Ongekende liefde

by Vamba Sherif

'Je hebt me onlangs gevraagd het leven van jouw oma en de omgeving waarin we leefden tijdens mijn kinderjaren voor je op te tekenen.’

Dat zijn de eerste woorden waarmee Vamba Sherif zich in Ongekende liefde tot zijn tienjarige dochter Bendu richt. Daarna beschrijft hij hoe hij opgroeit in een vooraanstaande familie van geestelijk leiders en wetenschappers in Liberia. Een familie waarin plaats is voor verschillende geloven en de vrouwen een cruciale rol spelen. Als de jonge Vamba ongeschreven wetten overtreedt, is het oordeel hard: verbanning. Hij komt terecht in Koeweit, vlucht tijdens de Golfoorlog naar Syrië en belandt uiteindelijk in een azc in Nederland. Terwijl de bloedige burgeroorlog in zijn geboorteland ook zijn familie hard treft, probeert Vamba zich staande te houden in de Nederlandse samenleving.

‘Wees moedig. Niets kan je menselijkheid afbreken. Alleen als jij het toelaat, krijgen negatieve ervaringen vat op je. Koester zowel de kleine als de grote dingen van het leven. Zoek eenheid in de mens. Dit is je erfenis.

Genres: Nonfiction

256 pages, Paperback

First published April 1, 2021

About the author

Vamba Sherif is a novelist, essayist, speaker, book and film critic. He’s a lecturer in African Literature at Leiden University. His work has appeared in many languages, including Dutch, English, French, German, Spanish, Polish, and the Indian Malayalam. He has also published essays, stories, film reviews, columns and opinion pieces in The New York Times, the German Kulturaustausch, African Writing, Trouw, Volkskrant, NRC and ZAM-Magazine, among many others. With Ebissé Rouw, he compiled Black: Afro-European literature in the Netherlands and Belgium, a unique anthology of Afro-European experience in the Low Countries. About his work the German newspaper Berliner Zeitung wrote: 'Vamba Sherif creates whirlpools of Shakespearean intensity.'

Reviews

[Marcia · Rating 4 out of 5]

Met Ongekende liefde heeft Vamba Sherif zijn indrukwekkende levensverhaal op papier gezet in een brief naar zijn dochter. De prachtig en vlot geschreven biografie geeft de lezer een nieuwe blik op de burgeroorlog in Liberia en het vluchtelingenbestaan. Een aanrader.

[Benjamin Gravesteijn · Rating 4 out of 5]

Indrukwekkend en liefkozdend optimistisch verhaal. Qua vorm niet het beste boek ooit, maar wel een goed verhaal om te hebben gelezen.

[Sebastian Maks · Rating 5 out of 5]

Er zit in de woorden van Vamba Sherif een ontroerende goedheid verscholen, die, ondanks de kwellingen van het levensverhaal dat de schrijver optekent, precies doet wat volgens mij wordt gepoogd: hoop bieden in harde en onzekere tijden. Een erg mooie autobiografie.

[Iris Lambert · Rating 4 out of 5]

Heel mooi lief persoonlijk verhaal. Ook heftige thema's als oorlog en migratie gaan leven via deze zachte vertelling. Doorbreekt stereotype beelden van migrant, geeft genuanceerde inkijk in aspecten van je eigen land die je niet kent en van andere landen waar je het leven niet kent. Verder ontroerend, lief en indrukwekkend familie verhaal.

[Fifi · Rating 4 out of 5]

'Het is de essentie van vluchten: de onstuitbare wil om te leven, koste wat het kost.'
#DeZinVanHetBoek



Een vader maakt zijn dochter deelgenoot van zijn en dus ook haar geschiedenis. Aanvankelijk kwam de vertelstijl nogal nuchter en zakelijk op me over. Meer dan een vertelling kwam dit verhaal op mij over als een feitenrelaas. Alsof het de vader er vooral om te doen was kennis te delen over het verleden, om vooral zoveel mogelijk historische feiten door te geven aan zijn dochter.  Over de verdrietige en gevaarlijke omstandigheden die hij te verduren heeft gehad, lijkt hij enigszins nuchter, bijna onderkoeld, verslag uit te brengen. En dat terwijl hij zijn dochter (en ouders) wel liefdevol toespreekt.

Gaandeweg werd me duidelijk dat overleveren ook een vorm van overleven is. De vader is alles kwijtgeraakt: zijn familie, zijn thuis, zijn land.  In Nederland lukt het hem om een nieuw begin te maken.  Zijn kinderen groeien hier op, ver weg van de cultuur, familiebanden en gebruiken van hun vader. Door zijn kant van hun geschiedenis te delen, informeert de vader niet slechts, maar houdt hij die geschiedenis levend en eert hij zijn ouders en voorouders. Indrukwekkend.

[Ruben Seijbel · Rating 5 out of 5]

Mooi levensverhaal.

[André · Rating 4 out of 5]

Vamba Sherifs ode aan de krachtige vrouwen in zijn familie
Vamba Omar Sherif (1973) komt uit een milieu van intellectuelen. De jonge Sherif sprak drie Afrikaanse talen en Engels, toen zijn vader hoogleraar werd aan een universiteit in Koeweit. Daar leerde Sherif ook Arabisch en maakte hij kennis met Afrikaanse, Engelse en Arabische literatuur.
Tijdens de Golfoorlog van 1990-1991 vluchtte de familie in 1991 via Syrië naar Nederland, waar de familie zich vestigde in 1993. Sherif leerde Nederlands en studeerde rechtsgeleerdheid. In die tijd begon hij te schrijven om zijn penibele jeugdervaringen te verwerken.
Zijn eerste roman Het land van de vaders verscheen in 1999. De roman gaat over Liberia en speelt zich af in twee tijdsbestekken: eind 19e eeuw en eind 20e eeuw. Tijdens het schrijven aan de roman schreef hij ook een collectie korte verhalen.
In 2003 volgde het boek The Kingdom of Sebah (Het koninkrijk van Sebah) over een Afrikaanse familie in Nederland.
Tijdens een bezoek aan zijn herkomstland Liberia kwam Sherif oog in oog te staan met dictator Charles Taylor. Deze ontmoeting inspireerde hem tot de roman Zwijgplicht (Bound to Secrecy) (2007), waarin hij in de vorm van een detective schreef over macht en machtsmisbruik. Sherifs roman uit 2011, De Getuige, gaat over de nasleep van de terreuraanslag van 11 september 2001 op verschillende mensen: een zeventigjarige Nederlandse man, diens zoon en een jonge Afrikaanse vrouw.
In 2015 publiceerde Sherif de historische roman De Zwarte Napoleon over een West-Afrikaanse keizer die het opnam tegen de Engelse en Franse kolonisten.
Ongekende liefde is het persoonlijke levensverhaal van Vamba Sherif. Hij richt zich tot zijn dochter, Bendu. Hij wil haar laten zien waar hij vandaan komt. Hoe hij gekoesterd werd door de sterke vrouwen uit de familie clan. Zijn moeder was een echte handelsvrouw, zijn oma zijn grote warmtebron. Zij zong voor hem, oude verhalen, sprookjes, wijsheden zong zij hem zachtjes in zijn oren. Sherif groeide op in Liberia in een rijke familie. Hij wilde van jongs af aan dokter worden en ging als jongeman naar Koeweit, waar zijn broer docent was aan een universiteit. Hij was op de verkeerde tijd op de verkeerde plaats want dan breekt de eerste Golfoorlog uit en in Liberia breekt bijna tegelijkertijd een burgeroorlog uit. Sherif en zijn broer komen na allerlei omzwervingen in Nederland terecht.
Hij moet op de vlucht en komt bij zijn oudere broer in Koeweit terecht. Daar gaat hij naar de middelbare school en alhoewel hij de warmte van zijn gezin erg mist vindt hij toch zijn plek. En dan begint Sadam Hoessein te dreigen dat hij Koeweit aan gaat vallen. Wat oorlog doet met de burgers en vooral met de jonge vrouwen en meisjes. Dat de broers niet anders kunnen dan vluchten. En via Jordanië komen zij uiteindelijk in Nederland terecht.
Vamba is een geweldige verhalenverteller. In dit autobiografische boek brengt deze grote schrijver verleden en heden bij elkaar. Heel indrukwekkend vertelt hij ook over de hartverscheurende verhalen van asielzoekers.

[Moniek Baars · Rating 4 out of 5]

Een ontroerend boek en ik ben blij dat we het voor de grote leesclub moesten lezen. We kregen er ook 2 podcasts bij, deze is leuk, die andere is met de herhalende en zeurderige GG. Sherif vertelt, op verzoek van zijn dochter, het verhaal van zijn familie in Liberia. Een familie met profeten, rijke zakenvrouwen, wijze mensen, een oud-tante die een eigen kerk heeft gesticht, een moeder die vereerd wordt door haar wijsheid. In het huis aan het compound is een kamer die volgepropt is met manuscripten die de familie eeuwen heeft bewaard en verzameld. Vol wijsheden en raadgevingen, verhalen en gedichten.

Het is het levensverhaal van Sherif die inmiddels in Groningen woont, met zijn vrouw en hun drie kinderen. Het boek vertelt het verhaal over de vrouwen uit zijn jeugd, hoe hij met zijn oudste broer naar Koeweit vertrekt, en over hoe hij als in Liberia de oorlog uitbreekt niet meer terug kan om zijn moeder voor het laatst te zien. En dan breekt ook nog een oorlog in Koeweit uit. Via vluchtroutes en tentenkampen komt hij aan in Nederland waar hij de taal leert en gaat schrijven.

Een intrigerend en puur en ontroerend verhaal. Ik moet wennen aan zijn manier van schrijven, hoe hij namen krijgt als 'naamgenoot van mijn vader', hoe generaties een rol spelen en de jeugd veel minder belangrijk is dan hier. Het is liefdevol en zacht. En het is een mooie reminder aan een land of misschien wel continent waar verhalen en mythes en wijsheid er nog toe doen.

[Nanno Mulder · Rating 3 out of 5]

De jeugd van de schrijver in Liberia vormt de basis van dit boek. Het enigszins statige Nederlands lijkt ons al voor te bereiden op de immense verschillen die de auteur te wachten staan met zijn huidige vaderland. het begin van het boek, de allesbeheersende familie- en voorvaderliefde, en de merkwaardige reden voor zijn verbanning, lezen van een familiekroniek, wordt beschreven uit het perspectief van het kind, maar dat helpt niet de Liberiaanse revolutie te begrijpen die de oorzaak is van de rest van het verhaal. Dat verhaal wint sterk aan leesbaarheid na de verbanning naar Koeweit, de oorlog met Irak en de vlucht naar Europa. Het on-emotionele taalgebruik versterkt hier juist de impact van de gebeurtenissen.

[Martijn Nicolaas · Rating 4 out of 5]

Een indrukwekkend en prachtig verteld (levens)verhaal van deze Nederlands-Liberiaanse schrijver dat je opnieuw de ogen opent voor het lot van vluchtelingen en de manier waarop we in Nederland met vluchtelingen omgaan. Een trots boek ook, over de maatschappij en de cultuur waarin en de verhalen waarmee je opgegroeid bent en die jou de (complete) mens maakt die je bent geworden. Meeslepend verteld, spannend ook daardoor, al is dat een vreemde kwalificatie bij een waargebeurd verhaal.

[Kim · Rating 3 out of 5]

3.5 sterren.

Ik wist niet zo goed wat ik moest verwachten van dit boek, maar uiteindelijk heeft het me gedeeltelijk positief verrast! Het boek was heel interessant en heeft me vooral heel veel inzichten gegeven in het perspectief van Vamba zelf, dat vond ik heel tof. Het boek las aan de andere kant alleen niet heel fijn weg en ik merkte dat ik mezelf soms echt moest dwingen om weer verder te lezen.

[Ritzo ten Cate · Rating 4 out of 5]

Een indringende kennismaking met een wijze man die je beter wilt leren kennen. Een kennismaking met een ander Nederland, vroeger, nu, Liberia, Afrika, de mensheid. Heel kalm, beschouwend, toegankelijk. Binnen 24 uur uit.

[Noortje O. · Rating 4 out of 5]

Prima verhaal van een vader voor zijn dochter over zijn weg van Liberia naar NL.