این جلد از کتاب به ادامه بررسی سازمانهای دولتی ایران بعد از اسلام میپردازد که شامل اوقاف، حکام و استاندارن، دارایی و دادگستری میباشد.
کتاب مانند نسخههای قبلی به بررسی منابع گوناگون و آوردن مثالهایی از متون مختلف میپردازد که شامل کتابهای دست اول قدیمی از جمله تاریخ بیهقی، سیاستنامه و ... و دیوان اشعار شاعران مختلف و ... و کتابهای جدید نویسندگان معاصر از کشورهای مختلف مانند نویسندگان انگلیسی، ایتالیایی، و شوروی میباشد. این مثالها گاهی حتی متناقض هم هستند که نوسینده دلیل این را بیطرفی خود و واگذار کردن تصمیمگیری به خواننده عنوان میکند.
کتاب دو مشکل اساسی دارد: 1- دخیل کردن اعتقادات مارکسیستی نویسنده در مطالب کتاب که با توجه به تاریخ نگارش کتاب چندان دور از ذهن نیست. این مشکل سبب میشود که کتاب تاریخ گذشته به نظر برسد. اما خواننده میتواند به آسانی از نظرات نویسنده عبور کند و باقی مطالب ارزشمند کتاب را مطالعه کند. 2- یک سری اشتباهات از جمله تاریخ اتفاقات و یا نسبت دادن یک متن و یا یک شعر به دو نفر همزمان در یک صفحه و ... که با احتمال زیاد با وجود ویراستاری دقیق رفع میشدند