«Elle est debout sur mes paupièresEt ses cheveux sont dans les miens,Elle a la forme de mes mains,Elle a la couleur de mes yeux,Elle s'engloutit dans mon ombreComme une pierre sur le ciel.Elle a toujours les yeux ouvertsEt ne me laisse pas dormir.Ses rêves en pleine lumièreFont s'évaporer les soleils,Me font rire, pleurer et rire,Parler sans avoir rien à dire.»("L'amoureuse", "Mourir de ne pas mourir").
Se vos digo que o sol na floresta É como um ventre que se entrega num leito Acreditais e aprovais os meus desejos
Se vos digo que o cristal de um dia de chuva Continua a soar na languidez do amor Acreditais e alongais o tempo-amor
Se vos digo que nas ramagens do meu leito Faz ninho um pássaro que jamais diz sim Acreditais compartilhais minha inquietação
Se vos digo que no golfo de uma fonte Gira a chave de um rio entreabrindo o verde Acreditais-me e mais compreendeis-me.
Mas quando canto sem rodeios a minha rua E meu país como rua sem fim Já não me acreditais e partis p'ra o deserto
Pois caminhais sem alvo sem saberdes que os homens Precisam estar unidos e ter esperança e lutar P'ra explicar o mundo e para o transformar
Com uma só batida do coração vos levo Estou fatigado vivi e vivo ainda mas espanto-me de falar p'ra vosso agrado Quando vos queria libertar p'ra vos unir Não só à alga e ao junco da aurora Mas aos nossos irmãos que constroem a luz.
Πιθανώς δεν έγινε η καλύτερη επιλογή ποιημάτων ή δεν είναι καλή η μετάφραση όσο κι αν εδώ κι εκεί υπάρχουν διάσπαρτοι μοναδικοί στίχοι . Ο Ελυάρ δεν με ικανοποιεί σαν ποιητής, συχνά φταίει αυτή η απλότητα που αναφέρουν ο Παρρό και ο Μαρσενάκ προλογικά και επιλογικά στο βιβλίο, με υπερβάλλουσα ζέση και πομπώδη ενθουσιασμό. Είναι και τα κατοχικά του ποιήματα που οι γαλλικές αντιστασιακές ομάδες κάνανε μέρος του αγώνα τους μοιράζοντας τα σε προκηρύξεις, στα οποία η απλότητα γίνεται στα μάτια μου φλυαρία και σύνθημα. Αυτά κρατούν ιστορική αξία ως προπαγάνδα, κάπως σαν το θεατρικό " Μυστήριο Μπουφ" του Μαγιακόφσκι που φαίνεται να γράφτηκε στα μέτρα των αγράμματων μουζίκων για να ενθαρρύνει την ένταξη τους στον κόκκινο στρατό. Κάτω από τις τετριμμένες λέξεις οι οπαδοί του Ελυάρ βλέπουν τουρμπίνες της ανθρώπινης αλληλεγγύης, του θανάτου της μοναξιάς μέσω του έρωτα, της πανανθρώπινης ένωσης μέσω του κομμουνισμού και λυπάμαι που δεν το νιώθω από αυτή τη μετάφραση και από αυτή την επιλογή ποιημάτων που έγινε σε αυτό το βιβλίο.
Οι στίχοι που ξεχωρίζω:
"Ήμουν καράβι που βούλιαζε μες στο κλειστό νερό" 63
"Για να βρω λόγους για να ζήσω, δοκίμασα να καταστρέψω τους λόγους να σ' αγαπώ. Για να βρω λόγους να σ' αγαπώ, δεν έζησα σωστά" 65
"Δένεται η βελόνα στην ψεύτικη τόλμη/ της στάθμευσης σε σταθμούς και του δαχτύλου της αιδούς/ / λιθοστρώνοντας τους δρόμους με φωλιές πουλιών/ το πιάνο των συγκρούσεων γιγάντων/ χαρίζει στην πείνα/ τα ατέλειωτα άσματα των αλλαγών μεγέθους/ δυο ανθρώπων που χωρίζουν" 66
"Όλα κατέληγαν στην ανάπαυση/ μακρών ημερών διάστικτων από θυμούς/ αντί για μακρές μέρες με νευρώσεις φιλιών"
"Κάτω οι τοίχοι οι σκεπασμένοι με συγκινητικά όπλα/ που βλέπουν ολοκάθαρα μέσα στον άνθρωπο"
"Σε τούτα τα μπερδεμένα υποστατικά όπου τα δάκρυα δεν ήταν πια παρά λασπωμένοι καθρέπτες, σε τούτη την αιώνια χώρα που ανακάτευε τις μέλλουσες χώρες, σε τούτη τη χώρα όπου ο ήλιος θα τίναζε τις στάχτες του" 84
"η ζωή πάντα ετοιμάζεται να γίνει κοπριά" 111
Φυσικά υπάρχουν και οι στίχοι που βρίσκω βαρετά τετριμμένους, αλλά τόσο εκτιμούνται απο τους κριτικούς:
"η κεφαλή τινάζει την αυγή της/ μια σπιθαμή χρόνος και δίνει όρκο ο ήλιος" 76
"στον αφρό των σύννεφων/ στους ιδρώτες της θύελλας/ στη βροχή πηχτή και άνοστη/ γράφω το όνομα σου" 86
"στο όνομα της θαμμένης ελπίδας/ στο όνομα των δακρύων μες στο σκοτάδι/ στο όνομα των λυγμών που μας κάνουν να γελάμε/ στο όνομα των γέλιων που μας φοβίζουν" 90
"το κρύο θα' ναι κρύο πάνω στη γή/ μες στο αμπέλι το πιο κάτω/ μια νύχτα δίχως αγρύπνια/ χωρίς μια μνήμη της μέρας" 95
Έτσι αυτή η περίφημη απλότητα του Ελυάρ γίνεται τόσο δύσκολο να διαβαστεί. Αναμφισβήτητα ωστόσο αν κανείς έχει υπομονή θα βρει μεγάλα ποιήματα με σπουδαίους στίχους στο σύνολο της ποιητικής δουλειάς του Ελυάρ, όχι απαραίτητα εδω.
C'est mon livre de poche quand je suis amoreuse... Des mots comme coeur, printemps, vie, fleurs, lèvres, nuages, air, extase, chemin, etc., sont les raisons pour lesquelles je suis amoreuse de ce livre. Idéal pour se déclarer à l'âme jumelée quand a été trouvée
Es mi libro de bolsillo cuando estoy enamorada...Palabras como corazón, primavera, vida, flores, labios, nubes, aire, éxtasis, camino, etc., son las razones por las cuales estoy enamorada de este libro. Ideal para declarársele al alma gemela cuando ha sido encontrada.