Железная воля

by Николай Лесков

A short story by Nikolai Semyonovich Leskov (1831-1895), originally published in 1876.

Genres: Russia, Russian Literature, Fiction

121 pages, Kindle Edition

First published January 1, 1876

About the author

Николай Семёнович Лесков (4/16 февраля 1831, село Горохово, Орловская губерния — 21 февраля/5 марта 1895, Санкт-Петербург) — русский писатель, публицист, литературный критик. Долгое время публиковался под псевдонимом Стебни́цкий. В отличие от других крупных русских писателей своего времени, не принадлежал к столбовому дворянству; в сфере его интересов находились иные сословия.

В лесковской прозе отразились традиции как духовенства (житийные мотивы, церковная книжность), так и мещанства (авантюрные сюжеты, лубочная культура). Часто работая в технике сказа, придавал большое значение нюансам интонации, установке на непридуманность рассказанного, избегал простановки однозначных оценок. В своих произведениях создал обширную галерею праведников из народа. Склонность Лескова к неожиданным развязкам (пуантам) ярко проявилась в святочных рассказах и новеллах-анекдотах.

Reviews

[Αντίποδες · Rating 5 out of 5]

«Ο αφηγητής δεν είναι άλλος από τον άντρα ο οποίος θα μπορούσε να αφήσει το φιτίλι της ζωής του να αναλωθεί πλήρως στην ήπια φλόγα της αφήγησής του. […] Ο αφηγητής είναι η μορφή υπό την οποία ο δίκαιος συναντά τον εαυτό του» γράφει ο Βάλτερ Μπένγιαμιν στο κείμενό του για τον Νικολάι Λεσκόφ («Ο αφηγητής. Παρατηρήσεις για το έργο του Νικολάι Λεσκόφ», Κείμενα 1934-1940, μτφρ. Γιώργος Σαγκριώτης, Άγρα, Αθήνα 2020, σ. 79-117:117). Στην καρδιά του ρωσικού εθνικού συμπλέγματος ήδη από τον 18ο αιώνα βρίσκεται η αντιπαράθεση, η σύγκριση, ο φθόνος, το αίσθημα κατωτερότητας απέναντι στους Γερμανούς, που εκπροσωπούν για τους Ρώσους (και όχι μόνο) το νεωτερικό πνεύμα, το αυστηρό προτεσταντικό ήθος, την επιστημονική και πρακτική δουλειά, την τάξη και την καθαριότητα, κυρίως όμως την ακλόνητη βούληση, τη «σιδερένια θέληση». Χάρη στη σιδερένια του θέληση, ο Γερμανός μηχανικός Ούγκο Πεκτοράλις διαπρέπει στη Ρωσία, αξιοποιώντας τις επιστημονικές του γνώσεις και το πρακτικό του πνεύμα, μέχρι τη στιγμή που η ίδια αυτή θέληση (ορθολογική αλλά άκαμπτη και μη προσαρμοστική) τον φέρνει σε σύγκρουση με την ενσάρκωση της ρωσικής ψυχής, έναν ακαμάτη μέθυσο ανταγωνιστή του. Και τότε αρχίζουν οι ατυχίες, και «με το γνώρισμα των ατυχιών να πηγαίνουν όλες μαζί, έπεσαν πάνω στον Πεκτοράλις, λες από τσουβάλι, και τον περιέβαλαν με μια αύρα φαιδρότητας, πράγμα που δεν ήταν επ’ ουδενί συμφέρον για την ανατέλλουσα και την ίδια στιγμή δύουσα μεγάλη φήμη του ως δραστήριου και σταθερού ανθρώπου». Όμως η σύγκρουση γίνεται συγκλονιστική ακριβώς επειδή υπάρχει η μοναδική φωνή του αφηγητή, όπου το γκογκολικό χιούμορ διασταυρώνεται με τη σοφία του συναξαριού, και όπου ισορροπούν θαυμαστά η ένταση και η παραίτηση, η λεπτομέρεια και η γενικότητα, η αυτοκριτική του Ρώσου και η γελοιοποίηση του Γερμανού. Η αυτοσκηνοθεσία αυτής της αφηγηματικής φωνής, που την απολαμβάνουμε στη μετάφραση της Ελένης Μπακοπούλου, περιορίζεται σε ελάχιστες γραμμές, όπου «το φιτίλι της ζωής αναλώνεται στη φλόγα της αφήγησης»: «Αμέσως μετά τον Κριμαϊκό πόλεμο –δεν φταίω εγώ, κύριοι, αν όλες οι καινούργιες ιστορίες έχουν τις απαρχές τους στην εποχή αυτήν–, είχα μολυνθεί από μια μοντέρνα τότε αίρεση, εξαιτίας της οποίας δεν ήταν λίγες οι φορές που αργότερα κατέκρινα τον εαυτό μου· παράτησα, δηλαδή, ένα κρατικό πόστο, που είχε αρχίσει με αρκετή επιτυχία, και πήγα να δουλέψω σε μια από τις εκ νέου δημιουργημένες εκείνη την εποχή εμπορικές εταιρείες. Τώρα πια έχει φαλιρίσει από καιρό, και η ανάμνησή της έχει χαθεί μάλιστα αθόρυβα.» (σ. 15)

[Aleksandra · Rating 5 out of 5]

Рейтинг: 5+. Третья повесть из Малого собрания сочинений Николая Лескова 📚 . На данный момент моя любимая работа автора: сатирическая история о воле, которая граничит с упрямством, об ирониях судьбы, о набожности, просто народа. Герои - очень забавные, и даже грустные части книги воспринимаются легко. Язык в этой повести тоже легкий и читается книга быстро.

[Grigory · Rating 4 out of 5]

Абсолютно нестареющий сюжет, как и вся наша классика

[Vardis Vavoulakis · Rating 4 out of 5]

(Review in English below)

Η "συμμετοχή" της Ρωσίας στην προσπάθειά μου να διαβάσω ένα βιβλίο από κάθε χώρα του κόσμου.

Μια απρόσμενη ιλαροτραγωδία με πρωταγωνιστή ένα Γερμανό μηχανικό που διατρανώνει σε κάθε ευκαιρία τη Σιδερένια Θέλησή του στην ανώνυμη Ρωσική πόλη όπου βρίσκεται στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.

Μια "σιδερένια θέληση" που στην πραγματικότητα μεταφράζεται σε ξεροκεφαλιά και βρίσκεται συνεχώς αντιμέτωπη με την αδιαφορία των Ρώσων.

Η κατάσταση λαμβάνει ακραίες διαστάσεις στην κόντρα του με τον νοικάρη του, η διαμάχη με τον οποίον καταλήγει και με τους δύο χαμένους.

Ο Leskov διασκεδάζει με τις καρικατούρες που ζωγραφίζει: μπορεί να διακωμωδεί την (εκθειαζόμενη εκείνη την εποχή στη Ρωσία) ακραία λογική και πρακτικότητα των Γερμανών, παράλληλα, όμως, γελοιοποιεί την απλοϊκότητα και τις δεισιδαιμονίες των συμπατριωτών του.

Ένα μικρό διαμαντάκι από την εποχή των μεγάλων Ρώσων συγγραφέων.

~~~~~~~~~

This was the book by a Russian author I read in my attempt to read one book from every country in the world.

An unexpected tragicomedy starring a German engineer professing his Iron Will whenever given the chance in an unnamed Russian town he lives in the second half of the 19th century.

An "iron will" that is actually pure stubbornness which is constantly at odds with the Russians' indifference.

The situation escalates when he comes at odds with his tenant; a conflict which leads to both of them losing.

Leskov has fun with the caricatures he pens: he might be mocking the (praised in Russia during his time) extreme logic and practicality of Germans but at the same time he ridicules the naivety and superstitiousness of his compatriots.

A little diamond from the era of the big Russian writers.

[Trounin · Rating 3 out of 5]

Интерес к традициям и нравам других народов никогда не ослабнет. Всегда будут между людьми различия, связанные с множеством всевозможных факторов. Нагляднее то получится понять на примере русских и немцев. Где русские действуют без подготовки и добиваются нужных им результатов, там немцы растеряются, но где немцем всё будет заранее обдумано и подготовлено для успешной реализации, там русский спасует и добиться требуемого результата не сможет. Это не проблема – всего лишь особенность характеров наций. У всякого народа есть своё понимание о железной воле. Лесков решил рассказать сугубо о её понимании в отношении немцев.

(c) Trounin

[Нестор · Rating 5 out of 5]

Что русскому хорошо, то немцу - смерть. И наоборот.

Очень и очень сильная книга о том, как "русское тесто побеждает немецкий топор," о национальных характерах и их столкновении и о "прозе жизни". Получил колоссальное удовольствие.

Рекомендую.

[Lusia · Rating 5 out of 5]

Must-read для меня😅.

02.11.2023

[Petros Vakalios · Rating 3 out of 5]

Μου θύμισε λίγο Ακιλε Καμπανιλε χαριτωμένο κι ευκολοδιάβαστο.

[Евгений Филимонов · Rating 5 out of 5]

Потрясающая книга о разнице в менталитетах русских и немцев.