Trotzdem lachen: Eine kurze Philosophie des Humors

by Yves Bossart

Bei Umberto Eco heißt es, das Lachen sei die »Kunst der Vernichtung von Angst«. Darum ist der Humor vielen Angstmachern ein Dorn im Auge. Der Humor hilft uns, zu unseren Meinungen auf Distanz zu gehen und sie infrage zu stellen. Er ist also nicht nur eine Waffe gegen jede Art von Fanatismus, sondern auch eine Grundvoraussetzung für Offenheit und freie Meinungsbildung.

In »Trotzdem lachen« unternimmt Yves Bossart eine erhellende philosophische Tour durch die Welt des Humors. Warum lachen wir überhaupt, was geschieht mit Geist und Körper, wenn wir etwas komisch finden? Ist Humor nur eine Frage des Geschmacks, hat er ethische Grenzen - und welche Gedanken haben sich Platon, Nietzsche und Kant zu diesem urmenschlichen Phänomen gemacht? Ein Buch für Zeiten großer Herausforderungen: Humor ist, wenn man trotzdem lacht.

Genres: Philosophy, Nonfiction

129 pages, Kindle Edition

Published September 21, 2022

Reviews

[Simone Bais · Rating 4 out of 5]

Overal op Goodreads lees ik een 'angenehm', want oorspronkelijk in het Duits geschreven, werk over humor. Dat is ook precies wat dit is; een prettig, aangename beschouwing over wat humor is en mag zijn, zonder daar uiteindelijk een precies antwoord op te geven, wat humor denk ik ook juist is. Lekker om te lezen, mooi om te gebruiken in m'n lessen. Hier wil ik op door, want aldus Yves Bossart: 'Er is meer humorgeletterdheid nodig, zeker in tijden van sociale media, waarin zaken als satire, ironie en pastiche lang niet altijd meer herkend worden.'

[EmBe · Rating 3 out of 5]

Als Vorbereitung für einen Vortrag gelesen. In dieser Hinsicht war das Büchlein recht hilfreich, weil es die wichtigsten Dinge in einer verständlichen Sprache aufgeführt hat. Humor ist wichtig zur Bewältigung des Lebens. Die Unvollkommenheit der Welt wird lustvoll thematisiert. Die Philosophie versucht dem Lachen, dem Humor und dem Komischen schon seit der Antike auf die Spur zu kommen, die Psychologie und die Kulturwissenschaften natürlich auch, mit durchaus unterschiedlichen Ansätzen, die manchmal schlüssig finde, aber manchmal schon etwas Over the Top. Wenn zum Beispiel Freud beispielsweise den Witz in seiner Theorie des Unbewussten einbauen will.
Guter Einstieg, aber eben nur ein Einstieg in ein sehr weites Gebiet. Humor hängt eben mit allem zusammen und kann überall auftauchen. Am besten, wenn man es nicht erwartet, denn dann wirds richtig komisch.

[TheArmChairVincent · Rating 4 out of 5]

Een leuk boekje over verschillende visies op humor en hoe het zich verhoudt tot waarden, levenshouding en filosofie. Meandert vlot in een vallei van gedachten en raakt daarbij soms de draad kwijt, maar is daardoor wel in staat een flink aantal ideeën de revue te laten passeren.

[Diemo · Rating 5 out of 5]

Sehr angenehm zu lesen. Dieses Buch erheiterte so manchen meiner Feierabende, da es mich zur distanzierten Betrachtung meines Seins und gleichzeitig zum Schmunzeln durch auflockernde Witze anregte.

[Zara · Rating 1 out of 5]

Damit konnte ich leider so gar nichts anfangen.

[Annika Döring · Rating 2 out of 5]

Ich habe das Buch gelesen, weil Felix Lobrecht es in seinem Podcast empfohlen hat. Letztendlich - um mein Urteil vorweg zu nehmen - glaube ich, dass es für einen Comedian auch sehr viel Sinn ergibt und bestimmt spannender ist als für mich.

Im Prinzip geht es darum, wie Humor entsteht, welche Arten davon es gibt und was die Gründe sind, weshalb wir lachen. Es ist interessant und für ein Buch über Humor erstaunlich witzlos. Für eine solch philosophische Erzählweise bin ich zugegebenermaßen auch nicht schnell zu begeistern und der Inhalt war wissenswert, aber auch nicht lebensverändernd.

Gelesen habe ich es aus Neugierde und um herauszufinden, ob ich mir vielleicht etwas mitnehmen kann, um witziger zu werden. Turns out, dass es mir etwas zu kompliziert aufgeschlüsselt ist und ich wohl demnächst keine besseren Witze reißen werde, sorry. Ich lache gern, aber möchte nicht wirklich wissen, wieso - vielleicht bin ich beratungsresistent, vielleicht nimmt das Nachdenken und Lesen über das Lachen mir genau die Leichtigkeit, die es mir zu geben pflegt.

Eine Zeitverschwendung war es nicht, das Buch zu lesen, aber ich spreche auch keine deutliche Empfehlung aus. Es sei denn, du bist (angehende:r) Komiker:in.

[Nicolas · Rating 5 out of 5]

Ich habe das Buch zusammen mit einem Freund an Yves‘ Buchvernissage erworben und es innert wenigen Stunden durchgelesen. Es ist eine leichte Lektüre, die einen doch ins Grübeln und ins Lächeln bringt und somit für jede Person etwas dabei.

Da sich das Buch um Humor und Komik dreht, hier noch der einzige Witz, den ich mir merken kann:
„Whats the difference between a lentil and a chickpea? - I wouldn‘t pay 200$ to have a lentil on my face“

[Jannick · Rating 5 out of 5]

Ich bin der Freund von Nicolas und verstehe seinen Witz nicht.

[Marnix Verplancke · Rating 4 out of 5]

‘De mens lijdt zoveel dat hij de lach uiteindelijk wel moest uitvinden,’ schertste Friedrich Nietzsche ooit, waarbij hij het adagium huldigde dat iedere grap altijd een grond van waarheid bevat. Eens goed lachen, zal iedere gelotoloog of humorwetenschapper je kunnen uitleggen is het beste middel om je te ontdoen van zorgen en lichamelijke kwalen. Het reduceert stress, versterkt het immuunsysteem, stimuleert de bloedsomloop, verlicht pijn en tempert woede en pijn. Een minuut lachen is even verfrissend als drie kwartier ontspanningsoefeningen doen. Als je je humor goed gebruikt, en dus niet om de haverklap je gezelschap in het gezicht uitlacht, is het bovendien het perfecte middel om de sociale cohesie te vergroten. Vandaar dat niet alleen apen lachen tijdens het spelen, maar ook ratten, al doen ze dat wel met zo’n hoog stemmetje dat wij het niet kunnen horen.
De Duitse filosoof Yves Bossart vermoedde dat er niet alleen op fysiologisch en psychologisch vlak een en ander te zeggen was over humor, maar dat er ook een filosofische kant aan het concept zat. Plato had het er al over, wist hij, net als Aristoteles, Descartes, Hobbes, Kant, Shaftesbury en nog een heuse polonaise van andere wijsgeren. Dus ging hij op onderzoek uit en schreef hij Een kleine filosofie van de humor, een geconcentreerd en oerdegelijk boek waarin hij op zoek gaat naar de bestaansredenen, de grenzen en het nut van een goede grap.
Zoals het een filosoof betaamt neemt hij daarbij over het algemeen een onderzoekende in plaats van een normerende positie in. Er zijn vier verschillende theorieën waarom we lachen, schrijft hij bijvoorbeeld, om ons superieur te voelen boven anderen, omdat we geconfronteerd worden met incongruenties in het leven, omdat onze stijfheid in conflict komt met de dynamische eisen van de wereld en omdat humor een uitlaatklep is die ons bevrijdt van het dwingende Freudiaanse realiteitsprincipe. Ze zijn uiteindelijk alle vier wel een beetje waar, aldus Bossart.
Wanneer hij het over de maatschappelijke grenzen van humor heeft, neemt hij een gematigd moreel standpunt in. Niet alles moet kunnen, racistische en misogyne grappen zijn erover, maar zolang er niet met mensen gelachen wordt, maar wel met situaties, zoals Ricky Gervais bijvoorbeeld doet, is veel mogelijk. Ook al leven we in een steeds eenvormiger wereld die meerduidigheid, en daardoor ook subversieve humor offensief vindt. En dat is jammer, besluit Bossart zijn bijzonder interessante en goed gedocumenteerde boek, want zoals Mark Twain al wist, alleen in de hemel wordt er niet gelachen, de plek waar perfectie en verveling een slaapverwekkende combinatie vormen.

[Fabian Standaert · Rating 2 out of 5]

Ik had iets anders verwacht van dit boek als ik de achterflap las, maar heb dat dus helaas niet gekregen. Volgens mij ben ik eerder op zoek naar een grote filosofie van de humor, want het samenvatten van een groot aantal filosofische werken in 1 zin doet het niet voor mij.

Daarnaast vond ik het ook allemaal wat braafjes en een te zachte aanpak voor wat humor kan en mag zijn. Ook al geeft de auteur niet zo vaak zijn interpretatie weer, onze visie op wat humor en komedie is, overlapt niet volledig. Dat je niet mag lachen met bepaalde zaken kan ik inderdaad in komen, maar ik mis de nadruk op "context" een beetje. Daarnaast mis ik ook de technicaliteit achter een mop. Iedereen kan een mop vertellen, maar weinig mensen kunnen hem zo vertellen dat anderen er om moeten lachen. Waarom en hoe zit dat? Door ook hier op te focussen, was het tegelijkertijd eenvoudiger geweest om te beschrijven wat humor kan en mag zijn, aangezien deze twee enorm met elkaar verweven zijn.

Had de titel geweest: een klein overzicht van filosofen over humor, dan had ik gekregen wat ik werd beloofd, maar dat was het dus niet.

[Rudi · Rating 3 out of 5]

3,5. Voorlopig zijn er meer 4 dan 3 sterren dus om 3,5 te verkrijgen 3 : )
Wanneer is serieus te serieus, ? Gevoel voor humor , gevoel voor woede , angst enz . ,
Is lachen met machtigen een beetje van die macht afnemen?
Wat met verdriet en humor ? Er zijn veel vragen in mijn hoofd komen spoken bij dit kleine boekje , dat ik niet echt grappig vond maar dat was waarschijnlijk de bedoeling niet , ik vond het wel interessant Bv ook dat de schrijver schreef dat (gevoel voor ) verschillende humor door de loop der jaren wat veranderd, ik ervaar dat ook een klein beetje , waarom vinden we bepaalde dingen minder of meer grappig is dat omdat dat zelf wat veranderd?
De titel verklapt het boek bedenkingen over humor , 3,5

[koegl · Rating 1 out of 5]

I would summarise this book with a few bullet points:
- a classic humanities approach of simply claiming a lot of things without proving them
- no interesting or new thoughts on humour
- tries to tell the reader what one can laugh about
- it’s hard to consider someone an authority in humour if they don’t manage to make you laugh a single time

[Franziska · Rating 2 out of 5]

#reading #review #neuerscheinung2022 @bossart_yves #trotzdemlachen

2*

Philosophie ist häufig unterhaltsam, doch für mich nur, wenn sie auch tiefgründig hinterfragt und nicht an der Oberfläche kratzt und andere zitiert, daher keine Empfehlung von mir. Nur wenige relevante Passagen.

"Worte sind immer auch Taten, und als solche dürfen sie die Würde anderer Menschen nicht verletzen." (Seite 78)

[Immo Epema · Rating 4 out of 5]

Gekregen van mijn broertje en zusje, omdat: "Ik wel wat meer mag lachen". In dit boek leer je niet hoe je meer kan lachen, maar waarom je bepaalde dingen wel grappig vindt en andere juist niet. In het boek leer je tevens het belang van lachen en de gezondheidsvoordelen.

[Eric Facon · Rating 4 out of 5]

Gute Einführung in den Humor.

[Michael Fischer · Rating 1 out of 5]

Eher oberflächliche Aneinanderreihung von Zitaten - einige davon allerdings hervorragend und gut gewählt.

[Frank Rensen · Rating 4 out of 5]

Dit boek maakt steeds eerst een grap, en beschouwt daarna alle wijsheden die erin verborgen zaten. In mijn mening de betere tegenhanger van 'Plato and a Platypus', als het ware.

[Diara · Rating 3 out of 5]

Sehr kurz, aber regt dazu an die eigenen Einstellungen zu hinterfragen, genau wie es Philosophie tun sollte

[Noortje Maes · Rating 5 out of 5]

Heel boeiende uiteenzetting over wat humor is, wat het doet en wat verschillende filosofen erover denken en dachten.

[nicole · Rating 3 out of 5]

Interessant? Auf jeden Fall. Ein kleines gutes Buch, um einen Anfang in den Themenbereich Philosophie und Humor zu machen.