What do you think?
Rate this book
Parnassia
Het is 1942 en de vervolging van joden in Nederland wordt steeds grimmiger. De kleine Rivka wordt door haar ouders ondergebracht bij een kinderloze dominee en zijn vrouw in Zeeland, die zich vol liefde over haar ontfermen. Rivka wordt Anneke en voor de buitenwereld zijn haar ouders omgekomen bij het bombardement op Rotterdam. Hoewel Rivka haar ouders aanvankelijk verschrikkelijk mist, gaat ze zich steeds meer thuis voelen bij haar nieuwe 'papa en mama' die hun Anneke koesteren als een prinsesje.
Wanneer na de bevrijding haar vader en haar broertje Simon op de stoep staan om haar op te halen, herkent ze hen niet meer en kiest ze voor een nieuw bestaan als Anneke. Jaren later woont Anneke in Leiden, waar ze lesgeeft op een basisschool. Ze wordt smoorverliefd op Joost, een beetje een outsider, en naar later blijkt met een joodse achtergrond, net als zij. De geboorte van hun kinderen maakt zowel bij Joost als bij Anneke een stroom aan onderdrukte gevoelens en herinneringen los die niet meer te stoppen lijkt. Terwijl Joost zich steeds meer tot het joodse geloof begint te wenden, neemt Anneke afstand van hem en van haar gezin. Ze blijkt niet bij machte van haar kinderen te houden en een leven op te bouwen met anderen.
Na de dood van Joost ontmoet Anneke haar dochter Sandra op het strand, en stukje bij beetje vertelt Anneke aan Sandra het verhaal van Rivka die Anneke werd, en hoe het zo ver heeft kunnen komen dat zij haar kinderen in de steek liet zonder ooit nog om te kijken.
Wanneer na de bevrijding haar vader en haar broertje Simon op de stoep staan om haar op te halen, herkent ze hen niet meer en kiest ze voor een nieuw bestaan als Anneke. Jaren later woont Anneke in Leiden, waar ze lesgeeft op een basisschool. Ze wordt smoorverliefd op Joost, een beetje een outsider, en naar later blijkt met een joodse achtergrond, net als zij. De geboorte van hun kinderen maakt zowel bij Joost als bij Anneke een stroom aan onderdrukte gevoelens en herinneringen los die niet meer te stoppen lijkt. Terwijl Joost zich steeds meer tot het joodse geloof begint te wenden, neemt Anneke afstand van hem en van haar gezin. Ze blijkt niet bij machte van haar kinderen te houden en een leven op te bouwen met anderen.
Na de dood van Joost ontmoet Anneke haar dochter Sandra op het strand, en stukje bij beetje vertelt Anneke aan Sandra het verhaal van Rivka die Anneke werd, en hoe het zo ver heeft kunnen komen dat zij haar kinderen in de steek liet zonder ooit nog om te kijken.
349 pages, Paperback
First published October 1, 2010
7 people are currently reading
278 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 90 reviews
June 20, 2016
Schrijnend...het verhaal kruipt onder je huid...Rivka/Anneke wordt op 5 jarige leeftijd door haar ouders naar een onderduikadres gebracht tijdens WOII. Ze komt als enig kind in een dominee's gezin terecht. Haar joodse identiteit wordt genegeerd/verboden en ze wordt christelijk opgevoed. Na de oorlog proberen haar vader en haar broer Simon Rivka terug te krijgen. Haar pleegouders en de Stichting hulp aan oorlogspleegkinderen staan dit niet toe. Ook Rivka/Anneke zelf wil niet. Haar hele leven worstelt ze met haar joodse identiteit. Ze negeert het. Ze trouwt met haar grote liefde Joost. Joost is joods...ook hij ontkent zijn joodse identiteit. Op het moment dat de kinderen geboren worden, worden de jeugdtrauma's bij Joost en Anneke getriggert. De kinderen worden uit huis gehaald en Anneke en Joost gaan ieder hun eigen weg. Op 70-jarige leeftijd staat Anneke contact toe met haar oudste dochter Sandra en probeert ze met haar joodse identiteit in het reine te komen.
Sommige delen in het verhaal zijn rauw...schrijnend...vooral de emotionele en fysieke mishandeling van de kinderen. Bij Joost komt dit voort uit zijn kampverleden. Bij Anneke speelt het negeren van haar joodse identiteit een rol.
Dikke vier sterren...AANRADER!!
Sommige delen in het verhaal zijn rauw...schrijnend...vooral de emotionele en fysieke mishandeling van de kinderen. Bij Joost komt dit voort uit zijn kampverleden. Bij Anneke speelt het negeren van haar joodse identiteit een rol.
Dikke vier sterren...AANRADER!!
December 2, 2017
Op het strand vertelt Anneke haar hele levensverhaal aan haar dochter, die bijzonder zorgzaam en begripvol is. Ze heeft zich verdiept in verhalen van oorlogskinderen. Ik vind het zeer indrukwekkend en ontroerend om dit alles te lezen. Josha Zwaan beschrijft het op een vlotte, maar invoelende manier.
https://lalageleest.wordpress.com/201...
https://lalageleest.wordpress.com/201...
opgegeven
September 2, 2019Dit boek vind ik op meerdere punten wrikken en ongeloofwaardig geschreven. Beetje een goedkope bijsmaak van effectbejag aan zitten ook. Gewoon niet helemaal mijn genre dit.
December 8, 2025
Ik twijfel of ik dit boek 4 of 5 sterren moet geven, maar doe voor nu 5. Waarom? Omdat mijn review gebaseerd is op wat dit boek emotioneel met mij deed.
Ik lees veel en graag over de tweede wereldoorlog, maar dit verhaal, over een dochter van een Joods gezin dat tijdens de oorlog uit huis geplaatst wordt voor haar eigen veiligheid en opgroeit als christelijk meisje, was vrij heftig. Wanneer haar vader haar weer komt halen wil ze eigenlijk niet meer weg bij het gezin waar ze woonde. Ze wil niet meer Joods zijn. Dit boek laat zien hoe schrijnend de gevallen zijn van kinderen die de oorlog hebben overleefd. Hoe pijnlijk het is om niet meer te durven, kunnen of willen verder leven als de Joodse persoon die je was toen je werd geboren. De impact die het heeft op de relaties met de mensen om jou heen, hoe dichtbij ze ook staan. Zelfs je partner en kinderen.
Ik had soms echt moeite om door te lezen, het gevoel van een brok in mijn keel, brandende ogen en frustratie kwam net wat te vaak omhoog en dat had ik eerlijk gezegd niet verwacht bij dit boek.
Het is niet super literair geschreven, qua schrijfstijl is het heel toegankelijk, maar wow wat een emoties kwamen hierbij kijken. Dit boek zal me nog wel lang bijblijven denk ik. Vandaar toch maar 5 sterren.
Ik lees veel en graag over de tweede wereldoorlog, maar dit verhaal, over een dochter van een Joods gezin dat tijdens de oorlog uit huis geplaatst wordt voor haar eigen veiligheid en opgroeit als christelijk meisje, was vrij heftig. Wanneer haar vader haar weer komt halen wil ze eigenlijk niet meer weg bij het gezin waar ze woonde. Ze wil niet meer Joods zijn. Dit boek laat zien hoe schrijnend de gevallen zijn van kinderen die de oorlog hebben overleefd. Hoe pijnlijk het is om niet meer te durven, kunnen of willen verder leven als de Joodse persoon die je was toen je werd geboren. De impact die het heeft op de relaties met de mensen om jou heen, hoe dichtbij ze ook staan. Zelfs je partner en kinderen.
Ik had soms echt moeite om door te lezen, het gevoel van een brok in mijn keel, brandende ogen en frustratie kwam net wat te vaak omhoog en dat had ik eerlijk gezegd niet verwacht bij dit boek.
Het is niet super literair geschreven, qua schrijfstijl is het heel toegankelijk, maar wow wat een emoties kwamen hierbij kijken. Dit boek zal me nog wel lang bijblijven denk ik. Vandaar toch maar 5 sterren.
August 8, 2019
Omdat ik behoefte had aan een boek met inhoud, ben ik in dit boek begonnen. En het heeft me niet teleurgesteld. Hoewel de sfeer soms wat somber is, vond ik het toch een mooi verhaal. Het laat zien wat de Tweede Wereldoorlog voor gevolgen kan hebben voor latere generaties. Een aanrader.
April 23, 2020
A very impressive read. The story shows a part of WWII-history I know little about. Jewish children hiding at Christian foster homes during the war. Losing touch with their religion, forgetting their parents (if they came back after the war). The impact this had on the rest of their lives and their children's lives is enormous.
This book touched me profoundly.
This book touched me profoundly.
October 19, 2019
Prachtig verhaal. Het verhaal van Rivka, een joods meisje van 5, die Anneke werd toen haar ouders haar in 1942 lieten onderduiken. Als na de oorlog haar vader en broer haar weer op komen halen, wil Anneke niet mee. Ze is snel gewend aan haar nieuwe papa, een dominee, en mama en voelt zich thuis in haar nieuwe mooie huis naast de kerk. Haar vader geeft toe in de hoop dat het later wel weer goed zal komen. In haar tienerjaren heeft Anneke verhitte discussies met haar adoptievader over religie en hoe die dingen zouden moeten zijn. Ze trouwt met de
joodse Joost en krijgen samen 3 kinderen, maar hoe goed en vurig hun verhouding ook is, op het gebied van godsdienst is geen communicatie mogelijk. Joost heeft ook een oorlogsverleden en zijn nachtmerries worden steeds heftiger. Uiteindelijk zijn de kinderen daarvan de dupe en zij worden weggehaald bij hun ouders. Anneke leidt haar leven en trouwt met Jean. Als ze bijna 70 is neemt haar oudste dochter Sandra contact met haar op om te vertellen dat Joost overleden is. Als gevolg van dit contact gaan Anneke en Sandra, eerst wat onwennig, weer regelmatig met elkaar om. Ze maken lange wandelingen langs het strand en Anneke vertelt in stukjes wat er is gebeurd en langzaam komt zij ook in het reine met haar Joods zijn. Een hele dikke 9, dus hier een tien.
joodse Joost en krijgen samen 3 kinderen, maar hoe goed en vurig hun verhouding ook is, op het gebied van godsdienst is geen communicatie mogelijk. Joost heeft ook een oorlogsverleden en zijn nachtmerries worden steeds heftiger. Uiteindelijk zijn de kinderen daarvan de dupe en zij worden weggehaald bij hun ouders. Anneke leidt haar leven en trouwt met Jean. Als ze bijna 70 is neemt haar oudste dochter Sandra contact met haar op om te vertellen dat Joost overleden is. Als gevolg van dit contact gaan Anneke en Sandra, eerst wat onwennig, weer regelmatig met elkaar om. Ze maken lange wandelingen langs het strand en Anneke vertelt in stukjes wat er is gebeurd en langzaam komt zij ook in het reine met haar Joods zijn. Een hele dikke 9, dus hier een tien.
January 10, 2022
Wat een prachtig boek! Ontroerend, maar geen tranentrekker, supergoed geschreven.
In het strandpaviljoen Parnassia ontmoet Anneke, 70 jaar oud, haar dochter Sandra. Zij hebben elkaar meer dan 30 jaar niet gezien. Elke week vertelt Anneke een stuk van haar verleden aan Sandra, het boek wisselt de flashbacks af met het gesprek daarover tussen moeder en dochter. Anneke blijkt als 5-jarige door haar Joodse familie aan een Protestants domineesgezin gegeven te zijn. Het is dan 1942 en de Joden worden afgevoerd naar de concentratiekampen. In de 3 jaren die volgen moet ze haar Joodse achtergrond 'afleren', zowel voor haar veiligheid als onderduikster, als om het 'ware geloof' van haar nieuwe vader te kunnen volgen. Als haar echte familie na de oorlog haar op komt halen, weigert het domineesgezin haar af te geven. De inmiddels 8-jarige Anneke herkent haar vader niet en geeft aan bij haar nieuwe papa en mama te willen blijven. Dit besluit heeft verstrekkende gevolgen. Als zij trouwt met grote liefde Joost, toevallig (?) ook een Jood, ontstaat na verloop van tijd een onhoudbare situatie. Joost kan de kampen, waarin hij heeft gezeten, niet vergeten en is getraumatiseerd. Hij wordt steeds 'Joodser', krijgt nachtmerries en depressies. Anneke wil juist niets meer met haar Joods-zijn te maken hebben. Hun kinderen worden hier ook de dupe van.
Dit klinkt zwaar, en is het ook, maar het boek is uiterst leesbaar en de gedachten van Anneke heel mooi en onroerend verwoord.
In het strandpaviljoen Parnassia ontmoet Anneke, 70 jaar oud, haar dochter Sandra. Zij hebben elkaar meer dan 30 jaar niet gezien. Elke week vertelt Anneke een stuk van haar verleden aan Sandra, het boek wisselt de flashbacks af met het gesprek daarover tussen moeder en dochter. Anneke blijkt als 5-jarige door haar Joodse familie aan een Protestants domineesgezin gegeven te zijn. Het is dan 1942 en de Joden worden afgevoerd naar de concentratiekampen. In de 3 jaren die volgen moet ze haar Joodse achtergrond 'afleren', zowel voor haar veiligheid als onderduikster, als om het 'ware geloof' van haar nieuwe vader te kunnen volgen. Als haar echte familie na de oorlog haar op komt halen, weigert het domineesgezin haar af te geven. De inmiddels 8-jarige Anneke herkent haar vader niet en geeft aan bij haar nieuwe papa en mama te willen blijven. Dit besluit heeft verstrekkende gevolgen. Als zij trouwt met grote liefde Joost, toevallig (?) ook een Jood, ontstaat na verloop van tijd een onhoudbare situatie. Joost kan de kampen, waarin hij heeft gezeten, niet vergeten en is getraumatiseerd. Hij wordt steeds 'Joodser', krijgt nachtmerries en depressies. Anneke wil juist niets meer met haar Joods-zijn te maken hebben. Hun kinderen worden hier ook de dupe van.
Dit klinkt zwaar, en is het ook, maar het boek is uiterst leesbaar en de gedachten van Anneke heel mooi en onroerend verwoord.
July 12, 2017
Schitterend boek over een speciale groep oorlogsslachtoffers, Joodse kinderen die preventief voor deportatie bij een pleeggezin werden ondergebracht. Rauw, pijnlijk, eerlijk, hard maar altijd liefdevol en betrokken geschreven. Lijkt goed geresearcht. Je vraagt je af of de schrijfster ervaringsdeskundige is. Je leest in de stijl een deel van de pijn die de mensen in het boek ondergaan. Een onbekende geschiedenis door een onbekende schrijfster. Op de achterkant staat dat het een bestseller is, maar ik had nog nooit van dit boek gehoord. Waarom kent niet iedereen het; het verdient het.
"Ik heb mijn leven onrechtmatig verkregen. Joost was een echte overlevende, ik niet."
Parnassia is de naam van een strandpaviljoen in Bloemendaal aan Zee. Hoofdpersoon Anneke spreekt er af met haar dochter Sandra, die na het overlijden van Annekes ex, Sandra's vader, aan Anneke vraagt om haar levens verhaal te vertellen.
Rivka is 4 in wo2. Haar vader brengt haar onder bij Zeeuwse mensen die haar als Anneke liefdevol opnemen. Het afscheid is kort beschreven, droog, met ingehouden spanning, precies zoals je je zo'n moment voorstelt. Ook het moment kort na de bevrijding dat de pleegouders van Rivka bericht krijgen dat haar biologische ouders zijn gestorven; ze zijn blij, dat ze Anneke mogen houden... wrang.
Maar haar vader en broer zijn niet dood, ze komen haar opzoeken. Ze schrikt zo dat ze wegrent en ervoor kiest om Anneke te blijven. Instanties vinden dat een Christelijke opvoeding beter ka dan een Joodse (is dat echt zo gegaan?). Als haar vader aan de deur komt, kiest Rivka voor haar pleegouders. Ook later als de vader terugkomt en nog later, als Rivka al volwassen is, haar vader overleden, wijst ze haar broer Simon af.
Rivka ontdekt dat er vrouwen allemaal regels bestaan. Ze mag niet doorleren want ze zou zijn voorbestemd om kinderen te krijgen. Ze leer toch door voor onderwijzeres. Daar blijkt de regel te zijn dat vrouwen worden ontslagen zodra ze moeder worden. Zelfs zwanger moet ze voldoen aan regels: hoeveel kleertjes etc...
Rivka trouwt met Joost, een Joodse man die de kampen overleefde. Met de geboorte van hun dochter verandert de relatie van gepassioneerd en liefdevol naar kil, en verandert Joost in een zwijgende afwezige man. Rivka houdt niet van haar eerste en derde kind, dochters Sandra en Elise; wel van haar tweede, zoon Stijn.
Joost wordt steeds radicaler en wil naar Israël, meevechten tegen de Palestijnen die hij vergelijkt met de Duitsers uit de oorlog. Rivka wil niet mee en Joost maakt haar en alle onderduikkinderen uit voor lafaard.
Joost en Rivka glijden langzaam af in waanzin. Ze verwaarlozen en mishandelen hun kinderen. De buurt heeft alles in de gaten en op een dag worden de kinderen door kinderbescherming uit huis gehaald. Joost krijgt ontslag en gaat naar een inrichting, Rivka/An verhuist naar Amsterdam waar ze gaat werken als onserwijzeres. Haar onderbuurvrouw is schilderes en leert haar van kunst te genieten. Dat is haar leven: werken en met haar vriendin naar exposities gaan. Meer niet. Geen contact met haar kinderen.
Als Rivka gepensioneerd is, ontmoet ze in Kröller-Müller een gewezen ondernemer die na burn-out zijn it-bedrijf verkocht: Jean. Ze worden verliefd en Rivka trekt, nog steeds als An bij Jean in. Jean vermoedt een verhaal maar laat An in haar waarde. Het is het Kol Nidrei van Max Bruch dat haar doet breken.
Dan overlijdt Joost. Of eigenlijk gebeurt dat aan het begin van het verhaal, dat wordt verteld in flash back. Oudste dochter Sandra zoekt Rivka/An op. Die heeft de dagboeken van haar vader uit de oorlog gekregen en gelezen, en wil ook het verhaal van haar moeser kennen. Het verhaal wordt verteld als een serie gesprekken tussen moeder en dochter, waarbij in toenemende mate intimiteit en toenadering tussen die twee ontstaat, ondanks het vroegere misbruik en de jarenlange verwijdering.
Quotes
Wat wist zij van littekens die zo rafelig en ruw bleven dat ze de littekens van de ander openscheurden?
Miskramen had ik moeten krijgen, geen kinderen. Kinderen die troost eisen, aandacht vragen en zorg, die huilen met een doel, een appel waar ik niet aan kon voldoen. Kinderen die opeens kaddisj gaan zeggen. Ik wil ze niet.
Voorlopig laat ik je nog even met rust. Mijn aanwezigheid zou je alleen maar weer in slaap sussen.
Was er een wereld om mij heen geweest? In mijn herinnering is er alleen de gevangenis van mijn gezin.
Hulp. Ik kauw op het woord. Wat had ons kunnen helpen? Wat Joost had meegemaakt, wat er met mij was gebeurd, geen enkele hulp had dat ongedaan kunnen maken.
Na Elises geboorte was ik opgehouden me in te spannen om via de literatuur iets van het leven te begrijpen. De een had pech, de ander geluk. Over dat geluk wilde ik lezen. Hoe gewone mensen erin slaagden gelukkig te worden, ondanks de normale voor- en tegenspoed.
Hoe kon mijn vader na de gruwelijke dingen die hij had gezien nog aanvoelen wat een meisje van acht zelf kan besluiten? Wat wist hij over bekering en indoctrinatie, over vergeten, het enige medicijn tegen heimwee? Tate, je kon het niet weten, maar jij had voor mij moeten beslissen.
Ik heb mijn leven onrechtmatig verkregen. Joost was een echte overlevende, ik niet.
'Waarom zou je ergens bij willen horen? Heeft de geschiedenis niet geleerd dat het heek gevaarlijk kan zijn, zo'n duidelijke identiteit?'
Een motor die je voortdrijft, het leven te kort om te doen wat je denkt te moeten doen. Zij had helemaal geen motor. Zij zat haar leven uit.
"Ik heb mijn leven onrechtmatig verkregen. Joost was een echte overlevende, ik niet."
Parnassia is de naam van een strandpaviljoen in Bloemendaal aan Zee. Hoofdpersoon Anneke spreekt er af met haar dochter Sandra, die na het overlijden van Annekes ex, Sandra's vader, aan Anneke vraagt om haar levens verhaal te vertellen.
Rivka is 4 in wo2. Haar vader brengt haar onder bij Zeeuwse mensen die haar als Anneke liefdevol opnemen. Het afscheid is kort beschreven, droog, met ingehouden spanning, precies zoals je je zo'n moment voorstelt. Ook het moment kort na de bevrijding dat de pleegouders van Rivka bericht krijgen dat haar biologische ouders zijn gestorven; ze zijn blij, dat ze Anneke mogen houden... wrang.
Maar haar vader en broer zijn niet dood, ze komen haar opzoeken. Ze schrikt zo dat ze wegrent en ervoor kiest om Anneke te blijven. Instanties vinden dat een Christelijke opvoeding beter ka dan een Joodse (is dat echt zo gegaan?). Als haar vader aan de deur komt, kiest Rivka voor haar pleegouders. Ook later als de vader terugkomt en nog later, als Rivka al volwassen is, haar vader overleden, wijst ze haar broer Simon af.
Rivka ontdekt dat er vrouwen allemaal regels bestaan. Ze mag niet doorleren want ze zou zijn voorbestemd om kinderen te krijgen. Ze leer toch door voor onderwijzeres. Daar blijkt de regel te zijn dat vrouwen worden ontslagen zodra ze moeder worden. Zelfs zwanger moet ze voldoen aan regels: hoeveel kleertjes etc...
Rivka trouwt met Joost, een Joodse man die de kampen overleefde. Met de geboorte van hun dochter verandert de relatie van gepassioneerd en liefdevol naar kil, en verandert Joost in een zwijgende afwezige man. Rivka houdt niet van haar eerste en derde kind, dochters Sandra en Elise; wel van haar tweede, zoon Stijn.
Joost wordt steeds radicaler en wil naar Israël, meevechten tegen de Palestijnen die hij vergelijkt met de Duitsers uit de oorlog. Rivka wil niet mee en Joost maakt haar en alle onderduikkinderen uit voor lafaard.
Joost en Rivka glijden langzaam af in waanzin. Ze verwaarlozen en mishandelen hun kinderen. De buurt heeft alles in de gaten en op een dag worden de kinderen door kinderbescherming uit huis gehaald. Joost krijgt ontslag en gaat naar een inrichting, Rivka/An verhuist naar Amsterdam waar ze gaat werken als onserwijzeres. Haar onderbuurvrouw is schilderes en leert haar van kunst te genieten. Dat is haar leven: werken en met haar vriendin naar exposities gaan. Meer niet. Geen contact met haar kinderen.
Als Rivka gepensioneerd is, ontmoet ze in Kröller-Müller een gewezen ondernemer die na burn-out zijn it-bedrijf verkocht: Jean. Ze worden verliefd en Rivka trekt, nog steeds als An bij Jean in. Jean vermoedt een verhaal maar laat An in haar waarde. Het is het Kol Nidrei van Max Bruch dat haar doet breken.
Dan overlijdt Joost. Of eigenlijk gebeurt dat aan het begin van het verhaal, dat wordt verteld in flash back. Oudste dochter Sandra zoekt Rivka/An op. Die heeft de dagboeken van haar vader uit de oorlog gekregen en gelezen, en wil ook het verhaal van haar moeser kennen. Het verhaal wordt verteld als een serie gesprekken tussen moeder en dochter, waarbij in toenemende mate intimiteit en toenadering tussen die twee ontstaat, ondanks het vroegere misbruik en de jarenlange verwijdering.
Quotes
Wat wist zij van littekens die zo rafelig en ruw bleven dat ze de littekens van de ander openscheurden?
Miskramen had ik moeten krijgen, geen kinderen. Kinderen die troost eisen, aandacht vragen en zorg, die huilen met een doel, een appel waar ik niet aan kon voldoen. Kinderen die opeens kaddisj gaan zeggen. Ik wil ze niet.
Voorlopig laat ik je nog even met rust. Mijn aanwezigheid zou je alleen maar weer in slaap sussen.
Was er een wereld om mij heen geweest? In mijn herinnering is er alleen de gevangenis van mijn gezin.
Hulp. Ik kauw op het woord. Wat had ons kunnen helpen? Wat Joost had meegemaakt, wat er met mij was gebeurd, geen enkele hulp had dat ongedaan kunnen maken.
Na Elises geboorte was ik opgehouden me in te spannen om via de literatuur iets van het leven te begrijpen. De een had pech, de ander geluk. Over dat geluk wilde ik lezen. Hoe gewone mensen erin slaagden gelukkig te worden, ondanks de normale voor- en tegenspoed.
Hoe kon mijn vader na de gruwelijke dingen die hij had gezien nog aanvoelen wat een meisje van acht zelf kan besluiten? Wat wist hij over bekering en indoctrinatie, over vergeten, het enige medicijn tegen heimwee? Tate, je kon het niet weten, maar jij had voor mij moeten beslissen.
Ik heb mijn leven onrechtmatig verkregen. Joost was een echte overlevende, ik niet.
'Waarom zou je ergens bij willen horen? Heeft de geschiedenis niet geleerd dat het heek gevaarlijk kan zijn, zo'n duidelijke identiteit?'
Een motor die je voortdrijft, het leven te kort om te doen wat je denkt te moeten doen. Zij had helemaal geen motor. Zij zat haar leven uit.
September 8, 2019
Ik ben echt stil van dit boek. Wat een emoties! Een verhaal dat alles in zich heeft: mooie personages, hun worsteling met hun leven. Keuzes maken. Nature versus nurture. De 3 oer-reacties van mensen: vechten, vluchten of verstijven. Geheimen die steeds verder groeien. Verstoorde relaties. Liefde, haat, boosheid, onverschilligheid, verdriet, blijheid, plezier. Alles zit erin. Het is uit. Zucht.....
July 16, 2022
Deze dwarsligger lag al jaaaaaren in m’n kast. Nu eindelijk gelezen. Een tragisch verhaal, mooi verteld maar niet uitzonderlijk knap beschreven. Soms teveel nadruk op iets, terwijl ik eigenlijk meer benieuwd was naar iets anders. Bijvoorbeeld nog wat meer informatie over het Joodse geloof of gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog.
May 18, 2025
Eigenlijk was dit een drieënhalve ster waard. Ik ben het gaan lezen omdat het een dwarsligger is; lekker klein dus handig in de trein. Je wordt meegenomen in het leven van een Joods meisje van haar 5de tot haar 70ste levensjaar tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Haar leven wordt uitvoerig besproken. Trauma’s uit het verleden zorgen voor ellende in haar hele leven. Ik zou willen dat de hoofdpersoon eerder een schop onder haar kont kreeg om iets aan traumaverwerking te doen. Werd een beetje moe van het wegloopgedrag. Al zijn de gebeurtenissen natuurlijk wel vreselijk.
June 9, 2018
Sommige boeken houden je vast, laten je nadenken. Dit is zo’n boek.
March 6, 2019
Indrukwekkend.
April 25, 2019
Tragisch, mooi verhaal.
August 12, 2021
Wat een ongelooflijk mooi, gevoelig boek. Kippenvel en vaak tranen in de ogen.
August 24, 2019
In één adem uitgelezen. Schokkend dat onrecht na de Tweede Wereldoorlog zo geruisloos door kon gaan in Nederland en dat verdriet en pijn vele generaties beschadigt.
July 15, 2016
Met tranen in mijn ogen lees ik het uit, een indrukwekkend boek over veel. Jezelf kwijtraken, niet meer kunnen vinden en dan toch...geraakt.
August 23, 2018
Bijzonder boek, mooie schrijfstijl, triest verhaal.
October 31, 2020
Parnassia heeft me geboeid tot de laatste pagina. Het is een persoonlijk verhaal van een Joods meisje wat de oorlog heeft overleefd omdat ze op haar vijfde een niet-Joodse identiteit kreeg, door van de ene op de andere dag in een pleeggezin terecht te komen. Zonder dat iemand haar vertelde wat er precies gebeurde.
Het verhaal vertelt beeldend wat die 'reddingsactie' met haar gedaan heeft. We groeien pagina voor pagina met haar op. We zien hoe ze de gebeurtenissen in haar jonge leven als littekens met zich meedroeg en doorgaf aan haar kinderen. Ze vertelt haar levensverhaal en is tegelijkertijd op zoek naar wie ze eigenlijk is. Als lezer zat ik in haar hoofd en voelde haar dilemma's en worstelingen mee. Daarbij geeft het boek een nieuw perspectief op het grote leed wat de Joden in de oorlog is aangedaan. Dat maakt het tot een aangrijpend verhaal, wat aan het eind ook nog eens mooi 'rond' blijkt te zijn: alles komt bij elkaar. Het is een verhaal wat me nog wel een tijd zal bijblijven.
Het verhaal vertelt beeldend wat die 'reddingsactie' met haar gedaan heeft. We groeien pagina voor pagina met haar op. We zien hoe ze de gebeurtenissen in haar jonge leven als littekens met zich meedroeg en doorgaf aan haar kinderen. Ze vertelt haar levensverhaal en is tegelijkertijd op zoek naar wie ze eigenlijk is. Als lezer zat ik in haar hoofd en voelde haar dilemma's en worstelingen mee. Daarbij geeft het boek een nieuw perspectief op het grote leed wat de Joden in de oorlog is aangedaan. Dat maakt het tot een aangrijpend verhaal, wat aan het eind ook nog eens mooi 'rond' blijkt te zijn: alles komt bij elkaar. Het is een verhaal wat me nog wel een tijd zal bijblijven.
December 23, 2023
Ik hou wel van boeken waardoor je iets te weten komt wat je je nooit hebt gerealiseerd. ‘Parnassia’ is zo’n boek. Het gaat over de Joodse Rivka die in 1942 als klein meisje wordt ondergebracht in een Zeeuws domineegezin. Als haar vader na de Bevrijding op de stoep staat, wordt hij weggestuurd.
Na de oorlog zijn veel Joodse pleegkinderen niet ‘teruggegeven’ aan hun ouders, als deze waren teruggekeerd uit de kampen. Zeker in Christelijke milieus werd het beter gevonden voor het kind om het te houden.
Rivka kreeg in 1942 een andere naam - Anneke - en mocht nooit meer spreken over haar familie en haar herinneringen. Het onderdrukken van haar gevoelens en geschiedenis breekt haar als ze ouder is op. Dat brengt een hoop narigheid met zich mee, vooral als ze trouwt en kinderen krijgt.
Het verhaal boeide me, maar irriteerde me ook zo nu en dan. Want ik vind de personages van bordkarton. Het lijkt alsof Josha Zwaan maar één kant van ze laat zien, waardoor ze nogal clichématig zijn en niet echt tot leven komen. Jammer!
Na de oorlog zijn veel Joodse pleegkinderen niet ‘teruggegeven’ aan hun ouders, als deze waren teruggekeerd uit de kampen. Zeker in Christelijke milieus werd het beter gevonden voor het kind om het te houden.
Rivka kreeg in 1942 een andere naam - Anneke - en mocht nooit meer spreken over haar familie en haar herinneringen. Het onderdrukken van haar gevoelens en geschiedenis breekt haar als ze ouder is op. Dat brengt een hoop narigheid met zich mee, vooral als ze trouwt en kinderen krijgt.
Het verhaal boeide me, maar irriteerde me ook zo nu en dan. Want ik vind de personages van bordkarton. Het lijkt alsof Josha Zwaan maar één kant van ze laat zien, waardoor ze nogal clichématig zijn en niet echt tot leven komen. Jammer!
January 19, 2018
3,5 ster. Erg indrukwekkend verhaal, en verschrikkelijk als je beseft dat dergelijke zaken echt gebeurd zijn. Wat ik vooral knap vond aan het verhaal was dat ik voor Rivka/Anneke zowel sympathie had, als dat ik haar verschrikkelijk vond, zeker als moeder (terwijl ze als juf wel leuk leek).
Mede hierdoor merkte ik wel dat, toen ze eenmaal volwassen was, ik niet meer zo met haar meeleefde, omdat ik haar keuzes en daden niet zo goed kon begrijpen en dat haar verhaal me daardoor ergens ook wat minder raakte. Wel wordt goed beschreven hoe het komt dat zij zo geworden is en dat oorlogslachtoffers niet alleen degenen zijn die een oorlog niet overleefd hebben of die er een trauma aan hebben overgehouden, maar dat ook de volgende generaties er nog onder lijden.
Mede hierdoor merkte ik wel dat, toen ze eenmaal volwassen was, ik niet meer zo met haar meeleefde, omdat ik haar keuzes en daden niet zo goed kon begrijpen en dat haar verhaal me daardoor ergens ook wat minder raakte. Wel wordt goed beschreven hoe het komt dat zij zo geworden is en dat oorlogslachtoffers niet alleen degenen zijn die een oorlog niet overleefd hebben of die er een trauma aan hebben overgehouden, maar dat ook de volgende generaties er nog onder lijden.
November 4, 2020
Mooi boek over tragische geschiedenis die ik niet kende (althans niet het aspect van Joodse kindjes onderbrengen bij christenen). Het is niet erg fraai wat je leest maar het personage Sandra overstijgt het. Het staat me wel een beetje tegen dat het boek met een bepaald doel lijkt geschreven, nl ter promotie van het jodendom. Wat ik niet afkeur maar wat me in een roman wel afleidt omdat ik bepaalde motieven vermoed. Daarom geen 4 maar 3 sterren.
January 11, 2025
3,5*
Voor de eerste 50 paginas al tranen, das knap. Heeft even opstart nodig, maar vervolgens een mooi verhaal over een opgroeiend meisje in een andere tijd met een héél ander verhaal. Hoofdpersonage is niet sympathiek en dat is soms beetje lastig als lezer, maar vind ik juist ook altijd wel boeiend in een boek. Uiteindelijk wel beetje moeilijk gevoel bij de houding van moeder-dochter ten opzichte van elkaar.
Voor de eerste 50 paginas al tranen, das knap. Heeft even opstart nodig, maar vervolgens een mooi verhaal over een opgroeiend meisje in een andere tijd met een héél ander verhaal. Hoofdpersonage is niet sympathiek en dat is soms beetje lastig als lezer, maar vind ik juist ook altijd wel boeiend in een boek. Uiteindelijk wel beetje moeilijk gevoel bij de houding van moeder-dochter ten opzichte van elkaar.
March 10, 2018
Had mij voorgenomen om boeken over de Tweede Wereld oorlog of verhalen daaromheen voorlopig even niet te lezen. Maar. Hier bij Goodreads kreeg dit boek meer dan 4 sterren... dus dacht ik: "Toch maar lezen." Nu weet ik weer waarom ik mij dit voor had genomen... Het boek leest goed weg, maar voor mij is het weer een van de velen.
October 31, 2018
Het was een erg spannend boek en erg goed geschreven. De enige reden waarom het boek voor mij geen 5 sterren behaald is omdat de hoofdpersonage al behoorlijk op leeftijd is en haar vader en moeder nog altijd papa en mama noemt. Het was niet alleen irritant, maar het haalde me volledig uit het verhaal.
verder niets dan lof. Ik ga zeker nog meer boeken van Josha lezen!
verder niets dan lof. Ik ga zeker nog meer boeken van Josha lezen!
August 25, 2019
Tijdens de oorlog brengt een joods gezin de kinderen onder bij andere gezinnen. De dochter wordt opgenomen in een dominee's gezin en wordt volgens hun geloof verder opgevoed. Als tiener gaat ze zich steeds meer verzetten tegen het geloof. Haar grote vraag is; ben ik christelijk of joods... en wat heeft de roerige start van haar leven voor gevolgen voor de rest van haar leven?
April 30, 2021
Tja, wat moet ik denken van deze roman. Het is niet één geheel. Toen ik het dankwoord van de schrijfster las werd het me duidelijk: het is een verhaal van velen; verhalen en herinneringen van mensen die het haar hebben willen vertellen. De stijl spreekt me ook niet aan, het lijkt allemaal snel in elkaar geflanst.
March 6, 2021
Begint goed, maar op een geg moment wordt t zoetsappig al is t onderwerp zwaar( lot van de joden). Het gaat te veel over één aspect. Het komt goed met haar dochter Sandra maar what about met haar 2 andere kinderen?
April 25, 2021
Erg aangrijpend verhaal over hoe de oorlog nog zo veel generaties schade doet. Je voelt mee met de personages, die allen op hun eigen manier schade hebben. Belangrijkste boodschap die ik uit het boek haal is dat over je gevoel/zorgen praten en hulp zoeken uiteindelijk veel een plek kan geven.
Displaying 1 - 30 of 90 reviews