موز وحشی

by José Mauro de Vasconcelos, عباس پژمان (Translator)

آنان دو تن بودند، یکی پیر و دیگری جوان، اما با یک دوستی کمیاب، در جاده‌ای که به سوی معدن‌هایی می‌رفت که گفته می‌شد در آن‌ها یک رگه‌ی باور نکردنی الماس یافت شده است. نه، فقط همین دو تن نبودند، انبوهی از جستجوگران سرازیر شده بودند و آن‌گاه که پای زودتر رسیدن در میان بود جان یک نفر ارزشی نداشت، یک ضربه‌ی چاقو کافی بود. چنین بود که رومائو بهترین دوستش را کشت که چرا فلان پول را به موقع به او نداده است، یا بر سر ژنوووای زیبا و دست‌های مهربانش به سادگی به جان هم می‌افتادند. و از همه بدتر ماجرای هولناک ژوئل بود، روزی که مست بود و با پنج ناشناس به راه افتاد و آنان در جنگل رهایش کردند، یازده روز، بی‌غذا و بی‌دفاع.
داستانی تلخ و خشن و بیرحم با شخصیت‌هایی فراموش‌نشدنی، از نویسنده‌ی توانای "درخت زیبای من"
Alternate cover edition here: موز وحشی

Genres: Novels, Classics, Brazil

209 pages, Paperback

First published January 1, 1946

About the author

José Mauro was born in Rio de Janeiro on February 26 of 1920. His family was very poor, and when he was still very young, he migrated to Natal where relatives took care of him. Entering the Medical Faculty, José abandoned the course of studies in his second year and returned to Rio de Janeiro.[citation needed] There he worked as a boxing instructor and even as a painter's model.

José iniciated his literature with the novel Banana Brava. His greatest success was his novel Meu Pé de Laranja Lima, that tells about his own personal experiences and the shocks he suffered in his childhood with the abrupt changes of life.

José was part Indian and part Portuguese. He passed his childhood in Natal. When he was 9 years old, he learned to swim, and with pleasure he still remembers the days when he threw himself to the waters of the Potengi River to train for swimming competitions. José frequently went to the sea. He won many swimming competitions and, like every boy, liked to play soccer and to climb on trees. José's first job, from 16 yars old to 17 years old, was a sparring partner of featherweight boxers. Next, he worked in a farm in Mazomba, his job was to carry bananas. After that, he became a fisherman and lived on the coastline at Rio de Janeiro. Later he moved to Recife, where he became an elementary teacher and teacher at a fishermen's center.

Because of his prodigious capacity of telling stories, possessing a fabulous memory, brilliant imagination, and a large human experience, José felt he was obligated to become an author, and started to write novels when he was 22 years old.

The author had his original methods of writing. In the beginning, he would choose the scenarios where the characters would move. Then he would transfer to this place and do rigorous studies there. To write the novel Arara Vermelha, José traveled 450 leagues in the brute wilderness. Next, he builds all the novel, determining even the sentences of the dialogues. He had a memory that, for a long time, allowed him to remember every little detail of his studied scenario. "When the story is entirely made in imagination", reveals the author, "is when I begin to write. I only work I have the impression that the novel is exiting from all the pores of the body."

José relates that after finishing writing the first chapter, he passes to the conclusion of the novel, without even elaborating the plot. "That, he explains "because all the chapters are already produced mentally. It is not really important writing a sequence, like alterating the order. In the end everything goes well". José was a cinemactor and worked in films such as Carteira Modelo 19, Fronteiras do Inferno, Floradas na Serra, Canto do Mar (of which he wrote the screenplay), Na Garganta do Diabo, and A Ilha. He won many prizes, such as the Saci prize to best supporting actor, the Saci prize to the best actor of the year, and the Governo do Estado prize to best actor of the year. His novels Arara Vermelha and Vazante were filmed.

Reviews

[Mohammad Hrabal · Rating 4 out of 5]

اولین کتابی بود که از واسکونسلوس(ش) خواندم. من که دوست داشتم. تا اینجا که اطلاع دارم دو ترجمه از این کتاب موجود است. ترجمه‌ی آقای قاسم صنعوی و ترجمه‌ی آقای دکتر عباس پژمان. من ترجمه‌ی صنعوی را خواندم و سپس چندین صفحه‌ی کتاب را با ترجمه‌ی پژمان مقایسه کردم. به نظر و سلیقه‌ی من ترجمه‌ی پژمان دلنشین‌تر و خواندنی تر بود. خنده‌دار اینجا بود که با این مقایسه‌ی کوچک متوجه می‌شوید که ممیزی باعث حذف یک سری کلمات در ترجمه‌ی آقای صنعوی شده که در کتاب پژمان آن کلمات وجود دارد و بالعکس.
********************************************************************************
بله! آدم‌ها چیزی به نام دل دارند که تنها خاصیتش این است که کارها را پیچیده‌ کند. ص 132 کتاب.صنعوی
بله! بعضی از آدم‌ها چیزی دارند که بهش قلب می‌گویند، این قلب جز اینکه همه چیز را پیچیده کند به هیچ دردی نمی‌خورد. ص 119 کتاب. پژمان
*
می‌گویند زندگی بشری خیلی ارزش دارد. می‌گویند با هیچ بهایی نمی‌توان غرامت زندگی بشری را پرداخت. این‌ها را می‌گویند. اما همیشه و در تمام نقاط جهان این طور نیست. به خصوص در گاریمپو که برای یک تکه سنگ بلور بیشتر ارزش قائل می‌شوند تا برای زندگی بشری. این موضوع درخور آن هست که درباره‌اش تأملی صورت بگیرد. ص 161 کتاب. صنعوی
می‌گویند که زندگی انسان خیلی ارزش دارد. و هیچ قیمتی نمی‌توان برای زندگی یک انسان تعیین کرد. این را می‌گویند. اما هیچ گاه در هیچ جای دنیا این طور نیست. به خصوص در گاریمپو. اینجا یک قطعه کوارتز بیش‌تر از زندگی انسان اهمیت دارد. این مسئله ارزش این را دارد که رویش تأمل شود. ص 143 کتاب. پژمان
*
ناقوس‌ها صدایی دارند که در انسان احساس دلتنگی را بیدار می‌کنند. صدایی دلپذیر و ملایم، صدایی که در وجود انسان نفوذ می‌کند و چیزهای عارفانه را به یادش می‌آورد. ناقوس، هرچه را لطیف باشد به یاد انسان می‌آورد. ناقوس از معصومیت و دوری حرف می‌زند... صدای قلبی مفرغی است که با قلب گوشتی حرف می‌زند... به خاطر می‌آورم... شاعری بود که می‌گفت
(قلب، ناقوس دهکده
ناقوس، قلب انسان‌ها
یکی متأسف، وقتی که می‌تپد
دیگری تپنده، زمانی که متأسف است) صفحات 173 و 174 کتاب. صنعوی
ناقوس‌ها صدایی دارند که این صدا حسرت را در دل آدم بیدار می‌کند. صدایی شیرین و ملایم که آدم را تحت تأثیر قرار می‌دهد و هر آنچه به یاد آدم می‌آورد حالتی عرفانی دارد. ناقوس‌ها تمام مهربانی‌ها را به یاد آدم می‌آورند. از معصومیت حرف می‌زنند و از دوری.
این صدای قلبی از برنز است که برای قلبی از گوشت حرف می‌زند. یادم می‌آید که یک شاعر می‌گفت
قلب، یعنی ناقوس دهکده،
ناقوس، یعنی قلب انسان.
این وقتی می‌زند دل‌تنگی می‌کند،
آن وقتی که دل‌تنگ است می‌زند. صفحات 153 و 154 کتاب. پژمان
*
خوشبخت آدم‌هایی که ذهن‌های ساده‌ای دارند... ص 223 کتاب. صنعوی
خوشا به حال آن‌هایی که ساده دل هستند... ص 200 کتاب. پژمان

[Mehrdad Mozafari · Rating 3 out of 5]

مترجم فرانسوی و مترجم ایرانی سعی کردند که در خصوص اصطلاحات و اسامی در پاورقی کتاب توضیح بدهند
اما شاید واژه نامه دو صفحه ای انتهای کتاب هم برای درک بهترش کمک کند
پیشنهاد می‌کنم قبل از خواندن متن، این واژه نامه رو بخوانید
این کتاب برای من به نوعی نماینده فرهنگ امریکای لاتین بود
سرشار از اسامی و اصطلاحاتی که خواندن و درک مطلب رو سخت می‌کرد
همانطور که تعداد زیادی ضد قهرمان داشت، تعداد زیادی هم قهرمان داشت
حتی یک سگ
گاهی اوقات از یک اتفاق به سرعت عبور می‌کرد که خیلی آزار دهنده نبود
اما گاهی کاملا ناگهانی به چیزی اشاره می‌کرد که پذیرفتنش سخت بود، مثلا:
ویولن زدن ژوئل در مزرعه دیولینو (برای من این سوال پیش اومد که ویولن از کجا آمد؟)
و در انتها، این کتاب نماینده تمام قد بود از توحش شخصیت هاش
حتی اونهایی که نماینده مقاومت و شخصیت و چارچوب زندگی بودن

[Maryam Hosseini · Rating 3 out of 5]

،بعـضـی از آدم هـا چـیـزی دارنـد کـه بـهـش قـلـب می گـوینـد
و ایـن قــلب جـز این کـه هــمـه چـیـز را پیـچـیـده کنـد
...به هـیـچ دردی نمـی خـورد

[Arghavan · Rating 3 out of 5]

هیچ‌وقت اون شبِ سوّم راه‌نمایی رو یادم نمی‌ره که فرداش امتحان ترم ریاضی داشتم و هیچ‌چی بلد نبودم و شروع کردم به خوندنِ این -که از یکی از خوب‌ترین‌ها امانت گرفته‌بودم‌ش- و گریه کردم، گریه کردم، گریه کردم.
تقریباً تلخ‌ترین ه. نفسِ آدم بند می‌یاد از یه جایی به بعد.
آقای ژوزه مائورو ده واسکونسلوس رو نمی‌بخشم که این همه تلخ ه. این همه روحِ آدم رو زخم می‌کنه.
اغراق نمی‌کنم.

[Mahdi Lotfi · Rating 3 out of 5]

پشت جلد:
آنها دو تن بودند ، یکی پیر و دیگری جوان ، اما با یک دوستی کمیاب . در جاده ای که به سوی معدن هایی می رفت که گفته می شد در آنها یک رگه باور نکردنی الماس یافت شده است . نه فقط همین دو تن نبودند . انبوهی از جستجوگران سرازیر شده بودند و آنگاه که پای زودتر رسیدن در میان بود جان یک نفر ارزشی نداشت . یک ضربه چاقو کافی بود . چنین بود که رومانو بهترین دوستش را کشت ...

[Faeze Taheri · Rating 4 out of 5]

مي‌گويند كه زندگي انسان خيلي ارزش دارد و هيچ قيمتي نمي‌توان براي زندگي يك انسان تعيين كرد. اين را مي‌گويند اما هيچ‌گاه در هيچ جاي دنيا اين‌طور نيست. به خصوص در گاريمپو. اينجا يك قطعه كوارتز بيشتر از زندگي انسان اهميت دارد. اين مسئله ازش اين را دارد كه رويش تامل شود.

[صان · Rating 5 out of 5]

کتاب جالبی بود. همونطور که اول کتاب هم درمورد نویسنده نوشته بود، با یک قصه طرفیم. صرفن یک داستان جذاب و کشش داری که راحت خونده میشه و کاملن مناسبه برای جدا شدن از دنیا و داشتن حس مطلوب. خوندنش قرار نیس چیزی به ادم اضافه کنه جز لذت! دوست داشتنی.

[Betul · Rating 5 out of 5]

bu yazarın dilini çok seviyorum. film gibi bi kitaptı. bu etki cennetin doğusunda da vardı, sevdiğim bi tarz. tek bir olay üzerinden sayfalarca kitap yazılması yerine bunlar gibileri tercih ederim.
(evde olsaydım tek günde bitirirdim araya üni girince zor oluyor)

[booksofAhu · Rating 4 out of 5]

Vasconcelos Şeker Portakalı ile çocukken tanıştığım bir yazar. Şeker Portakalı'ndan sonra diğer kitaplarını da alıp okumuştum

Bu kitabı satın aldığımda attığım tarih 20.04.1995
Kitabı aldıktan 20 yıl sonra okumuş oldum böylece.. Sanırım en çok beklettiğim kitap bu :}

Kitapları zamanından önce ve sonra okumak kitabı doğru değerlendirememenize sebep olabiliyor.
Bazı kitapların da benim için doğru zamanlarını beklediklerini düşünüyorum..

Bu hikaye çok sert ve acımasız olmasa da daha ileriki yaşlarda okunması gereken bir hikaye bence..

Kitap 'Garimpo' ve 'Yazgılar' olmak üzere 2 bölümden oluşuyor.
Başlarda biraz sıkıldım ama sonra hikaye hareketlendi..
2. kısım biraz daha yan hikayelerin sonuçlanması gibi..

Genel olarak ben beğendim, bilmediğim bir kültürün kendi coğrafyasının getirdiği zorluklar, haksızlıklar ve zulüme bir pencere açıyor..

(Brezilya, Arjantin ve Türkiye insanları, ekonomik ve politik koşulları ile çok benzeşiyor..)

Bendeki baskı eski olduğundan belki yeni baskılarında böyle değildir ama 'cengel' in 'jungle' olduğunu anlamam zaman aldı :)

Joel'in ormanda kaybolduğu ve tek başına yaşam savaşı verdiği kısımlar su gibi aktı, onunla beraber ben de umutlandım, korktum, ve öfkelendim.. en çok bu kısımdan dolayı 4* verdim..

[osqhe · Rating 4 out of 5]

Yazarın en tanınmış hikayesi "Şeker Portakalı"nı hiç okumadım. Yazarın kalemine aşina olmak için ilk yazdığı roman olan Yaban Muzu ile başlamak istedim.
Bizzat yazar tarafından giriş metninde kitabın gerçek bir hikayeyi anlattığı notuyla beklentileriniz yükseliyor. Acımasız Adamlar olarak tanımladığı elmas maden çalışanlarının isimlerini değiştirerek hikayeyi anlatmış. Anlatırken, ortamı , karakterleri, bulunulan koşulları o kadar güzel aktarmış ki resmen yaşıyorsunuz hikayeyi. İnsanların açgözlülük uğruna yapamayacağı şey olmadığını, bu uğurda insanın ve doğanın nasıl harcandığını, emeğin değil daha çok kazanmanın değerli olduğunu okuyorsunuz.
Yazarın anlatım tarzını çok beğendim. En kısa sürede tüm kitaplarını okumayı planlıyorum.

[Rana Heshmati · Rating 3 out of 5]

آخى...:(
+ با تشكر از نرگس :-"

[Sanam · Rating 2 out of 5]

کتابی پر از وحشت و خشونت بومیان برزیل
البته ژوئل به خوبی شخصیت پردازی شده بود و فضا
سازی هم به نسبت خوب بود اما داستان با همه
خشونت و درندگی که نشان میداد نمیتوانست
عمیق شود و در ذهن بنشیند فکر میکنم به این دلیل که دیگر افراد در آن شخصیت پردازی نشده بودند و در حد تیپ باقی مانده بودند
و موقعیتها و چالشهای ژوئل به همین دلیل سرسری به نظر میرسید و بیشتر حادثه پردازیهای ذهن نویسنده به حساب می آمدند تا چالشها و موقعیتهایی ناشی از شرایط شخصیتهای داستان
ترجمه ضعیف هم از رساندن لحن خشن اثر ناتوان بود در غیر این صورت لحن داستان با محتوای آن همخوانی ندارد که آن هم نقض بزرگی به نظر میرسد

[Negar · Rating 5 out of 5]

قلب، ناقوس دهکده
ناقوس، قلب انسان ها
یکی متاسف، وقتی که می تپد
دیگری تپنده، زمانی که متاسف است.

قسمت آخر بخش دومش، وای...

[Mer ve Ötesi · Rating 5 out of 5]

Fareler ve İnsalar’ın George ve Lennie si gibi iki yoldaşın hikayesi.. Acımasız Adamların hikayesi.. Acıklı bir yaşam için çarpan yüreklerin hikayesi. Vasconcelos asla pişman etmiyor.

[Elahe AB · Rating 3 out of 5]

یک قصهٔ بی‌اندازه تلخ. با اینکه فضاسازی قصه رو دوست داشتم ولی شیوه روایت خیلی جذاب نبود.

[Erika · Rating 3 out of 5]

Retrata a vida difícil dos garimpeiros no norte do Brasil. É um universo diferente, paralelo, mas a narrativa nos inclui a todos em sua humanidade.

[Fatma · Rating 4 out of 5]

Joel ve koca adam Grego'nun hikayesi :/
Gozumun onunde canlandirmaya calistigimda üzüldüm sadece üzüldüm...
Şeker Portakalindaki kurgudan tabii ki cok farkli, ama samimiyetinden odun vermeyen butun bir roman olmus.
Bu ara fedakarlik uzerine dusunurken bu kitaba baslamis olmak pek isabetli oldu.

[Meysam]

دوستی،رفاقت،مرام،معرفت...هیچ لحظه ای تلخ تر از این نیست که دوستی های دیرین، رفاقت ها رنگ ببازنو پر بشن از نفرت، کینه و خیانت...لعنت به این لحظه ها

[Simay Yildiz · Rating 5 out of 5]

2013'ün son kitabı şahaneydi.

[Salim Dağdeviren · Rating 4 out of 5]

Farklı dünyalara yolculuk....

[Adriano Tiegs · Rating 5 out of 5]

Banana Brava, o primeiro romance de José Mauro de Vasconcelos, foi publicado em 1942, e é triste tomar conhecimento que, apesar de algumas boas críticas na época, a obra não recebeu o reconhecimento que merece. Isso, aliás, parece se perpetuar até os dias de hoje.

Temos em mãos uma obra surpreendente, ainda mais considerando ser um romance de estreia, que já revela, desde as primeiras páginas, o estilo único de escrita de Vasconcelos. Com poucas frases, o autor consegue nos cativar e nos deixar à mercê das emoções que irá despertar ao longo do restante do livro.

Em Banana Brava, José Mauro de Vasconcelos retrata a dura e sofrida vida daqueles que sobrevivem no garimpo, evidenciando a falta de piedade nesse ambiente. Por meio de sua escrita ao mesmo tempo simples e poética, e da figura do protagonista Joel, Vasconcelos expõe a brutalidade e a crueldade desses lugares.

O livro alterna momentos que nos chocam, nos arrancam sorrisos e, acima de tudo, nos fazem refletir. Afinal de contas, apesar de ter sido escrito há mais de 80 anos, Banana Brava descreve uma realidade que, infelizmente, ainda é atual.

[Cristiana]

Romance inaugural de José Mauro de Vasconcelos, autor do inesquecível Meu Pé de Laranja Lima, Banana Brava conduz-nos ao planalto central brasileiro, mais precisamente ao estado de Goiás, onde nos deparamos com um protagonista improvável: o jovem Joel que, embora oriundo da classe média alta, resolve lançar-se à aventura, optando por uma vida de garimpo, isto é, de extracção de minerais preciosos de forma rudimentar.

Em busca, primeiro, de diamantes e, depois, de cristais, o primeiro herói de José Mauro Vasconcelos cruza-se com personagens vindas de todas as regiões do Brasil e, por entre intrigas, traições e vinganças, acaba por se embrenhar selva adentro na companhia do amigo de sempre: o Gregorão.

[Maryam Samiei · Rating 3 out of 5]

این سومین کتابیه که از واسکونسلوس می‌خونم. چقدر این کتاب و تم اصلیش با خورشید را بیدار کنیم و درخت زیبای من متفاوت بود.
توی این کتاب روایت گاریمپوها یا معادن الماس توی برزیل و گاریم‌پیروها و جویندگان الماس گفته می‌شه. زندگی تلخ و وحشیانه گاریم‌پیروها و کشتن همدیگه بر سر پول از یک طرف و سادگی زندگی مردم بومی اون مناطق که در برابر این همه خشونت خودشون و مزارعشون قربانی می‌شن رو به روی هم‌قرار می‌گیره.
از خوندنش‌‌ لذت بردم:)

[Ragif · Rating 4 out of 5]

Yazarın kaleme aldığı ilk kitabı. Diğerlerinde olduğu gibi bu kitabının da dili şiir gibi.
Elmas arayan iki arkadaşın hikayesi. Bana göre kitaptaki en etkili konu, karakterin başına gelen kötü bir olaydan sonra öfkeyle, intikam duygusuyla yapılan karşı hamleden sonra duyulan pişmanlık duygusunu, vicdan azabını hayatın geri kalan bölümünde sırtında kambur olarak taşımasıdır.
Dili akıcı, kolayca okunabilecek güzel bir kitap.

[Mahtab Aramesh · Rating 4 out of 5]

از اولش منو یاد موش ها و آدم ها انداخت. اون شخصیت ساده دل و غول پیکر در کنار عکس اون...
فراز و فرود زیاد داشت اول و آخر کتاب جذاب تر بود از میانه. نمیدونم چی ولی انگار یه چیزی تو این کتاب مشکل داشت که مثل درخت زیبای من، خورشید را بیدار کنیم و روزینیا قایق زیبای من درنیومد. ولی خب زیبایی کم نداشت☆

[Masood · Rating 3 out of 5]

بی شباهت به موش ها و ادم ها نبود. یه شخصیت ریزنقش باهوش و یه هیکلی کودن.

[Rastin Radvar · Rating 3 out of 5]

خیلی صریح و مستقیم و قابل حدس. نه به عنوان صفاتی بد. به عنوان خصوصیت نویسنده و نثر داستان. خیلی معمولی.

[Maryam Kalhori · Rating 2 out of 5]

از کتاب هایی که اتفاقی در دوران راهنمایی خواندم چیزی که هنوزم یادمه فضای ناامید کننده و تلخش بود

[Elyse Cherub]

Gözlerimi önüme eğdim ve uzaklarda yiten son sesi işittim. Gözlerimde iki damla yaş vardı. Yitirilmiş cennetin ardından ağlıyordum.

[Zohre savaran · Rating 4 out of 5]

ولی برای من همچنان بهترین اثر د واسکونزلوس همون درخت زیبای منه!