Dotkniecie aniola

by Henryk Schönker

Dotkniecie aniola

Genres: History

408 pages, Paperback

First published January 1, 2005

Reviews

[L.L. · Rating 5 out of 5]

Dotknięcie Anioła

Kolejne ciekawe wspomnienia z holocaustu, znów trochę inna perspektywa, bo autor był dzieckiem kiedy wybuchła wojna, mieszkał z rodziną przed wojną w Oświęcimiu, a potem trafili do Bergen-Belsen ale nie pracowali - to też dość nietypowo. I ogólnie mieli sporo szczęścia w tym oczywistym nieszczęściu - najbliższa rodzina autora w większości przeżyła (rodzice, siostra) i cały czas zdołali utrzymać się razem. Jest też trochę fragmentów wydających się dosyć fantastycznymi... zastanawiałem się, czy rzeczywiście wszystko dokładnie tak przebiegało czy może to przebudowane przez czas wspomnienia autora :) ale nawet gdyby tak było, całość jest po prostu ładnie napisana i warto przeczytać.

Na plus zdjęcia na koniec książki - nawet babć i dziadków.

"Chodząc codziennie nad rzekę Sołę, zaprzyjaźniłem się z pewnym niedorozwiniętym umysłowo chłopcem, nieco starszym ode mnie. Miał może
jedenaście lat, a na imię Aleks, ale wszyscy nazywali go Aleks „Bocian”. (…) Aleks godzinami, a czasem nawet całymi dniami, siedział nad Sołą i patrzył w niebo, obserwując ptaki. Było to jego główne zajęcie. Rzadko kiedy coś mówił, a jeśli już się odezwał, to były to niezrozumiałe i nie powiązane ze sobą słowa lub zdania.
(…)
Pewnego dnia Aleks nagle odwrócił się do mnie, wskazał ręką na drugą stronę rzeki i zupełnie normalnym głosem powiedział:
- Tam, na Zasolu, Niemcy wybudują kominy i spalą wszystkie dzieci Abrahama.
(…)
- Skąd o tym wiesz? - spytałem z trwogą.
- Ptaki... Ptaki mi o tym powiedziały (…)"
(str. 56-57)


"To samo mówił nam też nauczyciel fizyki na tajnych kursach, tylko wyrażał to w inny sposób. Twierdził, że człowiek zawsze się uczy.
- Może to robić świadomie, tak jak my teraz, lub nieświadomie, to znaczy uczyć się, żyjąc. Tak właśnie człowiek daje dowód, że jest istotą myślącą. Niestety, czas, który mamy do dyspozycji, stał się tak niepewny, że wy, młodzi adepci sztuki myślenia, musicie bardzo szybko wchłonąć to, na co inni mają wiele lat. Nie ma bowiem nic smutniejszego, jak zejść z tego świata w niewiedzy, na jakim świecie się żyło. Jest to bowiem tak, jakby się w ogóle nie żyło. Dlatego powinniśmy cieszyć się i dziękować za każdy dzień, w którym możecie się uczyć, bo taki dzień poszerza wasze życie o wiele dni. — Tu zrobił krótką przerwę i dodał. — Życie to nie tylko godziny, miesiące i lata oddychania, ale też suma naszych wrażeń i wiedzy, którą zdołaliśmy nagromadzić."
(str. 109-110)


"Nawet Francis, która dotychczas zawsze była w dobrym humorze, stała się poważna i milcząca. Zastawałem ją często w zadumie, jakby oderwaną od wszystkiego, co ją otaczało. Zapytałem ją raz, czy się boi. Ku mojemu zdumieniu, odpowiedziała zupełnie spokojnie:
- Nie, nie boję się... Nie, nawet śmierci się nie boję.
Po czym spytała mnie:
- A ty się boisz?
- Ja się boję śmierci - przyznałem się, bo chciałem być wobec niej szczery.
Nie mogłem zrozumieć, jak można się jej nie bać.
- Jak to się robi, żeby się nie bać śmierci?"
(str. 120-121)


"Nie mogłem powstrzymać się od pytania:
- I nie byłoby ci smutno opuścić ten świat? Mamę, Felusię i mnie?
- Byłoby mi smutno, ale najsmutniej byłoby mi opuścić moje lalki i zostawić je same.
- Zostawić je same? - powtórzyłem jej słowa. - Przecież twoje lalki nie żyją.
Popatrzyła na mnie, jakby nie rozumiała, co do niej mówię.
- Moje lalki żyją swoim życiem, związanym ze mną. Jeśli ja odejdę z tego świata, to i one przestaną żyć.
Była to dziwna rozmowa, później jeszcze wiele razy o niej myśla­łem."
(str. 121)

- a ja wcale nie myślę, że to dziwne i chyba rozumiem tą dziewczynę ;)

"Tato uważał, że jestem za młody na rozmowy z rabinem. Na nalegania mamy odpowiadał: „Minka, ty nie rozumiesz. To, co rabin mówi ludziom, to jest filozofia. Heniek jest na to jeszcze za miody. Nie ma sensu obciążać go rzeczami, których nie jest w stanie zrozumieć”. Ja wiedziałem, że jest dużo rzeczy, których nie potrafię zrozumieć. Przygnębiało mnie jednak to, że jeśli już zrozumiem coś, czego przedtem nie rozumiałem, to zawsze jest to coś złego, a nigdy nic dobrego."
(str. 169)

(czytana/słuchana: 13-28.11.2025)
5-/5 [7/10]

[Pam · Rating 5 out of 5]

The Touch of an Angel is a Holocaust memoir by Henryk Schonker. It is based on his personal knowledge and remembrance of those terrible years as well as his Father’s notes and oral accounts of the same time period. When you add the additional research to verify places, dates, and names when possible, you have a well-researched book. It contains his family history, their life in Oswiecim, Krakow, Wieliczka, the ghettos of Tarnow and Bochnia, Bergen-Belsen Concentration camp, and the small town of Trobitz where he was liberated. It then takes us back to Oswiecim and later leaving for Israel. We don’t get much of his life in Israel.
Henryk was a boy of eight when the war broke out. He and his best friends were unconcerned about the tension felt by the older people in Oswiecim. They didn’t understand the concept of “slavery” or the political world around them. They heard the older people talk but at the time they were interested in the next ball game and who had a ball to bring. Henryk was the middle child of three born to Leon and Mina Schonker. They had met during World War I in Vienna when she was 9 and he was 11. Their first son, Musiu, had been paralyzed as an infant and walked in braces with canes. He was happy and lived his short life to the fullest. He and Henryk were very close; but he died when Henryk was six. A year later, his sister, Luisa, was born. The family was very close and Leon and Mina, unlike other couples, shared everything. She was his sounding board and confidant. She was the backbone of the family while he gave the family vitality, originality, and resourcefulness. They supported each other completely and loved each other as well. Together, they kept the family intact and saved themselves and their children from certain death. From what Henryk says about them, you could tell that unlike other men of that era, Leon felt his wife was his equal and that Henryk greatly admired both of them. At first, Leon was a painter and painted portraits: but when they went back to Oswiecim, he worked at the Agrochemia factory owned by his Father and gradually took it over. Leon was well respected in the small town both before and after the war. During the war, he kept the family fed by painting portraits of the SS members who kept them incarcerated.
We see his life through the eyes of an eight-year- old boy at first and then as he grows so does his outlook. He is drawn to several elderly men and he helps them get food and shelter and listens to them. One of his favorite men was a violinist, Birinbaum. Birinbaum taught him that music was everywhere if you just listened. When he played his last time for Henryk, it was the very last time he picked up a violin This tiny gift became one of the most important gifts ever given him. He could listen to it in his head and he did often in the camps.
Henryk never gave up and never gave in while in the camps. He seemed to always know he would survive. He tells his story very straight forward and without rancor. His optimism was unusually strong.
His book is excellent and is one which all serious Holocaust scholars should read. He tells of the graphic scenes; but the way in which he writes the work makes even those scenes totally acceptable. You feel his pain throughout the book and though you feel it, you never feel sorry for him. You just want to see what they will do next.

[Helena · Rating 5 out of 5]

Najpiękniej napisana książka o przeżyciach z Holokaustu, jaką znam.