Jump to ratings and reviews
Rate this book

Wachten op het Westen

Rate this book
Lege schappen in de supermarkt. Rijen voor de winkels. Grenzen dicht. Verboden bijeenkomsten in huis en mensen die afstand van je houden, alsof je verdacht bent. Het begin van de coronacrisis, toen het leven radicaal veranderde, onzeker en benauwend werd, voelde voor Nausicaa Marbe akelig vertrouwd aan. Het gevoel opgesloten te zijn, de gedachte dat de tijd stilstaat, dat het echte leven zich later zal afspelen, in een betere wereld, had ze eerder meegemaakt.
De lockdown voerde haar direct terug naar haar jeugd in communistisch Roemenië. Die ervoer ze als een negentien jaar durende quarantaine in een dictatuur waar schaarste en onderdrukking heersten. De mensen waren bang, maar tegelijkertijd levenslustig en rebels. In het artistieke milieu van Boekarest waarin ze opgroeide genoot ze ondanks alles een gelukkige jeugd. Dankzij ouders die hun leven niet door politieke terreur lieten vergallen.
Wachten op het Westen is een even persoonlijk als origineel relaas over opgroeien in onvrijheid, achter gesloten grenzen en onder absurde regels, waarin een kind al vroeg een politiek bewustzijn ontwikkelt en blijft verlangen naar vrijheid, openheid en eerlijkheid – en naar het Westen.

Nausicaa Marbe is een Nederlands schrijver, columnist en journalist van Roemeense komaf. Ze is de auteur van onder andere Mândraga, waarvoor ze het Charlotte Köhler Stipendium kreeg, en Smeergeld, dat werd bekroond met de Diamanten Kogel. Ze was zeven jaar columnist voor de Volkskrant en schrijft sinds 2013 een wekelijkse column voor De Telegraaf.

220 pages, Paperback

First published January 24, 2022

6 people are currently reading
189 people want to read

About the author

Nausicaa Marbe

5 books6 followers
Nausicaa Marbe came to the Netherlands in 1982 and studied at the Free University in Amsterdam.

As a journalist, she participated in several cultural VPRO radio and television programs and wrote for, among others, for newspapers and magazines like Vrij Nederland, de Volkskrant, NRC Handelsblad and Trouw.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
28 (19%)
4 stars
72 (49%)
3 stars
37 (25%)
2 stars
7 (4%)
1 star
1 (<1%)
Displaying 1 - 21 of 21 reviews
Profile Image for Wim Oosterlinck.
Author 3 books1,653 followers
Read
March 21, 2022
Ik heb Wachten op het Westen gelezen, een roman van de Nederlandse schrijfster Nausicaa Marbe, waarin ze terugblikt op haar jeugd in het Roemenië onder de dictatuur van Ceausescu.

De coronacrisis, de maatregelen die vanaf 2020 in Europa genomen werden, de grenzen die moesten sluiten, werpen Nausicaa Marbe even terug naar haar jeugd. Toen woonde ze met haar ouders in Roemenië, een land dat kreunde onder de dictatuur. Ceausescu probeerde elke vezel van het openbare leven te onderdrukken, steeds was er de dreiging om opgepakt te worden door de Securitate, de geheime dienst, omdat je iets verkeerds deed of gezegd had.

Onder de dictatuur werden de levensomstandigheden steeds slechter. Alle kwalitatief hoogstaande goederen werden uitgevoerd naar het westen om de staatskas te spijzen. De eigen bevolking verarmde, kreeg steeds zwaardere rantsoeneringen opgelegd en werd zelfs geconfronteerd met hongerwinters: nauwelijks voedsel, nauwelijks verwarming.

Wachten op het Westen is een meeslepend boek. De onderdompeling in het Roemenië onder de dictatuur is confronterend en overrompelend, de beschrijving van het westen door iemand die net uit het oostblok komt ontroerend. Een prachtige roman die een brok geschiedenis combineert met een bespiegeling op onszelf, vandaag.

https://wimoosterlinck.wordpress.com/...
Profile Image for Elisa Goudriaan.
Author 4 books41 followers
April 9, 2022
Dit boek zou ik iedereen cadeau willen doen! Wat ontzettend mooi geschreven! Getriggerd door de lockdown kwamen bij Nausicaa Marbe herinneringen naar boven aan haar jeugd in Roemenië (in de jaren '70 en '80) en hoe er langzaam toegewerkt werd naar haar vertrek, in haar eentje, op haar 18de, naar Europa. Enkele weken terug vergeleek ik het boek van Nausicaa Marbe al met dat van Lea Ypi, 'Vrij', en schreef dat Ypi iets teveel woorden nodig had om dat te zeggen wat ze wilde zeggen. Bij Nausicaa Marbe zijn alle woorden precies goed gedoceerd en er staan adembenemende scènes in, zoals als haar moeder Westerse toeristen in Boekarest 'de horrortour' gaf, waarbij de sloop van prachtige historische wijken getoond werd, die hadden moeten wijken voor de bouw van het monumentale Paleis van het Volk van Ceaușescu. Een andere adembenemende scène is als Marbe zelf voor het eerst een voet in het Westen zet, tijdens een 'verkennende reis', die ze met haar moeder maakt, om te bepalen waar ze na haar eindexamen naartoe zou kunnen emigreren.

Omdat haar moeder een bekende musicus is, kan ze vrij gemakkelijk aan een paspoort komen en heeft ze overal in Europa vrienden, waar zij en Nausicaa kunnen slapen. In Wenen bemerkt Marbe dat iedereen fris ruikt, zich ongedwongen gedraagt en bovendien dat het ritme van het Westen amper bij te houden is. 'Niemand aarzelde, niemand werd iets geweigerd, geen persoon treuzelde, razendsnel werd alles geregeld wat geregeld moest worden. De polsslag van deze vrije wereld was snel, die moest je kunnen bijbenen. Iedereen had de timing in de smiezen, behalve ik.' (p. 187) Langzaamaan went ze aan deze contrasten, geniet van een mondain feest in Parijs, en gaat daarna weer naar Roemenië, waar haar zenuwachtige vader op het station zichtbaar opgelucht is dat ze nog terug is gekomen. Want of je daarna nog eens weg kon, een paspoort kreeg, was natuurlijk volstrekt onzeker.
Profile Image for Danny Jacobs.
258 reviews17 followers
June 6, 2022
Wachten op het Westen’ is het nieuwste boek van Nausicaa Marbe. Deze roman is gebaseerd op haar jeugd in communistisch Roemenië. Nausicaa vertrok in 1982, op haar negentiende, naar Nederland en ging er studeren aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. De aanleiding om dit boek is te schrijven was de lockdown in maart 2020. Mensen begonnen basisproducten zoals wc-papier, meel, brood, eieren en koffie.te hamsteren. Nausicaa kwam van de supermarkt thuis zonder koffie en door de overdreven reactie van haar dochter kwamen alle Roemeense jeugdherinneringen weer boven. Nausicaa dacht terug aan haar jeugd waarin ze 19 jaar in quarantaine leefde in een corrupt land, onder leiding van de Roemeense dictator Nicolae Ceaușescu.
105 reviews
July 18, 2024
Gaf mij samen met de verhalen van SRC gids Cristina veel inzicht in het Roemenië onder Ceausescu, bijvoorbeeld over de aanwezigheid van etnische Duitsers en de Duitse steden en scholen.
14 reviews
March 21, 2022
Een van de betere boeken die ik sinds tijden gelezen heb. Het boek verteld het persoonlijke verhaal van de schrijfster over hoe ze het communisme (dictatuur) in Roemenie van de jaren 70/80 heeft ervaren en hoe haar familie al vanaf het prille begin plannen smeede om haar naar het westen te krijgen.

Het boek gebruikt hiervoor de corona pandemie van 2020 ~ 2021 om vergelijkingen te maken tussen de huidige tijd en de communistische tijd. Dat werkt erg goed. Het legt de verschillen maar ook de overeenkomsten bloot. Het maakt pijnlijk duidelijk dat dat er gedurende een pandemie dingen heel erg veranderen. Maar wat het ook doet is duidelijk maken dat dit tijdelijke maatregelen zijn en dat je daar hoop uit kunt putten.

In een dictatuur, zoals in Roemenië tijdens de communistische tijd, was dat zeker niet een mogelijkheid, tijdelijk. Dit boek is een must voor iedereen die denkt dat we in een dictatuur leven. Het kan namelijk altijd nog veel erger.
Profile Image for Hans Luiten.
248 reviews37 followers
February 5, 2022
Prachtig boek! Schetst het harde leven onder het communisme van Ceausescu, maar ook de kracht en vitaliteit waarmee mensen er toch iets van probeerden te maken. Mooi geschreven.
Profile Image for Nienke.
355 reviews1 follower
June 5, 2022
Gemengde gevoelens over dit boek.

De verhalen over Roemenië waren indrukwekkend. Een goed beeld te krijgen van hoe de allesoverheersende dictatuur alles in zijn greep had was interessant.

Waarom toch naar drie sterren?

De taal, de overdaad van metaforen, vergelijkingen etc maakte het verkrampt, gekunsteld haast. De taal tilde het verhaal niet op maar maakt het, ondanks haar indrukwekkende woordenschat, lastiger te lezen.

Ook vond ik de link met Covid te vergezocht. Dat had het verhaal niet nodig, de ervaringen zijn genoeg om op zichzelf te staan.

Profile Image for Wouter Zwemmer.
688 reviews39 followers
February 23, 2023
Indringend boek over leven in Roemenië ten tijde van de Ceausescu-dictatuur.

Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Een grote spoiler.

Roemenië, land in midden-Europa, tussen Hongarije en Moldavië, aan de zuidkant grenzend aan Servië en Bulgarije. Roemeens is een Romaanse taal, net als het Moldavisch, en dus verwant aan Italiaans, Frans, Spaans en Portugees, terwijl in de andere omringende landen een slavische taal of Russisch wordt gesproken. Ooit een provincie in het Romeinse rijk (Dacië), later opgedeeld in Transsylvanië, Walachije en Moldavië. Transsylvanië is lang door Hongarije overheerst, Walachije en Moldavië door de Turken in het Ottomaanse rijk. Roemenië heeft een roerige geschiedenis van oorlogen en annexaties in delen door Hongaren, Oostenrijkers, Russen en Turken. Aan het begin van de tweede wereldoorlog greep generaal Antonescu de macht en installeerde een militaire dictatuur, geholpen door fascisten en samenwerkend met nazi-Duitsland. WO2 eindigde in Roemenië met de inval van Rusland die er een communistisch regime installeerde. Vanaf dat moment geldt Roemenië als een staat onder directe invloed van Rusland. Het echtpaar Nicolae en Elena Ceausescu zijn de volgende dictators van Roemenië. Na een welvarende periode in je jaren 60 en 70 verarmt Roemenië doordat Ceausescu alle staatsschuld afbetaalt over de hoofden van gewone mensen. In 1989 werden de Ceausescus in een volksopstand afgezet en geëxecuteerd. Sindsdien is het land lid geworden van de EU en bezig met bestrijden van corruptie, georganiseerde misdaad en het oude netwerk van de voormalige communistische geheime dienst, de securitate.

Gegoede intellectuelen
Als ik aan Roemenië denk, denk ik niet aan weelde of privilege, eerder aan armoede maar Roemenië is dus ooit bloeiend en welvarend geweest. De schrijfster van dit boek is van gegoede komaf. Voldoende in ieder geval om in het Duits opgevoed te kunnen zijn door een nanny. “Het wemelde in Boekarest van lieve Tantes (Duitse kindermeisjes, red.) die bevoorrechte kinderen begeleidden.” De ouders zijn gegoede intellectuelen. Over sporten: “Wie ging er nou fietsen of wandelen wanneer je in die kostbare tijd thuis een pakje sigaretten kon roken met een nog voor de oorlog vertaalde tragedie van Euripides in de hand?”

Indoctrinerend
De schrijfster heeft in haar jeugd relatief vrij onderwijs genoten, maar ook wat zij noemt “indoctrinerend onderwijs” met politieke vakken en verplichte deelname aan jeugdorganisaties van de partij. Het is beangstigend hoeveel je uit dit boek terugziet in het Rusland van nu: verheerlijking van mannelijkheid en het leger, thought control tot en met een geheime dienst die je voor willekeurige vergrijpen kan oppakken, persoonsverheerlijking van de hoogste leider, anti-westerse propaganda om de eigen superioriteit te onderstrepen: “al die mooie spullen die wij aan het westen toeschreven vormden maar een nietig vernisje op de armoede en morele verdorvenheid van die samenlevingen die niet met de geneugten van de socialistische ethiek hadden mogen kennismaken. Hordes werklozen zouden daar drugsverslaafd door de troosteloze straten in verpauperde wijken zwerven, voor de rest van hun leven veroordeeld tot een bestaan zonder werk en waardigheid.” In plaats van over werklozen gaat de Russische retoriek anno nu over queers en vermeende nazi’s, maar het idee is hetzelfde. Roemenië werd onder de dictatuur steeds armer, onder andere omdat alle goede producten aan het westen werden verkocht. “De partij reserveerde de mooiste producten voor dat vervloekte westen waarop voortdurend gescholden werd, terwijl het gelukkigste land op aarde met de bedorven resten achterbleef.” Oh ironie… En de militaire inval van Rusland in Tsjechoslovakije…

Houding
“Wie de kapotte wereld van achter het IJzeren Gordijn niet kent kan zich niet voorstellen hoe overrompelend de eerste kennismaking met de andere kant is.” De eerste reis beschrijft Marbe mij net iets te feestelijk. Mogelijk ervaarde ze het zo maar inmiddels moet ze weten dat noch de communistische heilstaat noch het westen een ideale utopie (is dit dubbelop??) zijn. Marbe heeft het wel door: “Wie verliefd is, ziet geen keerzijde.”Wel treffend vond ik dit, over de mensen in het westen als ze die voor het eerst ziet: “Maar het meest opvallend was hun houding. Ze gedroegen zich soeverein en ongedwongen, niet door zorgen of angsten getekend.” Het omgekeerde herkent iedereen die wel eens in voormalig oostblok-landen heeft gereisd.

Emigratiebreuk
Marbes ouders hebben haar laten vluchten. Haar moeder was een bekend componiste en musica die om die reden werd toegestaan om af en toe te reizen om concerten te geven. Een van de meest ontroerende momenten in dit boek, begrijpelijk tegen het eind, is als de schrijfster zich realiseert dat haar moeder veel van haar internationale reizen niet voor zichzelf had gemaakt, maar om een nieuw thuis, een gastgezin voor haar dochter te vinden - en haar dochter vervolgens te laten vertrekken…
205 reviews1 follower
January 18, 2025
Al een tijdje stond dit boek op mijn ‘to read’ lijst omdat het een van de weinige boeken is waarin het communisme in Roemenië centraal staat. Ik was erg nieuwsgierig naar het levensverhaal van iemand die in deze tijd geleefd heeft.

Nausicaa Marbe groeide op in communistisch Roemenië en had het geluk dat zij in de jaren ’80 op jonge leeftijd kon vluchten naar het Westen. Inmiddels woont ze langer in Nederland dan dat ze in Roemenië heeft gewoond maar in 2020, als de coronacrisis net begint, krijgt ze flashbacks maar haar verleden. Lege schappen in de supermarkt, dichte grenzen en verbod op bijeenkomsten. Het bracht haar terug naar haar jeugd en het leven in een dictatuur waar schaarste en onderdrukking gemeengoed waren.

In dit boek tekent ze haar levensverhaal op en geeft ze een inkijk achter het IJzeren Gordijn. Dit alles vanuit haar eigen ervaringen. Nausicaa Marbe maakt daarbij gebruik van enkele gebeurtenissen tijdens de coronacrisis die haar direct doen denken aan haar tijd in communistisch Roemenië. Deze stijl zorgt ervoor dat je je iets meer kan inleven in het verhaal en je hier en daar een beeld over kan vormen. Natuurlijk beperkt want het communisme in Roemenië was vele jaren langer dan de coronacrisis.

Helaas vond ik de schrijfstijl niet toegankelijk en is het boek op sommige punten lastig te lezen. Er worden veel ingewikkelde woorden gebruikt en er zijn lange zinsconstructies. Dat is jammer want het is niet alleen een ontroerend persoonlijk verhaal, het geeft ook veel inzicht in de Roemeense geschiedenis en de verschrikkingen die daar hebben plaats gevonden. Iets wat toegankelijker zou moeten zijn voor een breder lezerspubliek maar door het taalgebruik dat helaas nog niet is.

90 reviews3 followers
May 9, 2024
Verhaal van een vrouw opgegroeid in de jaren 60 en 70 in Roemenië in een intellectueel milieu met ouders die pro westers waren . Op haar 18 de gevlucht naar Nederlandse vrienden van haar ouders en in Nederland gaan studeren werken en wonen. Mooi vond ik haar beschrijving van het leven in het communistische Roemenië maar de koppeling die zij legt met de corona tijd waarin ook hier allerlei beperkingen werden opgelegd, vond ik ver gezocht !
Profile Image for Aninha.
320 reviews3 followers
February 12, 2022
Buitengewoon interessant inkijkje in het Roemenië van Ceacescu. Wat betekent het leven in een dictatuur voor de inwoners van een land? Hoe gaan de verschillende leden van een gezin om met de onmogelijkheden van hun bestaan?
23 reviews
March 18, 2022
Mooi geschreven inkijk over hoe een totalitair regime te werk gaat in het vernielen van mensenlevens. Het parallel met de epidemie moet alleen getrokken worden op het wantrouwen wat een epidemie te weeg brengt, en niet de manier waarop de overheid reageert.
Profile Image for Xroldx.
953 reviews6 followers
August 7, 2022
Het begin van de coronapandemie en de daarbij komende maatregelen doet Marbe terugkijken op haar jeugd in Sovjet Roemenie.
Dit is een mooi boek waarin het dagelijkse leven, de voor-en tegenspoed, maar ook de kracht en vindingrijkheid van mensen centraal staan.
Profile Image for Emilia.
56 reviews
June 24, 2022
I really liked to read about my home country and thought the author wrote it very good. I'm not a person who enjoys non-fiction but this book was awesome!
7 reviews
June 27, 2022
it was fascinating but i didnt found the things about corona interesting for this book.
122 reviews
July 15, 2022
Het geeft een mooi beeld van Roemenië van binnenuit. Het toont hoe je het volhoudt in een dergelijk regime. Mijn beeld van het communisme is veel te naïef.
Profile Image for Roos.
2 reviews
August 30, 2023
Schitterend. Een absolute aanrader. De waanzin en terreur van het communistische regime onder Ceausescu wordt aangrijpend beschreven in dit persoonlijk relaas van Nausicaa Marbe.
Profile Image for Cindy Vanarwegen.
78 reviews
July 29, 2022
Nausicaa Marbe is een auteur met Roemeense roots die momenteel in Nederland woont en werkt. Aan de hand van haar levensverhaal beschrijft zij hoe het was om op te groeien in een communistisch land achter het Ijzeren Gordijn. Het is de lockdown tijdens de coronacrisis die haar herinnert aan de situatie in Roemenië tijdens haar kinderjaren.
Geen algemene beschrijvingen zoals in geschiedenisboeken, maar het persoonlijk verhaal van de schrijfster geeft ons een inkijk in een leven onder een communistische dictatuur. De auteur groeit op in een gezin met een groot hart voor cultuur. Haar moeder is componiste en haar vader schrijver. Beide ouders gaan op een verschillende manier om met de moeilijke situatie in Roemenië. De moeder heeft het geluk regelmatig naar het Westen te kunnen reizen voor professionele doeleinden. Hoewel zij hierdoor heel goed beseft hoe het is om in vrijheid te kunnen leven op de plaatsen die zij bezoekt, keert zij toch telkens terug naar Roemenië. Op allerlei creatieve manieren zoekt zij uitwegen om het dictatoriale regime zo weinig mogelijk impact op haar leven en geluk te laten hebben. Mooi om te lezen. De vader daarentegen denkt dat het vechten tegen de bierkaai is en probeert te berusten in hoe het leven is. Ook erg begrijpelijk. Hun levensdoel is om hun kind een leven te gunnen in een vrij land. Gedurende vele jaren bereiden zij haar daarop voor. Heel hun leven halen deze ouders alles uit de kast om de vlucht van hun dochter zoveel mogelijk kans op slagen te geven.
Minpuntje vind ik de soms bizarre woordkeuze. De auteur gebruikt woorden die niet altijd Nederlands aanvoelen, zoals bij voorbeeld morose of chicanes. In de verder toegankelijke taal van het boek voelen deze woorden wat vreemd aan.
Mooi is de liefde van de auteur voor de schoonheid van haar moederland. Ondanks de negatieve herinneringen, beschrijft zij lovend de Roemeense landschappen. Roemenië stond al op mijn wishlist van vakantiebestemmingen, maar stijgt nu zeker naar plaats 1.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Displaying 1 - 21 of 21 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.