Jump to ratings and reviews
Rate this book

Plastic panda's

Rate this book
'Volksfilosoof' Bas Haring (1968) promoveerde in de Kunstmatige Intelligentie en is bijzonder hoogleraar Publiek begrip van wetenschap aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut 'Kaas en de Evolutietheorie' werd bekroond met Gouden Uil voor jeugdliteratuur en de Eureka!-prijs voor populairwetenschappelijke literatuur. Van 'Voor een echt succesvol leven' (2007) zijn inmiddels meer dan 40.000 exemplaren verkocht. In 2010 verscheen 'Vallende kwartjes', dat hij samen Ionica Smeets schreef.

240 pages, Paperback

First published November 1, 2011

10 people are currently reading
115 people want to read

About the author

Bas Haring

22 books31 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
13 (6%)
4 stars
86 (41%)
3 stars
71 (34%)
2 stars
28 (13%)
1 star
8 (3%)
Displaying 1 - 20 of 20 reviews
Profile Image for Helen.
Author 25 books14 followers
February 26, 2013
Similar to Marris’ argument, Dutch philosopher Bas Haring (2011) argues that instead of decrying the disappearance of wild nature, it is time to look forward and create the "rambunctious garden," a hybrid of wild nature and human management. Other secondary arguments of proponents of this perspective as indicated by Marris’ subtitle is the idea that wildness and wild places no longer exist—if they ever did in their view--and that the way to save nature is going to occur by human design through creation of novel ecosystems and geo-engineering. A corollary argument is that corporations and general economic growth can benefit Nature preservation.

Haring asserts that wild nature is dissapearing - which is true. He continues that it's OK (morally, practically, conceptually) - which is not OK
Profile Image for Robbe.
34 reviews18 followers
July 25, 2012
Een zeer interessant en goed geschreven boek waarin Bas Haring een (volgens hem) nieuw terrein onderzoekt: Moeten we de biodiversiteit wel behouden?
De inhoud van het boek kon me maar met momenten overtuigen: in het ene hoofdstuk waren zijn redeneringen wat slap en liepen de vergelijkingen nogal krom, in het ander hoofdstuk had hij dan weer zeer goede en overtuigende argumenten en redeneringen. De ene keer was ik het dus wel akkoord met zijn conclusie, de andere keer niet.
Hij ging nogal snel over de vraag of wij wel het recht hebben dit met te natuur te doen en had, volgens mij, een nogal antropocentristische visie op de natuur. Ik weet ook niet of het wel goed is om een thema is biodiversiteit louter op een rationele manier te benaderen; ook de eerder irrationele ('romantische') gedachtegangen kunnen een interessant licht schijnen op deze materie, maar ze kunnen dan wel niet op dezelfde manier benaderd worden als de eerder rationele argumenten, en dat doet hij wel.
Mogelijks zoek ik gewoon een manier om zijn conclusie niet te aanvaarden, omdat ik ze niet wil aanvaarden. Dat zou heel goed kunnen zijn, tijdens het lezen van dit boek voelde ik dan ook vaak een soort van tristesse opborrelen. Een wereld met daarin veel minder soorten en een veel efficiëntere natuur is misschien wel rendabeler en efficiënter, maar ik ben niet zeker of het wel een wereld is waar ik voor wil vechten.


Update: In het recentste nummer van Filosofie & Praktijk vond ik een stuk van Hans Achterhuis, waarin hij de reactie die ik op het boek had veel beter weet te verwoorden en veel beter onderbouwt. Hij vertrekt vanuit Hannah Arendt's Human Condition en de drie manieren waarop we met onze omgeving kunnen omgaan, die ze in het boek onderscheid, en probeert zo een degelijk argument tegen de stelling van Bas Haring op te bouwen. De moeite van het lezen waard. (Zowel Achterhuis' artikel als The Human Condition, waar ik nu naar op zoek ben.)
28 reviews
December 20, 2021
Enerzijds een vermakelijk boek, waarin hij in zijn oernuchtere toon, wars van grote woorden de vinger op de zere plek probeert te leggen. Soms is het wat frustrerend om te lezen als natuurliefhebber, want hij confronteert of provoceert (zo je wil) 'natuur'-liefhebbers en dierenliefhebbers met de juiste vragen. Dat vind ik goed. Het zet tot nadenken en heeft mij ook her-en der opnieuw laten nadenken over mijn 'rationele' benadering van natuur. Als bioloog merk ik dat ik biodiversiteit soms wat vrijblijvend en ondoordacht als belangrijk heb geclassificeerd waar gewenst en op andere punten, denk het verdwijnen van parasieten of van 'random' onbekende soorten er juist geen waarde hechtte. Ook zijn benadering van afval en waarom dat in vredesnaam eigenlijk slecht is, vond ik sterk en contra-intuïtief.

Ik geef het vier sterren, niet omdat het een definitief filosofisch naslagwerk is - verre van- maar omdat het je dwingt je eigen aannames te testen en je aan het denken zet. Het dwingt je te denken over goeie argumenten voor 'natuur'- bescherming door veel voorkomende aannames/stellingen tegen een voetlicht te plaatsen. Ook de toegankelijkheid vind ik prijzenswaardig. Soms mag Bas echter wel zijn eigen meningen grondiger toetsen. Ik heb her- en der het gevoel dat hij hoofdstukken 'even tussendoor met een tosti in de hand' heeft geschreven.

Het stuk over intrinsieke waarde van natuur is denk ik een sleutelhoofdstuk en de conclusie is een nihilistisch, maar daarmee nog niet onterecht, 'waarde bestaat in het oog van de gebruiker'. Zijn verdere betoog gaat dan ook om natuur ten behoeve van.. de mens vooral..
Dat wekt wat wrijving. Het is niet vanzelfsprekend dat zaken dienen te bestaan ten behoeve van ons, andere filosofieën of religies stellen de waarde van de mens gelijk aan die van de natuur, of zelfs daaronder. Denk aan animisme. Overigens vind ik dat hij bij zijn nihilistische benadering waar hij stelt dat het verdwijnen van een soort niet erg is voor de soort, maar alleen het lijden vermeden dient te worden, de mens als soort een beetje gemakkelijk buiten beschouwing laat. Trek je conclusie door zou ik zeggen.. stel dus ook.. het is niet erg als (een deel)van de mensheid spontaan verdwijnt.. En als hij die mening niet deelt, dient hij zijn mening over het verdwijnen van soorten misschien ook wat bij te stellen. De mens is ten slotte ook een soort, waarom krijgen we een speciale behandeling.


De wens die hij denk ik heeft om filosofie zo makkelijk en snel leesbaar te maken dat iedereen het kan/wil, laat gedurfde en wat lastiger uit te leggen standpunten onbelicht. Bij zijn boek 'Waarom is Cola duurder dan Melk' geeft hij aan een economie cursus te hebben gevolgd. Ik heb het idee dat hij ook wat meer biologielessen had mogen volgen soms.
Nitpicking als bioloog:
Zijn redenering over het niet bestaan van ecosysteemcompetitie vind ik o.a. niet erg sterk. Hij vergelijkt het als overtreffende trap van het (bijvoorbeeld door Richard Dawkins sterk aangevallen) controversiële groepsselectie.
Terwijl hij volgens mij woord selectie en competitie door elkaar haalt. Ecosysteemshifts bestaan en ecosystemen kunnen geselecteerd worden door abiotische factoren.. 'Gezonde' ecosystemen hebben zogenaamde 'stable states' door zichzelf onderhoudende processen en kunnen ook uitbreiden waar mogelijk ten koste van een ander ecosysteem in eenzelfde biotoop. Denk savanne vs. bos, het verwijderen van een bepaalde hoeveelheid bos kan een zichzelf versterkende savanne tot gevolg hebben in soortgelijke abiotische omstandigheden.
Profile Image for Henri Jacobs.
82 reviews3 followers
March 8, 2025
Het boek leest vlot en soepel en is geschreven in een stijl waarbij het lijkt alsof Bas Haring bij jou aan de keukentafel zit, begint te vertellen: ‘Zeg, ik dacht laatst eens na over biodiversiteit…. ‘ en je vervolgens meeneemt in zijn betoog. Uitdagend en veel stof tot nadenken. Na de laatste bladzijde toch ook wel het gevoel: ja, en wat nu?
Profile Image for Jente Ottenburghs.
Author 1 book10 followers
August 12, 2022
In het algemeen een heel zwak boek. Hij stelt enkele interessante vragen, maar de uitwerking is zeer oppervlakkig en vaak kinderachtig simpel.

Het boek begint heel slecht. Haring probeer het soortconcept uit te leggen, maar gaat volledig de mist in. Hij stelt ongenuanceerd dat soorten een menselijke creatie zijn omdat er soms discussie is over de classificatie van bepaalde soorten. De onenigheid onder taxonomen is perfect te verklaren vanuit het feit dat soortvorming een gradueel proces is. Tijdens dit proces is er een grijze zone waarin taxonomen tot andere conclusies komen als ze de nadruk leggen op diverse criteria, zoals genetica of morfologie. Het was vooral lachwekkend om te zien dat Haring plots over Hox-genen begint. Totaal irrelevant voor soortconcepten. Zijn geloofwaardigheid was hij meteen kwijt.

Daarna werd het gelukkig iets beter. Ik ben het eens met de stelling dat soorten geen intrinsieke waarde hebben. Waarde ontstaat door de relaties tussen mensen en voorwerpen/soorten. Als soorten geen intrinsieke waarde hebben, hebben ze misschien economische waarde? Om deze vraag te beantwoorden, bespreekt hij het concept van ecosysteemdiensten. Ik ben zelf geen voorstander van dit concept en kon me grotendeels vinden in zijn redeneringen.

Vervolgens ging het niveau weer bergaf. In de context van ecosysteemdiensten bekijkt hij of meer biodiversiteit beter is (bv. voor productie of stabiliteit). Hier is enorm veel onderzoek naar gedaan, maar Haring beperkt zich tot enkele "grasexperimenten" en vertrouwt vooral op zijn "boerenverstand". Hij negeert de conclusies van experts - die stellen dat het complex is - en probeert alles met slechte analogieën en irrelevante verhalen te beredeneren. Een heel zwakke sectie in het boek.

Haring stelt zichzelf trouwens vaak boven experts. Dat kwam duidelijk tot uiting in het hoofdstuk over de mogelijke zelfvoorziening van Nederland waar hij uitgaat van een heel simpele back of the envelop berekening en de resultaten van experts nonchalant links laat liggen. Hierna had ik het nog moeilijker om hem serieus te nemen.

Het laatste deel van het boek gaat vooral over natuurlijk vs. onnatuurlijk. Ik ben ook van mening dat natuurlijk niet altijd beter is. Maar ik vond dit deel van het boek minder interessant.

Kortom, een boek met interessante vragen dat zeer zwak is uitgewerkt. Haring hecht weinig waarde aan soorten. En ik hecht weinig waarde aan dit boek.
Profile Image for Yanick Punter.
316 reviews38 followers
July 29, 2023
This book hit the nerve of a few people. The subtitle is "about the abolishment of nature". Dutch ecologists/biologists/conservationists didn't like it. I like the discussion, but Bas Haring fails to convince me. I don't get the attention this book got because I find his arguments weak. Basically it goes like this:

- species going dead is not bad, individuals going dead is
- biodiverse ecosystems are not necessarily more productive
- instead of species we have millions of types of plastic spoons
isn't that nice?
- fungi in the shower is nature too

I did this from memory, I apologize if I remember something incorrectly.
Profile Image for Bram.
60 reviews5 followers
June 2, 2014
De biodiversiteit vermindert - FEIT.
Soorten sterven ruim 100 keer sneller uit dan vroeger - FEIT.
Dit is de oorzaak van de mens - FEIT.

De auteur Bas Haring neemt het standpunt in dat we ons hier helemaal niet druk over hoeven te maken. In Plastic Panda's beargumenteert hij zijn onconventionele standpunt. Het boek moet met scepsis gelezen worden. De auteur geeft telkens referenties met wetenschappelijke studies die zijn argumenten staven. Het boek zet zeker aan tot nadenken.
Profile Image for Marije.
85 reviews
October 24, 2017
3,5 vereist een draai in je hoofd, voor mij althans en dat is altijd interessant!
rake punten, soms wat kort door de bocht en het bas haring stijltje kan bij vlagen wat irritant zijn.
maar zeker aanrader, als in verschillende perspectieven voegen zeker wat toe aan het onderwerp.
31 reviews
July 8, 2020
Controversiële uitspraken die je aan het denken zetten. Soms was ik wel even in de knoop met mezelf, zoals bijvoorbeeld blikjes in de jungle: wat je daar slecht aan? Nou alles... maar tegen de argumentatie van Bas haring valt eigenlijk niet te redeneren.
Profile Image for Kris Van Der Zwet.
11 reviews
July 29, 2025
Een erg onconventionele manier om naar natuur en de plek van de mens te kijken. De argumenten en berekeningen zijn niet altijd even waterdicht. Hij stelt goede en kritische vragen die me aan het denken hebben gezet.
Profile Image for Renate Eveline.
433 reviews8 followers
March 30, 2013
Heerlijk soepel geschreven, alsof Bas Haring je meeneemt en tijdens de reis zijn gedachten ordent terwijl hij tegen je praat. Daardoor komen sommige zaken meermaals terug, maar dat stoorde mij niet. Al met al een helder en onderhoudend boek over redenen waarom we belang en de waarde toekennen aan biodiversiteit (maar ook musicals en de British Library komen aan bod).
Profile Image for Freddy Spierenburg.
28 reviews1 follower
January 29, 2017
Ik had hem al een tijdje staan en hij stond mij eigenlijk best. De titel en ondertitel daagden mij niet uit er snel aan te beginnen. Wat had ik het mis! Dit boek is echt super leuk en waanzinnig leerzaam. Een echte aanrader!
224 reviews6 followers
August 11, 2013
Ik ben het helemaal met Bas Haring eens. Eindelijk een beetje ratio in de veelal ALLEEN op gevoel gebaseerde argumenten rondom "groene onderwerpen". En het leest lekker weg.
Profile Image for Hans.
39 reviews1 follower
May 21, 2012
Interessant en leuk geschreven.

Quote: ik vind een surimi-toekomst mooi genoeg.
Profile Image for Olivier De Clerck.
29 reviews
April 1, 2017
Goede vraag. Wat denk ik over Bas Haring en zijn Plastiek Panda's. Als bioloog, een van die mensen die juist wel van soorten houden an sich, vind ik het hoogst vervelend om toe te geven, maar Bas Haring's visie over natuur en mens zou wel eens de best haalbare kunnen zijn. Deze visie staat los van van morele argumenten over de intrinsieke waarde van soorten en de plicht van de mensen ten opzichte van de biodiversiteit. Het is pragmatisme en realiteitszin versus romantiek.

Een goed boek. Ja zeker. Een boek dat je na elke pagina doet nadenken, en ook al ben je niet akkoord met zijn standpunten, het maakt je ongemakkelijk en dwingt je je eigen denkpatroon te analyseren en verantwoorden.
Displaying 1 - 20 of 20 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.