzeni kilku pokoleń Ezofowiczów, mogłaby to być powieść mająca zadatki wybitności. Historia rodu jest jednak zaledwie zarysowana, ale na tyle ciekawie, że pozostawia poczucie niedosytu. Nie wiem jednak czy Orzeszkowa by podołała takiemu zadaniu. Wiem jednak, że stworzenie parabolicznej opowieści z baśniowym wręcz klimatem wyszło jej znakomicie, tym samym "Meir Ezofowicz", choć nieoceniany przeze mnie szczególnie wysoko, jest jednym z moich największych czytelniczych zaskoczeń w tym roku.
Profile Image for Julia Wilczak.
39 reviews
November 4, 2025
Słabość do kabały nie pozwoliłaby mi się dogadać z Meirem w 100%, ale w ostatecznym rozrachunku słabość do Orzeszkowej zwyciężyła.
Profile Image for bumblebook.
41 reviews2 followers
March 17, 2025
3.75
kolejny slay ze strony orzeszkowej, girl i love you
Profile Image for blawatekk.
104 reviews2 followers
May 1, 2025
Orzeszkowa to jednak fajnie umie pisać
Profile Image for Mélie Nasr.
Author 3 books18 followers
August 5, 2019
This story transported me straight into a world I did not know: Jewish villages living in central and eastern Europe in the nineteenth century. I must say, that Central Europe was quite an extraordinary place, one that we cannot imagine if we do not take the time to read such novels.

Strangely, many of the characters seem to be archetypes, which is something I don't usually enjoy, and there's definitely a moralistic undertone to the book. But I was so immersed in finding out about life at the time, that I completely ignored those aspects of the story.

I'm under the impression that this is not Orzeszkowa's most brilliant work, so I'm adding her to my "to read list". And I'm hoping to read other novels that portray the multicultural societies that were lost after WWII.
Profile Image for Witoldzio.
367 reviews7 followers
December 10, 2025
Autorka totalnie zadziwia swoją znajomością tematu, czytając zdajemy sobie sprawę że Orzeszkowa to postać absolutnie wybitna.
Temat ma wiele wspólnego ze wspólczesnością, a mianowicie że gettoizacja mniejszości prowadzi do ekonomicznej i cywilizacyjnej zapaści takich spoleczności. A sama gettoizacja jest często naturalnym odruchem przybyszy. ;
Problem bezwzględnej lojalności wobec własnej grupy jest ujęty genialnie. Problemy lojalności wobec własnej religii i rodziny i postrzegania innych jako niewartych szacunku są również ujęte znakomicie. Postać polskiego szlachcica została również pokazana po mistrzowsku, wręcz po wirtuozowsku, i jest aktualna do dzisiaj.
Trzeba też nie zapomnieć że, o czym Orzeszkowa wiedzieć nie mogła, że kilkadziesiąt lat po wydaniu tej powieści to właśnie integracja Żydów w społeczeństwie będzie uznana za cywilizacyjne zagrożenie i doprowadzi do Holokaustu. Ksenofobia nie przepuszcza tym co się integrują i tym co się nie integrują.
Czytając Meira, zastanawiałem się jak odebrano go na Zachodzie, gdzie takie getta żydowskie nie istniały. Czy czytano to jako powieść "orientalistyczną"? A w samej Rosji prawdziwy antysemityzm nastał po zabójstwie cara Aleksandra II w 1881, czyli w kilka lat po ukazaniu się powieści drukiem.
Zastanawia narawdę jak ludzie mogli funkjonować przez stulecia żyjąc razem w tej samej krainie nie wiedząc o sobie nawzajem absolutnie nic. To też dotyczy Ukrańców, Litwinów, Białorusinów, Tatarów, Kaszubów etc. Ale takie podziały były nie tylko enticzne, pan z miasta nie miał pojęcia jak żyje chłop ze wsi.
Dziś, dzięki internetowi, wiemy o innych więcej niż w jakiejkolwiek innej epoce. A wartość powieści Orzeszkowej jest jeszcze historyczna, przywołuje świat który bezpowrotnie przepadł.
Profile Image for Ewa Koziarska.
411 reviews1 follower
February 20, 2021
Ciekawa książka, w której opisana jest historia społeczności żydowskiej trzymanej "twardą ręką" przez ortodoksyjne władze religijne. Można się przekonać jak ciemnota i przesadna wiara prowadzi do wielu tragedii.
Czyta się dosyć łatwo, chociaż są spore fragmenty opisujące przyrodę czy kulisy wiary żydowskiej - te fragmenty trzeba przejść żeby móc skupić się na głównej fabule :)
W mojej ocenie warto przeczytać do końca :)
Ocena 4,5
Profile Image for Klara | study.dniowka.
114 reviews18 followers
February 8, 2025
Czytałam to drugi raz i nadal uważam, że to jest bardzo niedoceniona powieść Orzeszkowej. Więcej ludzi powinno ją czytać i o niej mówić.
Displaying 1 - 21 of 21 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.