Τα πολύ παλιά τα χρόνια, στο ξεκίνημα των καιρών και στο μακρινότερο σημείο της γης ήταν μια πόρτα. Μια κλειδωμένη πόρτα. Aπό όλες τις μεριές του κόσμου ταξίδευαν άντρες και γυναίκες με κλειδιά στο χέρι για να ανοίξουνε την πόρτα. Μα η πόρτα δεν άνοιγε με τίποτα.
Όποιος πίστεψε ότι οι νεκροί του πρώτου βιβλίου είχαν πεθάνει διαψεύσθηκε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, όταν γύρισαν όλοι οι «άσωτοι». Καταβεβλημένοι εν ζωή από τα στοιχεία της φύσης, από πάθη και έρωτες που δεν τους σήκωνε η πάνω μεριά της γης, τίναξαν από τον γιακά τους τα χώματα και επέστρεψαν θριαμβικά, για να δειπνήσουν όπως άλλοτε με τους ζωντανούς –μια νύχτα κόσμος ολόκληρος και το ανθρώπινο δράμα εν οίστρω–, μέχρι να έρθει η σεβαστή εκείνη ώρα, το πρώτο χάραμα, να ημερέψουν και να κρυφτούν ξανά ως όφειλαν στα σκότη. Και όλα τούτα υπό το άγρυπνο βαθύσκιωτο βλέμμα της Λεύκας, που αργότερα θα επιλέξει ως αληθινό της ψευδώνυμο το παράξενο όνομα Ραμάνθις Eρέβους. H μικρή ελαφίνα θα μεταμορφώνεται λίγο-λίγο σε γυναίκα, πάντα αινιγματική, ταγμένη στα δοξαστικά ξοδέματα της πένας της και προορισμένη να μιλάει στις ψυχές όπως μιλούν τα φύλλα όταν τ’ αγγίζει ο αέρας, περιφρουρώντας και μαζί απεικονίζοντας ανείπωτα μυστικά.
Η Ζυράννα Ζατέλη γεννήθηκε το 1951 στον Σοχό Θεσσαλονίκης. Σπούδασε θέατρο και εργάστηκε ως ηθοποιός, καθώς και στο ραδιόφωνο, μα τα εγκατέλειψε αρκετά γρήγορα -η πραγματική της κλίση ήταν και είναι το γράψιμο και ασχολείται πλέον αποκλειστικά μ' αυτό.
Η γραφή της είναι αδύνατο να αμφισβητηθεί. Όμως, στο δεύτερο βιβλίο της τριλογίας σε κάποια σημεία χάθηκα. Νομίζω πως οι πληροφορίες ήταν τόσες που δεν μπόρεσα να τις συγκρατήσω. Η Ζατέλη ξέρει πολύ καλά τι κάνει. Όλα όσα γράφει έχουν σκοπό ύπαρξης κ σύνδεσης. Εγώ, δυστυχώς, δεν κατάφερα σε κάποια σημεία να συμβαδίσω με κάποιες σελίδες. Παρ’ όλα αυτά η γραφή της είναι μαγευτική κ μεθυστική!
Τα τεσσερα αστέρια για την γραφή της.Είναι μάγισσα! Κορυφαία στιγμή η ιστορία της Ωραιοζήλης. Στα αρνητικα, αν μπορείς να τα χαρακτηρίσεις έτσι, είναι οτι με βάρυνε σε κάποια σημεία πολύ.
Τα πέντε αστέρια είναι πολύ λίγα. Από όλα τα βιβλία της Ζατέλη, αυτό είναι το πιο αγαπημένο μου. Κορυφή είναι ο θάνατος της Ωραιοζήλης και φυσικά η επάνοδος, το "τραπέζωμα" των νεκρών. Αριστούργημα!
[Η Λεύκα] ως Λύκα Ταυ υπέγραφε αυτές τις φανταστικές ιστορίες […] διάβασε κάπου το όνομα Ραμόν […] και της άρεσε πολύ σαν όνομα […] της έλαμψε […] Ραμόν Ραμάν Ραμάνθις[…] [Η Λεύκα] ακουμπώντας ένα σημείωμα στο τραπεζάκι της […] παίρνοντας για παρέα μερικά «ζωντανά» αντικείμενα […] και με το Παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους ως το αληθινό της ψευδώνυμο στο εξής […] έφυγε ένα πρωινό Μαρτίου για αλλού.
Κάπως έτσι τελειώνει αυτό το δεύτερο βιβλίο «Το Πάθος Χιλιάδες Φορές» της τριλογίας «Με το Παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους» της Ζυράννας Ζατέλη.
Μετά από 1400 σελίδες και ένα σχεδόν μήνα ανάγνωσης μας φανερώνεται τελικά το μυστήριο του τίτλου της τριλογίας.
Κι όπως και με το προηγούμενο βιβλίο, το πρώτο, έτσι και εδώ έχουμε να κάνουμε με μια γραφή πυκνή και μελίρρυτη που κάποτε μπορεί και να κουράσει και κάποτε να σε παρασύρει αλλά στο τέλος να νιώθεις ότι μόνο κέρδισες από αυτή την προσπάθεια.
Ενώ στο προηγούμενο βιβλίο πρωταγωνιστούσαν οι παππούδες της Λεύκας, η Ελένη και ο Τριαντάφυλλος (Ντάφκος), ο εξώγαμος γιος του Ντάφκου Αναστάσης (Σέρκας), κι ο ξάδερφος της Λεύκας ο Ζαφείρης (Ζάφος) κι η ιστορία να διαδραματίζεται από το 1917 ως το 1959 αφού πρώτα ξεκίνησε το 1959 και πήγαμε πίσω για να κάνουμε κύκλο χρονικό Το 2ο ξεκίνησε τη χρονιά που τελείωσε το 1ο το 1959. Θα πάμε πάλι πίσω αλλά όχι πολύ αυτή τη φορά. Και πάντα η Λεύκα θα πρωταγωνιστεί. Από το 1950 που 5 χρόνων υπνοβάτησε πρώτη φορά ως στο 1970 που στα 23 φεύγει για αλλού.
Το αλλού αυτό λογικά θα το μάθουμε στο 3ο και τελευταίο βιβλίο, το «Ορατή σαν Αόρατη».
Όπως και στο προηγούμενο βιβλίο Ο θάνατος ήρθε τελευταίος παραμύθι και πραγματικότητα πάνε μαζί. Η Ζατέλη είναι μοναδική στο να δημιουργεί και να διηγείται ιστορίες. Ρομαντισμός, ασυνείδητο, λαογραφία είναι στοιχεία που υπάρχουν και στα δύο πρώτα βιβλία της τριλογίας. Οι ήρωες της τόσο ζωντανοί που δεν ξεχνιούνται, είναι σα να σε στοιχειώνουν. Το μόνο αρνητικό είναι ότι κάποιες ιστορίες έξω από τη βασική αφήγηση είναι πολύ μεγάλες παρεκβάσεις και κάπως κουραστικές. Παρόλα αυτά η συγγραφέας σε συνεπαίρνει με τον μοναδικό της τρόπο να διηγείται.
Την αγαπώ την Ζατελη και μου είναι οικείος ο τρόπος που γράφει. Εδώ χάθηκα αρκετές φορές από τα πολλά ονόματα, το πολύ σκοτάδι σε κάποια σημεία. Σαν να έπρεπε να περάσω μέσα από έναν κώδικα (γνωστό) αλλά κουραστικό για να φτάσω στην ομορφιά του βιβλίου αυτού. Μπορεί να μην ήταν και η σωστή στιγμή να συναντηθούμε.
Παρελθόν - παρόν, έρωτας - πόνος, ζωή - θάνατος, ελληνική επαρχία - ελληνική αρχαιότητα, καλή και ανάποδη γραφή... Το συγκινητικό, μυστηριώδες, βαθύ της ζωής στην ύπαιθρο. Ο έρωτας κι ο θάνατος σε ένα όμορφο ταγκό... Απίστευτα όμορφη γραφή, πολύπλοκοι χαρακτήρες, μαγικός ρεαλισμός.