Europa istnieje i rozrasta się. Komisje w Brukseli i w stolicach krajów kandydujących dyskretnie wykonują swoją pracę. To dzieło elementarne, a zarazem imponujące: gromadzi się ogromne ilości informacji i danych, dostosowuje się ład prawny, ujednolica tysiące uregulowań. Wszystkie te wysiłki byłyby jednak daremne, gdyby nie owe potężne ruchy pełzające, które ostatecznie zadecydują o tym, czy obie części Europy zrosną się, czy nie. Nowa Europa rośnie spontanicznie, oddolnie, także w toku niepozornych często procesów molekularnych. Rośnie na szlakach „mrówek" wędrujących między wschodnioeuropejskimi bazarami. Rośnie na trasach firm spedycyjnych oplatających Europę nową siecią. Tworzą się nowe przestrzenie lokomocji i komunikacji, powstają sieci wiedzy i nauki, infrastruktura nowoczesnej telełączności, wahadłowe ruchy migrantów zarobkowych, filie i siedziby międzynarodowych firm. Wszędzie podróżują ludzie gromadzący nowe doświadczenia. To ci, co eksplorują nową Europę, pragmatycy przyszłej europejskiej jedności, kolumbowie, którzy zapuszczają się na obce nam od pewnego czasu terytoria. Po długim okresie zimnej wojny Europa ponownie jest gotowa doświadczyć czegoś nowego.
Karl Schlögel (born 7 March 1948 in Hawangen, Bavaria, Germany) is a noted German historian of Eastern Europe who specialises in modern Russia, the history of Stalinism, the Russian diaspora and dissident movements, Eastern European cultural history and theoretical problems of historical narration.
Socjologiczno-historyczno-filozoficzny bełkot, pełny wzniosłych słów i opisu jaki to świat Europy Środkowej monumentalnie piękny, miło że ta idylla lat 90 sama autorowi esejów powoli zaczyna się sypać.