نمک و حرکت ورید

by پرویز اسلامپور

Genres: Poetry

95 pages, Unknown Binding

First published January 1, 1968

Reviews

[Farnaz · Rating 3 out of 5]

پیش‌نوشت: اسلام‌پور توی کدوم دسته قرار می‌گیره؟ حجم یا دیگر؟ این رو نمی‌دونم اما من بخشی از دیگری‌ها می‌بینمش کمااینکه برخی اشعار این کتاب خصوصا عرفانی‌هاش تنه به تنه‌ی اشعار الهی می‌زد. شعرها سخت‌فهم بود گاهی مجبور بودم چندباره برگردم و بخونم و بعضا متوجه هم نشم. اما تجربه‌ی جالبی بود در مجموع. خوندنش رو توصیه می‌کنم
_____________________________________________________________
اگر به یک حلقه بیندیشی
منتهای اندیشه‌ات/ زنجیر خواهد بود
_____________________________________________________________
چشمهایآن رگ کاغذی

کهین مضطرب
در ابر زورقی‌ی دوشیزه
و طنین خواب در موهاش

فراش بازوهای آویخته‌ی نمک

این تیره‌گی ترک‌خورده
با لهجه‌ی موسم‌ستیزهای متبلور

زنگی‌ی ترک‌زیان سپیده‌دم
زرتشت
____________________________________________________________
زورق شن
درفش خون و زنانگی
(اعتلای همیشه‌ی فسفرـ
ماه به آخرین لنگر
ماه بر ستون آب
(هودج میانه‌ی بانوی بید.
↓
میل به هزار روزن
این/ ژرفترین شکوفه است
____________________________________________________________
ماه ـ
زخم زرد شب ـ
مشتهاش را در سینه می‌بندد
↓
کولی در زیر لب راه می‌سپرد

ماه ـ
عروسکی در بند ـ
مشتهاش را می‌گشاید:
صد تکه شن
دو تکه یاقوت/ و
صد چکه اشک
فرو می‌ریزد
↓
کولی بر علف می‌نشیند
و باد عروسک را پرتاب می‌کند
____________________________________________________________
هفت چنگ/ از
هفت انگشت مطرب

ایوان خوشه‌های میبت
(رقاه‌‌ی کویری کولی ـ
من مانده‌ام ـ بر جای
و همواره ـ
تا در شکاف زخمه‌ی تیغ
مریه‌ی هجرت بخوانم ـ..
↓
اینت تاب رگه
در آبله‌ی وحشت

ما سگالهای بدنمان را
به گردنبند پرومته
آویخته‌ایم
و فارغ از خرسنگ
بر شیب می‌رانیم
____________________________________________________________
آه/ مسح باکره در مس
هفت آسمان بخت
ـ و یک فانوس ـ . .

برای فتح آمد/ و
گشود
اما در گور/ تنها
یک ماه بود
و شاهزاده به ویرانی هفت‌شفق
رفته بود

و مس/ بام ابلق خاک/
بازو در آب می‌گشود
____________________________________________________________
ایستاده در بلوغ رحم
این چشم در داغ نیلوفر
با گشاده‌ترین بازوی ابلق
↓
فتح نگاهی خواهد در ملال
با روستای سینه‌ی گاو
و اینکه ـ
بیشه‌ی آفتابتربلور
در عمق دلت
↓
باز خواهی آمد
افسوسگر
بر من
که بی‌فریاد نشسته‌ام ر گوشت
↓
و تنها با آهوی اَدن
____________________________________________________________
وقتی که کهکشان بلوغ
مرگ تو را / در باد / می‌زند
تنها می‌ماند / که
بازوت را بگشایی ـ .
____________________________________________________________
دانه دانه از سپیدی ـ
که‌ش بگریزد ـ
به سطر ناشکیبی‌م
واژه‌های بازوهات
سرب می‌ریزد
تاش از لب گور
با قلب‌های جوان برخیزد
و چشمهای جوانش را به جمال اعماق فصل
فرستد

فاش/ ازبک سیاه
چهره از یاس
می‌کوبد
____________________________________________________________
به چهار رگ می‌آویزم
نخاع سرگردان شنوایی‌ت را
که بی‌حوصله نشسته‌یی / به حوض کوچک قلب من

تو که سوراخی به گوش داری
و حفره‌یی به ابرو

میان دو کبوتر / آنکه پرواز نمی‌کند /سینه به دعا می‌ماند

افروختی / آنگاه
میدانی که از چهار قلب می‌مرد
و دستی را/ به گلوت
که آواز شد و شکست

و حلقه‌یی خون ـ
با چهار رگ ـ
به میزان سوم استوایی‌ی تن من
____________________________________________________________
و آنگاه نشستی
شماره‌یی به دل گرفتی
و نگاهی به لب
↓
این استخوان نمی‌سوزد
می‌شکافد بندبند انگشت‌هایم را

و رگ اینگونه می‌تپد
لحظه‌یی به خون/ دمی به شک
____________________________________________________________
اگر از آسمان ـ
که کویری‌ست ـ
تنها یک پرنده به آبشخور گیاه رود
من با این دستهای ترس
جزام را به میکده می‌آرم

جزام می‌تواند تنفس آسمان را باکره کند ـ .
این ـ که
باید از فسخ لاشه‌ی متمرد
آموخت:
خاک هرگز دعوت نمی‌کند /
می‌پذیرد
____________________________________________________________
گروه گره
درین استواری بی‌پدر

آخرین ـ
همیشه مادرست
در لحه‌یی که خورشید
با همه‌ی قشون نخل
از شط می‌گریزد

آخرین ـ
همیشه ـ
آویخته‌ست
↓
آویز تیره‌گی دستهاشش
نقره‌های قلب بود ـ تا
بشارت خاک را
بر دروازه
فریاد کشد . ـ
____________________________________________________________
با طنین دوم
از باد شقه‌ی مس
بانوی مفرغی‌م را
به آغوش می‌فشرم ـ

نگاه این دایره
در لگام سبز کف
آفتاب را پریشان کرد
تا بانوی بلند / در شب بشکند
____________________________________________________________
لک شد بر روی شوره
این آه طولانی‌ی لبهات
تایید یک لحظه‌ی دار
و آمد آزمون گلوش
↓
تو چگونه با یک دست
از رفتن می‌نویسی ـ
و با دست دیگر
می‌رسی به بلور تار
↓
دوباره‌ی کوژ
وقتی در شب با خورشیدی جاده‌یی
و دو رخ
در سیاهی‌ی کودک
↓
صدایم کردند
____________________________________________________________
چه می‌توانستیم جزین کرد
که در باد بایستم/ و باد
راستای اندامم را ببرد ـ

دانای بخردخرمن
هنگام که
می‌درد ـ
↓
شتاب آواز می‌خواند
و طنین مرد زنگی
تا آخرین روزنه‌ی سپید
خواهد شکفت ـ
____________________________________________________________
حلقه‌ی خاکستری‌ی تب

دلمان برای دستهامان سوخت
____________________________________________________________
و جز دو رگ غبار
چه می‌ماند
بر خار
روشن/ تا آبی‌ی شب
روشنِ ناتمام
____________________________________________________________
شجره‌ات به درخت/ و
چند استخوان
↓
در پیشانی‌ت/ زنگوله‌ی بلوغ
آفتاب گرمتر قرمزتر ـ . .
____________________________________________________________
باز چند انگشت
که در دهلیز میرُفت
↓
من از این دجله لیلی‌های دیگری به یاد می‌سپرم
من ازین مصیبت
آوازی دیگر

میان هزار رگ
بادبان سکوت سفید
آواز مومیای مرداب
( و روزنه‌ی هوشیار
↓
روود آشوبگر/ ابر را
تا من
( که با آخرین پدر ودیعه سپارم
مارا/ میان سکوت ـ .
____________________________________________________________
زنگوله‌ی مرئی حباب / وقتی
مرد ـ در جزام شکفت
ـ در جزام نفس کشید
و ـ در جزام به بند نشست
می‌نشیندـ . .
و
جزام که عقربه‌ی نامرئی‌ی فضاست
↓
از آن سنگ در روزنه
از آن سنگ چخماقی‌ی سرخ...
از آن سنگ/ بگوییم که
در روزنه ماند
و از پوستی در جرب / تنگ
و آغوش
↓
اسبی باید
( که در سفیدی شیهه‌ش برق زد ـ ..
↓
زنگوله‌ی مرئی‌ی حباب /
و جزام

من/ از این کوتاهی شب ـ
در اتاقی که همیشه سهمگین سوخت ـ
پرده‌های روغن / و
این چند سوار مضرب/ خاموش / و
پربهانه را
به یاد می‌سپارم
____________________________________________________________
اینگونه/ دم‌به‌دم/ تار لبت به گردن دارم
ای خاطره‌ی کویر
می‌سوزانی‌م
می‌ترکانی‌م

و می‌آویزی چشمهای پوستی را
بر گریز دوپا

نمک از حضور فک تا لب
____________________________________________________________
تازه نیست که بس کنی به نگاهی
میل رهایی در حرکت دایره‌یی
تو از گلوت آویخته‌ای
____________________________________________________________
میرا رگ در تن آسمانی‌ش
____________________________________________________________
شب به قلب می‌زند
رگ می‌کشد/ عضله
____________________________________________________________
آخرین
حنجره‌ات از قوم خاک
و با پاداش یک فصل
از ژرفای باران
↓
هودج بادآورد رگ
در عصر بی‌تکاپوی خواستن
گلوت
مسیل هیجان عطر
و انگشتات
لوح یک آیه
که می‌شکافد
↓
ببار/ اد
بر سر شکار
____________________________________________________________
شانه‌هات
بال می‌زند
آسمان/ گیسوت را می‌گشاید
لب در ترانه سفر می‌کند

و حجاب با
دو مترسک/ و
دومار
به خرمن می‌کوبد
↓
بال‌شانه‌هات می‌آویزد

سطح طلا
نقر می‌شود ـ
بال گیسوت
پرپر...
____________________________________________________________
اگر به آیت یاخته‌یی که در چشم سنگی
به ستاره‌ی گوشتی دستهات
می‌نگرم ـ
اگر به غضروفی که در حس تو شنوایی‌ام را تحریک می‌کند
↓
قلب مضطرب این شرم
در نجابت سن موهات
↓
و مسیر دهلیزی‌ی روح/
وقتی/
خون در چهارمین مضرب بح می‌بندد
____________________________________________________________
می‌گویی مرگ/ تا ببری از درد
____________________________________________________________
دعای چیرمذهبی سبزپوست
اینک چه خطی از ران تو مشخص‌تر است

بلند می‌شود پلک در خواب پگاهی

پس آنگاه/ باز کن
درهای نخاع خود را

بلند می‌شود پلک در خواب پگاهی
____________________________________________________________
چشم در خندق
اینگونه تا جماع دو بازو

می‌ترکدـ با حدقه‌ی گودی‌ش
و می‌پیچد رگ در نخاع تمنا

باز می‌شود با هزار وصله
و می‌آید اینسان تا بناگوش

رگ می‌ترکد در تمنا

قوس اندام خواستن
راست در حدقه‌ی بی‌محابا

می‌نشیند تا به ناخن
گریه‌آلود
____________________________________________________________
پاکترین سنگ در مشت قلاب
مست رویشی دیگ
موج
آفتاب کودکی‌ی هوش ـ

راستترین شط گرده ـ
مرز مزرعه‌های باد

می‌شکند آشیل در آه

رگ می‌کند پستان رود

راست می‌رانی/ و نیست
جزین امید/ که
برخیزی
____________________________________________________________
نقش پیشانی‌ت
سینه‌ی کویر

بشتاب/ تو مرگ را می‌مانی
تا به زیور یک زنگوله
کافردستهات را می‌ماند
کافور لبت

می‌ترکانی حسد را در من
____________________________________________________________
منتهای دو زبر
ران اندوهگین نگاهت را
پهلو
↓
چشم گشوده در ناخن
کناره‌ی سل
و حلول دو مژه
(در بطن چپ کویر
↓
می‌خوانی از نوک پوست
خاور گونه‌های رز
حل دو چشم در سه مصیبت
آغوش دو خاهر/ و
رانهاشان
____________________________________________________________
هنگام که با لبی شور
ترک از چهره برگیری و
بنشینی سرد
میان دو تار دیگر گیسوت

[Narjes Dorzade]

.
.
تو چگونه با یک دست از رفتن می نویسی
و با دست دیگر
می رسی به بلور تار ......
.
.
یک مقدار شعرها سخت بودند . شاید سخت تر از شعرهای حجم ی که تا به حال خوندم . و قطعا به خاطر خود منه که اطلاعاتم در عرفان و فلسفه کم هست . امتیازی نمیدم چون باید یکبار دیگه و در شرایط دیگه ای کتاب رو بخونم .

[مهسا · Rating 5 out of 5]

هنگام که با لبی شور
تَرک از چهره برگیری و
بنشینی سرد
میان دو تار دیگر گیسوت

[Dina · Rating 5 out of 5]

پلک نمک می‌گشاید آواز دیوار: بشکن حجاب مار در یاد سیاهه‌ی صحرا.

[شادی‌آفَرین · Rating 4 out of 5]

*پرویز ِاسلامپور؛نمک و حرکت ِ ورید*
.
اگر به یک حلقه بیندیشی
منتهای اندیشه‌ت/ زنجیر خواهد بود
.
تو از کجا راستی/ نم
و ـ پیچیدن چپ ناخن
که اینچنین پوست می‌تکانی بر زخم ـ
.
این تیره‌گی ترک‌خورده
با لهجه‌ی موسم‌ستیزهای متبلور
.
میل به هزار روزن
این/ ژرفترین شکوفه است
.
من مانده‌ام ـ برجای
و همواره ـ
تا در شکاف زخمه‌ی تیغ
مرثیه‌ی هجرت بخوانم ـ
.
هفت گردنبند
به اهتزاز
هفت ریزش

آه/ مسح باکره در مس
هفت آسمان بخت
ـ و یک فانوس ـ
.
وقتی که کهکشان بلوغ
مرگ تو را/ در باد/ میزند
تنها میماند/ که
بازوت را بگشایی
.
به سطر ناشکیبیم
واژه‌ی بازوهات
سرب می‌ریزد
.
می‌لمد رگ در باد
و می‌هراسد
هفت بند در هفت سلول
آویخته‌اند در سبز
گلوی بیگانه‌ی نقره‌یی
.
میان دو کبوتر/ آنکه پرواز نمی‌کند/ سینه به دعا می‌مالَد
.
افروختی/ آنگاه
میدانی که از چهار قلب می‌مرد
و دستی را/ به گلوت
که آواز شد و شکست
و حلقه‌یی خون ـ
با چهار رگ ـ
به میزان سوم استوایی‌ی تن من
.
این استخوان نمی‌سوزد
می‌شکافد بندبند انگشتهام را
و رگ اینگونه می‌تپد
لحظه‌یی به خون/ دمی به شک
.
جزام می‌تواند تنفس آسمان را باکره کند ـ
.
و بهار
که مرثیه‌ی جاوید برگ را
در نفیر یک لحظه‌ی علف
و مویرگ تیره‌ی وحشت
خبر می‌دهد
.
پنج ترعه‌ی اندوه
در راستای اندام
و راهی تا تندیس گیاه
.
لک شد بر روی شوره
این آه طولانی‌ی لبهات
تابید یک لحظه‌ی دار
و آمد از آزمون گلوش
.
تو چگونه با یک دست
از رفتن می‌نویسی ـ
و با دست دیگر
می‌رسی به بلور تار ـ
.
چه میتوانستم جزین کرد
که در باد بایستم/ و باد
راستای اندامم را
ببُرد ـ
.
یاد میآرم/ این تکیده را/
از آب
در مشتهای خاک ـ
.
کس چه گفت از آمدن
تابستان در پای تو تاول می‌شود ـ
.
که لبی اگر تنهاست
با لکه‌ی مس/ بر
گونه‌ت
.
اَه
من مانده‌م با دو راسته گیسوی نجیب
.
و جز دو رگ غبار
چه می‌ماند
بر خار
روشن/ تا آبی‌ی شب
روشنِ ناتمام
.
شجره‌ات به درخت/ و
چند استخوان

در پیشانیت/ زنگوله‌ی بلوغ
آفتاب گرمتر قرمزتر ـ
.
آمدن
و گریستن ـ از توفانی به تاریکی
و میانه‌ی تار ـ
ناخنی تارتر ـ
سربرمی‌آرد
و شاید
سینه‌یی تابنده باشد
در گلویی بیمار ـ
و رؤیاگون
.
رام برآب بران
ای کوکب
و نیمشب ازخواب بپر
.
تو
تنها یک آبی در روز غبار
رگنامه‌ی خواب/
بی‌نفس توان
.
وزن این اکلیل ـ فسخ دیر باور حرکت
میراث رگ در تن آسمانیش
.
آخرین
حنجره‌ت از قوم خاک
و با پاداش یک فصل
از ژرفای باران
.
شانه‌هات
بال می‌زند
.
قلب مضطرب این شرم
در نجابت سن موهات
.
بلند می‌شود پلک در خواب پگاهی
پس آنگاه/ باز کن
درهای نخاع خود را
بلند می‌شود پلک در خواب پگاهی
.
می‌ترکد ـ با حدقه‌ی گودی‌ش
و می‌پیچد رگ در نخاع تمنا
بازمی‌شود با هزار وصله
و میآید اینسان تا بناگوش
رگ می‌ترکد در تمنا
.
هرگز/
آسمان اینگونه ظالم نگریسته/ که
مروارید بر دندان تو
.
خیزران
درین درازای رگ
قلبِ در
خنجر
.
می‌شکند اشیل درآه
رگ می‌کند پستان رود
راست می‌رانی/ و نیست
جزین امید/ که
برخیزی
.
تو کیستی شکم رشک
بعد دندان در گوشت
فتنه در بلوط دو انگشت
.

[Rastin Khajavi · Rating 4 out of 5]

پرویز اسلامپور یکی از شاعران خوب شعر به حجم.
به من خلاقیت در هنر اهمیت زیادی دارد به مفهوم،اسلامپور،الهی،براهنی و تنی دیگر از شعرای حال خلاقیتی در غایت داشتند که این فهم ادبی از ساختار سبب تغییر مرزهای وجودی ادبیات شد،چه به سبب ساختار و چه به فهم جریانی که به جریان افتاد را بهتر به یافتن است که ظرافات زیاد است و کوزه ها خالی. نمک و حرکت ورید از نوشتن هایی ست که به خواندن می ارزد.

[Mohammad Sadegh Salimi · Rating 5 out of 5]

و رگ اینگونه می‌تپد
لحظه‌یی به خون/ دمی به شک

[Tirdad · Rating 3 out of 5]

این دفتر اسلامپور حقیقتاً تجربهٔ متفاوتی بود. از حیث المان‌هایی که در شعر به کار می‌گیرد و فضاهایی که خلق می‌کند من را به یاد آثار هنرمندان دادائیست می‌اندازد.

«این‌گونه/دم‌به‌دم/تار لبت به گردن دارم
ای خاطرهٔ کویر
می‌سوزانی‌ام
می‌ترکانی‌ام»

[Minā · Rating 5 out of 5]

-اگر از آسمان [...]»
-که کویر ی‌ست
تنها یک پرنده به آبشخور گیاه رود
من با این دستهای ترس
جزام را به میکده می‌آرم

جزام می‌تواند تنفس آسمان را باکره کند - .

این - که
باید از فسخ لاشه‌ی متمرد
آموخت:

خاک هرگز دعوت نمی‌کند/
«.می‌پذیرد

[محمّد · Rating 3 out of 5]

__ اینک چه خطی از ران تو مشخص‌تر است __