Rewilding in Nederland: Essays over een offensieve natuurstrategie

by Koen Arts (Editor), Liesbeth Bakker (Editor), Arjen Buys (Editor)

Klimaatverandering en de zesde golf van wereldwijd soortenverlies noodzaken tot het ontwikkelen van offensieve strategieën voor natuur- en milieubescherming. Rewilding – wat we in deze bundel voorzichtig definiëren als het ‘meer ruimte geven aan natuurlijke processen’ – kan daaraan een bijdrage leveren. Maar is rewilding wel mogelijk in Nederland, een land waarin alles gepland, gereguleerd en geordend is; waarin de mens alles bepaalt?

In deze essaybundel komen verschillende schrijvers aan bod die hun visie geven op de ecologische, bestuurlijke en maatschappelijke mogelijkheden van rewilding.

Rewilding vindt meestal plaats in grote gebieden, waarbij een heel landschap wordt verwilderd. Ook de herintroductie van cruciale maar verdwenen soorten, zoals grote grazers of predatoren is een vorm van rewilding. Dit roept vragen op of rewilding past binnen het huidige natuurbeleid, wat de gevolgen zijn voor de biodiversiteit, en hoe de maatschappij aankijkt tegen rewilding.

Rewilding heeft ook een mentale kant, het ervaren van de wildheid van de natuur. Wat zegt het over ons als mens, dat wij de natuur willen beheersen? Helpt rewilding om de verloren verbindingen tussen mens en natuur te herstellen? Kunnen wij als Nederlanders de natuur loslaten, en accepteren dat zij zich niet altijd ontwikkelt zoals we hadden verwacht? Stedelijke rewildingprojecten en -mogelijkheden, die ook in deze bundel aan bod komen, zetten deze discussies op scherp.

Deze essaybundel ziet de veelheid aan discussies als een kracht. Blijkbaar biedt de term rewilding iets – of dat nu hoop is of niet – wat veel mensen energie geeft om ermee aan de slag te gaan. Rewilding, ooit ontwikkeld als een techniek uit de gereedschapskist van ecologen, een idee voorbehouden aan ingewijden, is inmiddels een fenomeen geworden waarbij spanningen en innovaties over duurzaamheid op een breed maatschappelijk vlak uitspelen. Dit boek is een introductie van dat fenomeen.

Genres: Nonfiction

248 pages, Paperback

First published January 1, 2022

Reviews

[Peter Zomer · Rating 3 out of 5]

Dit boek geeft een overzicht van wat rewilding is en wat de mogelijkheden ervan zijn. Verschillende auteurs behandelen in korte hoofdstukken verschillende aspecten van dit gedachtegoed en de praktijk die ermee samenhangt. Het wordt duidelijk dat rewilding nog in zijn beginfase is, dat men de mogelijkheden als veelbelovend ziet en dat er een potentiele spanning is met het klassieke natuurbeheer. In het boek gaan enkele hoofdstukken daar serieus op in, met name dat van Bouwma en Van der Sluis, en dat van Drenthen. Maar de meeste hoofdstukken zijn vooral goedbedoelde en enthousiaste reclame. Misschien kan het ook nog even niet anders, en moeten vooral de goede argumenten "pro" naar voren worden gebracht om deze ontwikkeling de kans te geven die zij verdient. Want er is een hoopvol verhaal nodig in deze tijd van deprimerende klimaatopwarming en biodiversiteitsverlies.

Als psycholoog vond ik het bij uitstek interessant dat er naast 'ecologische rewilding' zoiets gedacht kan worden als 'menselijke rewilding'. Deze vondst is zo simpel en voor de hand liggend dat ik nog steeds verbaasd ben dat ik het zelf nog niet had bedacht. De wildheid terugbrengen in ons functioneren en in ons denken! Hoe ziet dat eruit? Het hoofdstuk van Arts en Maffey gaat daar op in: het geeft een voorbeeld van een eigen ervaring van praktisch 'wild' handelen tijdens een 'Wild Jaar experiment'. De auteurs leefden zoveel mogelijk buiten, in en met de natuur, niet alleen in de zomer maar juist ook in de winter. Dit gaf veel ervaringen en inzichten, maar ze doen er in het hoofdstuk niet zoveel mee als misschien wel zou kunnen. Zo zou ik graag de psychologische en filosofische implicaties van 'wild denken' beter uitgelicht hebben willen zien. Maar dat betekent natuurlijk een nieuw boek op zich. Wat doet rewilding met ons als mens, en welke voorwaarden in ons geestelijk functioneren zouden moeten zijn ingevuld om rewilding echt tussen onze oren te krijgen?

[Alex T. · Rating 4 out of 5]

Bullet review:

+Informative
+Highlights varying angles regarding the topic of rewilding and properly shows the nuance regarding the subject
+Can get very in-depth and tackles varying interesting sub-topics of rewilding
-The essays, at least some of them, can come across as a bit dry and stale. Not that the authors don't know what they're talking about, but their passion for the topic didn't really get across well in their essays leading to those sections feeling a bit dull to read.

[Joeri Dassen · Rating 4 out of 5]

Must Read voor iedereen in Nederland

[Franca Van · Rating 5 out of 5]

Mooi informatief boek over rewilding. Het onderwerp wordt vanuit verschillende perspectieven belicht waardoor je een breed beeld krijgt van wat rewilding precies is.