از چهار زندان

by Nâzım Hikmet, رضا سیدحسینی (Translator), سیدجلال خسروشاهی (Translator)

این كتاب به دو بخش كلی تقسیم شده است: «از چهار زندان» و «آخرین شعرها». در ابتدای كتاب هم زندگینامه‌ مفصلی از حكمت آمده كه چگونگی شكل‌گیری و سرایش برخی شعرهايش را برای مخاطب روشن می‌كند. در انتهای روایت زندگی این شاعر، آثار حكمت و تاریخ انتشار یا نگارش آنها آمده است.
شعرهای این کتاب، آن‌هایی هستند که در زمان حبس ناظم حکمت سروده شده‌اند. در انتهای کتاب هم آخرین شعرهای او آمده است.

Genres: Poetry

224 pages, Paperback

First published January 1, 2011

About the author

Nazim Hikmet was born on January 15, 1902 in Salonika, Ottoman Empire (now Thessaloníki, Greece), where his father served in the Foreign Service. He was exposed to poetry at an early age through his artist mother and poet grandfather, and had his first poems published when he was seventeen.

Raised in Istanbul, Hikmet left Allied-occupied Turkey after the First World War and ended up in Moscow, where he attended the university and met writers and artists from all over the world. After the Turkish Independence in 1924 he returned to Turkey, but was soon arrested for working on a leftist magazine. He managed to escape to Russia, where he continued to write plays and poems.

In 1928 a general amnesty allowed Hikmet to return to Turkey, and during the next ten years he published nine books of poetry—five collections and four long poems—while working as a proofreader, journalist, scriptwriter, and translator. He left Turkey for the last time in 1951, after serving a lengthy jail sentence for his radical acts, and lived in the Soviet Union and eastern Europe, where he continued to work for the ideals of world Communism.

After receiving early recognition for his patriotic poems in syllabic meter, he came under the influence of the Russian Futurists in Moscow, and abandoned traditional forms while attempting to “depoetize” poetry.

Many of his works have been translated into English, including Human Landscapes from My Country: An Epic Novel in Verse (2009), Things I Didn’t Know I Loved (1975), The Day Before Tomorrow (1972), The Moscow Symphony (1970), and Selected Poems (1967). In 1936 he published Seyh Bedreddin destani (“The Epic of Shaykh Bedreddin”) and Memleketimden insan manzaralari (“Portraits of People from My Land”).

Hikmet died of a heart attack in Moscow in 1963. The first modern Turkish poet, he is recognized around the world as one of the great international poets of the twentieth century.

Reviews

[Agir(آگِر) · Rating 3 out of 5]

برهنه در آغوش منید
شهر،غروب و تو

روشنائی تان به چهره ام می زند
و عطر گیسوانتان

این قلب تپنده از کیست
که صدایش بر روی نفس هایمان ((تاپ تاپ)) می زند؟

از توست،از شهر، یا از غروب
و یا از من است؟

غروب در کجا پایان می گیرد و شهر از کجا آغاز می شود

شهر در کجا پایان می گیرد و تو از کجا آغاز می شوی

من در کجا پایان می گیرم و کجا آغاز می شوم؟

این شعر را در دفتری نوشته بودم و امروز که بر حسب تصادف خواندمش باز زیبا بود مثه روز اول
:)
خیلی دوس داشتم شعرهای ناظم حکمت رو به زبان ترکی استانبولی بخونم
ترجمه، شعر را نیمه جان میکند

[حسن صنوبری · Rating 5 out of 5]

من که باشم، اهمیت و عظمت ناظم حکمت و این شعرها را بزرگانی چون پابلو پیکاسو، پابلو نرودا، برتولت برشت، برتراند راسل، ژان پل سارتر و... یادآور شده اند

در ریویویی نوشته اند: حیف از شاعری که توانایی هایی داره اما درگیر ادبیات متعهد و سیاست بازی میشه.

سبحان الله! ناظم حکمت سیزده سال زندان بوده است، سیزده سال هم تبعید، میشود 26سال، اصلا اسم کتاب "از چهار زندان" است میخواستی شعر دخترمدرسه ای پسند بگوید؟ میخواستی درباره مفاهیم کلی و بدیهی و عام و انسانیت در حدود اینکه کلا چیزهای خوب خوب است و چیزهای بد بد است شعر بگوید؟ نه خیر ناظم حکمت درد داشته است و درد صدای آدم را در می آورد. هم خلاقیت شعری فوق العاده ای داشته، هم هوش سیاسی، هم اخلاق و شرافت و وجدان. نتیجه اش میشود که در شعر سیاسی هم همانقدر وارد شده که در شعر عاشقانه

او پیش و بیش از اینکه چپ باشد، شاعر است و وطن پرست و البته ضدآمریکا

[Nercs · Rating 3 out of 5]

"OTOBİYOGRAFİ"
 
1902'de doğdum
doğduğum şehre dönmedim bir daha
geriye dönmeyi sevmem
üç yaşımda Halep'te paşa torunluğu ettim
on dokuzumda Moskova'da komünist Üniversite öğrenciliği
kırk dokuzumda yine Moskova'da Tseka-Parti konukluğu
ve on dördümden beri şairlik ederim
kimi insan otların kimi insan balıkların çeşidini bilir
                                               ben ayrılıkların
kimi insan ezbere sayar yıldızların adını
                                               ben hasretlerin
hapislerde de yattım büyük otellerde de
açlık çektim açlık gırevi de içinde ve tatmadığım yemek yok gibidir
otuzumda asılmamı istediler
kırk sekizimde Barış madalyasının bana verilmesini
                                                            verdiler de
otuz altımda yarım yılda geçtim dört metre kare betonu
elli dokuzumda on sekiz saatta uçtum Pırağ'dan Havana'ya
Lenin'i görmedim nöbet tuttum tabutunun başında 924'de
961'de ziyaret ettiğim anıtkabri kitaplarıdır
partimden koparmağa yeltendiler beni
                                            sökmedi
yıkılan putların altında da ezilmedim
951'de bir denizde genç bir arkadaşla yürüdüm üstüne ölümün
52'de çatlak bir yürekle dört ay sırtüstü bekledim ölümü
sevdiğim kadınları deli gibi kıskandım
şu kadarcık haset etmedim Şarlo'ya bile
aldattım kadınlarımı
konuşmadım arkasından dostlarımın
içtim ama akşamcı olmadım
hep alnımın teriyle çıkardım ekmek paramı ne mutlu bana
başkasının hesabına utandım yalan söyledim
yalan söyledim başkasını üzmemek için
              ama durup dururken de yalan söyledim
bindim tirene uçağa otomobile
çoğunluk binemiyor
operaya gittim
            çoğunluk gidemiyor adını bile duymamış operanın
çoğunluğun gittiği kimi yerlere de ben gitmedim 21'den beri
            camiye kiliseye tapınağa havraya büyücüye
            ama kahve falıma baktırdığım oldu
yazılarım otuz kırk dilde basılır
            Türkiye'mde Türkçemle yasak
kansere yakalanmadım daha
yakalanmam da şart değil
başbakan filân olacağım yok
meraklısı da değilim bu işin
bir de harbe girmedim
sığınaklara da inmedim gece yarıları
yollara da düşmedim pike yapan uçakların altında
ama sevdalandım altmışıma yakın
sözün kısası yoldaşlar
bugün Berlin'de kederden gebermekte olsam da
                                           insanca yaşadım diyebilirim
ve daha ne kadar yaşarım
                             başımdan neler geçer daha
                                                                kim bilir.
                                                                11 Eylül 1961 / Doğu Berlin.

[Sadra Kharrazi · Rating 1 out of 5]

آقای ناظم حکمتِ کمونیست که نصف عمرش رو تو زندان بوده، منو یاد یه مطلبی می‌ندازه که پیشتر خونده بودم:

چرخه کمونیسم:

- سرنگونی یک دولت
- ایجاد یک آرمان‌شهر کمونیستی جدید
- سرقت و کشتار مولدترین افراد (سرمایه‌داران)
- تبدیل دهقانان به برده
- تمام شدن غذا
- قحطی و نسل‌کشی گسترده
- ایجاد رعب و وحشت در میان مردم تا از شورش جلوگیری شود
- گفتن اینکه "آن کمونیسم واقعی نبود"

[Sedmorteza · Rating 2 out of 5]

•••بسم الله•••

اول اینکه فهمیدم ناظم حکمت شاعری ترک بوده، و نه عرب‌زبان!

قسمت ابتدایی کتاب زندگی ناظم حکمت رو مرور می‌کنه. خوندنی و مفید بود برای من. ناظم حکمت خیلی سختی و دردسر کشیده، اما اینا باعث نشده که دست از نوشتن و شعرگفتن برداره. اتفاقا خیلی هم پرکاره.

ترجمه و گزینش اشعار نقطه‌ضعف بزرگ کتابه به نظرم. می‌شد سخت‌گیرانه‌تر گزینش کرد تا حجم اشعار ضعیف و متوسط کتاب انقدر زیاد نباشه!

پراکنده می‌شود خاطره‌ام
چون دود سیاهی در باد
#ناظم‌حکمت


همین.

[Alvand · Rating 3 out of 5]

شهیدی بر خاک خفته است
در یک دستش کتاب
و در دست دیگر رویای او
که آغاز نشده پایان گرفته است ...
شهید بر خاک خواهد خفت
خونش قطره قطره بر خاک
خواهد چکید.
تا زمانی که
ملت مسلح من، با سرودهای آزادی
از راه برسد
و میدان بزرگ را تسخیر کند.

[Mohammad Ali Shamekhi · Rating 2 out of 5]

حیف از شاعری که توانایی هایی داره اما درگیر ادبیات متعهد و سیاست بازی میشه. خیلی از اشعار کتابش غرق سیاست و تلقی های چپش بود. خصوصا اینکه توی ترجمه فقط مضمون باقی می مونه و صورت کنار می ره؛ نتیجه اینه که من فارسی زبان فقط بیانیه می خونم به جای شعر

اما جدای از این اکثریت روی اعصاب - که من می خوندم و صرفا خمیازه می کشیدم - اشعار جالب هم درش کم نیست. حتی در اون بخش سیاسی چیزهای جالبی پیدا می شه. عاشقانه هاش هم باز طوری نیست که کلا جذاب باشه، اون وسط مسطا باید چیزهایی پیدا کرد

به نظرم جالب ترین بخش کتاب همون زندگی نامه ی اولشه و فراز و فرود زندگیش. البته بماند که من مشکوکم به آدم هایی که از محبوب ها و محبوبه هاشون و ... می گذرن برای تحقق "عدالت" جهانی و "بهتر کردن" جهان. معلوم نیست اینا وقتی به قدرت نزدیک بشن چی از کار دربیان. اون دهه هایی که ادبا و شعرا و روشنفکرای چپ تو جهان مراکز زیادی داشتن این جور آدم ها هم زیاد پیدا می شدن، از طرفی سرکوب ها هم این جور آدم ها رو زیاد می کرده. الان چنین آدم هایی تو کشورهای دارای ثبات حداقل برای من دلچسب نیستند

[fatemeh yal · Rating 4 out of 5]

زیبایی این کتاب به زندگی نامه ی اول کتاب از شاعر هست که قطعا با شناختن حکمت درک شعراش بهتر میشه. بعد هم اشعارش.برای شناختن ناظم حکمت گزینه ی بسیار خوبیه. حالا اگه علاقمند به خوندن شعرای بیشتری ازش هستین که میشه مجموعه اشعارش و خوند.
برای شروع خوندن آثارش پیشنهادم شروع از این کتابه.

[Azin · Rating 4 out of 5]

آرى، من خائن به وطن هستم، شما وطن پرستید، شما میهن دوستید.
من خائن به وطن هستم، من خائن به میهنم.

اگر وطن مزارع شما باشد،
اگر وطن آن چیزى باشد که در گاوصندوق ها و دسته چک هاى شماست.
اگر وطن مردن از گرسنگى در کنار جاده باشد،
اگر وطن در زمستان مثل سگ لرزیدن و در تابستان از تب به خود پیچیدن باشد،
اگر وطن مکیدن خون سرخ ما در کارخانه هایتان باشد،
اگر وطن چنگال ارباب هایتان باشد،
اگر وطن حکومت چماق و باتون پلیس باشد،
اگر وطن سرمایه گزارى هاتان و حقوق هایتان باشد،
اگر وطن پایگاه هاى آمریکائى، بمب هاى آمریکائى و توپ هاى ناوگان آمریکائى باشد.
اگر وطن نجات نیافتن از ظلمت گندیده شما باشد،
من خائن به وطن هستم..
(بخش مربوط به زندگی نامه رو نخوندم..)
3.5*

[Bahar Almasi · Rating 2 out of 5]

فقط در دفتر <آخرين شعر ها> شعر خوب ديدم. ولى همان يک دفتر نظرم را راجع به ناظم حکمت برگرداند.کاش کتاب هاى ديگر را در قالب نامه چاپ کرده بود.چون بيشترشان شعر نبودند.

ناگهان بغضی از درونم بر می خیزد و گلویم را می فشارد
ناگهان نوشته ام را نا تمام می گذارم و از جا می پرم
ناگهان در  سرسرای هتلی سر پا خواب می بینم
ناگهان درختی در پیاده رو به پیشانیم می خورد
ناگهان گرگی نومید خشمگین و گرسنه رو به ماه زوزه می کشد
ناگهان ستاره ها روی تاب باغچه ای فرود می آیند و تاب می خورند
ناگهان مرده ام را در گور می بینم
ناگهان در مغزم آفتابی مه آلود
ناگهان به روزی که آغاز کرده ام
چنان چنگ می اندازم که گویی هرگز پایان نخواهد یافت
و هر بار
        تویی
               که پیش چشمم می آیی

[Setayesh Dashti · Rating 3 out of 5]

چندان دوستش نداشتم. بعضی شعرها خوب بود و در کمال تعجّب شعرهای مقاومتی و میهنی را بیشتر از عاشقانه‌ها دوست داشتم. به نظرم فرهنگ ترکیه آن‌قدری درش موج می‌زد که نمی‌شد به راحتی باهاش ارتباط برقرار کرد.