هدف اين كتاب، بحث و بررسي آن مكاتب و نظريههايي است كه در روانشناسي و روانپزشكي از جهات علمي بيشتر مورد قبول هستند، با شناخت و توجيه شخصيت انسان ارتباط نزديكتري دارند، جامعترند، كيفيت و كميت بيشتري را در برميگيرند و به عنوان مكتبي غيرعلمي يا محدود و موضعي مطرح نیستند. كتاب شامل دوازده فصل با عناوينِ تعريف و تكامل تاريخی مفهوم شخصيت، فرضيههای اساسی درباره طبيعت بشر، مكتب روانپويايی، مكتب رواشناسی و روانپزشكی اجتماعی، مكتب رفتارگرایی، مكتب كلگرايی، مكتب انسان گرايی، مكتب هستیگرایی، مكاتب روانشناسی مشرقزمين، نظريه اسلام درباره شخصيت انسان، مكتب صفات شخصيت، مكتب سرشتی و مكتب شناختی است. چاپ اول توسط انتشارات چهر به سال ۱۳۶۳