Godschaamte: Een eigentijdse expeditie op zoek naar God

by Stephan Sanders

In februari 2016 gaat Stephan Sanders voor het eerst sinds lange tijd naar de kerk. Niet voor een trouwerij of begrafenis, maar omdat hij moet van zichzelf. Onderhuids heeft zich jarenlang een Godsbesef opgehoopt dat erkend wil worden. Maar zijn religieuze wending gaat gepaard met een onbehoorlijke hoeveelheid schaamte, een gevoel dat hij steevast met ironie verhulde.

Bij zijn eerste kerkgang is er geen ontkomen aan. Er staan meteen camera’s opgesteld, want de Heilige Mis in de Sint Nicolaasbasiliek in Amsterdam wordt uitgezonden op tv. Niet alleen God maar ook de wereld is getuige.

Hoe komt het dat een nieuwgelovige zichzelf zo minnetjes weerspiegeld ziet in het publieke oog? Wat heeft God van doen met schaamte? En met kleur, seksualiteit en adoptie? Sanders formuleert al tastend zijn antwoorden terwijl de schaamte steeds over zijn schouder meekijkt.

Genres: Nonfiction

208 pages, Paperback

First published September 1, 2021

About the author

Stephan Sanders (Haarlem, 28 juli 1961) is een Nederlandse columnist, presentator, essayist en auteur.

Source: Wikipedia

Librarian Note: There is more than one author in the GoodReads database with this name.

Reviews

[Filippus · Rating 4 out of 5]

Een verassend, verkondigend en eigentijds rooms-katholiek geloofsboek: aanbebolen!

[Rainky · Rating 5 out of 5]

Prachtig geschreven boek van een persoonlijke 'eigentijdse expeditie op zoek naar God' waarin woorden worden gegeven aan ervaringen die bij mij herkenning oproepen, maar die ik nog niet eerder zo (treffend) onder woorden gebracht zag.

[Jeroen Pen · Rating 4 out of 5]

Weer een indrukwekkende Sanders.

[Viggo van Uden · Rating 4 out of 5]

Godschaamte is een fascinerend boek over God en over schaamte, en met name over de combinatie van deze twee: de Godschaamte. Een Amsterdamse intellectueel kan toch niet knielen en buigen voor het 'irrationele'? Daarmee verlies je toch alle 'intellectuele geloofwaardigheid'? Stephan Sanders deed het toch want hij hervond, na een 'geloofs- en kerkstilte' van 40 jaar, zijn geloof en zijn plek binnen de kerk - voor hem twee onlosmakelijk verbonden realiteiten. Dit alles lijkt zeer ongewoon - exotisch bijna! - voor iemand uit zijn intellectuele, weldenkende milieu, waar 'geloof' en 'kerk' niet zelden als een 'gepasseerd station' worden beschouwd. Schaamte is dan onvermijdelijk.

Over deze worsteling met schaamte schrijft Sanders met scherpe observaties, maar vooral ook prachtige woorden. (Hij is een getalenteerd schrijver!) Het is niet Stephans doel om te overtuigen of te polemiseren; godsbewijzen blijven achterwege en dreigen met de hel doet hij al helemaal niet. In plaats daarvan schrijft hij eenvoudigweg over zijn ervaringen. Het gaat met nadruk om ervaringen (meervoud), want er is zeker geen sprake van één enkele ervaring van een plotselinge bekering. Het was voor hem een geleidelijk proces "langs lijnen van geleidelijkheid (...) met soms een groeispurt" (p. 59). Met treffende zinnen als deze en opmerkingen als "God kost tijd" (p. 136) verwoordt hij dit proces waarin het zoeken centraal staat. Zijn 'expeditie op zoek naar God', zoals de ondertitel luidt, wordt voortgezet.

Godschaamte eindigt met een antwoord op de schaamte en biedt een 'tegendeel van schaamte', geïnspireerd door Stephans grote voorbeeld Gerard Reve. Wat dit tegendeel precies inhoudt, laat ik onbesproken - daarvoor moet men het boek zelf lezen!

Tot slot hoop ik dat er een vervolg komt op dit biografisch geschreven boek. Stephan Sanders plaats hele scherpe opmerkingen bij zaken die in literatuur over hervonden geloof en kerk vaak onderbelicht blijven. Een meer systematisch opgezet boek, waarin hij verschillende themata (kerk, Bijbel, leergezag, etc.) per hoofdstuk uitdiept, zou niet alleen mij, maar ook vele andere geïnteresseerde lezers (denk ik) zeer aanspreken.

[Saltanti · Rating 3 out of 5]

Sanders struikelt over zijn eigen gedachten. Het lijkt alsof hij zichzelf te vaak in de weg staat. Dit uit zich dan in een stroperige berg woorden waarbij het veel moeite kost om als lezer door geraakt te worden. De persoonlijke ervaringen lezen erg vlot, maar vaak lijkt het alsof Sanders nog veel meer wil uitleggen, et sic verliest hij zichzelf in een uitgebreide uitleg - een uitleg van iets dat zich niet in woord laat vatten. Het is zeker geen slecht boek. De zoektocht en schaamte daaromtrent uit zich namelijk ook duidelijk in de taal. Echter blijf ik met het gevoel achter dat Sanders teveel zichzelf profileert (met woorden als 'encanailleren', 'perfide', 'ponteneur'), dan dat het fenomeen universeler beschreven wordt.

[Menno Beek · Rating 4 out of 5]

Sterk boek van iemand die me ontzettend sympathiek lijkt. Misschien is dat ook wel het teken van een sterke stijl, als men dat vind na lezing van een boek, hoewel: de stijl van 'reis naar het eind van de nacht' van Celine vond ik ook sterk, en hem mocht ik beduidend minder, na lezing van dat boek. Sanders vertelt hier geestig en in wisselend tijds-perspectief hoe hij als Amsterdamse Homoseksueel toch maar Katholiek werd.

Voor de volledige review van Godschaamte, zie Wapenveld 2021#6, dat nummer komt uit in december: die waren zo vriendelijk me hier over te laten schrijven.

[Sarah · Rating 3 out of 5]

Ik miste een beetje de rode draad, waarschijnlijk omdat het een verzameling columns is.

Toch staan er gedachten in die de moeite waard zijn, met name het gebruik van de teksten van Reve vond ik erg sprekend. Verder vond ik vooral het laatste deel (Apostolicum) mooi en overtuigend, dat maakte veel goed

[Erik · Rating 4 out of 5]

Stephan Sanders vertelt over zijn “bekering”, en hoe je je daar in een hedendaagse seculiere wereld bijna voor moet schamen. Een mooie - andere - kijk op geloof, met veel nuance en ruimte voor de menselijke maat.

[Jacob · Rating 4 out of 5]

Prachtig boek over een boeiende zoektocht naar God & geloven.