Οι εποχές της καταχνιάς

by Ελευθερία Χατζοπούλου

Οι Βαλκανικοί, ο Μεγάλος Πόλεμος, η βουλγαρική κατοχή της Ανατολικής Μακεδονίας συνθέτουν ένα τραγικό σκηνικό στο οποίο παλεύει να επιβιώσει η ξεριζωμένη οικογένεια του Θρακιώτη Αντώνη Καραντρέα. Η ομηρία του Αντώνη και η εξοντωτική εργασία στα βουλγαρικά στρατόπεδα αφήνουν ανεξίτηλα σημάδια στο κορμί και στην ψυχή του. Θα καταφέρει να ξεφύγει από τις φρικιαστικές θύμησες και
να ξαναβρεί τον εαυτό του, όπως εύχονται οι δικοί του;

Η οδύσσεια της οικογένειας συνεχίζεται με την αρρώστια του μικρού γιου Φώτη και την αιχμαλωσία του πρωτότοκου Αντρέα κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο. Πώς θα βιώσει ο Αντρέας τα τέσσερα χρόνια της αιχμαλωσίας; Τι εμπειρίες θα κουβαλά στις αποσκευές του γυρνώντας; Πώς θα σταθεί στα πόδια του, αφού στην πατρίδα τον περιμένουν καινούργιες συμφορές; Θα βρει το κουράγιο να συνεχίσει να αγωνίζεται
για καλύτερες μέρες; Ο έρωτας, η αγάπη, η φιλία και η ανάγκη για μια πατρίδα θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στην πορεία του και θα γίνουν η βάση για αποφάσεις ζωής.

Ένα φορτισμένο συγκινησιακά οδοιπορικό στους τόπους που βίωσαν τη φρίκη τριών βουλγαρικών κατοχών, ένα προσκύνημα στους τάφους όσων μαρτύρησαν, μια σταγόνα σεβασμού σ’ εκείνους που πόλεμοι, κατοχές και συνθήκες τούς ανάγκασαν να αλλάξουν βηματισμό, σχέδια και πορεία ζωής, αλλά κατάφεραν να σταθούν όρθιοι.

Published May 27, 2021

Reviews

[Vicky Ziliaskopoulou · Rating 5 out of 5]

Ένα νέο ιστορικό μυθιστόρημα από την κ. Χατζοπούλου που ξεκινά στις αρχές του 20ου αιώνα και τελειώνει τη δεκαετία του 1950, στα χρόνια της μετανάστευσης. Περιγράφει την ιστορία της Ανατολικής Μακεδονίας (σε συνάρτηση για κάποια χρόνια με της Ανατολικής Θράκης) μέσα από τη ζωή μιας οικογένειας.

Ο πρώτος χαρακτηρισμός που μου έρχεται στο μυαλό είναι ότι πρόκειται για ένα "πλήρες βιβλίο". Η ιστορία καλύπτει ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, ωστόσο η συγγραφέας κατάφερε να αποδώσει τις συνθήκες που επικρατούσαν σε κάθε χρονική περίοδο, τις δυσκολίες και τις αλλαγές στην καθημερινότητα, τις συνήθειες και τα έθιμα των ανθρώπων. Η ζωή του Αντρέα (κυρίως) αλλά και του Αντώνη είναι συναρπαστικές, ωστόσο πολύ ανθρώπινες. Δεν διάβασα ούτε μια γραμμή που να με κάνει να νιώσω ότι εκβιάζομαι συναισθηματικά για να συγκινηθώ, δεν υπήρχαν υπερβολές εκτός πραγματικότητας στην ιστορία, ούτε η συγγραφέας επέμεινε σε περιγραφές συναισθημάτων που θα μου δημιουργούσαν έντονο κόμπο στον λαιμό. Συγκινήθηκα φυσικά, στεναχωρήθηκα, αλλά δεν ένιωσα ότι "εκβιάστηκα" για να νιώσω έτσι.

Τα ιστορικά γεγονότα υπάρχουν μέσα στην διήγηση, ωστόσο η έκτασή τους είναι μικρή. Παρακολουθούμε τη ζωή των ηρώων οι οποίοι στην ουσία είναι έρμαια των γεγονότων, αναγκαστικά συμμετέχουν σε όσα διαδραματίζονται γύρω τους, και η ανάλυση αφορά τα συναισθήματά τους και όχι την ιστορία. Όλοι οι ήρωες του βιβλίου θα μπορούσαν αν είναι υπαρκτά πρόσωπα, δεν υπάρχει κάτι το υπερβολικό στις ενέργειες ή τις πράξεις τους, και αυτό πάντα μου αρέσει σε ένα μυθιστόρημα.

Κλείνοντας, θα ήθελα να σας προτρέψω να του ρίξετε μια ματιά, αν διαβάσετε κάνα δυο σελίδες όταν το συναντήσετε μπροστά σας σε ένα βιβλιοπωλείο πιστεύω ότι δεν θα αντισταθείτε στον πειρασμό να το πάρετε και να το διαβάσετε ολόκληρο, είναι γρήγορο, καλογραμμένο και εθιστικό.

https://thematofylakes.gr/

https://kiallovivlio.blogspot.com/

[Lefki Sarantinou · Rating 3 out of 5]

Οι εποχές της καταχνιάς για τον ελληνισμό της Βορείου Ελλάδος, για τους πρόσφυγες και τους ξεριζωμένους, ήταν οι αρχές του 20ου αιώνα και η περίοδος του Μεσοπολέμου. Γι’ αυτές τις δύσκολες εποχές μας μιλάει η Ελευθερία Χατζοπούλου στο νέο της βιβλίο, το οποίο αποτίει έναν φόρο τιμής σε όλους τους ανθρώπους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη γενέτειρά τους και να ζήσουν σαν περιπλανώμενοι αναζητώντας έναν νέο τόπο για να ριζώσουν και να τον αποκαλούν “πατρίδα”. Η συγγραφέας όμως, μνημονεύει παράλληλα και τα θύματα της βουλγαρικής και της γερμανικής κατοχής στη Βόρειο Ελλάδα, αφού, δυστυχώς, οι εποχές της καταχνιάς δεν παρήλθαν για τον ελληνισμό, παρά μονάχα μετά τα μέσα του 20ου αιώνα.
Πώς ορίζεται, λοιπόν, η πατρίδα, για τους απανταχού πρόσφυγες;


“Πατρίδα είναι εκεί όπου χτυπάει η καρδιά μας. Η καρδιά μου χτυπά εκεί που χτυπά και η καρδιά όσων αγαπώ και με αγαπούν”.

Για τον σημερινό άνθρωπο, τα βάσανα, οι περιπέτειες και οι δυσκολίες που έζησαν οι προπαππούδες μας μοιάζουν, ίσως, στα μάτια μας σαν να ανήκουν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Καθώς διαβάζουμε για όλα όσα πέρασαν στις δύσκολες αυτές εποχές της καταχνιάς, δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε ότι οι άνθρωποι αυτοί ήσαν συνεχώς στον δρόμο προς αναζήτηση μιας νέας πατρίδας.

H υπόλοιπη κριτική στο Literature.gr

[Book2chance · Rating 3 out of 5]

Ένα ιστορικό μυθιστόρημα για μία περιοχή της Ελλάδος που έχει περάσει τρεις κατοχές ,μετά την οθωμανική.
Η Θράκη ,είναι το επίκεντρο του αφηγήματος το οποίο βασίζεται σε αληθινά γεγονότα κ μάλιστα μερικά από αυτά άγνωστα στο ευρύ κοινό καθώς έχουν αποσιωπηθεί για πολιτικούς λόγους. Ήρωες είναι απλοί άνθρωποι του μόχθου που ξεκινούν την Οδύσσεια τους στον χρόνο κ την ιστορία από την Προποντίδα. Μέσα από τα μάτια τους θα παρακολουθήσουμε μεταναστεύσεις, την αγωνία για τη ζωή ,τις αγάπες, τον μόχθο,τον θάνατο αγαπημένων κ.α. που συνέβησαν κατά την διάρκεια των τριών βουλγαρικών κατοχών με όλη τους τη βαρβαρότητα ...
Ένα ιστορικό γεγονός που τώρα άρχισε να φωτίζεται όπως πρέπει. Διάφορες πόλεις κ χωριά της ανατολικής Μακεδονίας κ Θράκης γινονται η αφορμή για να δούμε τον τρόπο ζωής των ηρώων όπως σε Δράμα,Καβάλα ,Σέρρες,Δοξάτο,Ξάνθη που είναι μερικές από αυτές.

Η γλώσσα πλούσια στολισμένη με κάποιες ντοπιολαλιές, η πλοκή με χρονική σειρά χωρίς περιττά ταξίδια στο χρόνο δίνουν τις εικόνες, άλλοτε φρικιαστικές κ άλλοτε ποιητικές παρακινώντας τη φαντασία να πλάσει το δικό της έργο...

Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγγραφέας χρησιμοποίησε πολλά στοιχεία από τα -Τετράδια ιστορίας, ένα εξαντλημένο έργο που εξέδωσε το κέντρο ιστορίας Καβάλας το οποίο μετά τη δημοσίευση του μυθιστορήματος βγήκε στην επιφάνεια κ ήδη προκαλούνται συζητήσεις κ αναζητήσεις για αυτή την ιστορική περίοδο.

Στα πλην του βιβλίου η έντονη συναισθηματική φόρτιση της συγγραφέως που δεν της επιτρέπει να δει με το μάτι του αμέτοχου παρατηρητή τα γεγονότα ,αλλά της το συγχωρούμε γιατί διαφορετικά δεν θα γραφόταν αυτό το σημαντικό βιβλίο για εκείνη τη χρονική περίοδο.

[Γιώτα Παπαδημακοπούλου · Rating 4 out of 5]

Διαβάστε το review στο site μας:
https://www.culture21century.gr/2021/...

Βαριά φορτωμένο με ιστορικά μυθιστορήματα, το πρώτο εξάμηνο του 2021, βαριά φορτισμένοι κι εμείς ψυχολογικά μετά απ' όλα όσα έχουμε διαβάσει. Ιστορίες του τόπου μας και των ανθρώπων του. Ιστορίες που άλλες τις γνωρίζαμε πολύ καλά, άλλες τις είχαμε απλά ακουστά, ενώ κάποιες άλλες τις αγνοούσαμε παντελώς. Ιστορίες διαφορετικές, μα και τόσο όμοιες την ίδια στιγμή, με μεγαλύτερο κοινό όλων, ένα πράγμα, την αποτύπωση των κακουχιών, των δυσκολιών και των βασάνων που πέρασαν οι άνθρωποι τα χρόνια εκείνα, δίνοντας τους δικούς τους μεγάλους και σπουδαίους αγώνες, διεκδικώντας εκείνο το κομμάτι ουρανού που δεν θα το θόλωνε τίποτα και κανείς, αποζητώντας τη δική τους ελευθερία και την προσωπική τους λύτρωση.

Μια τέτοια ιστορία είναι και το "Οι εποχές της καταχνιάς" της κυρίας Ελευθερίας Χατζοπούλου, το οποίο μας μεταφέρει στην Ανατολική Θράκη και μας παρουσιάζει τις τρεις διαφορετικές βουλγαρικές κατοχές που έζησε η περιοχή και οι κάτοικοί της, μέσα από αφηγήσεις που μας συστήνουν την πορεία της ζωής της οικογένειας του Θρακιώτη Αντώνη Καραντρέα, η οποία έμελλε να σηκώσει βαρύ φορτίο στις πλάτες της, να υποφέρει, να βασανιστεί και να περάσει από μυριάδες συμφορές, χωρίς ωστόσο να παραιτηθεί ποτέ, προσπαθώντας πάντοτε να σταθεί στα πόδια της, να συνεχίσει να παλεύει, όχι μόνο για τις καλύτερες μέρες που ήλπιζε να 'ρθουν, αλλά και για όσα ζούσαν βαθιά μέσ' την καρδιά της.

Από τους Βαλκανικούς Πολέμους στον ο Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και από εκεί στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, με τις τρεις βουλγαρικές κατοχές (1913, 1916-1918 και 1941-1944) της Μακεδονίας να παρεμβάλουν σε αυτή τη χωροχρονική αφήγηση, έχουμε μια τραγική εξιστόρηση γεγονότων, καταστάσεων και ανθρώπινων ιστοριών, που κάνουν την καρδιά μας να σφίγγεται σε κάθε σελίδα που γυρίζουμε, γιατί γνωρίζουμε πολύ καλά πως η συγκεκριμένη ιστορία μπορεί να είναι μυθοπλαστική, αλλά την ίδια στιγμή υπήρξε και η πραγματικότητα κάποιων ανθρώπων, που αν και δεν τους γνωρίσαμε ποτέ και παρά που δεν θα μάθουμε ποτέ τα δικά τους, προσωπικά δράματα, δεν αναιρεί το ότι πέρασαν από τον κόσμο τούτο, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται, τόσο για τους ίδιους, όσο και για όσα άφησαν πίσω τους.

Η κυρία Χατζοπούλου έχει δημιουργήσει ένα ιστορικό μυθιστόρημα που κάθε σελίδα του είναι μαχαίρι στην καρδιά του αναγνώστη, χάρη στην περιγραφικότητά της και στην παραστατική απεικόνιση της κτηνωδίας, της αγριότητας και της φρίκης που επικράτησαν για χρόνια ολόκληρα, σε έναν τόπο που βασανίστηκε και υπέφερε πολύ περισσότερο απ' όσο γνωρίζουν οι περισσότεροι -ή απ' όσο επιλέγουν να θυμούνται. Μια εξιστόρηση συγκινητική, βαθιά ανθρώπινη, που σου θυμίζει πως δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάς τις ρίζες σου, από που προέρχεσαι και ποιος έχεις την υποχρέωση να γίνεις, όχι επειδή είσαι δέσμιος του παρελθόντος σου, αλλά γιατί του δείχνεις τον σεβασμό που του αξίζει.

[Anthi Kanta · Rating 3 out of 5]

Πριν λίγες μέρες έφτασε στα χέρια μου το νέο βιβλίο της Ελευθερίας Χατζοπούλου, "Οι εποχές της καταχνιάς", ένα καταπληκτικό ιστορικό μυθιστόρημα που μιλά για τους Θρακιώτες πρόσφυγες που αναγκάστηκαν να ακολυθήσουν την προσφυγιά. Μόνο στο άκουσμα για τις ξεριζωμένες οικογένεις, μόνο θλίψη και πόνο μπορεί να σου προκαλέσει. Σε μια τέτοια οικογένεια, αναφέρεται και το βιβλίο, στην οικογένεια του Θρακιώτη Αντώνη Καραντρέα και στην ομηρία του στα βουλγαρικά στρατόποδα. Η συγγραφέας μας δείχνει την δύναμη της οικογένειας και ποσό σημαντικό ρόλο έχει στην ζωή του ανθρώπου. Οι Βαλκανικοί, ο Μεγάλος Πόλεμος, η βουλγαρική κατοχή της Ανατολικής Μακεδονίας συνθέτουν ένα τραγικό σκηνικό. Με δυσκολία γυρίζει τις σελίδες ο αναγνώστης, δεν μπορεί να αντέξει τα βασανιστήρια που πέρασαν τότε οι άνθρωποι.
Το μήνυμα που μας μεταφέρει η συγγραφέας, είναι πως δεν πρέπει να ξεχνάμε αυτούς τους ανθρώπους που έζησαν την πείνα, την εξαθλίωση, τις κακουχίες που κατάφεραν και ξεπέρασαν όλες αυτές τις δυσκολίες!

[Μαρία · Rating 4 out of 5]

Τα ιστορικά στοιχεία του συγκεκριμένου βιβλίου, κυρίως εκείνα που αναφέρονται στην Ανατολική Μακεδονία κατά την Βουλγαρική κατοχή, είναι εξαιρετικής σημασίας. Δεν πρόκειται για ένα ακόμη ιστορικό μυθιστόρημα, αλλά για ένα βιβλίο που σου προσφέρει απλόχερα κομμάτια ιστορίας που πονάνε και συγκινούν.
Αξίζει την προσοχή σας!