کتاب در حقیقت «مقدمه»ی نگاهی تازه به دستور زبان هست. مخاطب کتاب در اصل همهی ما غیر متخصصها هستیم. ماها که از یه طرف زبانشناسی رو تخصصی دنبال نمیکنیم و از طرف دیگه سالها زیر چکمهی دستور سنتی ادبیات مدرسه خفه شدیم. کتاب با مختصری ارایهی تاریخ بحث، اول به شدت به دستور سنتی زبان فارسی حمله و دلایل غیرعلمی بودن اون رو مطرح میکنه. بعد میره سراغ دستور ساختاری و خلاصهای از سیر تطور اون رو مطرح میکنه و در انتها تلاش میکنه مقدمهای بنویسه برای دستور گشتاری زبان فارسی . یه شروع خوب برای کسایی مثل خودم که سواد زبانشناسی نداریم .
شجاعت باطنی توی جولانگاه خشکهمغزهای یبسذهن قابل تقدیره
یک سری ایراداتی که به دستورسنتی گرفته بود خیلی بنی اسرائیلی و سلیقه ای بودند.تکرارمکررات هم زیاد داشت.این کتاب دو تا چیز به من فهماند:یکی این که در مورد دستور هم مثل شعر،سنتی پسند هستم و دوم این که من و زبانشناسی هیچ ربطی به هم نداریم و بهتر است دیگر مزاحم هم نشویم. کلا انتظارم ازش بالاتر بود.
جالب بود و دوستداشتنی. چون فکر نمیکردم کتابی درمورد دستور زبان رو دوست داشته باشم.. امّا الآن میدونم که چقدر علاقه دارم به بحث های زبان شناسی. و چقدر خوبه که آدم نسبت به چیزهایی که ازشون ناآگاهانه استفاده میکنه، مثل زبان، آگاهی بدست بیاره. یعنی واقعاً خیلی از جاهای کتاب ذوق میکردم و خیلی خوشم میومد. و برام هیجان انگیز بود. و حتی امتحان داشتن ازش، از خوبی ش نکاست. و حتی این هم برام خوشحال کننده بود، چون مجبور بودم دقیق بخونم، نوت بردارم و یادم بمونه :)
مرسی از خانم شریفی برای دیکتاتوریِ عزیز شون، و مریم، که کتاب ش رو قرض داد. :]
هرچه گفتنی بوده رو در مورد این کتاب پیش از من گفتند به دوران ها.
بارز ترین نکتۀ این کتابه آن است که شما رو به زبانیت زبان و عمیق شدن در اون و حوزۀ مطالعاتی زبانشناسی علاقمند میکنه؛ با زبان بسیار فهمیدنی و ساده و روان مباحثی رو توضیح میده که لزوماً خیلی هم عمومی و ساده نیستن و با توجه به زمان انتشارش (1357) بحث هایی میکنه که برای زبان ما تازگی دارن؛ جالب ترین بخش برای من همۀ بخش ها بود، مخصوصن فصل دوم که معایب دستور سنتی رو بر میرسه. و باز خواندنی ترین بخش برای من در فصل دوم «درست و غلط در زبان» بود. کتاب میتونه برای مترجمان و نویسندگان و سر و کار دارندگان با زبان به هر نحوی به طور بسیار شدیدی مفید باشه.
برای واحد دستور در دوره کارشناسی ارشد این کتاب رو خوندم. به نظرم با اینکه الان دیگه کتاب تازه و به روزی محسوب نمیشه ولی با زبانساده و روان مشکلات بسیاری از دستور زبان فارسی روبیان می کنه. هرچند متاسفانه راهکاری ارائه نمیده و فقط براساس همین عنوان که داره، یعنی نگاهی به دستور می کنه.
این تصور که وجود گوناگونیها در تلفظ، خط، ساخت واژه و الگوهای دستوری کار زبان را به بلبشو و نابسامانی میکشاند و به هرقیمت شده باید از آن اجتناب شود و نیز این تصور که در این موارد فقط یک صورت درست وجود دارد و بقیه همه «غلط» است، تصوراتی نادرست است که با ذات زبان و کاربرد آن سازگاری ندارد و از راه دستورهای سنتی و طرفداران آنها در ذهن ما رسوخ کرده است. (ص ۴۷) موضوع کتاب دربارهی دستور زبان است. نویسنده به طور خلاصه تاریخچهای از شکلگیری دستور زبان از گذشته تا امروز ارائه میدهد و انوع دستور زبان (سنتی، ساختگرا، گشتاری - زایشی) را بررسی میکند. به نظرم کتاب خوب و مفیدی بود. یکی از مزیتهایش این است که از مسائل فنی زبانشناسی استفاده نکرده و خوانندهی غیرزبانشناس هم میتواند به راحتی کتاب را بخواند.
اولا که در تمام مدت خوندنش حس کردم حروف چینیش برا قبل انقلاب بوده. :دی چرا این شکلی؟ دوما که خوشحالم چیزهایی هایی هس که زبان فارسیه ولی کتاب درسی نیس و چرت نیس و اعصاب خورد کن نیس و متناقض نیس که من می تونم دوستشون داشته باشم. البته خب اشتراکات زیادی با زنگ زبانشناسی خ.عابدی داشت مخصوصا قسمت دستور سنتیش. :-؟ و این که الان کتابی پیشنهاد ندارین برا خوندن بعد از این؟ کمی دقیق تر درمورد دستور گشتاری نوشته باشه؟
از خواندن این کتاب خیلی لذت بردم. دکتر باطنی در این کتاب همه چیز را بسیار مختصر و مفید توضیح داده اند. کتاب شامل چهار فصل و 152 صفحه است. فصل اول: تاریخچه دستور سنتی فصل دوم: معایب دستور سنتی فصل سوم: دستور ساختاری که مربوط به زبان شناسان ساختگرای آمریکایی است و معایب آن فصل چهارم: دستور گشتاری - زایشی چامسکی
تا کنون هیچ دستوری برای هیچ زبانی نبوده که تونسته باشه برای تمام قواعد و ساختارهایی که گویشوران زبان استفاده میکنند توجیه کامل ارائه بده. این کتاب بر روی نظریههای زبانشناسی و شیوههای دستورنویسیای که حاصل این نظریات بودن تمرکز میکنه.
کتاب را دو بار خوانده ام. یک بار چند سال پیش برای آشنایی، و این بار برای آزمون کارشناسی ارشد زبانشناسی. کتاب در سال ۱۳۵۷ برای نخستین بار چاپ شده، اما از نمونههای مشابهِ آن زمان بسیار بهتر است. دکتر باطنی روان صحبت میکند، از ابهام میپرهیزد، اهل فضلفروشی نیست، و اندازه را نگه میدارد. «نگاهی تازه به دستور زبان» سه موضوع اصلی دارد: اول، توضیحی کوتاه دربارهی تاریخ دستورنویسی(در غرب و ایران) میدهد و سپس شیوهی دستورنویسی سنتی را نقد میکند. دوم، نظریات ساختگرایان آمریکایی را توضیح میدهد و حُسن و عیبشان را میگوید. و سوم، مبانی نظریهی گشتاری-زایشیِ نوام چامسکی را مختصر و مفید بیان میکند. البته نظریهی چامسکی در طول زمان تغییراتی داشته و به همین دلیل نباید فقط به توضیحات باطنی در سال ۵۷ بسنده کرد، اما برای کسانی که از دستور گشتاری-زایشی چیزی نمیدانند، شاید نقطهی خوبی برای شروع باشد.