در ستایش بی‌سوادی

by Hans Magnus Enzensberger, محمود حدادی (Translator)

«در ستايش بيسوادي» اسم وسوسه كننده يي دارد. كتاب شامل چهار مقاله از هانس ماگنوس انسنس برگر است كه محمود حدادي آنها را ترجمه كرده. اين نويسنده آلماني چهار مقاله را در دهه 90 نوشته كه فراتر از آلمان به مسائل جهاني مثل مهاجرت، جنگ هاي خانگي، اقتصاد و تجمل و افول كتاب مي پردازد. او مي نويسد: «از هر سه تن ساكن سياره ما، يك نفر بدون هنر خواندن و نوشتن روزگارش را سر مي كند. مجموع اين انسان ها حدود 850 ميليون نفرند و شمارشان مسلما افزايش هم مي يابد. اين آماري حيرت آور و در عين حال گمراه كننده است، زيرا نسل انسان فقط شامل زندگان و ناآمدگان نمي شود، بلكه مردگان و رفتگان را هم بايد جزوي از آن دانست. و او كه مردگان را از قلم نيندازد، به ناچار به اين نتيجه مي رسد كه سواد نه قاعده بلكه استنثاست. تنها ما، يعني شمار ناچيز برخورداران از نعمت خواندن و نوشتن، ممكن است فكر كنيم كه مردم بي بهره از نعمت خواندن و نوشتن عده يي اندكند. در اين تصور باطل جهلي نهفته كه هيچ خوشايند من نيست. برعكس، اگر بصيرت به خرج دهيم، بيسوادي شخصيتي بسيار درخور احترام خواهد بود. من به حافظه، قدرت تمركز، زيركي، ذهن خلاق و گوش نيوشاي اين آدم رشك مي برم. خواهش مي كنم متهمم نكنيد كه در آرزوي انسان وحشي خوب هستم. من از شبحي رمانتيك سخن نمي گويم، بلكه سخنم از انسان هايي است كه به شخصه با آنها سرو كار دارم. هرگز نمي خواهم سيمايي آرماني به بيسوادان بدهم: بسته بودن افق ديد، جنون، كله شقي و دنياي بسته شان از چشمم دور نمانده است. با اين حال شايد از خود بپرسيد حالاچرا درست آدمي اهل قلم به صرافت دفاع از بيسوادان افتاده است... مطلب بسيار روشن است، چراكه همين بيسوادان بودند كه ادبيات را آفريدند. قالب هاي اوليه ادبي، از اسطوره گرفته تا وزن آهنگين ترانه هاي كودكانه، از قصه گرفته تا تصنيف، از دعا گرفته تا چيستان، همگي تاريخي كهن تر از خط و نوشتار دارند.

Genres: Nonfiction, Essays, Philosophy, Society

152 pages, Paperback

First published January 1, 1992

About the author

See also:
Cyrillic: Ханс Магнус Енценсбергер

Hans Magnus Enzensberger was a German author, poet, translator and editor. He had also written under the pseudonym Andreas Thalmayr.

Enzensberger was regarded as one of the literary founding figures of the Federal Republic of Germany and wrote more than 70 books. He was one of the leading authors in the Group 47, and influenced the 1968 West German student movement. He was awarded the Georg Büchner Prize and the Pour Le Mérite, among many others.

He wrote in a sarcastic, ironic tone in many of his poems. For example, the poem "Middle Class Blues" consists of various typicalities of middle class life, with the phrase "we can't complain" repeated several times, and concludes with "what are we waiting for?". Many of his poems also feature themes of civil unrest over economic- and class-based issues. Though primarily a poet and essayist, he also ventured into theatre, film, opera, radio drama, reportage and translation. He wrote novels and several books for children (including The Number Devil, an exploration of mathematics) and was co-author of a book for German as a foreign language, (Die Suche). He often wrote his poems and letters in lower case.

Enzensberger also invented and collaborated in the construction of a machine which automatically composes poems (Landsberger Poesieautomat). This was used during the 2006 Football World Cup to commentate on games.

Tumult, written in 2014, is an autobiographical reflection of his 1960s as a left-wing sympathizer in the Soviet Union and Cuba.

Enzensberger translated Adam Zagajewski, Lars Gustafsson, Pablo Neruda, W. H. Auden and César Vallejo. His own work has been translated into more than 40 languages.

Reviews

[Ellie · Rating 4 out of 5]

کتاب مجموعه‌ای از چهار مقاله‌اس با موضوعات سواد و بی‌سوادی نوع دوم، مهاجرت، جنگ داخلی و تجمل.
مقالات اول و چهارم برای من جالبتر بود و در مجموع هر چهار مقاله با نگاهی تیزبین به این مسائل نوشته شده بود. حسن بزرگ مقاله‌ها ساده‌نویسی و ترجمه‌ روان و عالی بود. اگر به مسائل اجتماعی علاقه دارید خوندن این کتاب رو توصیه میکنم.

[Foad · Rating 3 out of 5]

مقاله‌ی اول و دو مقاله‌ی آخرش رو بسیار پسندیدم

بخشی از کتاب:
خواسته اند از سیزیف قهرمانی اگزیستانسیالیست بسازند. حاشیه نشین و شورشی‌ای که تراژدی زندگی اش عظیم است و غرق در هاله‌ای از فروغ شیطانی. شاید باید او را نماد چیزی بدانیم بسیار مهم‌تر..... او به کیفر عقل انسانی خود مجبور شد سنگی را تا قله‌ی کوه بغلطاند. هر باره و پیوسته از نو. این سنگ، صلح است.
__________________________

مونتسکیو در کتاب روح‌القوانین تعبیری خلاصه‌تر دارد: بدون تجمل کار پیش نمی‌رود. اگر ثروتمندان حیف و میل نکنند، فقرا از گرسنگی می‌میرند.
و ولتر مسئله را در جمله‌ای باز موجزتر و شیرین‌تر خلاصه می‌کند: چیز زائد بی اندازه ضروری است.

[Amir]

مقاله‌ی اول را که نام کتاب هم از آن گرفته شده تا به الان خوانده‌ام: جایی که یوسا و میشل فوکو ممکن است به هم برسند می‌تواند همین مقاله باشد!

کتاب نیمخوانده ماند - تا صفحه 85 - و هدیه شد به دوستی عزیز اما تا همینجا هم خواندنش را پیشنهاد می‏کنم.‏

[Jan · Rating 4 out of 5]

http://hetminstegeringste.blogspot.be...

Meer dan twintig jaar na verschijnen is 'De grote volksverhuizing. Drieëndertig markeringen" niets minder dan brandend actueel en relevant. Enzensberger start zijn analyse van de migratieproblematiek vanuit een glashelder beeld: "De normale toestand van de atmosfeer is de turbulentie. Hetzelfde geldt voor het bevolken van de aarde door de mens." Maar meteen blijkt die mens ook steeds behept met het 'perverse' zelfbesef van een autochtoon die de/zijn ruimte voor zichzelf opeist. In korte hoofdstukjes fileert Enzensberger deze paradox, echter zonder pasklare oplossingen te bieden. Maar laat dit nu vooral de sterkte zijn van dit essay: elke beschouwing roept die pertinente vragen op die steeds door al te veel halfslachtige en lafhartige oplossingen worden verdonkeremaand.

[Virginia · Rating 3 out of 5]

Lúcido e interesante, La gran migración, es un ensayo que intenta reconciliar el concepto de migración con las posiciones, mitos e ideologías que han ido surgiendo en las poblaciones europeas en los últimos años. En este cortísimo texto se habla de las claves y los problemas más acuciantes, de una manera clara y sencilla, sin dejarse nada en el tintero y sin emplear eufemismos.

El autor de este portentoso ensayo es Hans Magnus Enzensberger, un escritor bastante prolífico que escribe sobre temas de política e historia principalmente. Desde el punto de vista literario Enzensberger es un escritor correcto que posee un estilo de escritura fácil, laborioso, rico y con una ejecución muy bien conseguida. Para lograr todo esto usa una prosa dinámica, amena y con un desarrollo maravilloso, un lenguaje funcional y unas descripciones un poco básicas pero suficientes para el tema en cuestión.

En La gran migración, Enzensberger trata el tema de los movimientos migratorios y de las corrientes racistas y xenófobas que han ido proliferando en Europa en este siglo. Este autor alemán, que fue testigo de la Segunda Guerra Mundial, es capaz de descomponer los mensajes del miedo, aquellos eslóganes que justifican incluso la violencia, para proteger a los países del inmigrante que es visto como una amenaza potencial. Estas ideas han ido calando hasta ensalzar una especie de nacionalismo de “salón” que promueve alegremente la expulsión de los inmigrantes y el cierre sistemático de las fronteras. Pero detrás de la inmigración hay mucho más de lo que occidente quiere conocer. Enzensberger usa datos poblacionales para desterrar mitos e ideas más próximas al totalitarismo del siglo pasado que a este. ¿es cierto que la inmigración es un peligro? ¿es necesaria o no? ¿el racismo y la xenofobia son reacciones sociales inevitables? ¿y son conductas justificables? Lean este ensayo y conocerán las respuestas, o al menos la opinión informada de alguien que sabe mucho más del tema que la mayoría de nosotros.

Definitivamente, La gran migración, es una lectura muy instructiva que pone de manifiesto los problemas que hay ahora y que previsiblemente irán aparecieron a lo largo de los años. Algunas de las predicciones que hace se han cumplido ya y otras lo están haciendo ahora mismo. Asusta comprobar hasta qué punto somos tan predecibles y como nos dejamos engañar por ideas parciales y tergiversadas por terceros que no comprenden nuestros problemas, pero que nos arrastran a una guerra ideológica sin control. Y es que está claro que sufrimos una gran migración de cerebros hace muchísimos años.

[Anetq · Rating 4 out of 5]

Enzensbergers causerende "markeringer" om menneskernes vandringer er fra 91-92 mens Sovjet brød sammen og Jugoslavien var på vej ind i krige og etniske udrensninger. Som sådan er den et produkt af sin tid - men samtidig er den mere relevant end nogen sinde: For det handler om, hvordan befolkningerne reagerer, når "de store vandringer" fører nye indbyggere til det, de opfatter som deres land. Han sammenligner fx. med togkupeer, hvor nye passagerer bliver anset som pariaer, der vil tilrane sig den plads, man selv har beslaglagt med tasker og overtøj. På mange måder har intet jo ændret sig - andet end måske retorikken - og Enzenbergers lille pamflet er således mere aktuel end nogensinde og hans analyser er skarpe: fx. af retorikken der hævder at der på en gang er for mange og for få i det gamle Europa (de aldrende befolkninger, men ingen plads til flygtninge).

[Atefe · Rating 4 out of 5]

کتاب مجموعه ای از 4 مقاله ی مختصر،گویا و اندیشیدنی در نقد اجتماعی-سیاسی 4 مسئله ی عادی شده ولی خطرناک جامعه ی کنونی جهان است: سواد-داری و بی سوادی، مهاجرت، جنگ های داخلی و تجمل.
ویژگی ای که کتاب رو از سایر کتابهای اجتماعی اندکی متمایز می کند، نثر روان و دید تاریخی نویسنده است. در نهایت این که به نظر من از آن دسته کتاب هاییه که دوستداران مسائل اجتماعی باید بخوانندش.

[Ettore1207 · Rating 4 out of 5]

In una settantina di pagine, l'autore riflette, modo semplice ma profondo, sul tema dell'immigrazione. Da leggere a piccole dosi, in modo da poter riflettere, a nostra volta, su questo fenomeno epocale.

[هومن · Rating 3 out of 5]

🔵 اگر بصیرت به خرج دهیم، بی‌سواد شخصیتی بسیار در خور احترام خواهد بود. من به حافظه، قدرت تمرکز، زیرکی، ذهن خلاق و گوشِ شنوایِ این آدم رشک می‌برم. از شبحی رمانتیک سخن نمی‌گویم بلکه سخنم از مردمی‌ست که به‌شخصه با آنها سروکار دارم و هرگز نمی‌خواهم سیمایی آرمانی به بی‌سوادان بدهم؛ بسته بودن افق دید، جنون، کله‌شقی و دنیای بسته‌شان از چشمم دور نمانده است...

🟢 پیروزی طرح آموزش ملی در اروپا با گسترش استعمار مقارن شد و این پدیده هم تصادفی نیست. در دانشنامه‌های آن روزگار به این دعوی برمی‌خوریم که ″شمار بی‌سوادان در مجموع مردم هر کشوری نشان‌گر سطح فرهنگ آن کشور است.″ از این حیث بالاترین سطح از آن کشورهای ژرمن، سفیدپوستان ایالات متحده و فنلاندی‌هاست و پایین‌ترین آن متعلق به سیاه‌پوستان و زنان. هدف از این گوشزد، تنها ارائه آمار نیست بلکه طبقه‌بندی و انگ زدن است. در پشت پدیده بی‌سوادی، زیردستان را قرار می‌دهند...

🟡 انتقام مظلومان خالی از طنزی شوم نیست؛ آن بی‌سوادی که ما طرد کرده بودیم، هم‌اکنون از نو برگشته است؛ اما این بار در قالبی خالی از هر جنبه احترام‌انگیز. بی‌سوادی جدیدی که اکنون دیری‌ست بر اجتماع سیطره یافته، بی‌سوادی از نوع دوم است؛ و خوشا به سعادتش! زیرا از بیماری فراموشی، یعنی دردی که به آن مبتلاست، هیچ رنج نمی‌برد؛ سرمست از آن که از هیچ دید و درک شخصی برخوردار نیست و قدردان اینکه کمترین توان تمرکزی ندارد...

🔴 این واقعیت را که نه می‌داند و نه می‌فهمد که چه بلایی بر سرش آمده - این فلاکت را - نوعی امتیاز می‌شمارد. پرجنب‌وجوش است و سازگار و قاطع. هیچ لازم نیست نگران احوالش باشیم؛ از اسباب سلامت و خوش‌احوالی این بی‌سواد، یکی هم اینکه هرگز خودش خبر ندارد که بی‌سواد نوع دوم است؛
او خودش را صاحب دانش و اطلاعات می‌داند.

instagram.com/Hooman.Rahbar.Dadbakhsh
linktr.ee/lHoomanl

[C. de L. · Rating 4 out of 5]

“Porque el querer diferenciar entre buenos y malos según el lema «Yo soy quien decide quién es un “auténtico” peticionario de asilo y quién no», se contradice con el concepto central de asilo”.



“Quien pretenda protegerlo [requisito mínimo de la civilización] ante eventuales ataques externos, se encontrará ante un dilema. Porque cuanto más intensamente se defiende y cuanto más se amuralla una civilización frente a una amenaza exterior, menor será lo que finalmente quede por defender”.

[Marco Argentiero · Rating 3 out of 5]

Ha il pregio di non essere un libro totalmente a senso unico, anche se sicuramente schierato. Ma, se poteva essere un breve saggio equilibrato nella situazione particolare della Germania ai tempi della pubblicazione (1991/1992), non riesce di certo ad essere attuale, e a fornire soluzioni o un'analisi sufficiente, nel contesto molto differente che ci troviamo davanti oggi.

[La Rayo · Rating 5 out of 5]

خلاصه بگم که خیلی خیلی ازش لذت بردم. روی سوالهای مهمی خیلی زیبا فکر میکنه.

[Masoud Mirzamani · Rating 3 out of 5]

فصل اول، که هم‌نام کتاب است، بهترین بخش این مجموعه مقالات است و مطمئنم باز هم به سراغش خواهم آمد. مفاهیمی مثل بی‌سوادی نوع دوم یا سواد-داری برای من تازگی داشت. به این فکر افتادم که سواد فقط خواندن و نوشتن نیست. بوده و هستند کسانی که نوشتن و خواندنشان شبیه استفاده من از دانش ریاضیات برای محاسبه باقیمانده‌ی پولیست که باید از راننده تاکسی بگیرم. چه بسا کسانی بوده‌اند که نمی‌توانستند بنویسند و بخوانند ولی سوادشان بیشتر بوده. به این فکر افتادم که همیشه جمع بی‌سوادانی که در زمین زیسته‌اند بیشتر از آن‌هایی است که باسوادند. بیچاره‌مرده‌های واقعی.
در ادامه نویسنده از مهاجرت می‌گوید. از مفاهیمی مثل اول بودن. مثال می‌زند: در کوپه‌ی قطاری شخصی تازه می‌آید و می‌نشیند. آن‌ها که زودتر این‌جا بودند استقبالی نمی‌کنند. آن‌ها حسی شبیه مالکیت بر آن کوپه دارند و همان‌گونه که آن‌جا بود را ترجیح می‌دهند. زیبایی مثال آن‌جایی است که بعد از این تازه‌وارد باز دیگری می‌آید و حال حتی او نیز بیزار از ورود دیگریست.
فصل بعدی "نگاهی به جنگ‌های داخلی" است. از این‌جاهاست که رفته رفته ترجمه بدتر می‌شود. از مامورهای معذوری می‌گوید که خردترین بخش خرابی‌ها هستند ولی برایم پست‌ترینند؛ اشخاصی که یا می‌ترسند یا برایشان مهم نیست. از رسانه‌هایی می‌گوید که جای خبر رسانی، نمایش‌هایی بر اساس واقعیت برایمان می‌گویند.
و فصل آخر که از تجمل می‌گوید. تجمل نویی را مطرح می‌کند که شش مشخصه (وقت، توجه و دقت، جا، آرامش، محیط زیست، امنیت) دارد. انتقادی که به این بخش می‌رود اولا این است که جای کلماتی مثل تجمل کهنه و تجمل نو بهتر بود برای اولی بگوید مصرف‌گرایی و برای دیگری، لوکس‌گرایی. این دو از هم جدایند و یکی جای دیگری را نگرفته. دوما با اینکه این دو مفهوم تجمل کهنه و نو را متفاوت از هم تصور کرده‌اند، در بخش‌هایی به اسم تجمل‌گرایی به صورت به هم آمیخته مطرح شده‌اند که صحیح نبود.

[تیهو · Rating 3 out of 5]

هانس‌ماگنوس انسنس‌برگر روزنامه‌نگار مطرح امروز آلمان که در این کتاب چهار جستار یا مقاله‌اش در زمینه نقد اجماعی و سیاسی که بیشتر هم معطوف به آلمان امروز است را محمود حدادی ترجمه کرده است و نشر ماهی چاپ کرده.
کتاب در چهار جستار خود به نقد مسئله روشنگری و شعار "سواد برای همه" و تفکیک بی‌سوادان و نقش آنان، مهاجرت‌ها و مخصوصا مسائل مهاجرینی که در آلمان سُکنا گزیدن، جنگ‌های داخلی میان تفکرها و نهادهای مختلف و در آخر هم نگاه‌های متفاوت را نسبت به مسئلهٔ تجمل در بازه‌های زمانی مختلف بیان می‌کند.
«وقتی که ملتی هدایت خود را به دست ابتذال می‌سپرد، وقتی که زندگیِ فرهنگی تعریفی نو می‌یابد و تعریفش زنجیره بی‌پایانی از سرگرمی‌های تلویزیونی و کلوب‌های شبانه‌ی غول‌آسا می‌شود، وقتی که گفتمان اجتماعی بدل به یاوه‌هایی بی‌مایه می‌شود، خلاصه وقتی که از شهروند چیزی جز تماشاگر به جا نمی‌ماند و مسائل اجتماعی در حد برنامه‌های نمایشی تنزل می‌یابد، ملت به راستی در خطر است و مرگ فرهنگ تهدیدی واقعی.«
کتاب مخصوصا در جستار اولش که هم‌نام کتاب است به تقسیم‌بندیِ جالبی از بی‌سوادان و نقش آنان می‌پردازد و در جستارهای بعدی هم نکات جالب و قابل بحثی را در نقد اجتماعی و سیاسی‌ای که متمرکز بر جامعه آلمان است می‌آورد. برای آنان که زندگی اجماعی و سیاسی آلمان‌ها برایشان جذاب است طبیعی‌ست که کتاب هم جذاب باشد زیرا واقعیت‌های جالبی را برایشان روشن می‌کند و مطرح می‌کند.

[Oliver Holm · Rating 4 out of 5]

"At hvem som helst kan sige højt, hvad han mener om magten i staten eller om Vorherre, uden at blive underkastet tortur eller truet på livet; at meningsforskelle afklares af en domstol og ikke ved blodhævn; at kvinder kan bevæge sig frit omkring og ikke tvinges til at sælge sig selv eller lade sig omskære; at man kan krydse gaden uden at blive udsat for en flok rabiate marodørers maskingeværsalver; alt det er ikke blot behageligt, det er en betingelse. Overalt i verden er der nok af mennesker, formentlig de fleste, som ønsker sig sådanne tilstande, og som dér, hvor de hersker, er rede til at forsvare dem. Uden at drive emfasen for vidt vil man kunne sige, at vi taler om det civilisatoriske minimum.
I menneskehedens historie er dette minimum altid kun blevet nået undtagelsesvis og forbigående. Det er skrøbeligt og let at såre. Den, der vil beskytte det mod anfægtelser udefra, står over for et dilemma. Jo heftigere en civilisation sætter sig til modværge mod en ydre trussel, jo mere den murer sig inde, desto mindre har den til syvende og sidst at forsvare. Men hvad barbarerne angår, så behøver vi ikke at vente dem foran portene. De er der altid allerede."

[Maysam Amiri · Rating 3 out of 5]

مقاله‌ای اول و آخرش عالی است و اولی غیر از فضل تقدم، نوین و دوست‌داشتنی است.

[Sheida · Rating 2 out of 5]

it was Ok

[Ebrahim Geranpayeh · Rating 5 out of 5]

گاهی وقتا لازمه آدم یه کتابی بخونه که برخی کارای شخصیش رو تأیید کنه :))