Το ζουμί του πετεινού

by Giannis Makridakis, Γιάννης Μακριδάκης

"Τα τελευταία είκοσι χρόνια και βάλε ο Παναγής τα 'χε ζήσει καταγής. Μες στο μούρκι του παππού του στον Λειμώνα, μια κοιλάδα εύφορη, στο ξεψύχισμα του ποταμού, δίπλα στη θάλασσα, μακριά απ' τον κόσμο, μια ώρα δρόμος μέσα απ' τα βουνά η πιο κοντινή πόλη, είκοσι λεφτά ποδαρόδρομος το διπλανό χωριό, εκεί πέρασε όλα τα παιδικά του καλοκαίρια, μα και Χριστουγεννόσκολα και Πάσχα κάθε χρόνο εκεί ήτανε, μέσα σ' εκείνο το μούρκι που 'χε στο έμπα του έναν δρυ, θεριό αλάκερο, με τις κλαδούρες του να διαφεντεύουνε αθρώπους και ζωντανά από κάτω..."

Πέρσι τις Απόκριες τον Παναγή τον έπιασε η κρίση. Η νευρική. Διότι, εντελώς τυχαία, εκεί που κάθισε σιμά σε μια παρέα να πιει μαζί τους το ρακί του, πήρε τ' αυτί του μερικές κουβέντες τους για την οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, οι οποίες δεν τ' άρεσαν διόλου.

Genres: Fiction, Literature, Greece

92 pages, Paperback

First published January 1, 2012

About the author

Giannis Makridakis (gr: Γιάννης Μακριδάκης) was born in Chios in 1971 and studied mathematics. He organizes research and educational programmes and edits publications for the Chios Studies Centre, which he founded in 1997. He edits the three-monthly magazine Pelinnaio and has published two books on the history of Chios. His first novel Anamisis Denekes, published by Hestia in 2008, is already in its fourth edition and translated into Turkish.

Reviews

[L'amante des livres · Rating 3 out of 5]

Αν καποιος αναζητα ιδιαιτερη πλοκη διαβαζοντας τις νουβελες του Μακριδακη μαλλον θα απογοητευτει. Η πλοκη ειναι σχεδον ανυπαρκτη, προκειται συνηθως για ενα συμβαν που πυροδοτει ολη τη διηγηση. Με αφορμη αυτο το συμβαν ο πρωταγωνιστης, που ειναι συχνα το alter ego του συγγραφεα, μεταφερει στον αναγνωστη την αγαπη του για τη φυση, για τη ζωογονο γη, για την απλη ζωη στο χωριο μακρια απο τη βουη και το αγχος των πολεων, μακρια απο τον ασκοπο καταναλωτισμο και τις ψευτικες αναγκες. Μεταφερει το ονειρο του να υπαρχουν χωραφια με καθε λογης καλα οπου ο καθενας θα μπορει να πηγαινει, να κοβει οτι θελει και να τρωει.
Ετσι, η απολαυση της αναγνωσης δεν εγκειται στην πλοκη, αλλα στη γλωσσα, στο υφος, στην απλοτητα και στην ομορφια των εικονων που σχηματιζονται στο μυαλο, εικονες που αφορουν το μεγαλειο και την αφθονια της φυσης.

Βεβαια σε αυτη τη νουβελα το "κηρυγμα" -περι ενασχολησης με τη γη η οποια τα παρεχει ολα και δε σε αφηνει να πεινασεις, σε αντιθεση με τη ζωη στην πολη οπου εχει ξεσπασει κυριως η οικονομικη κριση- μοιαζει να μπαινει περισσοτερο σε πρωτο πλανο σε σχεση με τη μυθοπλασια λες και σε μια στιγμη αγανακτισης ο συγγραφεας θελησε να βγαλει απο μεσα του ολες τις σχετικες ιδεες του ντυνοντας τες με το ενδυμα του Παναγη. Κι αυτο ισως κουραζει και λειτουργει καταπιεστικα.

Σε μενα βεβαια, οπως εχω αλλωστε ξαναπει, η γραφη του Μακριδακη λειτουργει χαλαρωτικα, γι'αυτο και διαβαζω κατι δικο του οταν θελω να ηρεμησω μετα απο εντονη συναισθηματικη φορτιση που μου εχει προκαλεσει καποιο αλλο βιβλιο.

Τελος, θεωρω πως η μη συχνη χρηση της τελειας, με αποτελεσμα εναν λογο χειμαρρωδη, παραπεμπει στο χειμαρρωδη λογο του Παναγη, στον καταιγιστικο ρυθμο με τον οποιο περιγραφει στους ανθρωπους τα συμβαντα της ζωης του χωρις να παιρνει ανασα, στη λαχταρα του για τη φυση και τα ζωντανα της.

[Georgia Zarkadaki · Rating 2 out of 5]

Χριστέ μου.

Σκέψου έναν γερό αγρότη να σε πιάσει στην ταβέρνα και να σε ξεκινήσει την παρλα και να μην τελειώνει επί χ1.8 ταχύτητα σαν audiobook.

Θα έβαζα ένα αστέρι αν δεν ήταν τοσο καλογραμμένο. Το ταλέντο του Μακριδακη το σώσε

[Thomas · Rating 3 out of 5]

3,5 αστέρια. Πολύ συμπάθησα τον πρωταγωνιστή. Ο Παναγής είναι ένας «άθρωπος» ανοιχτόκαρδος και καλοπροαίρετος με τρομερό ενθουσιασμό και αγάπη για τη φύση. Αγανακτισμένος από τον τρόπο που αναπαράγεται στην τηλεόραση η οικονομική κρίση, προσπαθεί με το λόγο και τις ιστορίες του να αποδείξει ότι ένα κομμάτι γης και λίγα ζώα είναι αρκετά για να ζήσει ένας άνθρωπος μια αυτάρκη ζωή.

Η γραφή του Μακριδάκη είναι καλή και ιδιαίτερη. Θα προτιμούσα να υπήρχε στο τέλος του βιβλίου κάποιο γλωσσάρι για τις αρκετές άγνωστες λέξεις που είχα.

[Vasilis Kalandaridis · Rating 4 out of 5]

Υπέροχο παραλήρημα.

[Στέφανος Αλεξιάδης · Rating 3 out of 5]

Συμπαθής ήρωας ο Παναγής!

[Christos · Rating 2 out of 5]

Είναι καλογραμμένο και διαβάζεται γρήγορα, είναι και μικρού μεγέθους εξάλλου. Από πλοκή λίγα πράγματα. Το πιο αδύναμο βιβλίο του συγγραφέα από τα πέντε του που έχω διαβάσει.

[Chumba Tribes · Rating 4 out of 5]

Διαβάζεται σε μια ανάσα - κατά προτίμηση στον κήπο, στο χωριό. Η (τριήμερη) κρίση του Παναγή, που περνά όλον τον καιρό με σκληρή δουλειά στο κτήμα του. Η ζωή στη φύση κόντρα στην κρίση. Μόλις 80 απολαυστικές σελίδες.

[Katerina Koltsida · Rating 2 out of 5]

Αναπάντεχα καλό τούτο το μικρό βιβλίο.

[Effie · Rating 3 out of 5]

3-

[Nectar Terzian · Rating 4 out of 5]

Το ζουμί του πετεινού

[Tassos Bog · Rating 2 out of 5]

Ένα βιβλίο δίχως πλοκή αλλά με ωραία υπόθεση. Διαβάζεται εύκολα.

[Nena · Rating 3 out of 5]

Συμπαθής ήρωας ο Παναγής, μικρό βιβλίο κύλησε γρήγορα.

[Κώστας Λεϊμονής · Rating 2 out of 5]

Έψαχνα για ώρα να βρω τελεία κατά την ανάγνωση του έργου. Στην αρχή υπέθεσα ότι η εκούσια απουσία τελείας θα στόχευε σε έναν συγκεκριμένο σκοπό αφήγησης. Αναζητούσα τον λόγο διαβάζοντας, αλλά δυσκολεύτηκα πολύ. Η με μέτρο στίξη σε ένα κείμενο αποτελεί ό,τι και το κομψό ντύσιμο στον άνθρωπο. Εντούτοις, δεν έπαυα να ελπίζω ότι αυτός ο εξαιρετικός λογοπλάστης - συγγραφέας κάπου θα το πήγαινε. Και όμως.... Στο "Ζουμί του Πετεινού" υπάρχουν ολόκληρες σελίδες χωρίς τελεία δημιουργώντας έτσι μία ασφυκτική και αγχωτική ατμόσφαιρα ανάγνωσης. Η ανυπαρξία τελείας, ή έστω η αραιότατη χρήση της, δηλώνει έναν καταρρακτώδη λόγο που από τη μια εξυπηρετεί σαφώς το επίπεδο του λόγου του αφηγητή (όχι πολύ μορφωμένος, αγρότης, παρορμητικός λόγος αγανάκτησης), αλλά από την άλλη αναστατώνει και αγχώνει τον αναγνώστη χωρίς να του προσφέρει μια ανάσα πνευματικού διαλείμματος. Ενδεικτικά αναφέρω ότι έπρεπε να διακόψω το διάβασμα κάποια στιγμή. Όπως πάντα, λοιπόν, περιμένω να τελειώσει η σκέψη - περίοδος, για να το κάνω. Εν προκειμένω χρειάστηκε να περάσω τουλάχιστον τρεις σελίδες ώστε "λαχανιασμένος" οπτικά να βάλω τον σελιδοδείκτη μου στο σημείο που θα σταματούσα - νομίζω πέτυχα μια άνω τελεία στο τέλος της τρίτης σελίδας -

Σκέψεις συνεχείς, με ειρμό, καημό και άχτι μέσα από μια χειμαρρώδη αφήγηση. Λέξεις προσεκτικά επιλεγμένες οι περισσότερες, λέξεις του χωριού, που επιτελούν τον στόχο της αμεσότητας, αλλά δεν αρκεί αυτό. Ο συγγραφέας οφείλει να σκέπτεται και τον δέκτη τον σκέψεών του και να μην κρατά απλώς ένα ημερολόγιο συλλογισμών, τους οποίους βιάζεται να καταγράψει μήπως και του ξεφύγουν. Η απουσία τελείας, παρ' όλο που αναπληρώνεται εν μέρει από τα πολλά κόμματα και τις σπάνιες άνω τελείες, εντούτοις δεν μπορεί να παραβλεφθεί, καθώς η παράλειψή της γίνεται ιδιαίτερα αισθητή.

Η πλοκή του έργου είναι χαλαρή έως αμυδρώς εντοπιζόμενη, καθώς ο συγγραφέας ψάχνει μια απλή αφορμή να πιαστεί και να αρχίσει να παινεύει το μποστάνι του και τις πάντοτε επιτυχημένες συνταγές μαγειρικής του, που το μυστικό τους δεν είναι άλλο από την ίδια τη φύση και τα καλά της που μας παρέχει πλουσιοπάροχα, με τον όρο να την φροντίζουμε σωστά. Το οικολογικό μήνυμ�� του Γιάννη Μακριδάκη είναι σεβαστό έως και αξιοζήλευτο, όμως στρέφεται γύρω από έναν σαθρό μυθιστορηματικό άξονα. Οι περίπου 55 με 60 σελίδες, σε πυκνές γραμμές, που έγιναν νουβέλα 85 περίπου σελίδων, με παραπέμπουν σε σκέψεις όπως ότι ο εκδοτικός οίκος ίσως να πίεζε τον συγγραφέα για νέο έργο. Το τελευταίο αποτελεί μια πιθανή εικασία ώστε να εξηγηθεί ο λόγος ύπαρξης του συγκεκριμένου βιβλίου. Όντας ένθερμος οπαδός της γραφής του και δηλώνοντας ότι "του Θεού το μάτι" αποτελεί έναν από τους εθνικούς λογοτεχνικούς μας θησαυρούς, ή με άλλα λόγια ένα αριστούργημα, δηλώνω δημόσια την ένστασή μου σχετικά με το εν λόγω λογοτεχνικό πόνημα του Γιάννη Μακριδάκη.

Παρ' όλα αυτά, κάθε δημιουργός δικαιούται να κάνει μια έντονη συγγραφική καμπή, η οποία εδώ δεν συντελείται στον χειρισμό του λόγου. Η λογοτεχνικότητα των έργων του θεωρείται αδιαμφισβήτητη. Ο συγγραφέας εν προκειμένω κάνει ένα διάλειμμα στη δυναμικότητα της πλοκής του έργου του, καθώς και στα σημεία στίξης. Η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά και μια τελεία μπορεί να αλλάξει ολόκληρο το νόημα ή - το κυριότερο - να κερδίσει τις εντυπώσεις. Καμιά φορά, λοιπόν, πρέπει κάποια έργα να κρατούνται στο συρτάρι μας μέχρι να αποκτήσουν ταυτότητα (στίξη με άλλα λόγια και βαρύ θεματικό πυρήνα) και το σπουδαιότερο: να γνωρίζουμε οι ίδιοι αν και πότε πρέπει αυτό να γίνεται. Και αυτό το λέω για έναν συγγραφέα που ομολογουμένως θαυμάζω.

http://kostasleimonis.blogspot.gr/201...

[Maria Book_a_boook Tsimpogianni · Rating 4 out of 5]

Το ζουμί του πετεινού αποτελεί ακόμα ένα ηθογράφημα για τη ζωή των ανθρώπων στη Χίο. Σε αυτό το ανάγνωσμα ο Μακριδάκης εστιάζει σε ένα και μόνο άτομο στον Παναγή, ο οποίος μένει σε ένα απομονωμένο μέρος μαζί με τη γυναίκα του τη Θεοδοσία. Μεγάλο πάθος του η τηλεόραση και τα ντοκιμαντέρ για τα ζώα. Ξαφνικά, αυτά όμως αλλάζουν όταν στην τηλεόραση εμφανίζεται η οικονομική κρίση. Μαζί με την οικονομική κρίση και ο ίδιος ο Παναγής εμφανίζει μία προσωπική κρίση, με την Θεοδοσία να ανησυχεί.
Για ακόμα μία φορά ο Μακριδάκης αποδεικνύει ότι ξέρει να βγάζει ανθρώπους από το κάδρο της ζωής και να μεταφέρει στο χαρτί όλη τους την ψυχοσύνθεση. Η σκληρή ζωή της υπαίθρου δεν είναι εύκολη, "αλλοιώνει" τον τρόπο ζωήςτου ανθρώπου μετατρέποντάς τον σε έναν κοσμοκαλόγερο. Η απομάκρυνση των ανθρώπων από τα εγκόσμια και η απομόνωση του στη φύση οδηγεί στο να εκτιμήσουν το περιβάλλον γύρω τους και να προσπαθήσουν να το ζωντανέψουν κάθε τρόπο. Για αυτούς η φύση είναι ο μικρό κοσμός τους τον οποίον δεν έχουν την παραμικρή διάθεση να ξεπουλήσουν για λίγα χρήματα. Η απλότητα και η λιτότητα που χαρακτηρίζει τη ζωές τους κάνει να εκτιμούν και τα πιο μικρά πράγματα όπως ένα ντοκιμαντέρ ή μια παρέα το σαββατοκύριακο. Επίσης, η καλλιέργεια της γης μεταδίδει την αγάπη τους και το σεβασμό τους για όσα παράγουν αλλά και για όσα τους τρέφουν. Οι οσφρητικές εικόνες που δημιουργεί ο Μακριδάκης είναι έντονες και φέρνουν τη μυρωδιά του μποστανιού στον ίδιο τον αναγνώστη.
Η οικονομική κρίση φαίνεται ότι τάραξε τους ανθρώπους της επαρχίας και η ίδια η τηλεόραση τους προώθησε τον φόβο του ξεπουλήματος. Αυτός ο φόβος τρομοκράτησε τον ίδιο τον Παναγή κάνοντας την Θεοδοσία να ψάχνει απελπισμένα θεραπεία. Τι πιο αγνό όμως από την ίδια τη φύση να θεραπεύει το σώμα και το πνεύμα.
Η ηθογράφηση των προσώπων της επαρχίας είναι ένας καμβάς που δεν ζωγραφίζεται αλλά χαράσσεται από τον σύγγραφέα. Ο τρόπος με τον οποίο καταφέρνει να μεταδώσει το κάθε πρόσωπο και την ιδιότητα του ξεχωριστά πραγματοποιείται με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο εντάσσοντας τοπικούς ιδιωματισμούς. Όλη η ζωντάνια της επαρχίας με κάθε κείμενο του μακρυδάυκη μεταφέρεται απτά στον αναγνώστη.
Αν και η ιστορία οι συγκεκριμένη μπορεί να φαντάζει απλή, στόχος του φαίνεται να είναι η λιτότητα η οποία πλέον τεινει να εξαφανιστεί καθώς οι άνθρωποι της πόλης γινόμαστε όλο και πιο άπληστοι.

[Δώρος Αντωνιάδης · Rating 4 out of 5]

Ο Μακριδάκης έγραψε μια νουβέλα μόλις 90 σελίδων, ευκολοδιάβαστη μέσα σε λίγη ώρα, με συνεχή λόγο και ελάχιστες τελείες. Καταφέρνει πολύ γρήγορα με τον γνωστό δικό του τρόπο και χρησιμοποιώντας όπως πάντα την τοπική διάλεχτο της Χίου να μας μεταφέρει τη δική του σκοπιά για την κρίση και πως (ίσως) θα έπρεπε να την αντιμετωπίσουμε.

[Kindred · Rating 5 out of 5]

Καζαντζάκης για τις μέρες μας, πολύ εμπνευσμένο.

[Δημήτρης · Rating 2 out of 5]

Μονόπλευρο...
Με ειλικρίνεια και μαστοριά γραμμένο αλλά σίγουρα μονόπλευρο...
Οι καιροί έχουν αλλαξει ανεπιστρεπτί.