What do you think?
Rate this book
Τα κύματα
«Ουσιαστικά, Τα Κύματα ως πνευματική και γλωσσική σύλληψη – δεν είναι ποιητικό μυθιστόρημα, αλλά ποίημα, ένα είδος συμφωνικού ποιήματος με θεματική δομή σε πεζό λόγο. Όση σαφήνεια του λείπει, τόσο σε ευαισθησία υπερέχει».
Louis Kronenberger, The New York Times
«Είναι αδύνατο να περιγράψεις τον πλούτο, την ιδιαιτερότητα και την
ποιητική διαύγεια αυτού του βιβλίου. ∆εν αναλύονται οι χαρακτήρες:
εισέρχεσαι μέσα τους, τους διαισθάνεσαι... ∆ανειζόμαστε για λίγο το
χάρισμα της επιφοίτησης κι ίσως έτσι, μπορούμε να διαβάσουμε τα μυστικά του ιδιωτικού μας σύμπαντος».
Gerald Bullett, The New Statesmen and Nation
[...]Τα μάτια μου είναι άγρια· τα χείλη μου σφιχτά. Το πουλί πετάει· το
λουλούδι χορεύει· αλλά εγώ ακούω πάντα τον υπόκωφο ήχο των κυμάτων· και το αλυσοδεμένο τέρας ποδοπατάει στην παραλία. Ποδοπατάει, πάλι και πάλι.[...]
[...]Είμαστε καταδικασμένοι, όλοι μας. Γυναίκες περνούν με σακούλες με ψώνια. Άνθρωποι συνεχίζουν να περνάνε. Όμως δε θα με καταστρέψεις. Γι’ αυτήν τη στιγμή, αυτήν τη στιγμή μόνο, είμαστε μαζί. Σε πιέζω πάνω μου. Έλα πόνε, φάε με. Βύθισε τους κυνόδοντές σου στη σάρκα μου. Κάνε με κομμάτια. Σπαράζω, σπαράζω.[...]
[...]Τα δέντρα κυματίζουν, τα σύννεφα περνούν. Πλησιάζει η ώρα που όλοι αυτοί οι μονόλογοι θα μοιραστούν. ∆ε θα βγάζουμε πάντα ήχους σαν τον απόηχο μιας καμπάνας, καθώς η μια αίσθηση διαδέχεται την άλλη. Παιδιά, οι ζωές μας υπήρξαν καμπάνες που χτυπάνε· διαμαρτυρίες και κομπασμό· κραυγές απόγνωσης· χτυπήματα στον σβέρκο στους κήπους.[...]
Louis Kronenberger, The New York Times
«Είναι αδύνατο να περιγράψεις τον πλούτο, την ιδιαιτερότητα και την
ποιητική διαύγεια αυτού του βιβλίου. ∆εν αναλύονται οι χαρακτήρες:
εισέρχεσαι μέσα τους, τους διαισθάνεσαι... ∆ανειζόμαστε για λίγο το
χάρισμα της επιφοίτησης κι ίσως έτσι, μπορούμε να διαβάσουμε τα μυστικά του ιδιωτικού μας σύμπαντος».
Gerald Bullett, The New Statesmen and Nation
[...]Τα μάτια μου είναι άγρια· τα χείλη μου σφιχτά. Το πουλί πετάει· το
λουλούδι χορεύει· αλλά εγώ ακούω πάντα τον υπόκωφο ήχο των κυμάτων· και το αλυσοδεμένο τέρας ποδοπατάει στην παραλία. Ποδοπατάει, πάλι και πάλι.[...]
[...]Είμαστε καταδικασμένοι, όλοι μας. Γυναίκες περνούν με σακούλες με ψώνια. Άνθρωποι συνεχίζουν να περνάνε. Όμως δε θα με καταστρέψεις. Γι’ αυτήν τη στιγμή, αυτήν τη στιγμή μόνο, είμαστε μαζί. Σε πιέζω πάνω μου. Έλα πόνε, φάε με. Βύθισε τους κυνόδοντές σου στη σάρκα μου. Κάνε με κομμάτια. Σπαράζω, σπαράζω.[...]
[...]Τα δέντρα κυματίζουν, τα σύννεφα περνούν. Πλησιάζει η ώρα που όλοι αυτοί οι μονόλογοι θα μοιραστούν. ∆ε θα βγάζουμε πάντα ήχους σαν τον απόηχο μιας καμπάνας, καθώς η μια αίσθηση διαδέχεται την άλλη. Παιδιά, οι ζωές μας υπήρξαν καμπάνες που χτυπάνε· διαμαρτυρίες και κομπασμό· κραυγές απόγνωσης· χτυπήματα στον σβέρκο στους κήπους.[...]
296 pages
First published January 1, 1931
4 people are currently reading
40 people want to read
About the author
Virginia Woolf
1,865 books28.9k followers(Adeline) Virginia Woolf was an English novelist and essayist regarded as one of the foremost modernist literary figures of the twentieth century.
During the interwar period, Woolf was a significant figure in London literary society and a member of the Bloomsbury Group. Her most famous works include the novels Mrs. Dalloway (1925), To the Lighthouse (1927), and Orlando (1928), and the book-length essay A Room of One's Own (1929) with its famous dictum, "a woman must have money and a room of her own if she is to write fiction."
During the interwar period, Woolf was a significant figure in London literary society and a member of the Bloomsbury Group. Her most famous works include the novels Mrs. Dalloway (1925), To the Lighthouse (1927), and Orlando (1928), and the book-length essay A Room of One's Own (1929) with its famous dictum, "a woman must have money and a room of her own if she is to write fiction."
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
May 18, 2024
Στην Παρακμή της Δύσης, ο Oswald Spengler, στην προσπάθειά του να ερμηνεύσει την εξέλιξη, καθίζηση και πτώση των πολιτισμών, προβαίνει σε έναν βαρυσήμαντο και άκρως επιδραστικό εννοιολογικό διαχωρισμό, ο οποίος παράλληλα ορθώνεται και ως μνημειώδης φόρος τιμής στον Goethe και τον Nietzsche, τους πνευματικούς του πατέρες.
Στην μία πλευρά εντοπίζουμε το ευκλείδειο, το σημειακό. Το αρχαιοελληνικό άγαλμα τοποθετείται στο επίκεντρο του κοσμικού ενδιαφέροντος. Μπροστά στην απολλώνεια ομορφιά του μας κατακλύζει το δέος, μία εσωτερική κραυγή θαυμασμού που δονίζει το είναι μας και που εξαντλείται στην αμεσότητα της μορφής που του έχει δώσει ο γλύπτης, μία μορφή που, με τις θεϊκές της αναλογίες και λεπτομέρειες σε κάθε μυ και φλέβα, ίπταται πέρα από τον χώρο και τον χρόνο ως καθρέφτισμα του κόσμου των ιδεών, ενός στατικού κόσμου στον οποίο κυριαρχεί η τάξη και η τελειότητα.
Στην άλλη πλευρά εντοπίζουμε το φαουστικό, το απειροστικό. Ένας χαόκοσμος στον οποίο τίποτα δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια, μία μόνιμη ανεπάρκεια των αισθήσεων και του ανθρώπινου νου να κατανοήσει το τραγούδι του κόσμου. Ο διαφορικός λογισμός, τα βασανιστικά "περίπου", "έστω" και "κατά προσέγγιση" και η θραύση των σημείων σε μόρια, άτομα, κουαρκς. Ανεξήγητα φαινόμενα, μια διονυσιακή φάρσα στην οποία κυριαρχεί το ασυνείδητο, η έλλειψη νοήματος, η μοναξιά απέναντι στις δυνάμεις του σύμπαντος, όλα αυτά όμως φιλτραρισμένα από τους κοινούς τόπους αναφοράς και τις παραδεδεγμένες αλήθειες μέχρι αποδείξως του αντιθέτου, μία μάταιη προσπάθεια να διατηρήσουμε ό,τι απέμεινε από τις εποχές της αθωότητας του απόλυτου.
Αν δεχτούμε τον παραπάνω διαχωρισμό ως ερμηνευτικό εργαλείο στην τέχνη, τότε τα Κύματα συνιστούν την πεμτουσία του φαουστισμού στη λογοτεχνία. Θα μπορούσαμε ενδεχομένως να κάνουμε λόγο περί "φαουστικού μυθιστορήματος," αλλά το μυθιστόρημα θα ήταν ένας χαρακτηρισμός απλοϊκός. Τα Κύματα ρέοουν ορμητικά σε μορφή ποιητικής πρόζας, σαν μαύρη τρύπα τραβούν μέσα τους μνήμες, όνειρα, απογοητεύσεις και υπαρξιακές αγωνίες. Η πυκνότητα του λόγου είναι βίαιη, εκδηλώνει τις βαρυτικές της δυνάμεις με τις αέναες και συγκλονιστικές εικόνες της, προκαλώντας στον αναγνώστη μία εκστατική συναισθησία. Κάθε λέξη είναι τοποθετημένη με χειρουργική ακρίβεια σε ένα μέρος που θα έπρεπε να βρίσκεται από απαρχές κόσμου, καταδεικνύοντας την τρομακτική οξυδέρκεια, ευθυκρισία και εικονοπλαστική έμπνευση της Woolf, σε ένα έργο που δικαίως χαρακτηρίζεται κορυφαίο.
Η δομή του βιβλίου ακολουθεί την μοίρα του ήλιου στο πλαίσιο ενός δωδεκαώρου, από το πρώτο φως που ξεπροβάλλει σαν φλεγόμενο νησί πάνω απ' τους λόφους μέχρι την τελική βύθισή του, στο σημείο όπου τα χρώματα του ουρανού και της θάλασσας γίνονται ένα. "The sun shone, having no alternative, on the nothing new" αντηχεί η παιδική φωνή του Beckett. Κάθε ενότητα είναι αφιερωμένη σε ένα μεμονωμένο στάδιο αυτής της πορείας, το πρωινό, το μεσουράνημα, το δειλινό, οργανικά συνδεδεμένη με την ανθρώπινη γέννηση και τον θάνατο.
Οι χαρακτήρες του έργου, έξι στο σύνολο, διαθέτουν διαφορετικές προσωπικότητες, βλέποντας τα είδωλα του εαυτού τους στο βλέμμα των άλλων. Τα κύματα έρχονται και φεύγουν σε διαδοχικούς εσωτερικούς μονολόγους: σε αυτή την εξαντλητική σκυταλοδρομία, στην οποία περνούν ανασφάλειες, τριγμοί και αντιπαραθέσεις, παρατηρούμε τους χαρακτήρες να μεγαλώνουν, να ωριμάζουν και εν τέλει να βιώνουν, με έντονο το στοιχείο του φιλοσοφικού στοχασμού, την προσδοκία της αναπόφευκτης έλευσης του θανάτου.
Υπάρχει όμως ένα σταθερό σημείο αναφοράς, ο Πέρσιβαλ, που σαν συνδετικός κρίκος ενοποιεί τις εμπειρίες αυτών των ατόμων, καθορίζει την ψυχοσύνθεσή τους και διαφεντέυει τις μεταπτώσεις τους. Όπως τα ίδια τα κύματα, ο Πέρσιβαλ είναι ένας ήρωας αδάμαστος, το έργο δεν του χαρίζει ούτε μισή φράση. Με τον θάνατό του, η αναζήτηση χάνει την φρεσκάδα και το νόημά της. Μεγαλώνοντας, η μνήμη του Πέρσιβαλ σβήνει, οι χαρακτήρες τραβούν τον δρόμο τους, κλεισμένοι στους τέσσερις τοίχους κάποιου γραφείου και διερωτώμενοι πότε θα πάνε το επόμενο ταξίδι τους ή πότε θα κλείσουν το επόμενο ραντεβού τους. Η Τρίτη ως συνέχεια της Δευτέρας, η Τετάρτη ως συνέχεια της Τρίτης. Και πάλι ξανά.
"Κοίτα στον δρόμο τώρα, όπου ο Πέρσιβαλ είναι νεκρός" μας λέει η Ρόντα, ένας από τους χαρακτήρες, ψυχανεμιζόμενη μάλλον τα επόμενα στάδια της ζωής της. "Είμαι μόνη σε έναν εχθρικό κόσμο. Το ανθρώπινο πρόσωπο είναι φρικτό. Αυτό μου αρέσει. Θέλω δημοσιότητα και βία και και να ριχτώ στα βράχια σαν πέτρα. Μ' αρέσουν οι καμινάδες εργοστασίου και οι γερανοί και τα φορτηγά. Μ' αρέσει που περνούν πρόσωπα και πρόσωπα, παραμορφωμένα, αδιάφορα. Βαρέθηκα την ομορφιά. Βαρέθηκα την ιδιωτικότητα. Ιππεύω άγρια κύματα και θα βουλιάξω, δίχως κανένας να με σώσει."
Όταν οι χαρακτήρες θα ξανασυναντηθούν, μεσήλικες πια, περισσότερο αναστοχάζονται παρά ονειρεύονται. Αποζητούν την μοναξιά, τις μονοσύλλαβες λέξεις των εραστών. Τελείωσαν με τις φράσεις και τα μεγάλα λόγια. Η σιωπή αντηχεί το απόλυτο καλύτερα από τις λέξεις.
Ποιος είναι ο Πέρσιβαλ; Είναι ένας τρόπος ζωής ή μία ανώφελη, άπιαστη ιδέα; Η Woolf κρατάει τα μυστικά της θαμμένα στους ραγισμένους βράχους, αφήνοντας τον αναγνώστη να θέσει τα δικά του ερωτήματα. Η φύση των κυμάτων είναι σταθερή, η πορεία τους προκαθορισμένη. Τα κύματα είναι μία μεταφορά για τη ζωή, πιο ισχυρή όμως από τις αστραπές που έχουμε συνηθίσει. Είναι κάτι φευγαλέο και παράλληλα μία διαδικασία, ένα φούσκωμα, ένας παφλασμός, μία αλληλουχία ποιητικών εικόνων που μέσα τους αγκαλιάζουν το άπειρο.
"Ο Πέρσιβαλ πέθανε. Εγώ ακόμα κινούμαι. Ακόμα ζω. Όμως αν γνέψω, ποιος θα' ρθει;"
Πώς θα ιππεύσουμε τα κύματα; Χρειαζόμαστε τον Πέρσιβαλ ζωντανό ή απλώς καλούμαστε να διαχειριστούμε την απώλειά του; Αυτό είναι κάτι που εναπόκειται σε μας, καθώς βουτάμε και ξανοιγόμαστε στο ετερόκλιτο πλήθος, αναζητώντας ενδεχομένως την τελειότητα στην άμμο. Τα κύματα επιστρέφουν αιώνια, εμείς όμως όχι.
Στην μία πλευρά εντοπίζουμε το ευκλείδειο, το σημειακό. Το αρχαιοελληνικό άγαλμα τοποθετείται στο επίκεντρο του κοσμικού ενδιαφέροντος. Μπροστά στην απολλώνεια ομορφιά του μας κατακλύζει το δέος, μία εσωτερική κραυγή θαυμασμού που δονίζει το είναι μας και που εξαντλείται στην αμεσότητα της μορφής που του έχει δώσει ο γλύπτης, μία μορφή που, με τις θεϊκές της αναλογίες και λεπτομέρειες σε κάθε μυ και φλέβα, ίπταται πέρα από τον χώρο και τον χρόνο ως καθρέφτισμα του κόσμου των ιδεών, ενός στατικού κόσμου στον οποίο κυριαρχεί η τάξη και η τελειότητα.
Στην άλλη πλευρά εντοπίζουμε το φαουστικό, το απειροστικό. Ένας χαόκοσμος στον οποίο τίποτα δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια, μία μόνιμη ανεπάρκεια των αισθήσεων και του ανθρώπινου νου να κατανοήσει το τραγούδι του κόσμου. Ο διαφορικός λογισμός, τα βασανιστικά "περίπου", "έστω" και "κατά προσέγγιση" και η θραύση των σημείων σε μόρια, άτομα, κουαρκς. Ανεξήγητα φαινόμενα, μια διονυσιακή φάρσα στην οποία κυριαρχεί το ασυνείδητο, η έλλειψη νοήματος, η μοναξιά απέναντι στις δυνάμεις του σύμπαντος, όλα αυτά όμως φιλτραρισμένα από τους κοινούς τόπους αναφοράς και τις παραδεδεγμένες αλήθειες μέχρι αποδείξως του αντιθέτου, μία μάταιη προσπάθεια να διατηρήσουμε ό,τι απέμεινε από τις εποχές της αθωότητας του απόλυτου.
Αν δεχτούμε τον παραπάνω διαχωρισμό ως ερμηνευτικό εργαλείο στην τέχνη, τότε τα Κύματα συνιστούν την πεμτουσία του φαουστισμού στη λογοτεχνία. Θα μπορούσαμε ενδεχομένως να κάνουμε λόγο περί "φαουστικού μυθιστορήματος," αλλά το μυθιστόρημα θα ήταν ένας χαρακτηρισμός απλοϊκός. Τα Κύματα ρέοουν ορμητικά σε μορφή ποιητικής πρόζας, σαν μαύρη τρύπα τραβούν μέσα τους μνήμες, όνειρα, απογοητεύσεις και υπαρξιακές αγωνίες. Η πυκνότητα του λόγου είναι βίαιη, εκδηλώνει τις βαρυτικές της δυνάμεις με τις αέναες και συγκλονιστικές εικόνες της, προκαλώντας στον αναγνώστη μία εκστατική συναισθησία. Κάθε λέξη είναι τοποθετημένη με χειρουργική ακρίβεια σε ένα μέρος που θα έπρεπε να βρίσκεται από απαρχές κόσμου, καταδεικνύοντας την τρομακτική οξυδέρκεια, ευθυκρισία και εικονοπλαστική έμπνευση της Woolf, σε ένα έργο που δικαίως χαρακτηρίζεται κορυφαίο.
Η δομή του βιβλίου ακολουθεί την μοίρα του ήλιου στο πλαίσιο ενός δωδεκαώρου, από το πρώτο φως που ξεπροβάλλει σαν φλεγόμενο νησί πάνω απ' τους λόφους μέχρι την τελική βύθισή του, στο σημείο όπου τα χρώματα του ουρανού και της θάλασσας γίνονται ένα. "The sun shone, having no alternative, on the nothing new" αντηχεί η παιδική φωνή του Beckett. Κάθε ενότητα είναι αφιερωμένη σε ένα μεμονωμένο στάδιο αυτής της πορείας, το πρωινό, το μεσουράνημα, το δειλινό, οργανικά συνδεδεμένη με την ανθρώπινη γέννηση και τον θάνατο.
Οι χαρακτήρες του έργου, έξι στο σύνολο, διαθέτουν διαφορετικές προσωπικότητες, βλέποντας τα είδωλα του εαυτού τους στο βλέμμα των άλλων. Τα κύματα έρχονται και φεύγουν σε διαδοχικούς εσωτερικούς μονολόγους: σε αυτή την εξαντλητική σκυταλοδρομία, στην οποία περνούν ανασφάλειες, τριγμοί και αντιπαραθέσεις, παρατηρούμε τους χαρακτήρες να μεγαλώνουν, να ωριμάζουν και εν τέλει να βιώνουν, με έντονο το στοιχείο του φιλοσοφικού στοχασμού, την προσδοκία της αναπόφευκτης έλευσης του θανάτου.
Υπάρχει όμως ένα σταθερό σημείο αναφοράς, ο Πέρσιβαλ, που σαν συνδετικός κρίκος ενοποιεί τις εμπειρίες αυτών των ατόμων, καθορίζει την ψυχοσύνθεσή τους και διαφεντέυει τις μεταπτώσεις τους. Όπως τα ίδια τα κύματα, ο Πέρσιβαλ είναι ένας ήρωας αδάμαστος, το έργο δεν του χαρίζει ούτε μισή φράση. Με τον θάνατό του, η αναζήτηση χάνει την φρεσκάδα και το νόημά της. Μεγαλώνοντας, η μνήμη του Πέρσιβαλ σβήνει, οι χαρακτήρες τραβούν τον δρόμο τους, κλεισμένοι στους τέσσερις τοίχους κάποιου γραφείου και διερωτώμενοι πότε θα πάνε το επόμενο ταξίδι τους ή πότε θα κλείσουν το επόμενο ραντεβού τους. Η Τρίτη ως συνέχεια της Δευτέρας, η Τετάρτη ως συνέχεια της Τρίτης. Και πάλι ξανά.
"Κοίτα στον δρόμο τώρα, όπου ο Πέρσιβαλ είναι νεκρός" μας λέει η Ρόντα, ένας από τους χαρακτήρες, ψυχανεμιζόμενη μάλλον τα επόμενα στάδια της ζωής της. "Είμαι μόνη σε έναν εχθρικό κόσμο. Το ανθρώπινο πρόσωπο είναι φρικτό. Αυτό μου αρέσει. Θέλω δημοσιότητα και βία και και να ριχτώ στα βράχια σαν πέτρα. Μ' αρέσουν οι καμινάδες εργοστασίου και οι γερανοί και τα φορτηγά. Μ' αρέσει που περνούν πρόσωπα και πρόσωπα, παραμορφωμένα, αδιάφορα. Βαρέθηκα την ομορφιά. Βαρέθηκα την ιδιωτικότητα. Ιππεύω άγρια κύματα και θα βουλιάξω, δίχως κανένας να με σώσει."
Όταν οι χαρακτήρες θα ξανασυναντηθούν, μεσήλικες πια, περισσότερο αναστοχάζονται παρά ονειρεύονται. Αποζητούν την μοναξιά, τις μονοσύλλαβες λέξεις των εραστών. Τελείωσαν με τις φράσεις και τα μεγάλα λόγια. Η σιωπή αντηχεί το απόλυτο καλύτερα από τις λέξεις.
Ποιος είναι ο Πέρσιβαλ; Είναι ένας τρόπος ζωής ή μία ανώφελη, άπιαστη ιδέα; Η Woolf κρατάει τα μυστικά της θαμμένα στους ραγισμένους βράχους, αφήνοντας τον αναγνώστη να θέσει τα δικά του ερωτήματα. Η φύση των κυμάτων είναι σταθερή, η πορεία τους προκαθορισμένη. Τα κύματα είναι μία μεταφορά για τη ζωή, πιο ισχυρή όμως από τις αστραπές που έχουμε συνηθίσει. Είναι κάτι φευγαλέο και παράλληλα μία διαδικασία, ένα φούσκωμα, ένας παφλασμός, μία αλληλουχία ποιητικών εικόνων που μέσα τους αγκαλιάζουν το άπειρο.
"Ο Πέρσιβαλ πέθανε. Εγώ ακόμα κινούμαι. Ακόμα ζω. Όμως αν γνέψω, ποιος θα' ρθει;"
Πώς θα ιππεύσουμε τα κύματα; Χρειαζόμαστε τον Πέρσιβαλ ζωντανό ή απλώς καλούμαστε να διαχειριστούμε την απώλειά του; Αυτό είναι κάτι που εναπόκειται σε μας, καθώς βουτάμε και ξανοιγόμαστε στο ετερόκλιτο πλήθος, αναζητώντας ενδεχομένως την τελειότητα στην άμμο. Τα κύματα επιστρέφουν αιώνια, εμείς όμως όχι.
April 11, 2023
Τα κύματα είναι ένας τόπος εσωτερικός. Ανήκει στον καθένα κι όμως δεν μπορεί να κατακτηθεί. Ένα αντικείμενο άπιαστο, όπως το φευγαλέο της ύπαρξης, που ο μόνος τρόπος να το πλησιάσουμε είναι να αφεθούμε.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews