สวนสัตว์

by สุวรรณี สุคนธา

หนังสือนอกเวลาภาษาไทย ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ได้รับคัดเลือกให้เป็นหนึ่งในหนังสือดีวิทยาศาสตร์ 88 เล่ม

...แรกเริ่มเดิมทีผู้เขียนตั้งใจจะให้เป็นเรื่องราวของสัตว์ชนิดต่างๆ ตามที่ผู้เขียนเคยได้เลี้ยงและได้รัก และเพื่อเป็นเครื่องเตือนใจให้รำลังถึงอดีตที่อบอุ่น แม้เมื่อหวนรำถึงไปถึงครั้งไร ก็อดที่จะมีความสุขไม่ได้ในภาคท้ายๆของเล่ม ความคิดที่จะเขียนแต่เรื่องสัตว์ตลอดเล่มก็เปลี่ยนไป บางเรื่องเป็นคนที่ผู้เขียนได้เคยรู้จัก เมื่อได้ฟื้นอดีตตัวละครเหล่านั้นก็พากันออกมาแสดงตัวทีละคน ยากที่ผู้เขียนจะไม่เขียนถึงเขาเมื่อหวนกลับไปสู่อดีต" - คำนำ (สุวรรณี สุคนธา)

202 pages

About the author

สุวรรณี สุคนธา เป็นนามปากกาของสุวรรณี สุคนธ์เที่ยง นักเขียนชาวไทย เกิดเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2475 จบการศึกษาศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาจิตรกรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร เป็นครูสอนศิลปะที่โนงเรียนศิลปศึกษา ก่อนไปเป็นอาจารย์ประจำที่มหาวิทยาลัยศิลปากร

"จดหมายถึงปุก" (2508) เรื่องสั้นเรื่องแรกของเธอ ได้รับการตีพิมพ์ในสตรีสาร ใช้นามปากกาว่า "สุวรรณี" ต่อมา ประมูล อุณหธูป บรรณาธิการสยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์ ได้ตั้งนามปากกาให้ใหม่ว่า "สุวรรณี สุคนธา" เมื่อได้ส่งเรื่องสั้นให้ตีพิมพ์ในสยามรัฐ โดยนวนิยายเรื่องแรกของเธอ "สายบ่หยุดเสน่ห์หาย" (2512) ได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี

ผลงานการเขียนของสุวรรณีมีจุดเด่นตรงการเน้นตัวละครที่สมจริง ตัวเอกของเรื่องมิใช่คนสวยวิเศษแสนดีตามแบบฉบับที่นิยมกันในสมัยนั้น แต่มีชีวิตจิตใจ อารมณ์ และกิเลสเหมือนบุคคลทั่วไปที่ผู้อ่านสามารถพบเจอได้ในชีวิตจริง ทั้งตัวละครยังสะท้อนด้านมืดของความเป็นมนุษย์ ภาษาที่ใช้เรียบง่าย งดงาม และเสียดสีสังคม

ผลงานที่โดดเด่นของเธอ อาทิ เขาชื่อกานต์ (2513) ความรักครั้งสุดท้าย (2514) คนเริงเมือง (2516) เรื่องของน้ำพุ (2517) เก้าอี้ขาวในห้องแดง (2518) ฯลฯ

Reviews

[top. · Rating 3 out of 5]

เคยอ่านงานของสุวรรณี สุคนธามาเมื่อสิบกว่าปีที่แล้ว ขอไม่พูดถึง (จริงๆ คือจำไม่ได้) เล่มนี้หยิบมาเพราะมายาคติ เพราะเคยฟังใครสักคนพูดถึงหนัง midnight in paris ของ woody allen ว่า ถ้ามันเกิดขึ้นที่บางกอก คุณอยากย้อนยุคกลับไปเจอใคร บุรุษผู้นั้นร่ายยาวเลยว่า ผมเดินเข้าไปในร้านยามค่ำ พบกับรงค์ วงศ์สวรรค์กำลังชนแก้วกับชาติ กอบจิตติ ข้างๆ เป็นดอกไม้สด และศรีบูรพาสนทนากันอย่างออกรส โดยมีสุวรรณี สุคนธา นั่งเฉิดฉายอยู่ไม่ไกล (คนละยุคกันหมดเลย แต่มันประมาณนี้แหละครับ ช่วยวาดภาพตามหน่อย)

ประโยคนั้น ทำเอาสะดุดกับนักเขียนหญิงเพียงหนึ่งเดียว ทั้งยังจำได้ว่าเคยอ่าน น้ำพุ เมื่อสมัยเรียน เลยตั้งใจว่าจะหางานของเธอมาอ่านอีกสักรอบ ไปงานหนังสือ จับเล่มนี้มาได้พอดี เห็นว่าเป็นหนังสืออ่านนอกเวลาด้วย เลยหยิบจ่ายเลย หวนนึกถึงช่วงเวลาเก่าๆ

เล่มไม่หนา แต่อ่านนานกว่า 5 วัน เรื่องแรกๆ เหมือนตัวเองยังตั้งสมาธิไม่ได้ เลยรู้สึกว่าเค้าเขียนกลับไปกลับมาจัง กระโดดไปเรื่องโน่น กลับมาเรื่องเดิม พลันกลับไปอีกครั้ง ลำดับเรื่องปรับเปลี่ยนโฟกัสกันปรู๊ดปร๊าด จนเกือบเข้าไม่ถึง (ทั้งที่มันเป็นงานที่เด็กก็อ่านนะเว้ย ทำไมเราจะอ่านไม่รู้เรื่อง)

ยอมรับว่า ชื่อเรื่องพาคิดไกลพอสมควร แต่ถ้าไม่คิดมาก มันก็สัตว์ธรรมดานี่แหละ แต่เป็นสัตว์ที่ว่ายเวียนอยู่ในชีวิตของผู้เขียน ดังนั้นนอกจากเราจะได้ทราบถึงธรรมชาติของสัตว์ชนิดนั้นๆ แล้ว ผู้เขียนยังพาท่องเมืองแห่งชนบท ลอดล่องเข้าสู่ม่านหมอกแห่งทรงจำ อันเต็มปริ่มด้วยรอยยิ้ม โหยหา และอาวรณ์บ้านเกิดของสุวรรณีเอง จุดนี้ทำให้อ่านสนุก เอาใจช่วยทั้งคนทั้งสัตว์ หลายครั้งยังรู้สึกเสียสูญในบางตอน

อย่างไรก็ตาม คิดว่าที่อ่านนานเพราะลึกๆ รู้สึกว่ามันยังไม่ป็อปเท่าที่ควร คืออ่านได้ แต่ไม่อิน ประมาณนั้น แม้ทุกเรื่องจะพาดิ่งหมด แต่เราว่าเรากลับมาได้ทุกครั้ง จุดเด่นของเล่มนี้อาจคือการบรรยายทิวทัศน์ของบ้านเกิด ที่ทำให้ลืมความอาลัยของฉากจบในทุกตอนไปได้ มันเลยรู้สึกหักล้างกันเองพิลึกๆ

[ดินสอ สีไม้ · Rating 4 out of 5]

คุณสุวรรณีเป็นคนเล่าเรื่องด้วยภาษาเรียบง่าย เรื่อยๆ
แต่พออ่านจบไปได้สักสองบท เราเริ่มรู้สึกว่าตัวหนังสือของเธอมีความหม่นเศร้า
จะอะไรเสียอีกล่ะ .. คนเราก็ล้วนแต่เคยมีสัตว์เลี้ยง
และมีเรื่องเล่าของสัตว์เลี้ยงของตัวเองกันแทบทั้งนั้น
แต่การเล่าเรื่องสัตว์เลี้ยงของคุณสุวรรณีมักจบลงด้วยความตายแทบทุกครั้ง
จริงอยู่ สัตว์เลี้ยงของเรามักจะตายก่อนเราเสมอๆ
แต่ตอนจบแต่ละเรื่องของคุณสุวรรณีมันให้ความรู้สึก .. ฟึ่บ!
เหมือนเรื่องกำลังดำเนินไปเรียบๆ เรื่อยๆ เพลินๆ
พอเผลอ .. เรื่องก็จบ .. ด้วยความตาย
มันใจหาย จะว่าหักมุมมันก็ไม่ถึงขนาดนั้น แต่มันคล้ายๆ อย่างนั้น

[Kamons · Rating 3 out of 5]

หนังสือเล่มนี้พาเราย้อนกลับไปช่วงวัยเด็ก เวลาอ่านอาจจะได้กลิ่นอายชาวบ้านบ้างตามแต่ประสบการณ์ เรื่องที่เล่าดูธรรมดาแต่ก็มีหลายๆ ส่วนที่อ่านแล้วเราเคยมีประสบการณ์ร่วม อ่านแล้วบางช่วงบางตอนก็ให้หวนคิดถึงวัยเด็กมากๆ แต่บางทีก็อ่านแล้วก็งงๆ เหมือนเขียนเรื่องนึงอยู่แล้วก็โดดไปอีกเรื่อง แล้ววนกลับมาต่อเรื่องแรกต่อ บางทีก็รู้สึกเหมือนผู้เขียนเขียนไหลไปตามอารมณ์มากกว่าจะมีเค้าโครงเรื่องจริงๆ นอกจากนี้เนื้อเรื่องแต่ละตอน ช่วงเริ่มต้นเหมือนจะเล่าออกมาในโทนสดใสแต่ก็จบลงด้วยความหม่นเศร้าและหักมุมมากทีเดียว ดูเหมือนว่าจะเหมาะกับคนที่วุฒิภาวะระดับนึงมากกว่าที่จะเป็นหนังสือสำหรับเด็กเล็ก
ประโยคที่ประทับใจที่สุดในเล่ม คือ 'ฉันไม่ชอบทำxxxเลย แต่ก็ต้องทำ ถ้าแม่ใช้' เอ้า! เนี่ยประสบการณ์ร่วมกันโดยแท้

[Nora Chatchoomsai · Rating 4 out of 5]

เรื่องสั้นเล่มนี้เคยอ่านในชั้นเรียนเพราะเป็นหนังสืออ่านนอกเวลา ฉันจำได้ว่าเกี่ยวกับสัตว์ที่คนเขียนรักเหมือนเพื่อนมนุษย์ วันนี้มาอ่านอีกครั้ง ยังตรึงตราใจซาบซึ้งกว่าเก่า ความรักของสุวรรณีต่อสัตว์ ไม่ว่าจะนก ม้า ปลา หรือเสือ แม้กระทั่งคนด้วยกันที่เป็นนักโทษ ขอทาน ล้วนแต่มีศักดิ์ศรีและชีวิตที่งดงามในเรื่องสั้นของสุวรรณี สุคนธา เธอเขียนได้ไพเราะ ดั่งภาพเขียน ทุกคำพูดช่างให้น่าคิด มีคติในทุกเรื่อง ให้กลับไปนั่งฉงน เหมือนเช่นตอนนั้นที่อ่าน แต่ตอนนี้โตแล้ว ก็ยังสนุกเช่นกัน

[Parnote · Rating 5 out of 5]

บริสุทธิ์สดชื่น หอมกลิ่นอดีต ความเจ็บปวดเมื่อเป็นความหลัง ก็กลับงดงาม