What do you think?
Rate this book
Το Βουνί
Με επίκεντρο ένα βουνό σε μια ακριτική περιοχή της Κύπρου, ξεδιπλώνεται η ιστορία του Ξενή, της Κόρης και του Σουηδού. Η σπονδυλωτή αφήγηση των γεγονότων που διατρέχει το μυθιστόρημα ξεκινά από τις αρχές της δεκαετίας του '70 για να οδηγηθεί με αντίστροφη κίνηση στις αρχές του περασμένου αιώνα - στο ασφυκτικό περιβάλλον της ορεινής Κύπρου, αλλά και στις αρχαιολογικές ανασκαφές των Σουηδών στο βουνό κατά την εποχή της αγγλοκρατίας.
Από το Λονδίνο ως τη Νέα Υόρκη και από την Τηλλυρία ως το Φαλούν της Σουηδίας, το μυθιστόρημα αφουγκράζεται τους πιο μύχιους ψιθύρους της ύπαρξης -τις δεύτερες φωνές που παρασιτούν κάτω από τις πρώτες- για να αφηγηθεί την ταραγμένη ιστορία του τόπου, αλλά και την επαναλαμβανόμενη ιστορία του ξεριζωμού της καρδιάς από το στήθος. Η μόνη σταθερά στον ρου του χρόνου που διατρέχει το βιβλίο είναι το ίδιο το βουνό καθώς δεσπόζει πάνω από ξηρά και θάλασσα.
Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ (1970-1971)
Ο ΒΟΥΘΟΣ
ΤΟ ΒΟΥΝΟ (1928-1929)
ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ 1 - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1928
ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ 2 - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1928
ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ 3 - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1928
ΠΕΝΤΕ ΜΕΡΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ (ΠΑΣΧΑ 1929)
ΠΡΣΧΕΔΙΟ 4
ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΤΟ ΒΟΥΝΟ
ΕΠΙΜΕΤΡΟ Σημείωμα~Σημειώσεις~Γλωσσάρι
Από το Λονδίνο ως τη Νέα Υόρκη και από την Τηλλυρία ως το Φαλούν της Σουηδίας, το μυθιστόρημα αφουγκράζεται τους πιο μύχιους ψιθύρους της ύπαρξης -τις δεύτερες φωνές που παρασιτούν κάτω από τις πρώτες- για να αφηγηθεί την ταραγμένη ιστορία του τόπου, αλλά και την επαναλαμβανόμενη ιστορία του ξεριζωμού της καρδιάς από το στήθος. Η μόνη σταθερά στον ρου του χρόνου που διατρέχει το βιβλίο είναι το ίδιο το βουνό καθώς δεσπόζει πάνω από ξηρά και θάλασσα.
Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ (1970-1971)
Ο ΒΟΥΘΟΣ
ΤΟ ΒΟΥΝΟ (1928-1929)
ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ 1 - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1928
ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ 2 - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1928
ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ 3 - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1928
ΠΕΝΤΕ ΜΕΡΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ (ΠΑΣΧΑ 1929)
ΠΡΣΧΕΔΙΟ 4
ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΤΟ ΒΟΥΝΟ
ΕΠΙΜΕΤΡΟ Σημείωμα~Σημειώσεις~Γλωσσάρι
- GenresFiction
480 pages, Paperback
First published November 1, 2020
8 people are currently reading
245 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 24 of 24 reviews
Read
February 4, 2022
Ολοκληρώνοντας αυτό το βιβλίο, αφού πέρασα μαζί του 10 μέρες απολαυστικής ανάγνωσης και ξέροντας ότι θα αρέσει και σε άλλους, ήξερα ότι από τη στιγμή που είναι κυπριακής προέλευσης η μοίρα του είναι να γεμίζει σκόνη σε ένα απομονωμένο ράφι ενός βιβλιοπωλείου, και να μου έρχονται εμένα οι στίχοι του Κώστα Μόντη στο μυαλό (ελάχιστα αλλαγμένοι):
Ελάχιστοι μας διαβάζουν,
ελάχιστοι ξέρουν τη γλώσσα μας,
μένουμε αδικαίωτοι κι αχειροκρότητοι
σ’ αυτή τη μακρινή γωνιά,
όμως αντισταθμίζει που γράφουμεΕλληνικάΚυπριακά.
Και αυτό είναι η αλήθεια διότι παρόλο που κέρδισε το Βραβείο Κρατικού Μυθιστορήματος για το 2021 δεν παύει να είναι κυπριακό. Δεν είναι ούτε ΥΑ, ούτε αμερικανιά, ούτε διαδραματίζεται στην Ελλάδα.
Έτσι έχει μόλις δύο κριτικές εδώ (η δική μου εξαιρείται), μια πεντάστερη και μια μονάστερη, από την οποία μονάστερη αναφέρω το εξής:
Το δεύτερο [μέρος] ακαταλαβίστικο, είναι γραμμένο σε διάλεκτο και όποιος κατάλαβε, κατάλαβε.
Κατάλαβα εγώ ρε, και αυτή η διάλεκτος είναι η μητρική μου γλώσσα και αυτή η υποτίμηση της διαλέκτου από ξένους είναι ακόμα πιο πικρή, γι' αυτό για να γλυκαθώ θα συνεχίσω την κριτική τούτη στην διάλεκτο και όποιος κατάλαβε, κατάλαβε. . .
Επειδή είδα κριτική στο Goodreads να κοτσάρει ένα αστεράκι σ' αυτό το βιβλίο επειδή τάχα μου δεν κατάλαβε τα ακαταλαβίστικα κυπριακά έφκην το γαίμα πα' στην κκελέν μου τžαι θα τα γράψω ούλλα στα Κυπριακά τž' όποιος έν καταλάβει ας φακκά τžεραθκιές.
Έκαμα 10 μέρες να θκιαβάζω τούντο βιβλίο. Χωρισμένο σε τρία μέρη με τα γεγονότα να πηαίνουν αξινόστραφα.
Το πρώτο μέρος αρκεύκει με την επιστροφή του Ξενή που τα ξένα το 1971 στο χωρκόν του, ανώνυμο αμμά κοντά στους Σόλους τžαι το Βουνί.
Ο Ξενής εννά βρεθεί ξανά με την μάνα του την Ροδού, τες αρφάες του τžαι τους παρέες του.
Το δεύτερο μέρος εν γραμμένο ούλλον στα Κυπριακά, αφηγήτρια εν η Ροδού η μάνα του Ξενή, τον τžαιρόν που ήτουν κορούα το 1928.
Παρόλο που τ' όνομα της εν αναφέρεται ποττέ σε τούντο μέρος, εν λλίο σπόιλερ τούτο που λαλώ αλλά μαθαίνουμεν την ταυτότητα της στο τρίτο μέρος που έσ̆ει αφηγητή έναν Σουηδό αρχαιολόγο, μέλος της Σουηδικής ομάδας που έκαμμε τες ανασκαφές στο Ανάκτορο του Βουνιού κοντά στους Σόλους, που τα πιο επιβλητικά μνημεία, κατεχόμενον τžαι τούτο.
Οι Σόλοι που πήραν τ' όνομα τους που τον νομοθέτη τον Σόλωνα, με το θέατρον τους να 'ναι το πιο γνωστό αρχαίο θέατρο στην Κύπρο μετά που τžείνο της Σαλαμίνας κοντά στην Αμμόχωστον.
Άποψη τμήματος του ανακτόρου στο Βουνί
Ένα βιβλίο που επέρασα καλά μαζί του, έμαθα κάμποσα για την ιστορία του ανακτόρου, την άγνωστη ιστορία της εξέγερσης των εργατών το 1948 στο μεταλλείο του Μαυροβουνιού.
Που τον Πωμόν ως τους Σόλους η περιοχή ονομάζεται Τηλλυρία, η περιοχή που εβομβαρδίστηκεν το 1964 που τους Τούρκους, 10 χρόνια πριν το '74, η Τηλλυρία που έδωκεν τ' όνομαν της στο γνωστό τραούδιν Τηλλυρκώτισσα, που τες πιο όμορφες τžαι άγριες περιοχές της Κύπρου όπου τα βουνά του Τροόδους κουμπούν πα' στο τžύμα της Μεσογείου.
Επήα πέρσι το καλοτžαίρι διακοπές στο Λατσ̆ί που εν ανάμεσα στον Ακάμα τžαι την Τηλλυρία.
Μιαν μέρα επήαμεν road trip ως στον Πασ̆ύαμμον, τž' η θάλασσα του έσ̆ει μιαν άγριαν ομορφκιάν που σε ρουφά, την ίδιαν ομορφκιάν που ήβρα τžαι μες τούντο βιβλίο που με ρούφησεν.
Το Αρχαίο Θέατρο των Σόλων
Βιβλίο ιστορικό, βιβλίο νοσταλγικό, ενίοτε πολιτικό, τžαι κάποτε ρομαντικό, βιβλίον που μας φανερώνει τι εστί άθρωπος τžαι τι ψυσ̆ή τ' αθρώπου.
Σας το συστήνω τžαι μεν φοηθείτε που το δεύτερο μέρος εν γραμμένο ούλλον Κυπριακά, έσ̆ει γλωσσάριο στο τέλος που για μένα ήτουν αχρείαστο, τž' ακατάχνωτα να μέν ήτουν.
Τžαι μεν ακούτε φωνές που λαλούν πως εν ακαταλαβίστικο.
Λαμπρόν να τες κάψει τžαι να γενούν ποζαύλιν!
Αεροφωτογραφία του Ανακτόρου στο Βουνί
August 21, 2022
Ξεκαθαρίζω ότι με την Κύπρο δεν έχω ούτε πολλές ούτε καλές σχέσεις. Όσοι άνθρωποι έχω γνωρίσει δεν θέλουν πολλά πολλά με τους έξω από την Κύπρο, η προφορική γλώσσα μπορεί να μου προκαλέσει πονοκέφαλο (χειρότερο πονοκέφαλο απ' το να έχεις έναν Αρειανό εξ αριστερών και έναν ΠΑΟΚτζή εκ δεξιών να μαλώνουν), για να μην αναφέρω τον νεοπλουτισμό.
Όμως, το ότι Το Βουνί, ένα αμιγώς κυπριακό βιβλίο, βγήκε από Το ροδακιό, έναν εκδοτικό στον οποίο δεν έχω βρει *ούτε ένα* αδιάφορο βιβλίο μέχρι τώρα, με έκανε να παραβλέψω τις προσωπικές μου αποψούλες.
Και μπορώ να πω ότι εδώ έχουμε κάτι πολύ καλό. Τρεις διαφορετικές χρονικές περίοδοι, τρεις διαφορετικοί πρωταγωνιστές, τρεις διαφορετικοί αφηγηματικοί τρόποι. Από την α' πρόσωπη αφήγηση του α' μέρους, την α' πρόσωπη, φουλ στην κυπριακή διάλεκτο, αφήγηση του β' μέρους, στην επιστολική αφήγηση του γ' μέρους (η οποία βασίζεται σε επιστολές της σουηδικής αρχαιολογικής αποστολής στην Κύπρο στα '20s).
Αν μου έμεινε κάτι από το βιβλίο είναι πως η τραχύτητα του τόπου μοιάζει να κάνει τους ανθρώπους σκληρούς, με τηλον έρωτα και την γονεϊκή αγάπη να μην έχουν χώρο. Και πως ο ξένος επηρεάζει μια -μικρότερη ή μεγαλύτερη- κοινωνία και τις παραδόσεις της, πώς το νέο αλληλεπιδρά με το παλιό.
Όπως και να σου φανεί το βιβλίο, δεν μπορείς να μην παραδεχτείς ότι η Παπαλοΐζου εναλλάσσει πετυχημένα ύφος και ιστορίες μέσα στο ίδιο βιβλίο, του οποίου το κλείσιμο έχει μια συνοχή με την αρχή.
Δεν ξέρω αν Το Βουνί άξιζε το βραβείο που πήρε, ξέρω όμως ότι αξίζει ρισπέκτ.
Όμως, το ότι Το Βουνί, ένα αμιγώς κυπριακό βιβλίο, βγήκε από Το ροδακιό, έναν εκδοτικό στον οποίο δεν έχω βρει *ούτε ένα* αδιάφορο βιβλίο μέχρι τώρα, με έκανε να παραβλέψω τις προσωπικές μου αποψούλες.
Και μπορώ να πω ότι εδώ έχουμε κάτι πολύ καλό. Τρεις διαφορετικές χρονικές περίοδοι, τρεις διαφορετικοί πρωταγωνιστές, τρεις διαφορετικοί αφηγηματικοί τρόποι. Από την α' πρόσωπη αφήγηση του α' μέρους, την α' πρόσωπη, φουλ στην κυπριακή διάλεκτο, αφήγηση του β' μέρους, στην επιστολική αφήγηση του γ' μέρους (η οποία βασίζεται σε επιστολές της σουηδικής αρχαιολογικής αποστολής στην Κύπρο στα '20s).
Αν μου έμεινε κάτι από το βιβλίο είναι πως η τραχύτητα του τόπου μοιάζει να κάνει τους ανθρώπους σκληρούς, με τηλον έρωτα και την γονεϊκή αγάπη να μην έχουν χώρο. Και πως ο ξένος επηρεάζει μια -μικρότερη ή μεγαλύτερη- κοινωνία και τις παραδόσεις της, πώς το νέο αλληλεπιδρά με το παλιό.
Όπως και να σου φανεί το βιβλίο, δεν μπορείς να μην παραδεχτείς ότι η Παπαλοΐζου εναλλάσσει πετυχημένα ύφος και ιστορίες μέσα στο ίδιο βιβλίο, του οποίου το κλείσιμο έχει μια συνοχή με την αρχή.
Δεν ξέρω αν Το Βουνί άξιζε το βραβείο που πήρε, ξέρω όμως ότι αξίζει ρισπέκτ.
November 10, 2021
Ένα εξαιρετικό ελληνικό μυθιστόρημα. Διάβασα γι αυτό στον αγαπητό librofilo και απορώ που δεν έχει παρουσιαστεί από την "επίσημη" κριτική. Τρεις διαφορετικές ιστορίες με τρεις ξεκάθαρα διαφορετικές φωνές, η μία γραμμένη εξ ολοκλήρου στο κυπριακό ιδίωμα. Ένας απίθανος ήρωας που τον αγαπάς στις πρώτες σελίδες. Γλώσσα που ρέει σα νερό. Ένα γλωσσάρι που το διαβάζεις φωναχτά και χαίρεσαι τους ήχους. Η ιστορία της Κύπρου τον τελευταίο αιώνα μέσα από τις ιστορίες των ανθρώπων της.
April 12, 2022
4,5/5 Πολύ ωραιο βιβλιο και ωραια επαφή με τον τόπο του… θα ήθελα να πω το σύνολο της Κύπρου… δεν έχω διαβάσει κάτι παρόμοιο ούτε νομίζω υπάρχει κάτι παρόμοιο … η Λουιζα αγαπάει τον τόπο της με τόσο αληθινό και αυθεντικό και ομορφο τροπο.
3 μέρη έχει το βιβλιο το πρώτο λίγο κατώτερο από τα αλλα δυο.. το δεύτερο είναι γραμμένο με κυπριακή διάλεκτο και πραγματικά αν και με ζόρισε γιατί ήθελε να ειμαι συγκεντρωμένος για να το καταλαβαινω ήταν το αγαπημένο μου και το βρήκα υπέροχο να διαβαζω και να καταλαβαινω και να μαθαίνω τις λεξεις :) και οι τρεις ιστορίες είναι γεμάτες ιστορική ταυτότητα και με μια υπέροχη απλότητα και εμένα προσωπικά με κέρδισε . Μαρεσαν κάποιες πολιτικές αναφορές , η σκιαγραφηση της οικογενειας σε δυο δειφορετικες και διαδοχικές περιοδους με τις δυσκολιες της καθεμιας ,
η σκιά των Άγγλων πάνω από το νησι , και κάποιες ιστορικές αναφορές σε τόπους που έχουν περάσει και αυτοί αντίστοιχο διχασμό ..
Θελω να ταξιδέψω στην Κύπρο φέτος και πραγματικά θεωρώ ότι αυτο το βιβλιο ήταν μια πολύ ωραια εισαγωγή πριν κάνω αυτο το ταξιδι
3 μέρη έχει το βιβλιο το πρώτο λίγο κατώτερο από τα αλλα δυο.. το δεύτερο είναι γραμμένο με κυπριακή διάλεκτο και πραγματικά αν και με ζόρισε γιατί ήθελε να ειμαι συγκεντρωμένος για να το καταλαβαινω ήταν το αγαπημένο μου και το βρήκα υπέροχο να διαβαζω και να καταλαβαινω και να μαθαίνω τις λεξεις :) και οι τρεις ιστορίες είναι γεμάτες ιστορική ταυτότητα και με μια υπέροχη απλότητα και εμένα προσωπικά με κέρδισε . Μαρεσαν κάποιες πολιτικές αναφορές , η σκιαγραφηση της οικογενειας σε δυο δειφορετικες και διαδοχικές περιοδους με τις δυσκολιες της καθεμιας ,
η σκιά των Άγγλων πάνω από το νησι , και κάποιες ιστορικές αναφορές σε τόπους που έχουν περάσει και αυτοί αντίστοιχο διχασμό ..
Θελω να ταξιδέψω στην Κύπρο φέτος και πραγματικά θεωρώ ότι αυτο το βιβλιο ήταν μια πολύ ωραια εισαγωγή πριν κάνω αυτο το ταξιδι
April 30, 2023
"Είναι στέρεη η στεριά;"
_______________
Ενα πολύ σημαντικό βιβλίο, απο πάρα πολλές αποψεις-αφηγηματικές, λογοτεχνικές, λαογραφικες, ιστορικές, τεχνικές- το Βουνί, με αιχμαλώτισε απο τις πρωτες - πρωτες του σελίδες κιολας, τοσο για το ιστορικό ενδιαφέρον όσο και για τη λιτή αφήγηση.
Δεν ηξερα τιποτα για ολα αυτά τα γεγονότα, λίγα πραγμνατα γενικά ακούγονται ή γραφονται για το ευρυ κοινό για την Κύπρο. Οπότε αυτο ηταν σημαντικό.
Στην πορεία της αναγνωσης εμαθα οτι το δευτερο μερος ειναι ολο στα κυπριακα, με τα οποια προσωπικά ουδεμια σχεση εχω, και δυσκολευομαι πολύ να τα καταλαβω, ακομη κι οταν τα ακουσω. Ειχα σκεφτει να το αφησω το δευτερο μερος, για να μην μου χαλασει η ομορφη εντυπωση του πρωτου. Τελικα οχι μονο το τολμησα, και χαιρομαι γι αυτο, αλλα διαβασα ολο το δευτερο μερος - 100 σελιδες σε βαριά κυπριακή διαλεκτο- μεσα στην ιδια μερα! Απλα δε μπορουσα να τ αφησω απ τα χερια μου.
Συνεχισα γοητευμένη στο τριτο μερος του βιβλίου, οπου και μου εφυγε ο πολύς ενθουσιασμος. Για μενα το τριτο μερος είναι ανισο, δεν ειναι ισαξιο των πρωτων δυο, δυστυχώς. Αποτελειται κυριως απο επιστολές της σουηδικής ανασκαφης, ενος 25χρονου αρχαιολογου προς τους γονείς του. Η οποια δεν με επεισε καθολου.
Θεωρω οτι ειχε τεχνικές δυσκολίες, οπως η γλώσσα η οποια θα επερεπε κανονικά, συμφωνα με το κονσεπτ, να αντανακλα μεταφρασμενα σουηδικά, αλλα ηταν περα για περα ελλληνική. Δηλαδη φαινοταν περιεργο πώς ενας σουηδος ανιστορουσε στους γονεις του οτι χορευε και σταυροκοπιόταν, μιλουσε ντοπιολαλιά στις επιστολες του προς τη σουηδια, ειχε καποιες λεξεις που συνεχως αναρωτιομουν πως θα τις μετεφραζε, γενικα ολο το σκεπτικο των επιστολων εμοιαζε υπερβολικά "ελληνικό". Φανταζομαι η προθεση ηταν να εμπεριέχεται και λογοτεχνία, αλλά να ειναι και επιστολή , οποτε αυτο ειχε καποια τεχνικά fail και δεν γινοταν πιστευτό. Το συνεχισα για να το τελειωσω κ μονο, αλλά σε καμία στιγμή αυτος ο σουηδος δεν εμοιαζε να ειναι ξενος, εμοιαζε περα για περα Έλληνας. ¨Η Κυπριος. Επομενως εκει εβλεπα το τεχνασμα της συγγραφεως, που με απομακρυνε απο την 'πιστευτοτητα', ας πουμε, της αφηγησης, κατι που τελικά μ έβγαλε απο την πλοκή ξενερωμένη.
Απο την πρωτη σελιδα του, εως και το τελος του δευτερου μερους, ημουν κατασίγουρη οτι θα του δωσω ολα τα αστερια του γκουντριντς. Το τριτο μερος ομως με απο-γοητευσε με την κυριολεκτική του εννοια, απο την γοητεια που μου ειχε ασκήσει στα προλεγόμενά του το βιβλίο.
_______________
Ενα πολύ σημαντικό βιβλίο, απο πάρα πολλές αποψεις-αφηγηματικές, λογοτεχνικές, λαογραφικες, ιστορικές, τεχνικές- το Βουνί, με αιχμαλώτισε απο τις πρωτες - πρωτες του σελίδες κιολας, τοσο για το ιστορικό ενδιαφέρον όσο και για τη λιτή αφήγηση.
Δεν ηξερα τιποτα για ολα αυτά τα γεγονότα, λίγα πραγμνατα γενικά ακούγονται ή γραφονται για το ευρυ κοινό για την Κύπρο. Οπότε αυτο ηταν σημαντικό.
Στην πορεία της αναγνωσης εμαθα οτι το δευτερο μερος ειναι ολο στα κυπριακα, με τα οποια προσωπικά ουδεμια σχεση εχω, και δυσκολευομαι πολύ να τα καταλαβω, ακομη κι οταν τα ακουσω. Ειχα σκεφτει να το αφησω το δευτερο μερος, για να μην μου χαλασει η ομορφη εντυπωση του πρωτου. Τελικα οχι μονο το τολμησα, και χαιρομαι γι αυτο, αλλα διαβασα ολο το δευτερο μερος - 100 σελιδες σε βαριά κυπριακή διαλεκτο- μεσα στην ιδια μερα! Απλα δε μπορουσα να τ αφησω απ τα χερια μου.
Συνεχισα γοητευμένη στο τριτο μερος του βιβλίου, οπου και μου εφυγε ο πολύς ενθουσιασμος. Για μενα το τριτο μερος είναι ανισο, δεν ειναι ισαξιο των πρωτων δυο, δυστυχώς. Αποτελειται κυριως απο επιστολές της σουηδικής ανασκαφης, ενος 25χρονου αρχαιολογου προς τους γονείς του. Η οποια δεν με επεισε καθολου.
Θεωρω οτι ειχε τεχνικές δυσκολίες, οπως η γλώσσα η οποια θα επερεπε κανονικά, συμφωνα με το κονσεπτ, να αντανακλα μεταφρασμενα σουηδικά, αλλα ηταν περα για περα ελλληνική. Δηλαδη φαινοταν περιεργο πώς ενας σουηδος ανιστορουσε στους γονεις του οτι χορευε και σταυροκοπιόταν, μιλουσε ντοπιολαλιά στις επιστολες του προς τη σουηδια, ειχε καποιες λεξεις που συνεχως αναρωτιομουν πως θα τις μετεφραζε, γενικα ολο το σκεπτικο των επιστολων εμοιαζε υπερβολικά "ελληνικό". Φανταζομαι η προθεση ηταν να εμπεριέχεται και λογοτεχνία, αλλά να ειναι και επιστολή , οποτε αυτο ειχε καποια τεχνικά fail και δεν γινοταν πιστευτό. Το συνεχισα για να το τελειωσω κ μονο, αλλά σε καμία στιγμή αυτος ο σουηδος δεν εμοιαζε να ειναι ξενος, εμοιαζε περα για περα Έλληνας. ¨Η Κυπριος. Επομενως εκει εβλεπα το τεχνασμα της συγγραφεως, που με απομακρυνε απο την 'πιστευτοτητα', ας πουμε, της αφηγησης, κατι που τελικά μ έβγαλε απο την πλοκή ξενερωμένη.
Απο την πρωτη σελιδα του, εως και το τελος του δευτερου μερους, ημουν κατασίγουρη οτι θα του δωσω ολα τα αστερια του γκουντριντς. Το τριτο μερος ομως με απο-γοητευσε με την κυριολεκτική του εννοια, απο την γοητεια που μου ειχε ασκήσει στα προλεγόμενά του το βιβλίο.
May 30, 2023
Η γλώσσα της Λ. Παπαλοΐζου εν εφάμιλλη της γλώσσας του Α. Παπαδιαμάντη τζαι του Λ. Μάχαιρα.
Ως Κύπρια αναγνώστρια ένιωθα συγκινημένη διαβάζοντας το βιβλίο. Πρώτη φορά εταυτίζουμουν τόσο. Μέσα που τους χαρακτήρες έβλεπα την γιαγιά μου, τους θείους μου, τα μαράζια τζαι τους κόπους τους.
Διαβάζοντας το Βουνί, συνειδητοποιείς μια ανάγκη που δεν ήξερες ότι είχες ως αναγνώστης: Να ταυτίζεσαι. Με τους αθρώπους, την γη σου, την θάλασσα σου, την γλώσσα σου.
Είναι μεγάλη συγγραφέας η Λ. Παπαλοΐζου. Ανυπομονώ να διαβάσω το επόμενο της!
Ως Κύπρια αναγνώστρια ένιωθα συγκινημένη διαβάζοντας το βιβλίο. Πρώτη φορά εταυτίζουμουν τόσο. Μέσα που τους χαρακτήρες έβλεπα την γιαγιά μου, τους θείους μου, τα μαράζια τζαι τους κόπους τους.
Διαβάζοντας το Βουνί, συνειδητοποιείς μια ανάγκη που δεν ήξερες ότι είχες ως αναγνώστης: Να ταυτίζεσαι. Με τους αθρώπους, την γη σου, την θάλασσα σου, την γλώσσα σου.
Είναι μεγάλη συγγραφέας η Λ. Παπαλοΐζου. Ανυπομονώ να διαβάσω το επόμενο της!
January 6, 2023
Πριν λίγες μέρες ένας παππούς σε μία συζήτηση για μνημεία, ρώτησε τον συνομιλητή του «Ξέρεις ποιο είναι το σημαντικότερο μνημείο της πόλης; Ο Στύλος της Δεή. Εκεί μπαίνουν τα αγγελτήρια. Αυτός θα μας αποχαιρετήξει όλους».
Το πολυσυζητημένο «Βουνί» της Λουίζας Παπαλοίζου, λέει μία παραπλήσια ιστορία. Γύρω από ένα Βουνό (οκ, ναι, spoilers ΤΙ ΘΕΤΕ!) εξελίσσονται οι ζωές ανθρώπων, που παρά την απόλυτη και πλήρως ασυνείδητη Α-σημαντικότητα της ζωής τους, ήρθαν και θα φύγουν, και στη θέση τους θα έρθουν και θα φύγουν άλλοι, που στο αναμεταξύ θα χτίσουν οικισμούς, θα προκόψουν, θα κάνουν οικογένειες και δεσμούς, θα ερωτευτούν, θα απογοητευτούν, θα ταξιδέψουν, θα κλάψουν, θα ζήσουν μία γεμάτη ζωή δηλαδή αλλά πάντα στο τέλος της ύπαρξης, θα αφήσουν τα λείψανά τους στον πραγματικό πρωταγωνιστή, στο Βουνί, εκείνο θα τους αγκαλιάσει τελευταίο, γιατί εκείνο είναι η αδιαμφισβήτητη σταθερά, όλοι οι υπόλοιποι χτίζουν γύρω του, το υπηρετούν τυφλά και η παρουσία του διαφεντεύει εν αγνοία τους στο διηνεκές το παροδικό την ύπαρξή τους.
Παράξενο βιβλίο, θα ξενίσει πολλούς η γραφή του, και εγώ σε κάποιο σημείο του έκανα να το παρατήσω, αναγνωρίζω από τη μία το φόρο τιμής που αποτίει η συγγραφέας σε μία γλώσσα που μέρα με τη μέρα χάνεται, στη γλώσσα εκείνης και των προγόνων της, από την άλλη το Β μέρος του βιβλίου, εξ ολοκλήρου γραμμένο σε βαριά Κυπριακή διάλεκτο, είναι μερικώς ακατάληπτο και δυσπρόσιτο, κατεβάζοντας αισθητά την ταχύτητα ανάγνωσης και αναγκάζοντας τον αναγνώστη να επενδύσει χρόνο κ τεράααααστια προσπάθεια, για να κατανοήσει το Β μέρος της Αφήγησης (που είναι νομίζω και το καλύτερο από όλα).
Στα καλύτερα της χρονιάς προφανώς, θέλει το χρόνο του (όπως όλα τα ωραία προφανώς), σίγουρα δεν απευθύνεται στον αναγνώστη που όταν κάτι τον δυσκολεύει το παρατάει, και με τη μόδα του «δε μου αρέσει, το αφήνω» (ναι, μεγάλη κουβέντα) νομίζω θα φάει μαύρο από τη συντριπτική πλειοψηφία των αναγνωστών του.
Προσωπικό στοίχημα, μήνες μετά το τέλος της ανάγνωσής του, νομίζω πλέον το συστήνω με ακόμη περισσότερη δύναμη από πριν. Στα βιβλία που μεγαλώνουν μέσα στον αναγνώστη.
Το πολυσυζητημένο «Βουνί» της Λουίζας Παπαλοίζου, λέει μία παραπλήσια ιστορία. Γύρω από ένα Βουνό (οκ, ναι, spoilers ΤΙ ΘΕΤΕ!) εξελίσσονται οι ζωές ανθρώπων, που παρά την απόλυτη και πλήρως ασυνείδητη Α-σημαντικότητα της ζωής τους, ήρθαν και θα φύγουν, και στη θέση τους θα έρθουν και θα φύγουν άλλοι, που στο αναμεταξύ θα χτίσουν οικισμούς, θα προκόψουν, θα κάνουν οικογένειες και δεσμούς, θα ερωτευτούν, θα απογοητευτούν, θα ταξιδέψουν, θα κλάψουν, θα ζήσουν μία γεμάτη ζωή δηλαδή αλλά πάντα στο τέλος της ύπαρξης, θα αφήσουν τα λείψανά τους στον πραγματικό πρωταγωνιστή, στο Βουνί, εκείνο θα τους αγκαλιάσει τελευταίο, γιατί εκείνο είναι η αδιαμφισβήτητη σταθερά, όλοι οι υπόλοιποι χτίζουν γύρω του, το υπηρετούν τυφλά και η παρουσία του διαφεντεύει εν αγνοία τους στο διηνεκές το παροδικό την ύπαρξή τους.
Παράξενο βιβλίο, θα ξενίσει πολλούς η γραφή του, και εγώ σε κάποιο σημείο του έκανα να το παρατήσω, αναγνωρίζω από τη μία το φόρο τιμής που αποτίει η συγγραφέας σε μία γλώσσα που μέρα με τη μέρα χάνεται, στη γλώσσα εκείνης και των προγόνων της, από την άλλη το Β μέρος του βιβλίου, εξ ολοκλήρου γραμμένο σε βαριά Κυπριακή διάλεκτο, είναι μερικώς ακατάληπτο και δυσπρόσιτο, κατεβάζοντας αισθητά την ταχύτητα ανάγνωσης και αναγκάζοντας τον αναγνώστη να επενδύσει χρόνο κ τεράααααστια προσπάθεια, για να κατανοήσει το Β μέρος της Αφήγησης (που είναι νομίζω και το καλύτερο από όλα).
Στα καλύτερα της χρονιάς προφανώς, θέλει το χρόνο του (όπως όλα τα ωραία προφανώς), σίγουρα δεν απευθύνεται στον αναγνώστη που όταν κάτι τον δυσκολεύει το παρατάει, και με τη μόδα του «δε μου αρέσει, το αφήνω» (ναι, μεγάλη κουβέντα) νομίζω θα φάει μαύρο από τη συντριπτική πλειοψηφία των αναγνωστών του.
Προσωπικό στοίχημα, μήνες μετά το τέλος της ανάγνωσής του, νομίζω πλέον το συστήνω με ακόμη περισσότερη δύναμη από πριν. Στα βιβλία που μεγαλώνουν μέσα στον αναγνώστη.
August 18, 2022
Το Βουνί το έμαθα πολύ μετά τη βράβευσή του, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Κύπρο.
Στην αρχή ήμουν διστακτική, με φόβιζε λίγο η διάλεκτος, μου είχαν πει ότι το δεύτερο μέρος είναι γραμμένο εξ ολοκλήρου σε κυπριακά.
Κι όμως, είναι γραμμένο με τόση φροντίδα, με τέτοια επιμέλεια που είχα καιρό να δω. Όσο το διάβαζα έλεγα πως η φροντίδα που είχε αυτό το βιβλίο μου θύμιζε το τραπέζι που θα σου κάνει η μητέρα σου, με το αγαπημένο σου φαγητό, το καλό της σερβίτσιο και τραπεζομάντηλο.
Είναι συγκινητικός ο τρόπος με τον οποίο η Παπαλοΐζου πλάθει τους χαρακτήρες της, φτιάχνει ένα άψογο ιστορικό πλαίσιο και φροντίζει κάθε μικρή λεπτομέρεια. Κάθε της κεφάλαιο θα μπορούσε να ήταν ένα μικρό διήγημα από μόνο του• και τι εικόνες μαγικές, αλήθεια: ιστορίες από τη θάλασσα, την κυπριακή επαρχία, τις σχέσεις με τους Άγγλους και τους Τούρκους στη διχαστική περίοδο, τις ανασκαφές της Σουηδικής Αρχαιολογικής Αποστολής στο νησί, ιστορίες μιας περιόδου πριν την εισβολή, με κάθε ένα από τα τρία μέρη να πηγαίνει πίσω στον χρόνο. Και αλήθεια, πόσα λίγα γνωρίζω για την Κύπρο πριν την εισβολή, ε;
Ωστόσο δεν είναι ηθογραφία, ούτε ένα ιστορικό μυθιστόρημα: με τα λόγια της ιδιας της Παπαλοΐζου, το Βουνί έρχεται να μας θέσει υπέροχα ερωτήματα για τον «τόπο», πώς αυτός μας ορίζει και αντίστροφα εμείς αυτόν, αλλά και το πώς αφήνει η ιστορία το αποτύπωμά της.
Και πάμε λοιπόν στην αρχική μου ένσταση: δυσκολεύει η κυπριακή διάλεκτος την ανάγνωση; Όχι.
Δώστε στο βιβλίο λίγο τον χρόνο του, αφήστε τη αφήγηση να κυλήσει, μην μείνετε στο γλωσσάρι πίσω και θα δείτε. Το δεύτερο ειδικά μέρος έπρεπε να γραφτεί στα κυπριακά.
Το Βουνί είναι ένα σπουδαίο βιβλίο, από αυτά που θέλω σίγουρα να ξαναδιαβάσω.
Στην αρχή ήμουν διστακτική, με φόβιζε λίγο η διάλεκτος, μου είχαν πει ότι το δεύτερο μέρος είναι γραμμένο εξ ολοκλήρου σε κυπριακά.
Κι όμως, είναι γραμμένο με τόση φροντίδα, με τέτοια επιμέλεια που είχα καιρό να δω. Όσο το διάβαζα έλεγα πως η φροντίδα που είχε αυτό το βιβλίο μου θύμιζε το τραπέζι που θα σου κάνει η μητέρα σου, με το αγαπημένο σου φαγητό, το καλό της σερβίτσιο και τραπεζομάντηλο.
Είναι συγκινητικός ο τρόπος με τον οποίο η Παπαλοΐζου πλάθει τους χαρακτήρες της, φτιάχνει ένα άψογο ιστορικό πλαίσιο και φροντίζει κάθε μικρή λεπτομέρεια. Κάθε της κεφάλαιο θα μπορούσε να ήταν ένα μικρό διήγημα από μόνο του• και τι εικόνες μαγικές, αλήθεια: ιστορίες από τη θάλασσα, την κυπριακή επαρχία, τις σχέσεις με τους Άγγλους και τους Τούρκους στη διχαστική περίοδο, τις ανασκαφές της Σουηδικής Αρχαιολογικής Αποστολής στο νησί, ιστορίες μιας περιόδου πριν την εισβολή, με κάθε ένα από τα τρία μέρη να πηγαίνει πίσω στον χρόνο. Και αλήθεια, πόσα λίγα γνωρίζω για την Κύπρο πριν την εισβολή, ε;
Ωστόσο δεν είναι ηθογραφία, ούτε ένα ιστορικό μυθιστόρημα: με τα λόγια της ιδιας της Παπαλοΐζου, το Βουνί έρχεται να μας θέσει υπέροχα ερωτήματα για τον «τόπο», πώς αυτός μας ορίζει και αντίστροφα εμείς αυτόν, αλλά και το πώς αφήνει η ιστορία το αποτύπωμά της.
Και πάμε λοιπόν στην αρχική μου ένσταση: δυσκολεύει η κυπριακή διάλεκτος την ανάγνωση; Όχι.
Δώστε στο βιβλίο λίγο τον χρόνο του, αφήστε τη αφήγηση να κυλήσει, μην μείνετε στο γλωσσάρι πίσω και θα δείτε. Το δεύτερο ειδικά μέρος έπρεπε να γραφτεί στα κυπριακά.
Το Βουνί είναι ένα σπουδαίο βιβλίο, από αυτά που θέλω σίγουρα να ξαναδιαβάσω.
August 18, 2022
Συνήθως δεν γράφω την άποψη μου για βιβλία, αλλά για αυτό το μυθιστόρημα αισθάνομαι πως πρέπει να το κάνω.
Ένα εξαιρετικό βιβλίο, γραμμένο με γλώσσα απλή αλλά πλούσια, με έναν τρόπο ευκολοδιάβαστο, αλλά γεμάτο, που θίγει θέματα κοινωνικά, πολιτικά και ιστορικά με τρόπο ανθρώπινο.
Το δεύτερο μέρος του βιβλίου είναι γραμμένο στα Κυπριακά. Ένα ολιγοσέλιδο γλωσσάρι στο τέλος του βιβλίου λύνει κάθε πιθανή απορία ή άγνωστη λέξη, και μετά τις πρώτες 5-6 σελίδες η ανάγνωση γίνεται και πάλι οικεία. Μην το φοβηθείτε, ετοιμαστείτε για ένα ταξίδι στην Κύπρο που θα σας κάνει να την ερωτευτείτε παράφορα, κι αυτήν και τους ανθρώπους της, και τις συνήθειές τους.
Θερμά συγχαρητήρια στη συγγραφέα για αυτό το αριστούργημα.
Ένα εξαιρετικό βιβλίο, γραμμένο με γλώσσα απλή αλλά πλούσια, με έναν τρόπο ευκολοδιάβαστο, αλλά γεμάτο, που θίγει θέματα κοινωνικά, πολιτικά και ιστορικά με τρόπο ανθρώπινο.
Το δεύτερο μέρος του βιβλίου είναι γραμμένο στα Κυπριακά. Ένα ολιγοσέλιδο γλωσσάρι στο τέλος του βιβλίου λύνει κάθε πιθανή απορία ή άγνωστη λέξη, και μετά τις πρώτες 5-6 σελίδες η ανάγνωση γίνεται και πάλι οικεία. Μην το φοβηθείτε, ετοιμαστείτε για ένα ταξίδι στην Κύπρο που θα σας κάνει να την ερωτευτείτε παράφορα, κι αυτήν και τους ανθρώπους της, και τις συνήθειές τους.
Θερμά συγχαρητήρια στη συγγραφέα για αυτό το αριστούργημα.
September 22, 2022
Πάντα μου άρεσαν οι περιγραφές στα βιβλία απο κοινωνίες των παλαιότερων χρόνων,ειδικά απο Έλληνες συγγραφείς(όπως ο Τσίρκας,ο Λουντέμης,Τερζάκης κ.α.),γιατί έδιναν στον αναγνώστη αυτό το απλό,αγνό,μια παλιάς κοινωνίας που θεωρώ οτι στα χρόνια μας,και με όσα έχουμε περάσει ως κοινωνία,ανάγεται πια στην όψη του νοσταλγικού.Είναι ο βασικός λόγος που και το "Βουνί" έκανα ένα μήνα να το διαβάσω,γιατί πολύ απλά...δεν ήθελα να τελειώσει.
Νομίζω πως στα βιβλία,όπως και στην μουσική,σημασία έχει το ταξίδι και το πλήθος των συναισθημάτων που αυτό φέρνει• και η συγγραφέας καταφέρνει μέσα απο τρεις διαφορετικές ιστορίες,που με στοιχείο τον κοινό τόπο,συνδέονται μεταξύ τους,να ενώσει το χάσμα γενεών και να προσφέρει ένα σπουδαίο ανάγνωσμα.
Ακόμα περισσότερο,νομίζω μας προτρέπει να "σκάψουμε" εμείς μέσα μας,στο δικό μας Βουνί,και να μετρήσουμε τα συναισθήματα μας,αλλά κυρίως να δούμε και να βρουμε την σύνδεση μας,με την πατρογονική γη.
Γιατί στην τελική,και όσο και ας μην θέλουμε να το παραδεχτούμε μερικές φορές,όσο μεγαλώνουμε,συνηθίζουμε να ρίχνουμε κλεφτές ματιές,όλο και πιο πολύ προς τα πίσω.
Νομίζω πως στα βιβλία,όπως και στην μουσική,σημασία έχει το ταξίδι και το πλήθος των συναισθημάτων που αυτό φέρνει• και η συγγραφέας καταφέρνει μέσα απο τρεις διαφορετικές ιστορίες,που με στοιχείο τον κοινό τόπο,συνδέονται μεταξύ τους,να ενώσει το χάσμα γενεών και να προσφέρει ένα σπουδαίο ανάγνωσμα.
Ακόμα περισσότερο,νομίζω μας προτρέπει να "σκάψουμε" εμείς μέσα μας,στο δικό μας Βουνί,και να μετρήσουμε τα συναισθήματα μας,αλλά κυρίως να δούμε και να βρουμε την σύνδεση μας,με την πατρογονική γη.
Γιατί στην τελική,και όσο και ας μην θέλουμε να το παραδεχτούμε μερικές φορές,όσο μεγαλώνουμε,συνηθίζουμε να ρίχνουμε κλεφτές ματιές,όλο και πιο πολύ προς τα πίσω.
July 16, 2023
Το έργο χωρίζεται σε τρια μέρη, καθένα από τα οποία είναι γραμμένο με διαφορετικό τρόπο αλλά και σε άλλο είδος.
Ετσι, το πρώτο μέρος λαμβάνει χώρα στις αρχές της δεκαετίας του 70, με κεντρικό πρόσωπο τον Ξενή, ο οποιος και ανεβαίνει στο Βουνό όπου επισκέπτεται την αρχαιολογική θεση ΒΟΥΝΙ.
Στο δεύτερο μερος, γραμμένο στην κυπριακή διάλεκτο, μαθαίνουμε την ιστορία της κόρης, που διαδραματίζεται περίπου 30 χρόνια πριν την πρώτη ιστορία, για να καταλήξουμε στο τρίτο μέρος, τέλη της δεκαετίας του 20, όπου μέσα απο σειρά επιστολών του Σουηδού ανασκαφέα του ανακτόρου στο Βουνι, μαθαίνουμε την ιστορία της ανασκαφής αλλα και της Κύπρου.
`
Εξαιρετικό το όλον, προσεγμένες οι λεπτομερειες, άρτιοι, οχι μόνο οι βασικοι χαρακτήρες, αλλά κι οι δεύτεροι και οι τριτοι.
Ενα διαμάντι από και για την λατρεμένη Κύπρο μου
February 21, 2023
Ένα βιβλίο γεμάτο εικόνες, φωνές, γεύσεις κι αρώματα της Κύπρου. Τρεις ιστορίες δοσμένες με αντίστροφη χρονολογική σειρά. Όλες όμως ακολουθούν την ιστορία της Μεγαλονήσου μέσα από τα μάτια τριών διαφορετικών προσώπων. Η ιδιαιτερότητα του βιβλίου έγκειται στο γεγονός ότι η δεύτερη ιστορία είναι γραμμένη αποκλειστικά στην κυπριακή διάλεκτο και ίσως δυσκολέψει στην αρχή. Το γλωσσάρι όμως που υπάρχει στο τέλος είναι άκρως βοηθητικό. Ο αναγνώστης θα διαπιστώσει καθώς προχωρά ότι το έχει όλο και λιγότερο ανάγκη, απόδειξη ότι έχει μπει για τα καλά στο κλίμα του βιβλίου. Παρ' όλα αυτά, αγαπημένη μου ιστορία είναι η τρίτη. Ίσως, επειδή μου θύμισε δικές μου εμπειρίες από αρχαιολογικές ανασκαφές ως φοιτήτρια και στη συνέχεια, ως νέα αρχαιολόγο.
February 8, 2023
Τι βιβλίο!
3 αφηγήσεις με επίκεντρο το βουνό. Ακόμα και η αφήγηση που είναι σε κυπριακή διάλεκτο φεύγει νεράκι και δεν θα μπορούσε να είναι γραμμένη διαφορετικά.
Ένα βιβλίο γεμάτο εικόνες και φροντίδα.
3 αφηγήσεις με επίκεντρο το βουνό. Ακόμα και η αφήγηση που είναι σε κυπριακή διάλεκτο φεύγει νεράκι και δεν θα μπορούσε να είναι γραμμένη διαφορετικά.
Ένα βιβλίο γεμάτο εικόνες και φροντίδα.
September 26, 2023
Τρεις ιστορίες:
Η Επιστροφή, 1970-71
Ο Βούθος
Το Βουνό, 1928-29
Τρεις νουβέλες που εξελίσσονται στον ίδιο τόπο, στη δυτική πλευρά της οροσειράς του Τροόδους που καταλήγει στον κόλπο της Μόρφου.
Οι τρεις ιστορίες έχουν τρεις διαφορετικούς αφηγητές με διαφορετικό γλωσσικό ιδίωμα ο καθένας.
Στην πρώτη, ο επαναπατρισμενος ναυτικός που «καλαμαρίζει», δηλαδή μιλά την κοινή ελληνική, ωστόσο με κάποιες φράσεις ή λέξεις στο κυπριακό ιδιωμα. Επιστρέφει μορφωμένος από τα διαβάσματα και τις εμπειρίες του, ικανός να βλέπει τα πράγματα σαν απ έξω ενώ ταυτόχρονα είναι μέσα. Ειναι μέσα γιατί δεν γίνεται αλλιώς, εκεί ανήκει και το νιώθει ξεκάθαρα, ήταν απελπισμένος μα βρήκε την Ελπίδα. Ήταν στη θάλασσα μα βρήκε το βουνό.
«Δεν επιστρέφεις συχνά στα στενοσόκακα του παιδικού σου εαυτού».
Στην δεύτερη ιστορία, η κόρη, δεν κατονομάζεται, αλλά μετά την ολοκλήρωση και της τρίτης ιστορίας μπορείς να συμπεράνεις ποια είναι. Η κόρη που δεν εγκατέλειψε ποτέ το βουνό, είναι κομμάτι του. Μιλά φυσικά το κυπριακό ιδίωμα. Κι όχι αυτο που ακούει κανείς πλέον στις πόλεις της Κύπρου ούτε στα σύγχρονα χωριά της. Ιδίωμα δύσκολο, βαρύ, κακοτράχαλο σαν το βουνό της. Που ωστόσο κιλά μέσα σου και σε γλυκαίνει, με το ρυθμό, τον αυθορμητισμό, το ανεπιτήδευτο, τις μνήμες που σου ξυπνά, τις εικόνες που σου δημιουργεί. Πολλά έχουν ειπωθεί για τη χρήση ιδιωμάτων στην λογοτεχνία. Και ναι είναι μια δυσκολία να διαβάσεις σε διάλεκτο που δεν γνωρίζεις, αλλά αν το καταφέρεις, ναι τότε συναντάς λογοτεχνία του πιο ψηλού επιπέδου, γιατί οι ήρωες γίνονται ολοζώντανοι και μιλούν με αμεσότητα, χωρίς τη διαμεσολάβηση και τις αναλύσεις του αφηγητή, κατευθείαν στην καρδιά σου.
Στην τρίτη ιστορία, ο αφηγητής ειναι ένας ελληνομαθής Σουηδός, μέλος ηγετικό μάλλον της σουηδικής αποστολής που έκανε ανασκαφές στη περιοχή την περίοδο 28-29. Η αφήγηση εδώ εξελίσσεται μέσα από τις επιστολές στους γονείς του και τις ημερολογιακές του σημειώσεις.
«Τι υπάρχει σε αυτό το βουνό που μιλά κατευθείαν στην ψυχή μου ;» Αναρωτιεται. Και καταληγει: «Ω ναι ναι! Αυτό! Πασχίζοντας να σας μιλήσω για το βουνό σας μίλησα για εμένα».
Η Επιστροφή, 1970-71
Ο Βούθος
Το Βουνό, 1928-29
Τρεις νουβέλες που εξελίσσονται στον ίδιο τόπο, στη δυτική πλευρά της οροσειράς του Τροόδους που καταλήγει στον κόλπο της Μόρφου.
Οι τρεις ιστορίες έχουν τρεις διαφορετικούς αφηγητές με διαφορετικό γλωσσικό ιδίωμα ο καθένας.
Στην πρώτη, ο επαναπατρισμενος ναυτικός που «καλαμαρίζει», δηλαδή μιλά την κοινή ελληνική, ωστόσο με κάποιες φράσεις ή λέξεις στο κυπριακό ιδιωμα. Επιστρέφει μορφωμένος από τα διαβάσματα και τις εμπειρίες του, ικανός να βλέπει τα πράγματα σαν απ έξω ενώ ταυτόχρονα είναι μέσα. Ειναι μέσα γιατί δεν γίνεται αλλιώς, εκεί ανήκει και το νιώθει ξεκάθαρα, ήταν απελπισμένος μα βρήκε την Ελπίδα. Ήταν στη θάλασσα μα βρήκε το βουνό.
«Δεν επιστρέφεις συχνά στα στενοσόκακα του παιδικού σου εαυτού».
Στην δεύτερη ιστορία, η κόρη, δεν κατονομάζεται, αλλά μετά την ολοκλήρωση και της τρίτης ιστορίας μπορείς να συμπεράνεις ποια είναι. Η κόρη που δεν εγκατέλειψε ποτέ το βουνό, είναι κομμάτι του. Μιλά φυσικά το κυπριακό ιδίωμα. Κι όχι αυτο που ακούει κανείς πλέον στις πόλεις της Κύπρου ούτε στα σύγχρονα χωριά της. Ιδίωμα δύσκολο, βαρύ, κακοτράχαλο σαν το βουνό της. Που ωστόσο κιλά μέσα σου και σε γλυκαίνει, με το ρυθμό, τον αυθορμητισμό, το ανεπιτήδευτο, τις μνήμες που σου ξυπνά, τις εικόνες που σου δημιουργεί. Πολλά έχουν ειπωθεί για τη χρήση ιδιωμάτων στην λογοτεχνία. Και ναι είναι μια δυσκολία να διαβάσεις σε διάλεκτο που δεν γνωρίζεις, αλλά αν το καταφέρεις, ναι τότε συναντάς λογοτεχνία του πιο ψηλού επιπέδου, γιατί οι ήρωες γίνονται ολοζώντανοι και μιλούν με αμεσότητα, χωρίς τη διαμεσολάβηση και τις αναλύσεις του αφηγητή, κατευθείαν στην καρδιά σου.
Στην τρίτη ιστορία, ο αφηγητής ειναι ένας ελληνομαθής Σουηδός, μέλος ηγετικό μάλλον της σουηδικής αποστολής που έκανε ανασκαφές στη περιοχή την περίοδο 28-29. Η αφήγηση εδώ εξελίσσεται μέσα από τις επιστολές στους γονείς του και τις ημερολογιακές του σημειώσεις.
«Τι υπάρχει σε αυτό το βουνό που μιλά κατευθείαν στην ψυχή μου ;» Αναρωτιεται. Και καταληγει: «Ω ναι ναι! Αυτό! Πασχίζοντας να σας μιλήσω για το βουνό σας μίλησα για εμένα».
March 24, 2024
Χωρισμένο σε 3 μέρη, με διαφορετικούς αφηγητές, το βιβλίο διαδραματίζεται στην Κύπρο. Το βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον, καθώς δεν είχα ξαναδιαβάσει κυπριακή λογοτεχνία.
Δυσκολεύτηκα αρκετά στην ανάγνωση του δεύτερου μέρους, καθώς δεν ήμουν καθόλου εξοικειωμένη με την κυπριακή διάλεκτο, από ένα σημείο και μετά όμως πραγματικά παρασύρθηκα και έφτασε να είναι το αγαπημένο μου! Θα ήθελα πολύ να διαβάσω περισσότερα πράγματα για τη ζωή της ηρωίδας (δεν λέω το όνομά της,γιατί θα κάνω spoiler), η οποία για μένα ήταν μακράν η αγαπημένη μου.
Πολύ καλογραμμένο, με χαρακτήρες που συμπάθησα πολύ και με περιγραφές τοπίων που με έκανα να λαχταράω να τα δω τα μέρη αυτά από κοντά.
Δυσκολεύτηκα αρκετά στην ανάγνωση του δεύτερου μέρους, καθώς δεν ήμουν καθόλου εξοικειωμένη με την κυπριακή διάλεκτο, από ένα σημείο και μετά όμως πραγματικά παρασύρθηκα και έφτασε να είναι το αγαπημένο μου! Θα ήθελα πολύ να διαβάσω περισσότερα πράγματα για τη ζωή της ηρωίδας (δεν λέω το όνομά της,γιατί θα κάνω spoiler), η οποία για μένα ήταν μακράν η αγαπημένη μου.
Πολύ καλογραμμένο, με χαρακτήρες που συμπάθησα πολύ και με περιγραφές τοπίων που με έκανα να λαχταράω να τα δω τα μέρη αυτά από κοντά.
October 8, 2022
Καταπληκτική η Παπαλοιζου! Τρεις νουβέλες σε ένα βιβλίο, η μία καλύτερη από την άλλη! Ο ναυτικός, που βασανισμένος και σοφότερος γύρνα στην πατρίδα για να βρει απαγγιο. Η ευάλωτη κόρη, που μιλά τη κυπριακή ντοπιολαλια και μας κάνει να συμπάσχουμε με τα δεινά της. Ο αλλοδαπός αρχαιολόγος, που μαγεύεται από την ανασκαφή, το Βουνί και τους ντόπιους. Αγόρασα το Βουνί με δισταγμό. Αλλά το απόλαυσα από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα .
September 7, 2022
"Τα λόγια εν' εφήμερα, μα τα γράμματα εν' παντοτινά"
Το αγάπησα αυτό το βιβλίο και δεν μπορώ να αποφασίσω ποια ιστορία από τις τρεις που περιέχει μου άρεσε περισσότερο. Ίσως η δεύτερη που είναι γραμμένη στη Κυπριακή διάλεκτο γιατί τη Ροδού την είχα από την αρχή στην καρδιά μου και γιατί διαβάζοντάς τη στην διάλεκτο κατάφερα να μπω ουσιαστικά στο πνεύμα της ιστορίας.
Εκπληκτικό βιβλίο που επιβάλλεται να επανεκδοθεί γιατί αυτή τη στιγμή είναι εξαντλημένο από τον εκδότη.
Το αγάπησα αυτό το βιβλίο και δεν μπορώ να αποφασίσω ποια ιστορία από τις τρεις που περιέχει μου άρεσε περισσότερο. Ίσως η δεύτερη που είναι γραμμένη στη Κυπριακή διάλεκτο γιατί τη Ροδού την είχα από την αρχή στην καρδιά μου και γιατί διαβάζοντάς τη στην διάλεκτο κατάφερα να μπω ουσιαστικά στο πνεύμα της ιστορίας.
Εκπληκτικό βιβλίο που επιβάλλεται να επανεκδοθεί γιατί αυτή τη στιγμή είναι εξαντλημένο από τον εκδότη.
July 21, 2023
Αριστούργημα-το διάβασα απνευστί.
November 21, 2022
«“Ο άνθρωπος έχει δυο επιλογές· να χαθεί μέσα στον κόσμο ή μέσα στον εαυτό του”, έλεγε», (σ. 68).
Μια βουτιά είναι «Το Βουνί» τής Λουΐζας Παπαλοΐζου που τιμήθηκε με το κυπριακό Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για το 2021. Από τα ψηλά της «Παλιάς Χώρας», που βρισκόταν το παλιό χωριό, στη θάλασσα με τις κροκάλες («τσακκίλες», στο τοπικό ιδίωμα) που βρίσκεται ο νέος τόπος που άρχισε να χτίζεται μετά το 1916, όταν κάνει την εμφάνισή της στο νησί η μεταλλευτική εταιρεία αμερικανικών συμφερόντων. Μια κατάδυση στη μνήμη είναι «Το Βουνί» που περνάει από τον «Βουθό», το μεσαίο κεφάλαιο που είναι γραμμένο σε πρωτοπρόσωπη ντοπιολαλιά και μας βγάζει στο τρίτο μέρος (σχεδόν εξ ολοκλήρου επιστολικό) που συνιστά και το νοηματικό σημείο φυγής του (vanishing point). Η βουτιά αυτή έχει να κάνει αρχικά με τον Ξενή, τον ήρωα του πρώτου μέρους του βιβλίου. Ναυτικός ο Ξενής σε νεαρή ηλικία, σακατεμένος από ένα έλκος που τον κάνει να τρέφεται μόνο με νερό και τσιγάρα, επιστρέφει στις αρχές της δεκαετίας του ‘70 και ως ξένος πια, που νιώθει ανοίκεια οικεία, περιδιαβαίνει ξανά το χωριό του αλλά και τις ατραπούς της μνήμης καθώς αποπειράται να βρει τα πατήματά του. Αντ’ αυτών θα διαπιστώσει τις ποικίλες φρεναπάτες τόσο των συγχωριανών, όσο και του μνημονικού του. Τίποτα δεν είναι σίγουρο για έναν άνθρωπο που έχει μπαρκάρει από το ‘54, έναν άνθρωπο που τόσο έχει επηρεαστεί από το βρετανικό στοιχείο που φτάνει να νομίζει ότι ο τηλεφωνικός θάλαμος που μπαίνει κάποια στιγμή στο χωρίο του είναι και αυτός χρώματος κόκκινου, όπως στη Βρετανία (σ. 130). Τίποτα δεν είναι σίγουρο όπως πολύ παραστατικά διαπιστώνει με την ιστορία του σύκου που θυμόταν να κόβει ο κύρης του, ο Χρήστος, και να προσφέρει στη μάνα του, τη Ροδού. Σύκο, που αφού σ��ροβιλιστεί στον νου του και περάσει σταδιακά από διάφορες εκδοχές, κατακάθεται στην πλήρη αντιστροφή της αρχικής μνήμης/εντύπωσης: η μητέρα του φαίνεται τελικά να έκοψε το σύκο και να το πρόσφερε στον σύζυγό της (σ. 66, 111-113).
Ο βυθός όμως του βιβλίου είναι πολυσήμαντος και έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς διαβάζει κάποιος το μυθιστόρημα να θυμάται ότι στέκεται αντιστικτικά προς το βουνί· βυθός/βουνί συνιστούν το δίπολο του έργου –συνιστούν μια συμπυκνωμένη σημασιολογική ήπειρο– που διαφεντεύει τα νήματα της ζωής των ηρώων. Από τη σαγήνη του βυθού παλεύει να γλιτώσει ο ναυτικός Ξενής· από τη γητειά του ιλίγγου που προκαλεί το βουνί θα νοσήσει ο Σουηδός στις επανειλημμένες μεταπτώσεις του –κατακρημνίσεις και ανυψώσεις– στο καταληκτικό μέρος του βιβλίου. Από αυτό το δίπολο ξεκινούν και οι καταβολές της παιδικής ηλικίας, και στο δίπολο αυτό εξαϋλώνονται οι αναμνήσεις για την παντελή απουσία των συναισθημάτων που όπως λέει η συγγραφέας παραμένουν στο νησί αισθήματα, καθότι απουσιάζει «κάτι θετικό, το συν». Οι άνθρωποι ζουν και αναλώνονται στον εαυτό τους, τα πάθη τους καίνε και θεριεύουν αλλά καίνε τους ίδιους τους τους εαυτούς. Δεν βγαίνουν έξω οι έρωτες, δεν βγαίνει έξω σχεδόν κανένα συναίσθημα –οι άνθρωποι φαίνονται να αγαπούν πιότερο τα χτηνά (τα ζώα τους) παρά τους δικούς τους– κάπως σαν τον καπνό απ’ τα τσιγάρα που φουμάρει διαρκώς ο γαμπρός του Ξενή, ο Σοφούλλης· τα συναισθήματα παραμένουν εσωτερικευμένα. Και ουκ ολίγοι δεν παύουν να θωρούν τη ζωή σιωπηλοί, αμέτοχοι, αινιγματικοί, με τον τρόπο του Σοφούλλη που κάθεται μια ζωή σαν Σφίγγα: «Η Σφίγγα των Σόλων» (σ. 91) από το αντίστοιχο εύρημα και την αρχαία ονομασία της περιοχής. Το δίπολο βυθός/βουνί αναφέρεται λοιπόν, όχι μόνο σε γεωγραφικά σημεία αλλά και σε εσώτερα, ψυχολογικά: η Κύπρος στο μυθιστόρημα δεν είναι μόνο γεωγραφική αλλά και σημασιολογική περιοχή.
Η Παπαλοΐζου επεξεργάζεται με μεγάλη προσοχή τη σύνδεση των πραγμάτων με τις λέξεις. Εφιστώ την προσοχή ότι εκτός από τη νεοελληνική και το κυπριακό ιδίωμα, στο μυθιστόρημα φωλιάζει και μια τρίτη γλώσσα καθότι ο Ξενής είναι ασυρματιστής, μαρκόνης. «Ακούς τον ήχο και βλέπεις το γράμμα αυτόματα. Αυτό πάει να πει μαρκόνης» (σ. 150) θα πει ο Ξενής στο ανεπίδεκτο μάθησης παπαδόπαιδο που έχει αναλάβει να εκπαιδεύσει στο πλοίο. Η Παπαλοΐζου προτάσσει έτσι και μια σχηματική αποτύπωση, ένα σκαρίφημα, αυτής της βαθιάς σύνδεσης που υπαινίσσεται πάντα ο κόσμος με τη γλώσσα καθώς ο ηχητικός περίγυρος του μαρκόνη μετουσιώνεται σε γραφή. Όλα γυρίζουν στη γλώσσα και όλα εκπηγάζουν από τη γλώσσα που όμως ενάντια στην υπερ-εκλογίκευση νοητικών λειτουργιών έχει ως κέντρο της το προφανές: το σώμα. Η Παπαλοΐζου κατασκευάζει το ενδιάμεσο κεφάλαιο της ντοπιολαλιάς ως προφορική γλώσσα που εκπηγάζει από το σώμα. Η αναλυτική νεοελληνική στέκεται εδώ ως αντίβαρο της προφορικής σωματικότητας· στέκεται ως τίμημα που πληρώνει το έλλογο στην πορεία προς τη γνώση. Η έκ-πτωση (ακόμη μια έκφανση του διπόλου βουνί/βυθός) της καθομιλουμένης από έναν όλβιο (παρά τις κακουχίες του) προνεωτερικό κόσμο απτής σωματικότητας στον κόσμο της προόδου, νοηματοδοτείται εκ νέου καθιστώντας την πτώση, γνωσιακή άνοδο. Η περιπέτεια της γλώσσας είναι πάντα μια ταλάντωση ανάμεσα στο δίπολο βουνί/βυθός. Η εποπτεία της νεοελληνικής γλώσσας σε αναλυτικότητα και γενικεύσεις πληρώνεται με την αποκοπή από αυτή τη μεστή σωματικότητα της καθομιλουμένης ντοπιολαλιάς που δεν παύει να είναι μια γλώσσα χωρίς αναστοχαστικές λειτουργίες: μια γλώσσα δράσης και όχι θεωρίας. (Θα πει προς το τέλος ο Σουηδός: «Μήπως δηλαδή πρέπει να εκλάβω ό,τι μου συμβαίνει ως ένα μάθημα ταπεινοφροσύνης, από αυτά που σου δίνει ενίοτε η ζωή με απώτερο σκοπό να αντιληφθείς την κατάστασή σου αντικειμενικά, βρίσκοντας έστω για λίγο εκείνη την κρυστάλλινη καθαρότητα που έχουν τα σχήματα όταν τα αντικρίζεις για πρώτη φορά, προτού το περίγραμμά τους μετατραπεί σε θάλασσα σημείων;» (σ. 408)). Η κρυστάλλινη καθαρότητα των σχημάτων είναι η πρωτοπρόσωπη ντοπιολαλιά, ενώ η θάλασσα των σημείων, η αναλυτικότητα της νεοελληνικής, όπως εξάλλου και κάθε νεογλώσσας. Ο βυθός αυτός όμως της ενσώματης γλώσσας είναι και ένας κόσμος προνεωτερικός, άγριος, ασύλητος. Έτσι, ενώ η συγγραφέας μάς προτρέπει να διαβάσουμε την αρχαιολογική ανασκαφή στο βουνί ως μεθοδική κατάδυση σε αυτό τον βυθό, στα ενδότερα ιστορίας και ψυχής/νου, μας επισημαίνει και μια αντίφαση: το κεφάλαιο της ντοπιολαλιάς διαβάζεται ως ασύλητος τάφος που συνυπάρχει με τα λεηλατημένα σκηνικά της ανασκαφής. Αυτή η συνύπαρξη (ασύλητου-λεηλατημένου) είναι ένα από τα περάσματα του κειμένου στην πολιτική. Η Παπαλοΐζου τηρεί αποστάσεις και διατυπώνει, ή τουλάχιστον προσπαθεί να διατυπώνει, θέσεις μετριοπάθειας. Τα κεφάλαια με τους Εγγλέζους στο πρώτο μέρος, όπως και η παρουσία του βρετανού Κυβερνήτη στο τρίτο μέρος συνιστούν εξισορροπητικές πινελιές στον καμβά της πολιτικής ιστορίας που διατρέχει και κατατρέχει το νησί. Όπως εξάλλου και η ιδιότυπη αναφορά στους Αμερικάνους της μεταλλευτικής που διαβάζουν ανίερα τον Στράβωνα για να εντοπίζουν πιθανές πηγές ορυκτών που αντιπαραβάλλεται με την προσηλωμένη ιερή ανάγνωση του Σουηδού που θα αξιωθεί, γιατί θα αφεθεί, τη σαγήνη της κυπριακής φύσης (έλλογης και άλογης) (σ. 323). Οι προθέσεις και τα κίνητρα παίζουν πάντα καθοριστικό ρόλο –ειδικά απέναντι στο ίδιο υλικό– και η Παπαλοΐζου, ως μυθιστοριογράφος, το έχει σκεφτεί και το έχει εκτελέσει δόκιμα αυτό.
— πλήρες κείμενο: https://www.istos.gr/literature/revie...
Μια βουτιά είναι «Το Βουνί» τής Λουΐζας Παπαλοΐζου που τιμήθηκε με το κυπριακό Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για το 2021. Από τα ψηλά της «Παλιάς Χώρας», που βρισκόταν το παλιό χωριό, στη θάλασσα με τις κροκάλες («τσακκίλες», στο τοπικό ιδίωμα) που βρίσκεται ο νέος τόπος που άρχισε να χτίζεται μετά το 1916, όταν κάνει την εμφάνισή της στο νησί η μεταλλευτική εταιρεία αμερικανικών συμφερόντων. Μια κατάδυση στη μνήμη είναι «Το Βουνί» που περνάει από τον «Βουθό», το μεσαίο κεφάλαιο που είναι γραμμένο σε πρωτοπρόσωπη ντοπιολαλιά και μας βγάζει στο τρίτο μέρος (σχεδόν εξ ολοκλήρου επιστολικό) που συνιστά και το νοηματικό σημείο φυγής του (vanishing point). Η βουτιά αυτή έχει να κάνει αρχικά με τον Ξενή, τον ήρωα του πρώτου μέρους του βιβλίου. Ναυτικός ο Ξενής σε νεαρή ηλικία, σακατεμένος από ένα έλκος που τον κάνει να τρέφεται μόνο με νερό και τσιγάρα, επιστρέφει στις αρχές της δεκαετίας του ‘70 και ως ξένος πια, που νιώθει ανοίκεια οικεία, περιδιαβαίνει ξανά το χωριό του αλλά και τις ατραπούς της μνήμης καθώς αποπειράται να βρει τα πατήματά του. Αντ’ αυτών θα διαπιστώσει τις ποικίλες φρεναπάτες τόσο των συγχωριανών, όσο και του μνημονικού του. Τίποτα δεν είναι σίγουρο για έναν άνθρωπο που έχει μπαρκάρει από το ‘54, έναν άνθρωπο που τόσο έχει επηρεαστεί από το βρετανικό στοιχείο που φτάνει να νομίζει ότι ο τηλεφωνικός θάλαμος που μπαίνει κάποια στιγμή στο χωρίο του είναι και αυτός χρώματος κόκκινου, όπως στη Βρετανία (σ. 130). Τίποτα δεν είναι σίγουρο όπως πολύ παραστατικά διαπιστώνει με την ιστορία του σύκου που θυμόταν να κόβει ο κύρης του, ο Χρήστος, και να προσφέρει στη μάνα του, τη Ροδού. Σύκο, που αφού σ��ροβιλιστεί στον νου του και περάσει σταδιακά από διάφορες εκδοχές, κατακάθεται στην πλήρη αντιστροφή της αρχικής μνήμης/εντύπωσης: η μητέρα του φαίνεται τελικά να έκοψε το σύκο και να το πρόσφερε στον σύζυγό της (σ. 66, 111-113).
Ο βυθός όμως του βιβλίου είναι πολυσήμαντος και έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς διαβάζει κάποιος το μυθιστόρημα να θυμάται ότι στέκεται αντιστικτικά προς το βουνί· βυθός/βουνί συνιστούν το δίπολο του έργου –συνιστούν μια συμπυκνωμένη σημασιολογική ήπειρο– που διαφεντεύει τα νήματα της ζωής των ηρώων. Από τη σαγήνη του βυθού παλεύει να γλιτώσει ο ναυτικός Ξενής· από τη γητειά του ιλίγγου που προκαλεί το βουνί θα νοσήσει ο Σουηδός στις επανειλημμένες μεταπτώσεις του –κατακρημνίσεις και ανυψώσεις– στο καταληκτικό μέρος του βιβλίου. Από αυτό το δίπολο ξεκινούν και οι καταβολές της παιδικής ηλικίας, και στο δίπολο αυτό εξαϋλώνονται οι αναμνήσεις για την παντελή απουσία των συναισθημάτων που όπως λέει η συγγραφέας παραμένουν στο νησί αισθήματα, καθότι απουσιάζει «κάτι θετικό, το συν». Οι άνθρωποι ζουν και αναλώνονται στον εαυτό τους, τα πάθη τους καίνε και θεριεύουν αλλά καίνε τους ίδιους τους τους εαυτούς. Δεν βγαίνουν έξω οι έρωτες, δεν βγαίνει έξω σχεδόν κανένα συναίσθημα –οι άνθρωποι φαίνονται να αγαπούν πιότερο τα χτηνά (τα ζώα τους) παρά τους δικούς τους– κάπως σαν τον καπνό απ’ τα τσιγάρα που φουμάρει διαρκώς ο γαμπρός του Ξενή, ο Σοφούλλης· τα συναισθήματα παραμένουν εσωτερικευμένα. Και ουκ ολίγοι δεν παύουν να θωρούν τη ζωή σιωπηλοί, αμέτοχοι, αινιγματικοί, με τον τρόπο του Σοφούλλη που κάθεται μια ζωή σαν Σφίγγα: «Η Σφίγγα των Σόλων» (σ. 91) από το αντίστοιχο εύρημα και την αρχαία ονομασία της περιοχής. Το δίπολο βυθός/βουνί αναφέρεται λοιπόν, όχι μόνο σε γεωγραφικά σημεία αλλά και σε εσώτερα, ψυχολογικά: η Κύπρος στο μυθιστόρημα δεν είναι μόνο γεωγραφική αλλά και σημασιολογική περιοχή.
Η Παπαλοΐζου επεξεργάζεται με μεγάλη προσοχή τη σύνδεση των πραγμάτων με τις λέξεις. Εφιστώ την προσοχή ότι εκτός από τη νεοελληνική και το κυπριακό ιδίωμα, στο μυθιστόρημα φωλιάζει και μια τρίτη γλώσσα καθότι ο Ξενής είναι ασυρματιστής, μαρκόνης. «Ακούς τον ήχο και βλέπεις το γράμμα αυτόματα. Αυτό πάει να πει μαρκόνης» (σ. 150) θα πει ο Ξενής στο ανεπίδεκτο μάθησης παπαδόπαιδο που έχει αναλάβει να εκπαιδεύσει στο πλοίο. Η Παπαλοΐζου προτάσσει έτσι και μια σχηματική αποτύπωση, ένα σκαρίφημα, αυτής της βαθιάς σύνδεσης που υπαινίσσεται πάντα ο κόσμος με τη γλώσσα καθώς ο ηχητικός περίγυρος του μαρκόνη μετουσιώνεται σε γραφή. Όλα γυρίζουν στη γλώσσα και όλα εκπηγάζουν από τη γλώσσα που όμως ενάντια στην υπερ-εκλογίκευση νοητικών λειτουργιών έχει ως κέντρο της το προφανές: το σώμα. Η Παπαλοΐζου κατασκευάζει το ενδιάμεσο κεφάλαιο της ντοπιολαλιάς ως προφορική γλώσσα που εκπηγάζει από το σώμα. Η αναλυτική νεοελληνική στέκεται εδώ ως αντίβαρο της προφορικής σωματικότητας· στέκεται ως τίμημα που πληρώνει το έλλογο στην πορεία προς τη γνώση. Η έκ-πτωση (ακόμη μια έκφανση του διπόλου βουνί/βυθός) της καθομιλουμένης από έναν όλβιο (παρά τις κακουχίες του) προνεωτερικό κόσμο απτής σωματικότητας στον κόσμο της προόδου, νοηματοδοτείται εκ νέου καθιστώντας την πτώση, γνωσιακή άνοδο. Η περιπέτεια της γλώσσας είναι πάντα μια ταλάντωση ανάμεσα στο δίπολο βουνί/βυθός. Η εποπτεία της νεοελληνικής γλώσσας σε αναλυτικότητα και γενικεύσεις πληρώνεται με την αποκοπή από αυτή τη μεστή σωματικότητα της καθομιλουμένης ντοπιολαλιάς που δεν παύει να είναι μια γλώσσα χωρίς αναστοχαστικές λειτουργίες: μια γλώσσα δράσης και όχι θεωρίας. (Θα πει προς το τέλος ο Σουηδός: «Μήπως δηλαδή πρέπει να εκλάβω ό,τι μου συμβαίνει ως ένα μάθημα ταπεινοφροσύνης, από αυτά που σου δίνει ενίοτε η ζωή με απώτερο σκοπό να αντιληφθείς την κατάστασή σου αντικειμενικά, βρίσκοντας έστω για λίγο εκείνη την κρυστάλλινη καθαρότητα που έχουν τα σχήματα όταν τα αντικρίζεις για πρώτη φορά, προτού το περίγραμμά τους μετατραπεί σε θάλασσα σημείων;» (σ. 408)). Η κρυστάλλινη καθαρότητα των σχημάτων είναι η πρωτοπρόσωπη ντοπιολαλιά, ενώ η θάλασσα των σημείων, η αναλυτικότητα της νεοελληνικής, όπως εξάλλου και κάθε νεογλώσσας. Ο βυθός αυτός όμως της ενσώματης γλώσσας είναι και ένας κόσμος προνεωτερικός, άγριος, ασύλητος. Έτσι, ενώ η συγγραφέας μάς προτρέπει να διαβάσουμε την αρχαιολογική ανασκαφή στο βουνί ως μεθοδική κατάδυση σε αυτό τον βυθό, στα ενδότερα ιστορίας και ψυχής/νου, μας επισημαίνει και μια αντίφαση: το κεφάλαιο της ντοπιολαλιάς διαβάζεται ως ασύλητος τάφος που συνυπάρχει με τα λεηλατημένα σκηνικά της ανασκαφής. Αυτή η συνύπαρξη (ασύλητου-λεηλατημένου) είναι ένα από τα περάσματα του κειμένου στην πολιτική. Η Παπαλοΐζου τηρεί αποστάσεις και διατυπώνει, ή τουλάχιστον προσπαθεί να διατυπώνει, θέσεις μετριοπάθειας. Τα κεφάλαια με τους Εγγλέζους στο πρώτο μέρος, όπως και η παρουσία του βρετανού Κυβερνήτη στο τρίτο μέρος συνιστούν εξισορροπητικές πινελιές στον καμβά της πολιτικής ιστορίας που διατρέχει και κατατρέχει το νησί. Όπως εξάλλου και η ιδιότυπη αναφορά στους Αμερικάνους της μεταλλευτικής που διαβάζουν ανίερα τον Στράβωνα για να εντοπίζουν πιθανές πηγές ορυκτών που αντιπαραβάλλεται με την προσηλωμένη ιερή ανάγνωση του Σουηδού που θα αξιωθεί, γιατί θα αφεθεί, τη σαγήνη της κυπριακής φύσης (έλλογης και άλογης) (σ. 323). Οι προθέσεις και τα κίνητρα παίζουν πάντα καθοριστικό ρόλο –ειδικά απέναντι στο ίδιο υλικό– και η Παπαλοΐζου, ως μυθιστοριογράφος, το έχει σκεφτεί και το έχει εκτελέσει δόκιμα αυτό.
— πλήρες κείμενο: https://www.istos.gr/literature/revie...
April 29, 2023
Εξαιρετικό μυθιστόρημα!! Πολυεπίπεδο, με υπέροχη γραφή που ρέει και καλοδουλεμενους χαρακτήρες. Ιστορία, πολιτική, έρωτας, φύση, παράδοση, όλα αυτά πλέκονται αριστοτεχνικά σε τρεις ιστορίες με διαφορετικό τρόπο αφήγησης και η καθεμιά τους-τελικα- εμπεριέχεται μέσα στην άλλη. Νομίζω πως η αγαπημένη μου είναι η πρώτη, του Ξενή.
January 6, 2022
Αποτελείται από τρία μέρη. Το πρώτο καλό που όμως δεν τελειώνει ποτέ. Το δεύτερο ακαταλαβίστικο, είναι γραμμένο σε διάλεκτο και όποιος κατάλαβε, κατάλαβε. Το τρίτο μέτριο, χωρίς λόγο ύπαρξης. Είναι από τις περιπτώσεις που η κριτικοί νομίζεις ότι παίρνουν ποσοστά.
May 6, 2024
με τον συνήθη πολύ αργό μου τρόπο ανάγνωσης (διαβάζω κ ξαναδιαβάζω αποσπάσματα με εμμονική ενίοτε προσήλωση) τελείωσα κ αυτό το «δώρο» (κυριολεκτικά κ μεταφορικά)… κ ενώ μου φάνηκε στην αρχή σαν ένα καλογραμμένο αποσπασματικό κ περιγραφικό κείμενο -«για να φωλιάσει η μυθοπλασία», μας λέει στο επίμετρο η συγγραφέας- κατάλαβα γρήγορα, πως οι τρεις ιδιοσυγκρασιακά διαφορετικές ενότητες αποτελούν 3 κλειδιά πρόσβασης ή πρίσματα θεώρησης μιας περίπλοκης κουλτούρας, που συνήθως νομίζουμε πως κατανοούμε ανεμπόδιστα… η δομή είναι ευφυέστατη κ η ισορροπία μεταξύ του νοητικού κ του θυμικού ανάλαφρη κ αβίαστη. αν θα έπρεπε να χρησιμοποιήσω μία μόνο έννοια για να χαρακτηρίσω ιδέα, γλώσσα κ ύφος του μυθιστορήματος αυτού θα διάλεγα με ευκολία - γ ν η σ ι ό τ η τ α.
July 14, 2025
Τι βιβλίο ήταν αυτό!!!!! Μου πήρε λίγο χρόνο να συνηθίσω τη γλώσσα, στο δεύτερο μέρος παραιτήθηκα του γλωσσαριού και αφέθηκα: ε και ήταν μαγεία!!! Ευχαριστούμε την κα Παπαλοίζου για το δώρο που έκανε σε μας τους Ελλαδίτες να έρθουμε μέσω ενός τέτοιου επιπέδου λογοτεχνήματος σε επαφή με την κυπριακή διάλεκτο: γλώσσα μας και αίμα μας.
March 24, 2022
Κρατικό βραβείο 2021. Αν κάποιος μπορεί να εισφέρει και να εξηγήσει τη διάκριση αποκλειστικά και μόνο μέσα από την ανάγνωση των σελίδων του βιβλίου ή και πίσω από αυτές αν υπάρχει βάθος ή κρυμμένα μηνύματα, θα τον ακούσω ευλαβικά.
Displaying 1 - 24 of 24 reviews