Ressam Vasıf’ın Gizli Aşklar Tarihi

by Murat Gülsoy

"Yunan heykellerine benzeyen vücudunda dolaşan ellerimiz çoğaldıkça Jean kendinden geçer, kıvranışları bizi de en tatlı günahların bahçesine davet ederdi. Peş peşe içtiğimiz şarapların tesiriyle bu sahnelerin sonu pek fena biterdi. Kışkırtıcı temaslarla çılgına dönen uzviyetin tahakkümüne teslim olurduk. Aklın gücünü kaybettiği bu zevk karnavalında vücutlarımız ateşin tüm renkleriyle kavrulur, başka bir şey haline gelir, adeta bir metamorfoz geçirirdi. ‘Vasıf, sanatçı için sınır yoktur,’ derdi Georgette, ‘vücutlarımızın her yeri, her santimi hayattan zevk almak için dünyaya gelmiştir, kendini bunlardan mahrum bırakan biri asla sanatın en yüce katına çıkamaz. Çünkü aldığımız her damla zevkin ödenmesi gereken bir bedeli vardır. Sanatçı bu bedeli boyayla, çizgiyle çalışarak öder.’” İmparatorluğun son günlerinde Paris’te Georgette’in atölyesinde resmi, ışığı ve renkleri yeniden öğrenirken bedenini ve hazzın sınırsızlığını keşfetmiş genç bir ressam... Ali Salih Paşa’nın yeğeni, Nazmi Ziya’nın, Çallı’nın yakın dostu... Çamlıca’daki aile konağında ünlü Gritchenko’yu ağırlamış... Mütareke İstanbul’unun karmaşasında İngiliz kumandan Jackson’la günlerini tuvalin başında geçirmiş... Genç Cumhuriyet’in devrimleri ardı ardına gelirken ailesinin son kalan fertlerini kaybetmiş... 6-7 Eylül’ü, 60 Darbesi’ni yaşamış... Türkiye’nin resim tarihine yakından tanıklık etmiş... Hazla acının birbirine dolandığı uzun bir yalnızlığın, gizli kalmış aşkların, bir türlü yakalanamayan şöhretin hikâyesi... Ressam Vasıf Ekrem Yelda’nın kendi ağzından dinlediğimiz hayatı, samimi itirafları ve bitmeyen resim tutkusu... 1967 sonbaharında genç bir gazetecinin unutulmuş bir ressamla günler süren söyleşisinin kayıtları... Hiç yayımlanamamış bu söyleşi yıllar süren hukuk mücadelesinden sonra elinizdeki kitapla okuyucusuyla buluşuyor.

Genres: Turkish Literature, Turkish, Queer, Fiction, Roman

320 pages, Paperback

First published January 1, 2023

About the author

1967'de İstanbul'da doğdu. Kabataş Erkek Lisesi'ni bitirdi. Yüksek öğrenimini Boğaziçi Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünde tamamladı (1989). Aynı üniversitenin Psikoloji Bölümü'nde “Face-Specific Evoked Brain Potentials”(İnsan yüzlerine ilişkin uyarılmış beyin potansiyelleri) başlıklı tezi ile yüksek lisans derecesi aldı. (1992). İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Biyomedikal Mühendisliği programında doktora yaptı. Beyin cerrahisinde kullanılacak bir cerrahi lazer sistemi üzerinde tez yazarak doktorasını tamamladı.

Öykü, roman, inceleme türlerinde eserler vermiştir. Eserleri Sait Faik Hikâye Armağanı (2001), Yunus Nadi Roman Ödülü (2004), Notre Dame de Sion ödülü (2013), Sedat Simavi Edebiyat Ödüllerine (2014) layık görülmüştür. 2004-2021 yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi'nin genel yayın yönetmenliği görevini yapan Gülsoy 2014 yılından beri de Boğaziçi Üniversitesi Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Araştırma Merkezi müdürlüğü görevini sürdürmektedir.

Kitapları:
* Oysa Herkes Kendisiyle Meşgul, 1999, CAN Yayınları, öyküler.
* Bu Kitabı Çalın, 2000, CAN Yayınları, öyküler. (2001 Sait Faik Hikâye Armağanı)
* Belki de Gerçekten İstiyorsun, 2000, altkitap.com, öyküler.
* Alemlerin Sürekliliği ve Diğer Hikâyeler, 2002, CAN Yayınları.
* Binbir Gece Mektupları, 2003, CAN Yayınları, öyküler.
* Bu Filmin Kötü Adamı Benim, 2004, CAN Yayınları, roman. (2004 Yunus Nadi Ödülü)
* Bu An’ı Daha Önce Yaşamıştım, 2004, CAN Yayınları, öyküler.
* Büyübozumu: Yaratıcı Yazarlık, 2004, CAN Yayınları, inceleme.
* Sevgilinin Geciken Ölümü, 2005, CAN Yayınları, roman.
* Kâbuslar, 2006, altkitap.com, öyküler.
* İstanbul'da Bir Merhamet Haftası, 2007, CAN Yayınları, roman.
* Bize Kuş Dili Öğretildi, 2008, altkitap.com, resimli-roman.
* 602. Gece Kendini Fark Eden Hikâye, 2009, CAN Yayınları, inceleme.
* Karanlığın Aynasında, 2010, CAN Yayınları, roman.
* Tanrı Beni Görüyor mu?, 2010, CAN Yayınları, öyküler.
* Baba, Oğul ve Kutsal Roman, 2012, CAN Yayınları, roman.(Notre Dame de Sion Edebiyat Ödülü)
* Nisyan, 2013, CAN Yayınları, roman.
* Gölgeler ve Hayaller Şehrinde, 2014, CAN Yayınları, roman.(Sedat Simavi Edebiyat Ödülü)
* Yalnızlar İçin Çok Özel Bir Hizmet, 2016, CAN Yayınları, roman.
* Öyle Güzel Bir Yer ki, 2017, CAN Yayınları, roman.
* Ve Ateş Bizi Tüketiyor, 2019, CAN Yayınları, roman.
* Belirsiz Bir Anın Kıyısında, 2021, CAN Yayınları, öyküler.
* Ressam Vasıf'ın Gizli Aşklar Tarihi, 2023, CAN Yayınları, roman.

Reviews

[Sevim Tezel Aydın · Rating 4 out of 5]

Çok beğendim…
Nehir söyleşi tarzında kaleme alınmış roman, farklı ve aykırı bir hayat sürmüş ressam Vasıf Ekrem Yelda'nın genç bir gazeteciye anılarını anlatmasını konu ediyor.
1880'lerde doğan, 1967'de ölen ressamın anılarını okurken hem ülkenin siyasal ve sosyal tarihinde bir yolculuk yaptım hem de resim merkezde olmak üzere sanat dünyasında. Vasıf kurgu bir karakter olsa da anılarında adı geçenler gerçek kişiler, kimler yok ki; Nazmi Ziya, İbrahim Çallı, Leonard Levy, Hale Asaf, Feyhaman Duran, Aliye Berger, Adalet Cimcoz ve daha niceleri…
Vasıf'ın içinde yetiştiği dönemin dilini ustaca kullanarak kendini anlatmasından, kişisel bir hikayenin arkasında koskoca bir sanat ve toplum panoraması sunmasından etkiledim. Satır aralarında yapılan insana, hayata ve topluma dair tespitler beni özellikle düşündürdü. Sayısız satırın altını çizdim, notlar aldım, pek çok bölümü tekrar tekrar okudum…
Murat Gülsoy'a saygım ve sevgim bu kitapla pekişti. Edebiyat severler, özellikle de resim sanatına meraklı olanlar bu romanı kaçırmasınlar derim...

[Özgün · Rating 5 out of 5]

Orhan Pamuk romanlar hakkında verdiği derslerde romanın büyüsünün okurun onun kurgu olduğunu bilmesi, ama bir yandan çok gerçek olduğunu düşünmesi, bu ikisi arasında gidip gelirken yaşadığı zihinsel haz üzerinden tarif eder. Murat Gülsoy bence özellikle bu romanında okuru tam o hazzın en tepe noktasına çıkarmış. 1800'lerin sonundan 1960'lara ressam Vasıf Ekrem Yelda'nin hayatı ile ilerliyoruz. Dönemin İstanbul'u, Paris, ilk sanat galerisi Maya, bilinen büyük Türk ressamlar, sanatın beşiği Akademi, Pera, köşkler ve renkler. Ama ne güzel renkler. Işık ama ne güzel ışık, gün batimlari, gün doğumları, manzaralar, portreler, tartışmalar, aşklar...Keşke hemen şimdi bir yağlı boya tablo yapabilecek yetenekte olsam hissi yaratan özel bir roman.

[Pia G. · Rating 4 out of 5]

3,5/4.

[mythosonlyb · Rating 5 out of 5]

Kitabımız 1967 yılında artık yaşlı bir ressam olan Vasıf Ekrem Yelda’nın genç bir gazeteciyle yaptığı söyleşiyle hayatını bizlere aktarmasından oluşuyor. Belgesel tadında olan bu romanda Vasıf’ın hem özel hayatını hem dönemin önemli sanatçılarını takip ediyoruz.

Nerede okuduğumu ya da duyduğumu hatırlamıyorum ama biri, yazarken karakterlerinizi korumayın, başlarına kötü şeyler gelmesine izin verin demişti. Vasıf ilk başta bana son derece korunmuş bir karakter gibi geldi. Varlıklı bir aileye doğmuştu. Paris’te sanatını geliştirme şansı olmuştu. Savaşlar yaşanırken en acı durumlar onu es geçmiş gibi görünüyordu. Sonra onun ruhunun korunduğunu, fiziksel acıları yine yaşadığını düşündüm. Çünkü çocuksu bir coşkusu, hedonist bir yapısı ve hayatın zor taraflarını çok da ciddiye almayan bir yanı vardı. Bunun dışında cinsel yönelimine karşı bu kadar açık ve rahat olması genelde dramatik sahneler okumaya alışık olan bünyeme de iyi geldi. Okurlar olarak buna ihtiyacımız var bence.

Kitabın sonuna doğru Vasıf’ın bir karakterden öte sanatın vücut bulmuş hali olduğunu düşünmeye başladım. Çünkü hayatta ne yaşarsa yaşasın, kimlerle ilişki kurmuş olursa olsun ressam Vasıf’ın önem verdiği tek hakikat sanatıydı.

Ben kitabı çok keyif alarak okudum. Hatta modumu yükseltti diyebilirim.

[Renklikalem · Rating 4 out of 5]

Ressam Vasıf’ın Gizli Aşklar Tarihi için bir “belgesel roman” demiş Murat Gülsoy. Hem bir döneme, hem resim sanatının Türkiye’deki maalesef “yakın tarihine” tanıklık. Ötesi yok çünkü. Sadece resim değil, Türkiye’nin de bir dönemine tanıklık ediyoruz bir yandan.

Ressam Vasıf uzun yıllar akılda kalacak bir karakter olmuş. Severek okudum.

“Bu da bizi çok iyi anlatan bir hadisedir, düşünsenize resim yapmayı men eden bir dinin halifesi bizzat ressam olmuş, kim nasıl açıklayabilir bunu?”

“tüm sanatlar müşterek bir ruhtan beslenirler. O sebepten iyi bir sanat eseri başka sanat eserlerini hatırlatabilir.”

“Ne tuhaf, insan kendini anlatmaya başladığında hep başkalarından bahsetmek zorunda kalıyor. Başkaları olmasa biz biz olamazmışız gibi”

[Yasemin Çürük · Rating 5 out of 5]

Nasıl oluyor da benim düşüncelerimi ve hislerimi anlatabiliyor diye düşündüğüm çok kısım oldu. Belki Murat Gülsoy'un başarısı buradan geliyor. İnsanları iyi tanıması ve anlatması. Tabii bir de bu olaylar gerçekten yaşanmış mı acaba diye de sorgulatıyor. Çünkü romanda kurgu karakterler yanında gerçek kişiler de var. Gerçekliği sorgulatması ve benim gibi düşünenler var hissi onun romanlarının en büyük başarısı bence. O yüzden çevremdeki herkese Murat Gülsoy romanlarını öneriyorum. Okuyun, okutturun.📚☺️

[Judy Abbott · Rating 4 out of 5]

Tam bir bohem rapsodisi, imparatorluğun son demlerinde doğup yetişmiş bir ressamın gözünden genç Türkiye'nin kültür sanat tarihini okuyoruz. Kurgu karakteri gerçek hayata monte etmiş yazar, çok başarılı. Diline ve anlatımına da bayıldım.

[Brczdn · Rating 5 out of 5]

Kurgu bir karakter üzerinden tarihte iz bırakan kişi ve olayların anlatılması fikrini seviyorum. Bu romanda da ressam vasıf kurgu iken etrafındakiler ve yaşananlar gerçek.
Türkiye’de resim sanatının doğuşu ve gelişimine (ki tarihi çok yeni bu sanatın) bakarken tarihsel olaylara da değiniliyor.
Ressam Vasıf’ın her şeyi apaçık ve abartısız anlatmasını sevdim. Yıllar sonra yaşadıklarını anlatmak için bir dergi ile söyleşi yapmayı kabul ediyor. Ama cevaplar o kadar başarılı ki söyleşi yapan kişi hakkında hiçbir şey anlatılmasa da gözümüzde canlandırabiliyor ve hatta ne sorduğunu bilemesek de cevaplardan anlayabiliyoruz.
Çok sevdim bu romanı. Zeka dolu buldum.

[Polat Paksoy · Rating 5 out of 5]

Murat Gülsoy, romanında kurgu ve gerçeklik arasındaki çizgiyi o kadar silikleştirmiş ki kitabı bitirdikten sonra Ressam Vasıf’ın mezarını aramak istedim.
Murat Gülsoy bir kitabın unsurlarını sınırlarını zorlayarak mümkün olduğu mertebe romana yedirmiş. Kitabın arka kapağındaki “1967 sonbaharında genç bir gazetecinin unutulmuş bir ressamla günler süren söyleşisinin kayıtları... Hiç yayımlanamamış bu söyleşi yıllar süren hukuk mücadelesinden sonra elinizdeki kitapla okuyucusuyla buluşuyor” yazısıyla daha kitabın ön kapağını açmadan gerçekliği bükmeye başlayan Murat Gülsoy, bu yazının bir ses kaydının deşifresi olduğunu hissettirecek ölçüde cümleler yazarak ve romandaki “Galeri” bölümlerinde internette araştırınca bulunabilecek gazete küpürleri ile tabloları da kullanarak kurguyu yakasından tutup gerçekliğe çekmiş. Galeri bölümünde Feyhaman Duran’ın “Ressamlar” tablosunun altyazısında yer alan “Bu resmin Ressam Vasıf’ın yer almadığı bir versiyonu da mevcuttur” cümlesiyle okuyucuyu tahrik eden yazar, hatta kendi blog sayfasında retrospektif sergi kataloğu (Yaşasın yapay zeka) bile yayımlayarak gerçekliğe çalım üstüne çalım atmış. Hatta o kadar hoşuma gitti ki bu oyun kitabın kapağında “Murat Gülsoy” yerine “Ali Halit Doğan” ismini görmeyi istedim.
Roman bir taraftan sanatçının portresini iyi bir şekilde görmemi sağlarken diğer taraftan Türk resim tarihine olan merakımı ateşledi.
Romanda bana sadece bir yer doğal gelmedi o da Vasıf’ın 203. sayfadaki doktorlar hakkında konuştuğu kısım. Geçen yıl sağlıkta şiddet olaylarından geçilmiyordu sanırım kitabın yazıldığı döneme denk geldi. Yazar sanki sosyal mesaj vereceğim diye metnin ahengini bozmuş. Kulağımı tırmalayan tek yer burası oldu.
Murat Gülsoy’un daha önce hiçbir romanını okumamıştım ama son kitabıyla beni kalemine hayran bıraktı.

“Ustalık dediğimiz yaratıcı ruhun ölümüdür.”

“Hayatın sonuna eksile eksile geldim.”

“Güzellike hesap işi değildir, ahenk işidir.”

“Herkes geçmişinde kendini kahraman olarak göstermek ister, hatta öyle olduğuna önce kendini ikna eder.”

“Ne tuhaf insan kendini anlatmaya başladığında hep başkalarından bahsetmek zorunda kalıyor. Başkaları olmasa biz biz olmazmışız gibi.”

“İnsan sırf bu yüzden bir tanrıya inanır bence. Yalnız kalmamak için.”

“En büyük derdi akşam yenecek yemek olan bir adam…”

“İnsanlar sanata hak ettiği kıymeti vermezken sanatçılar da yaptıkları işe çok fazla mana atfediyor.”

“İmzam bile sabit olmadı fikrim nasıl olsun?”

“Zihnim henüz kendi şahsiyetini eline almış değil, kimin yanına giderse onun ikliminde çiçekleniyor.”

“İnsan ruhunun cinsiyeti yoktur.”

[Aybena · Rating 5 out of 5]

Çok sevdıgım bır dostumun tavsıyesıyle okumaya basladım ve cok beğendim. Ressam Vasıf’ın şahit olduğu dönem hatta dönemler, İstanbul’un ve sakinlerinin o dönemki halleri, dinin desteklemediği bir sanat dalının; resmin hayatımıza girişi, bir ressamın dünyayı görme şekli, uçlardaki yaşamlar …. Kitapta hem özü hem de ele alınış şekli sebebiyle sıradan bir biyografiden çok daha fazlasını buldum. Herkese tavsiye ederım.

[Ozkan · Rating 5 out of 5]

Murat Gülsoy ile geç kalmış bir tanışma oldu.
Ama ne tanışma!
Öylesine güzel bir tarihsel kurgu ki, bir süre sonra olayların ve şahısların gerçekliğinden zerre şüpheniz olmadan okuyorsunuz:)
Ayrıca hayatı kimseye aldırmadan, kana kana içen bohem bir ressamın hayatını bu kadar samimi bir anlatıyla okuyucuya aktarabilmesi müthiş. Çok etkilendim.

[Ebru Bozkurt · Rating 5 out of 5]

Çok beğendim. Mükemmel kaleme alınmış. Elimden bırakamadım.

[Ayşe Zeliha · Rating 5 out of 5]

Müthiş bir emek içeren araştırma sonucu ortaya çıkan ‘belgesel roman’ türündeki bu kurmaca metin, şimdiye kadar okuduğum Murat Gülsoy romanları bir yana ‘Ressam Vasıf’ın Gizli Aşklar Tarihi’ bir yana dedirtecek kadar keyifli, bilgilendirici ve merak uyandıran bir okuma serüveni vaat ediyor. Benim için Murat Gülsoy’un ‘başyapıtı’ niteliğinde. 🦋

[ipek · Rating 4 out of 5]

türk sanat camiasını bu kadar içerden incelemesini beklemiyordum, çok güzel bir sürpriz oldu, epey araştırmaya sürükledi beni. hayatın kenarlarında yaşayıp her resmi her ilişkisi yarım kalan vasıf...

ironik olan ise yaşamı boyunca değer görmemiş bir ressamın hayatını anlatan, 80 yıllık bu sürede de türkiye’de resme ne kadar az değer biçildiğinin sürekli üstünü çizen bir romanın kapağını midjourney’nin yapmış olması

[Berra Bakoğlu · Rating 5 out of 5]

çok sevdim.

[Deniz · Rating 5 out of 5]

Çok güzeldi, kesinlikle okumanızı tavsiye ederim

[Mesut Bostancı · Rating 1 out of 5]

It is absolutely, positively inexcusable that Murat Gulsoy would choose as the cover for his novel about an artist -and his account on the historical development of art in Turkey and meditations on the meaning and power of art- an image that he made using AI. Completely disqualifying

[MeltemAy · Rating 5 out of 5]

Kurgu ve gerçeklik arasında gide gele keyifle okuduğum muhteşem bir roman. Akıcı bir dil, zaman akışı içinde gidip gelen bir kurgu. İlk Murat Gürsoy kitabım, başka bir kitabını daha okumayı merak ettim şimdiden.

[Onur Kilic · Rating 5 out of 5]

Muhteşem bir roman. Yazımında Orhan Pamuk’un ayrıntı anlatımından esinlendiği aşikar ama bu eser onun pek çok romanının ötesine geçebilmiş başarıda. Murat Gülsoy okuyucuyu yıkılmakta olan bir imparatorluğun son yıllarıyla batılılaşmaya çalışan yeni cumhuriyetin arasında kendisine yer edinmeye çalışan resim sanatını kurgusal bir ressam Vasıf’ın gözünden harika anlatıyor. Yaşlılık, çağdaş sanat, cinsellik ve yalnızlık üzerine; herkesin Vasıf’ta kendisinden bir şeyler bulmasını sağlayan akıcı bir roman. Türkiye edebiyatının modern klasikleri arasında çok önemli bir yere geleceğinden şüphem yok.

[Freelancereader · Rating 5 out of 5]

İlk Murat Gülsoy romamın böyle bir esere rast gelmesi diğer romanları için beklentimi bir hayli yükseltti. Başlarda bir an Kürk Mantolu Madonna seviyelerine erişen kitap ilerledikçe bir miktar tekrara giriyor ve tempoyu yavaşlatıyor ama yaşattığı duyguyu uzatması açısından bakarsak iyi bir şey de diyebiliriz bu durum için. Ayrıca politik bakış açısından değerlendirirsem hümanist yaklaşımı bir çok konuda düşüncelerime tercüman oldu.

[Terss · Rating 5 out of 5]

Kusursuz bir başyapıt. Murat Gülsoy'un ustalık eseri olmuş. Çok beğendim.
Öyle gerçekçi bir anlatım dili kullanmış ki yazar, dönüp dönüp acaba ressam Vasıf adında biri var mı diye araştırma yaptım.

[Asude · Rating 5 out of 5]

soze gercekten murat gulsoy'un ellerine zihnine saglik diyerek girmek istiyorum. sahane bir eser.

once bir kafaniz karisiyor sahi bi soylesi mi bu diyorsunuz kendi kendinize ama googleda ressam vasif'in murat gulsoydan bagimsiz bi varligi yok.. tabii bu demek degil ki ressam vasif gibileri yok, cok var tarihimizde yitik sanatci, bu kitaptaki otobiyografik soylesi cok kaliteli bir temsil diyebiliriz onlara.

yazar kurguladigi bu soyleyisinin gercekciligini arttirmak icin oyle guzel detaylarla suslemis ki kitabini; cogu kez sanki gercek bir soylesi okuyormussunuz gibi hissediyorsunuz, gercekten karsiniza seksen yillik omrunu tane tane anlatan bir ressam var. bolumlerin arasina serpistirilen galeri sayfalari da, vasif'in aralara serpistirdigi fransizca ya da eski turkce kelimeler dahi bu hissi besliyor. kapsamli bir arastirmayla yazildigi cok belli olan turk resim tarihine goz kirpip icinizde ona dair hem minimal bi bilgi hakimiyeti hem de ilgi acligi yaratan bu roman butun bi halde, kusursuz neredeyse.

anlatim olarak da lineer bir anlatimi yok dogal olarak vasif'in, gazeteci de yonlendiriyor kendisi de daldan dala atlayiveriyor bazen. zaman dilimi atliyor, bir karakterden oburune gecip sonra tekrar ilk bahsettigine donuyor.. bu da apayri bi tat katiyor bu hayat hikayesine.

dedigim gibi yitik birisi vasif, tutunamamis hicbir yere. ne aileye ne sevgililere ne dostlara. hep bi noktada yabanci hissedip kenarda kalmis herkesin hayatinda. kendi hayatinin dahi merkezine gitmeye cesaret edememis sanki. ait olamamis, tam olamamis, kendisiyle bir dahi olamamis. hep eksikmis, kendi deyimiyle oldugu gibi, herkesten biraz daha eksik. asklarinin tarihi ismi iste soylesi kitabinin, asklarda insanlarda aramis sevgiyi bagliligi aidiyeti ve tamligi. daha guzel bi isim dusunemiyorum ben bu kitaba.

mutlaka bir sans verin..

[Tubi(Sera McFly) · Rating 4 out of 5]

Kurgusal karakter Ressam Vasıf’ın 1800’lerin sonlarından 1967’ye kadar olan hikayesi haliyle aynı zamanda ülkemizin geçirdiği toplumsal, siyasal, kültürel değişimleri de konu ediyor. İbrahim Çallı’dan Hale Asaf’a, Bedri Rahmi’den Adalet Cimcoz’a gerçek kişilerin de uğradığı bir kurgusal hayat öyküsü.

Aslında etliye sütlüye pek karışmayan, hazcı, zaman zaman da melankolik biri Vasıf. Dorian Gray göndermesi çok iyi. Hatalarını da, olumlu yanlarını da açık yüreklilikle kabullenen bir karakter. Tüm o değişimler bir yana, kültüre, sanata ve sanatçılara karşı halkımızın değişmeyen bakış açısına öfkelenirken şefkatle sırtını sıvazlayası geliyor insanın. Yok olup giden konaklarla bir dönemin sonu, savaşların etkileri, hep iki arada bir derede kalmış bir halkın sancıları…

Paris’te geçen bölümlerin tadı damağımda kaldı, daha uzun sürsün isterdim. Yaşadığı aşklardan bahsederken üstü kapalı bir tavrının olmasını sevdim açıkçası. Romansın arka plandaki sosyal hayat gerçekliğini unutturacağından korkuyordum, zira başlığından çok daha fazlasını vaat ettiği kesin olan bir roman. Öte yandan, cinsiyetlere atfedilenler üzerine daha açık konuşmasını da isterdim. Romanın düz ilerlemeyen kurgusu, yazarın söyleşi şeklinde kaleme aldığı romanın anlatıcısının bir dönemden bir döneme atlayıverişi de enteresan bir yolculuk sunuyor.

Dostluk, yalnızlık ve hiçbir yere ait olamama hissi üzerine düşündürdüğü anlar da, en az kitabın geçtiği dönemi irdelediği sayfalar kadar etkileyici. Bizim büyük faniliğimizi pek de uzun olmayan sanat tarihimizle hatırlatıyor. İlk kez okuduğum Murat Gülsoy’un diğer kitaplarını da keşfetmek sonraki hedeflerimden olsun.

[Enver Yunusoglu · Rating 5 out of 5]

Okuduğum ilk Murat Gülsoy kitabı, romanı. Murat Gülsoy’un kurgu konusunda ne denli başarılı olduğunu, kitapları hakkında okuduğum yorumlardan biliyordum. Bu sefer ben de Ressam Vasıf'ın Gizli Aşklar Tarihi sayesinde Murat Gülsoy’un kurguladığı dünya ile tanışmış oldum.

Roman, nehir söyleşi şeklinde kurgulanmış. Başka şekilde olsaydı, aynı tadı verir miydi, bu kadar sürükleyici olur muydu, bilemiyorum. Nehir söyleşi sayesinde, zamanda bir ileri geri sıçramalar, ara ara Vasıf’ın bilinç akışına şahit olmak, Vasıf’ın konudan konuya atlaması, bazen konuyu bilinçli veya bilinçsiz uzatması/çarpıtması, hiç sakil durmuyor. Günlük hayatta yaşlı bir insanla konuşma tecrübemiz nasılsa, Halit Bey’in Vasıf ile yaptığı söyleşi aynı şekilde.

Roman olduğunu bilmeme, yani Vasıf’ın bir kurmaca bir ressam olmasına rağmen, kitabı roman gibi değil de nehir söyleşi kitabı gibi okudum. Hatta nehir söyleşi yapacak kişiler, işe, bu romanı okuyarak başlayabilir. :) Romanda Vasıf’a sorulan sorular yok. Soruların olmaması, hem okur hem de belki nehir söyleşi yapacak kişi için şahane bir düşünce pratiği oluyor. Tam bir oyun alanı. :)

Nehir söyleşileri okurken, ben hep mülakat ortamını merak ederim, o ortamı hep hayal ederim. Soruları yanıtlayan kişilerin, geçmişi anlatırken, ne ölçüde doğru/objektif olduklarını, soruları ne şekilde ve amaçla manipüle ettiklerini, anlattıklarını ne kadarını yeniden yazdıklarını hep merak ederim. Hatırlama eyleminin kendisi hep kurgu gibi geliyor bana zira. :)

Ben içinde sanatçılar, sanat eserleri ve sanat tarihinin olduğu kurgu metinleri okumayı çok seviyorum. Ressam Vasıf'ın Gizli Aşklar Tarihi de bu kitaplardan biri oldu.

[Sude · Rating 5 out of 5]

"Belki de objektif olamıyorum. Ama bilir misiniz, sanatta objektif diye bir şey yoktur. Evet! Kesinkes yoktur. Her şey subjektiftir, kişiye bağlıdır. Ressam için de böyledir, resme bakan için de... O sebeple bir sanat eserinin etki yarattığı an çok müstesna bir şeydir: İki iç dünyanın çakışması, evet, böyle bir şey. Aşık olmak gibi bir şey. Belki aşk da sanattır, malzemesi ruh ve vücut olan bir sanat."

Kitapta çocukluğundan başlayarak Vasıf'ın kendi hayatını anlatışını okuyoruz. Artık yaşlanmış bir insanın kendini anlatışını dinlemek çok farklı hissettirdi. Bazı bölümlerde çok neşeli bir modda oluyor, bazılarında ise tam tersi artık hayatının sonuna geldiğini düşünerek olaylara karamsar yaklaşıyor ama yine de anlatmaya ve çizmeye devam ediyor. Genel olarak hayatının dönüm noktalarının, hayatında önemli yer edinmiş insanların üzerinde duruyor. Ama tüm bunların arasında hem geçmişinde hem de hala bugününde hayatındaki en değerli şey sanatı. Bunu her cümlede hissedebiliyorsunuz.
Kitabı okumam yaklaşık 1 ay sürdü ve bunun sebebi yazın sonunu sürekli şehir değiştirerek geçirmemdi. Kitabı gezdiğim 5 şehir boyunca yanımda taşıdım, boş vakitlerimde okudum. Sanki belli aralıklarla röportajı yapan benmişim de Ressam Vasıf karşımda bana hayatını anlatıyormuş gibiydi 🥹

[imeleky · Rating 5 out of 5]

Bu kitap benim sevecegim pek cok ogeyi icinde barindiriyordu. Sanat okumak, ressamlar hakkinda bilgi sahibi olmak, eski istanbul, kahramanin ic sorgulamalari, ek olarak yapay zeka ile yapilan bosluksuz kurgu, erssama ait resimlerin yapay zeka ile cizilmis olmasi benim keyifli bir okuma yapmami sagladi. Tüm bunlarin kurgu oldugunu biliyor olmamiza ragmen kitap bitince hala bu yazarin varolduguna dair kuvvetli bir inanc tasiyordum.

Ben sahsen sayisal zekaya sahip ama edebiyat konusunda da mahir yazarlari okumayi seviyorum, kurgularinin butunlugu ve yeni yaklasimlari denemeleri hosuma gidiyor. Ressam Vasif'in hayati ustalikla olusturularak bir donem Istanbul / Paris sanat dunyasinin ortasina yerlestiriliyor, Bedri Rahmi, Aliye Berger , FIkret Mualla gibi sanatcilarin izlerini bu kitapta buluyoruz. Tek elestirim olabilir, ismi, ben aska dair bir hisse kapilamadim bu kitapta, ask denemeyecek hoslantilardi belki ama ressamin pesinden suruklendigi bir ask yoktu. 4,5 uzerinden 5 verdim.

[bilge · Rating 5 out of 5]

ressam vasıf'ı okumak içimdeki gizli saklı kalmış gerçekleri aydınlatan bir fener gibiydi. onun bazen dürüstlüğü bazen de insanlar ne der düşüncesiyle çarpıttığı gerçekleri dinlemek aslında hepimizin içinde birer vasıf olduğunu hatırlatıyor bana. çalkantılı hayatı, yaşadığı yılların içerisinde benliğini bulamamış bir ruh gibi ama sanırım o bunu böyle telaffuz etmemizi istemezdi. " belki de insan doğduğu yerde yaşlanmamalı. hep yer değiştirmeli. yeni bir yere giden insan oranın acemisi olur, genci olur. henüz orada yaşamamış olduğu için yaşlanmamış sayar kendini" diyor çünkü. hafif gamsızlığı, süregelen bir hayatı olmaması onu daima diri tutmakta bence, bir yerden sonra aynı düzlemde yaşamak onun ihtiyarlığını hissettirmiş oldu. vasıf ekrem yelda benim kalbimde yerini bulmuş nadir karakterlerden biri oldu ama paragrafın sonunu bu cümlelerle bitirmek istiyorum:
"aramızda yarım kalan bir şey olsun istedim belki de."

[Özge · Rating 5 out of 5]

Bu kitabı okurken düşündüğüm tek şey şuydu : Savaş dönemi, yoksulluk, kıtlık, mücadele ama sanat yapılıyor, sanat yaşanıyor. Günümüzde ise o kadar imkan doluyken sanat hak ettiği gibi yaşanmıyor düşüncesindeyim. Kitabın sayfalarında ilerlerken o dönemin insanlarının zorluklara rağmen sanata da doyduklarını hissettim. Evet, bir yandan kargaşa dolu bir ortam, gerektiği kadar destek alınamayan bir yolculuk da var ama sanatseverlerin her şeye rağmen sanatlarını yaşamaları içimi yumuşacık hissettirdi, ruhumu doyurdu. Elimden bırakamadığım, bilmediğim yeni sanatçılarla tanıştığım, kimi zaman Vasıf Ekrem'in gerçekten var olduğuna emin olamadığım, sanki bir masalın da içindeymiş gibi hissettiğim bir kitap oldu.

[Burcu Nahmias · Rating 5 out of 5]

Resim sanatıyla ilgili bilgim ve ilgim az olduğundan, roman başta ilgimi pek çekmemişti. Ama okuyunca her şey değişti. Felsefesi, kurgusu, tarihi gerçekleri hikâyeleştirerek sunması ve hepsinden önemlisi dili…
Murat Gülsoy Hoca’nın bir söyleşisinde, "Bazı kitaplar okuyucusunun kalbindeki kilidi açar." dediğini duymuştum. Bu roman, benim kalbimdeki kilide tam uydu.
Bitmesin diye okumamı yavaşlattığım da oldu hatta dün akşam bitecekti, kıyamadım bitirmeye son bölümü sabaha bıraktım. Şu anda kalbimde hafif bir ağrı hissediyorum. Ağrı geçecek elbette, ama eminim Ressam Vasıf her zaman bir şekilde içimde kalacak.

[Simay Yildiz · Rating 4 out of 5]

En çok bazı güzel şeyler yok olup giderken (o eski İstanbul mesela) bazı çirkin şeylerin (sanata bakış açısı) halen buralarda olması etkiledi ve bir yandan da üzdü beni. Doğru sıfatları mı seçtim emin değilim ama anladınız bence beni. Sanatçı değilim tabii ama pek çok yerde de kendimden bir şeyler buldum. En çok da aşağıdaki kısım "ahhhh be, of evet" dedirtti, kalbim ve beynimden vurdu beni:

Çok zor insanın yaşadığı yerde bir yabancı olması. Yabancı tabii. Sizin kıymet verdiğiniz şeyler başkaları için hiçbir mana ifade etmiyorsa yabancı değil de nesiniz?