O przekładzie na przykładzie. Rozprawa tłumacza z "Europą" Normana Daviesa

by Elżbieta Tabakowska, Norman Davies (Preface)

Elżbieta Tabakowska odsłania sekrety pracy tłumacza. Uważa, że adeptów sztuki tłumaczenia należy uczyć przede wszystkim „uwrażliwienia na tekst”. Polega ono na dostrzeganiu wszystkich subtelności i niuansów, które łatwo umykają podczas zbyt pobieżnej lektury, ale także na przestrzeganiu zawodowej etyki, której miarą jest wierność intencjom autora i rzetelność nakazująca szukać, sprawdzać i weryfikować.

Dla wszystkich zainteresowanych przekładem - wykład obowiązkowy!

Genres: Nonfiction, Linguistics, Polish Literature

248 pages, Paperback

First published January 1, 2008

Reviews

[Anna]

Świetnie napisana, zabawna i wciągająca opowieść o drodze tłumaczki przez zasieki językowe zastawione przez autora Europy, Normana Daviesa. Przeczytać powinien każdy, kto szykuje się do zawodu tłumacza (tłumaczki) - i to zarówno pisemnej jak i ustnej tego zawodu odmiany.

Język w kilku momentach jest dość problematyczny, ale zakładam wyrozumiale, że to z racji wieku książki...? "O przekładzie..." powstało w latach 90tych zeszłego wieku. Wówczas to Autorka miała mgliste pojęcie o tym, kim są feministki - czemu daje wyraz stwierdzając mi.in. iż jej "wewnętrzna feministka" kazała jej przetłumaczyć słowo "niece" jako "siostrzenica", a nie "bratanica". Feministka to człowiek, który uważa, że kobiety i mężczyźni powinni mieć równe prawa - a nie ktoś, kto wszędzie widzi kobiety! Davis również wychodzi na gbura, żartując sobie z jego zdaniem zbędnej zmiany nazwy drużyny futbolowej Stanfordu z Redskins na Cardinals. Jak wiadomo biały profesor historii z Oxfordu jest najlepszym sędzią tego co jest niesprawiedliwe względem mniejszości narodowych w Ameryce Północnej...

Świetny wywód na temat przetłumaczalności rodzajników oraz zadana czytelnikowi zagadka na temat tłumaczenia na polski słowa "a" w tytule dzieła "Europe: a history" moim zdaniem rekompensują te potknięcia. Czytanie tej książki jest trochę jak oglądanie tutoriali na Youtube - tylko, że zamiast sztuczek związanych z makijażem możemy nauczyć się sztuczek tłumaczeniowych, a zamiast speców od stylu życia mamy błyskotliwego Weryfikatora, lekko złośliwą Adiustatorkę, wszechmocnego Dysydenta i znoszącą wszystko z anielską cierpliwością Tłumaczkę (która sama określa się Tłumaczem).

Podsumowując: książka trochę z innej epoki, ale świetnie napisana i, poza problematycznymi fragmentami, naprawdę bardzo ciekawa. Polecam każdemu, kto jest ciekawy jak wyglądała praca tłumacza przed nadejściem ery internetu.

[Waldek]

Świetne. Zabawne i bardzo pomocne.

[Marta]

Nie czytałam 'Europy' Normana Daviesa ani w oryginalnej wersji, ani w tłumaczeniu Elżbiety Tabakowskiej. Sięgnęłam jednak po 'O przekładzie' z pełną świadomością, czego ta książka dotyczy i... nie mogłam się od niej oderwać, mimo że nie mowa tu o powieści, a o kulisach powstawania przekładu (!) Nie pierwszy raz zresztą p. Tabakowska odkryła szereg prawd o obróbce języka obcego, a każde z tych przemyśleń stanowi cenną lekcję dla aspirującego tłumacza.
Nie pozostało mi nic innego, jak zapoznać się z genialnym Daviesem i równie genialną Tabakowską :-)

[Anna]

Praca tłumacza nie jest lekka zwłaszcza biorąc pod uwagę odpowiedzialność za wykonaną pracę. Trzeba również opanować słownictwo charakterystyczne dla danej dziedziny.

[Monika]

Świetne studium przekładu monumentalnej i niezwykle zróżnicowanej "Europy" Normana Daviesa. Absolutnie nie trzeba czytać samej "Europy", aby przeczytać tę książeczkę - małą, ale niesamowicie bogatą treściowo. Lektura absolutnie obowiązkowa dla każdego, kto myśli o zajęciu się przekładem. Niesamowicie uwrażliwia na tekst i w stosunkowo lekki sposób przemyca wiedzę profesjonalną, bez której o tłumaczeniu nie ma nawet co myśleć.