木

by Aya Kōda, 幸田 文

木々草花を愛(め)でる心こそ、財産である
樹木を愛でるは心の養い、何よりの財産――。父露伴のそんな思いから著者は樹木とともに育てられた。そして木々をいつくしみ、愛でることのできる感受性を持つ大人へと成長した。
著者が娘を持つようになったとき、この娘の周囲に木々草花の存在はなくなっていた。露伴は著者に、子を連れて植木市にいき、そこで彼女の気に入ったものを買い与えよと小銭入れを渡した。果たして子は、市で一番高価で立派な鉢植えの藤を選んだ。父露伴から預かった小銭ではとても贖えるものではなかった。次に選んだものは山椒の木だった。
山椒の木をもって帰宅すると、事情を知った父露伴はみるみる不機嫌になった……。
「多少値の張る買物であったにせよ、その藤を子の心の養いにしてやろうと、なぜ思わないのか、その藤をきっかけに、どの花をもいとおしむことを教えてやれば、それはこの子一生の心のうるおい、女一代の目の楽しみにもなろう、もしまたもっと深い機縁があれば、子供は藤から蔦へ、蔦からもみじへ、松へ杉へと関心の芽を伸ばさないとはかぎらない、そうなればそれはもう、その子が財産をもったも同じこと、これ以上の価値はない（略）」

北は北海道、南は屋久島
富良野、屋久島、安倍峠、鳶山（とんびやま）、桜島、江戸川、四日市、福島と著者は木々と逢いに行く。
ゆく先々で出逢ったその木の来し方、行く末に思いを馳せる。富良野ではえぞ松、屋久島では樹齢七千二百年の縄紋杉、安倍峠ではアカヤシオ、オオイタヤメイゲツ、富山県の鳶山では鮮烈なもみじ、桜島では灰を被った蝶形花をつけたデイゴ、山梨県北巨摩郡では神代桜、江戸川では松、四日市では楠、福島県岩代（二本松市）では杉沢の大杉。
次は縄紋杉に出会った時のファーストインプレッション。
「本当のところを打明ければ、私はおびえていた。おびえているから考えることもなみを外れるし、並外れを考えるから、またそれにおびえる。この杉は、なにか我々のいまだ知らぬものに、移行しつつあるのではなかろうか、などと平常を外れたことを思ったりして、だいぶイカレていたのだが（略）」

著者の透徹した眼は、木々の存在の向こうに、人間の業や生死の淵源まで見通す。生命の手触りを達意の名文で掬い取った、日本文学を代表するまごうかたなき名随筆。

Genres: Japan, Nonfiction, Nature, Japanese Literature, Essays, Audiobook, Classics

162 pages, Hardcover

First published January 1, 1992

About the author

Aya Kōda (幸田 文 Kōda Aya?, September 1, 1904 - October 31, 1990) was a Japanese essayist and novelist. She was the second daughter of Meiji period novelist Kōda Rohan. Her daughter Tama Aoki and granddaughter Nao Aoki were also writers.

Kōda was born in Tokyo. At the age of five, she lost her mother, and later her younger sister and brother. She studied at the Tokyo Women's School (Joshigakuin). She married at age 24, but divorced after 10 years and returned with her daughter, Tama, to live with her father. During World War II, she helped secure her father's job as described in Tama Aoki's Koishikawa no Ie (小石川の家, The house in Koishikawa). Her first works, written when she was 43, were memoirs of life with her father; they include Chichi (父, My Father) and Konna koto (こんなこと, Such an affair). Seen as the writings of a dutiful daughter, they achieved critical success.

Her subsequent short stories, novels, and essays explored women's lives, family, and traditional culture. They include the 1955 novel Nagareru (Flowing), which was made into a popular movie, as well as essays such as Kakera (Fragments) and Mono Iwanu Issho no Tomo (A Friend for Life), and short stories including Hina (Dolls for a Special Day) and Kunsho (The Medal). She received the Yomiuri Prize for Kuroi suso.

(from Wikipedia)

Reviews

[Sandra || Tabibito no hon · Rating 4 out of 5]

piękne spojrzenie na życie przez pryzmat drzew

[spillingthematcha · Rating 4 out of 5]

komorebi obsession is real.

[Chris · Rating 3 out of 5]

Na het lezen van haar levendige, heerlijke roman Stromen over een geisha-huis in verval, keek ik uit naar deze vertaalde essays van Aya Kōda. Bomen hebben zich al vaker ontpopt tot boeiend onderwerp van zowel fictie als non-fictie, dus ik was benieuwd naar wat deze Japanse ontdekking ermee zou doen.

En ja, ze schrijft vanuit heel persoonlijke, soms beeldende, dan weer emotionele en vaak ervaringsgericht onderzoekende perspectieven over een aantal bijzondere en gewone Japanse boomsoorten. En ja, je raakt geïnteresseerd en geïntrigeerd door de beschreven exemplaren, je gaat ze online opzoeken om ze te ontdekken en te bewonderen. En ja, ze doet dat op een eigenzinnige literaire wijze. En toch vond ik het moeilijk om erin te komen en er door geboeid te blijven.

Een aantal zaken en beelden zullen me wel bijblijven, zoals wat as van vulkanen kan aanrichten met bomen en hoe ragfijne bloesemtakken contrasteren met de ruwe, gespleten schors van de stammen waarop ze geënt werden. En verder een aantal weetjes over hout, dat als tweede leven van de boom wordt gezien door houtbewerkers.

Hout als bouwmateriaal heeft in de Japanse ambachten een belangrijke economische waarde die uiteraard samenhangt met de juiste kwaliteit van de verschillende boomsoorten. Het hout zelf 'leeft' ook, waardoor er ook over 'dood hout' wordt gesproken en dat is uiteraard iets wat Aya Kōda stof tot nadenken biedt. Want haar essays over bomen gaan ook altijd een beetje over ons. Maar toch had ik hier iets meer van verwacht.

[Sebastian · Rating 4 out of 5]

Piękna książka

[Kamila Kunda · Rating 4 out of 5]

Trees in Japan are cherished and venerated like nowhere else I have ever seen. They are taken care of with incredible respect and attention, and their spirit is appreciated deeply. And I’m not talking only about famous trees, to which people pilgrimage on their own or in groups on trips organised by travel agencies. I’m talking also about ordinary, neighbourhood trees in cities, towns and rural areas.

Aya Kōda, in her wonderful book “Drzewa” (“木”, “Tree”) talks about her relationship with trees, travelling all over Japan to see particular ones - ezomatsu in Hokkaido, Jōmonosugi on Yakushima (UNESCO World Heritage Site), trees covered by volcanic ash on Sakurajima and many others - but also reflects on certain anecdotes related to trees from her childhood and weaving stories as her imagination allows, e.g. comparing bark patterns to kimono patterns. Her texts are called essays but they are in fact zuihitsu, the Japanese genre meaning “following the brush”, which is a loose, spontaneous form of prose, combining personal thoughts, observations, memories and anecdotes. Neither English nor Polish language has a name for this genre, though there are writers who do write in this style outside of Japan.

I was moved by Kōda’s sensitivity and gentleness, with which she approached trees she saw and interactions with other people. Her health and mobility problems were at times an impediment to travelling, however she could always rely on support of others, which she truly appreciated. I personally paid closer attention to the effect of rokkon-shōjō (the Buddhist and Shintō practice of purifying six senses of perception) has on us when we attune to nature.

This is a beautiful book and many thoughts will stay with me for a long time.

[maria · Rating 5 out of 5]

Absolutnie wspaniała 💚

[Bookish Tokyo · Rating 4 out of 5]

“Trees go through life without saying a word. They say nothing, even if the path of their life is curved. It's wonderful, I thought, and sad.”
.
I sometimes get the impression trees in a city are observers; they silently observe as the city hustles and bustles around them, usually living unnoticed, only to be cut down should they get in the way of our needs. I am guilty myself of not paying enough attention to the trees around me, their bark, their flowers, their leaves and their roots.
.
Koda writes in such a beautifully melancholic way about the trees, the flowers and those that work with the trees. It is clear to see and feel her passion for trees and the beauty of these plants. I don’t think I have ever read descriptions of trees in such an imaginative way. I especially liked her comparison of tree bark with kimono fabric and patterns, since kimonos often imbue a certain vibe to the wearer and the occasion. It does humanize trees, and if humanizing is what it takes for us to truly respect them, then so be it.
.
It is also melancholic because we share in Koda looking back on her life and her early childhood. You also get the sense that, as Koda muses over the life of trees, she is also doing the same for her own life. She tells us of her struggles to walk and hold on to information, but she wears it lightly. This could be the ingredients for a heavily twee book, but Koda writes with such lightness that you feel as if you were a dear friend.
.

This made me want to go out immediately to look at the trees that surround my home. The local council have made a great attempt to beautify the street. Tokyo, in general, as in most cities, needs more trees, but in this small street in a small part of suburban Tokyo, trees are a constant feature. The street outside my home is planted with dogwoods (Cornus kousa) in soldierly precision. Every year they mark the season, whether it’s in autumn with the deep burgundy leaves, or the spring with their creamy white flowers against the vibrant green of new leaves, to the languid deep green of high summer. They don’t have the crowd appeal of the cherry blossom, but when noticed, they are rather beautiful. What I also liked about Koda’s description of trees was the juxtaposition of bark, that in some trees can be rather ugly, cherry blossom, for instance, but the flowers are gloriously beautiful.
.
Apparently this book was highly referenced in the film “Perfect Days” by Wim Wenders. I haven’t seen it, but it is on my to-watch list. With thanks to Penguin Books and NetGalley for the advanced copy.

[martyna • podkreslenia · Rating 4 out of 5]

bardzo lubię poznawać historie ludzi bezgranicznie pochłoniętych swoją miłością do natury. zbiór esejów japońskiej pisarki przepełnia spokój.

autorka z uważnością przygląda się roślinom podczas wędrówek po japońskich lasach i miastach, rozmawiając z podobnymi do siebie miłośnikami przyrody. o jej obserwacjach i przemyśleniach czytało mi się z przyjemnością, a niekiedy nawet z jakąś dozą smutku.

ładne.

[Agata Rogóyska · Rating 5 out of 5]

Opowieści o drzewach wśród których znalazłam sporo pięknych obserwacji na temat życia i przemijania, ogromną wrażliwość i pokorę w stosunku do natury.

[mateusz szum era · Rating 4 out of 5]

bardzo wdzięczna i emanująca ciepłem książeczka

[Hubert Szotek · Rating 1 out of 5]

Zasadniczo uważam, że dobrze jest, kiedy widać autora/kę w książce. Tak jest i tym razem, choć tutaj to tylko stymuluje rozczarowanie. Ten zbiór esejów byłby o wiele ciekawszy, gdyby napisał je któryś z leśników, wciąż pojawiających się u Kody w tle.

Książka składa się z dość zachowawczych, żeby nie powiedzieć - płytkich (oj, powiedziałem) esejów autorki na temat drzew. Tło biograficzne, jakie przedstawia (to akurat słusznie) daje nam pewien wgląd w to, co właściwie widzimy: starszą panią z elitarnej japońskiej rodziny (podkreślam tutaj klasę, a nie wiek) która na stare lata hobbystycznie zaczęła zajmować się drzewami - opisywać je, oglądać, zwiedzać itp. W istocie większość z historii sytuuje się na podobnym schemacie: autorka chce obejrzeć jakieś wyjątkowe drzewo -> kontaktuje się z miejscowymi leśnikami/urzednikami/instytucjami -> ci/te organizują dla niej wyprawę, służą fachową radą.

Całość utrzymana jest w bardzo snobistycznym tonie, czego najgorszym przykładem jest posłowie autorstwa Saekiego, który zrównuje dobry styl pisarski z naśladowaniem właściwej etykiety w społecznym byciu.
Mówiąc krótko: nie znalazłem w tej książce ani ponadnormatywnej wrażliwości, ani niczego bardziej odkrywczego. Książę tą odbieram jako zapis tego, jak dobrze sytuowana osoba mając "ideę" i hobby związane z drzewami, organizuje wokół swojej działalności "fachowców od drzew", którzy w bardzo eksperckim sznycie poświęcają jej czas, tłumacząc jej, pokazując, oprowadzając, zawożąc a nawet nosząc ją. Pytanie retoryczne brzmi, czy każdy, który wpadłby na pomysł refleksji nad drzewami miałby środki do tego, by zorganizować takie przedsięwzięcia, oraz - przede wszystkim - żeby napisać z tego książkę i wydać ją z takim sukcesem?

Wracając do początku - jestem przekonany, że zwykły japonski (ale i każdy inny) leśnik o pewnej elementarnej wrażliwości (nie traktujący lasu jako towaru ani fabryki) zapisując lata swojej pracy na takim stanowisku wyprodukowałby znacząco głębszy i ciekawszy zapis refleksji, wrażliwości i połączenia z drzewami - właśnie z uwagi na to, że w jego przypadku jest to zlane z codziennością. Problem leży w tym miejscu, że gdyby Aia Koda była leśniczką - nigdy by tej książki nie wydała.

[Justyna Wachowska · Rating 5 out of 5]

Kocham ją całym sercem i będę do niej wracać 🍂

[Piotr Kołodziejski · Rating 2 out of 5]

Strasznie nierówna :/
Faktycznie pełna ciekawych alegorii, ale całościowo niestety większość opowiadań jest powtarzalna i niespecjalnie ciekawa.

[Fusako · Rating 5 out of 5]

情感たっぷりの素晴らしい文章で、木に対する情熱が感じられた。私もこんなふうに木に接さねばと思った。
幸田文の随筆は初めてだったが、他の作品も読んでみたい。

[Gian Marco · Rating 4 out of 5]

Told a former colleague, a veteran reader painstakingly making his way through the 1000 books to read before one dies, what I was reading (and I had to explain it to him a bit), and he said "Oh, I see. Well, no, thank you, I've already read one "tree book" ".

Now.
This is most definitely a "tree book", in any possible sense. It's exquisitely focused on trees and whatever little association of ideas they may cause on the elderly narrating voice.

It's also shamelessly amatorial in the way it describes them, and probably as incomprehensible to a botanist as it is to us - as Aya Koda's sensitive, tender feelings for trees and plants alike are irredeemably personal, bittersweetly unique.

However, I already look back to this little collection of sketches and anecdotes with some affection. These brief stories, part reality and part speculation, of lonely trees, now left on their own among rice fields, now venerated like divinities atop peaky islands, have a certain charm to them.

And along with them, the author's brief considerations about her family, and the people she met in her trips, always slightly impersonal in style, but absolutely personal in the way she perceived them.

Some vistas are now etched in my memory and I'd like to think I'll look at trees differently, sometimes, from now on, and perhaps develop my own opinion about and feelings for them.

[soluslibri · Rating 2 out of 5]

Wyobraźcie sobie opis przyrody ze wstawkami opisu emocji… Tak naprawdę nie musicie - wystarczy przeczytać „Drzewa” Aya Kōdy. Są zawarte w tej książce ciekawe przemyślenia na temat przyrody, t.j. nazywanie drewna „drewnem drzew, które umarły”, aby odróżnić ścięte od powalonych pni. Jednak takie nieliczne fragmenty to niewystarczający element, aby utrzymać moje zainteresowanie.

Nie jest to tragiczna lektura, lecz niemiłosiernie nudna. Możliwe, że mój zawód wynika z początkowego nastawienia na literaturę piękną z fabułą, a nie na kartki z dziennika fascynatki przyrody okraszonych jej odczuciami. A jeśli chodzi o sam styl pisania… prosty, niewciągający - winię za to tłumaczenie, jeśli nie jestem zapoznana z oryginałem.

Myślę, że ta książka przypadnie do gustu osobom, którym było mało rozdziałów z perspektywy Orly’ego w „Dzikim, mrocznym brzegu”.

[Justyna Sulejewska · Rating 4 out of 5]

Eseje wspaniale uwrażliwają na przyrodę (koniecznie chociaż chwilę poczytać w plenerze), są powolne i jednocześnie wartkie, zmieniające optykę spostrzeżeniami. Myśli krążą wokół drzew, a za chwilę już nie są tylko o nich. Moje ulubione to chyba to, że nie można o drzewie (niczym) się wypowiedzieć z pełnym przekonaniem, jeśli nie obserwowało się go przez pełen rok.

[Karin Betten · Rating 4 out of 5]

Mooi boek over bomen/Japan. Eigenlijk vooral gelezen vanwege de film Perfect Days waarin de hoofdrolspeler dit boek leest en fan is van schrijfster. Beetje zelfde sfeer als in film. Echter, waar de hoofdrolspeler in de film met verwondering en een blik van bewondering naar de stad kijkt, kijkt de schrijfster met verwondering en bewondering naar bomen, de natuur en de Japanse cultuur..

[Aleksander · Rating 3 out of 5]

Sięgnąłem po "Drzewa" wyłącznie ze względu na "Perfect Days" Wima Wendersa. Film wyłuskał symboliczną i cichą wrażliwość z esejów Aya Kody absolutnie wszystko. A same eseje - polecam entuzjastom Japonii i przyrody, dla innych może to być nużące.

[rojks · Rating 4 out of 5]

książka o ogromnej wrażliwości, odejmuję gwiazdkę tylko dlatego, że chwilami jest powtarzalna, zaskoczyło mnie, że była taka przyjemna do czytania, mimo że rzeczywiście była przede wszystkim o drzewach i miłości do nich

[cloudy · Rating 4 out of 5]

4.5

[Aneta D. · Rating 4 out of 5]

Uspakajająca. Nie wiem tylko czy to zasługa zielonego koloru czcionki czy powolnej akcji książki.

[Komorebi · Rating 5 out of 5]

4.8 kocham to, że pani Kōda nie wyolbrzymia sytuacji tylko obserwuje i szczerze mówi to, co czuje

[wallenrodyzm · Rating 3 out of 5]

„Drzewa” Ayi Kōdy to spokojna, eseistyczna książka pełna uważnych obserwacji natury i codzienności. Autorka pisze subtelnie i z dużą wrażliwością, a drzewa stają się punktem wyjścia do refleksji o przemijaniu i życiu.

Mimo ładnego stylu i przyjemnego klimatu, książka nie porwała mnie tak, jak się tego spodziewałam. Eseistyczna forma okazała się dość monotonna, poszczególne teksty są podobne w tonie i rytmie, przez co czytanie momentami nużyło.

To dobra lektura dla osób szukających wyciszenia i powolnego czytania, ale mnie zostawiła raczej z poczuciem niedosytu. Ładna, poprawna, lecz bez większych emocji.

[Kawka Nad Książką · Rating 4 out of 5]

🌳🌳 Drzewa autorstwa Ayi Kōdy to zbiór esejów, który nie tylko zachwyca, ale również uczy wrażliwości – tej cichej, łagodnej cechy, o której we współczesnym świecie często zapominamy. Autorka z niezwykłą czułością pochyla się nad każdym drzewem, opisując je tak, jakby były żywymi istotami, starymi przyjaciółmi, z którymi spędza długie godziny. Jej język jest subtelny i zarazem precyzyjny, pełen melancholii, spokoju i szacunku wobec tego, co trwałe, choć niepozorne.

🌳🌳 Eseje Kōdy są jak spacer po leśnej ścieżce – nieśpieszne, pełne przystanków i chwil zadumy. Autorka przygląda się drzewom z bliska: ich korze, liściom, temu, jak się starzeją, jak walczą o życie i jak współistnieją z ludźmi. Nie chodzi jej o botaniczne opisy – bardziej o to, co można wyczytać z drzewa, jeśli tylko człowiek nauczy się patrzeć. Czasem zachwyca się kształtem gałęzi, kiedy indziej pisze o ich historii czy legendach. Każde drzewo staje się dla niej opowieścią – nie tylko o przyrodzie, ale także o życiu, samotności i przemijaniu.

🌳🌳 To, co uderza najbardziej, to niebywała empatia Ayi Kōdy wobec natury. Potrafi spojrzeć na poskręcane, nieforemne drzewa z większą miłością niż na te idealne. Docenia ich walkę, trwanie pomimo trudności. Jej słowa przypominają, że piękno nie musi być oczywiste ani symetryczne. Niejednokrotnie autorka przywołuje wspomnienia z dzieciństwa czy swoich podróży po Japonii, dzięki czemu każdy esej ma osobisty, niemal intymny charakter. Lektura staje się spotkaniem – z autorką, z drzewami, a także z samym sobą.

🌳🌳 Kōda wprowadza czytelnika w świat, w którym nie istnieje pośpiech, a każde słowo ma znaczenie. Jej eseje są krótkie, ale treściwe – przepełnione refleksją nad czasem, cyklem życia i miejscem człowieka w świecie. Drzewa są tu nie tylko bohaterami, ale także nauczycielami: uczą cierpliwości, pokory, zdolności do bycia tu i teraz. Czytając tę książkę, można odnieść wrażenie, że naprawdę czuć zapach lasu, miękkość mchu pod stopami i delikatny szum liści. To lektura, która wymaga ciszy i skupienia – nie nadaje się do czytania w biegu.
ㅤ
🌳🌳 Wydanie książki również współgra z jej treścią. Okładka przypomina w dotyku pień drzewa, czcionka ma zielony odcień, a wewnętrzne ilustracje – proste i nieoczywiste – nadają tekstowi artystyczny wymiar. Całość tworzy harmonijną kompozycję, w której forma idealnie współgra z treścią. To książka, którą chce się trzymać w rękach długo i do której chce się wracać – niekoniecznie od początku do końca, ale wybiórczo, po jednym eseju, w zależności od nastroju i pory roku.
ㅤ
🌳🌳 Drzewa Ayi Kōdy to nie tylko zbiór tekstów o przyrodzie – to manifest czułości, który przypomina, że natura nie jest tłem naszego życia, lecz jego istotną częścią. To książka dla tych, którzy potrzebują zatrzymania, ukojenia i powrotu do prostych, ale głębokich prawd. Czytając, łatwo zrozumieć, że drzewa – jak ludzie – mają swoje historie, swój rytm, swoją godność. I że warto się nad nimi pochylić.

[Shari · Rating 4 out of 5]

As Aya Koda navigates her 'golden years' she thinks about her relationships with trees over the course of her lifetime. From her childhood, she's always felt a connection to trees. She realizes that as she ages, her time to learn all she can about trees is growing shorter and she sets out to take something of a tree tour of Japan. She initiates some of her experiences and others come to her and she accepts the invitations to view and earn about particular trees and their habitats as they arise. She visits Ezo spruce, wisteria, hinoki cypress, poplars, cherry blossoms, cedar, and others. She's open about the difficulties she has in some places where reaching the trees requires more physical stamina than she has and she's grateful for the help she receives in these cases. She's also grateful for people who patiently explain things about trees to her, even as her memory falters and it's harder for her to take notes. Her descriptions of the trees involve physical attributes, information about habitat and what changes in it do to the trees, and about her own emotional responses to the trees and their situations. In one case, she starts out feeling upbeat and hopeful, but in learning about the trees, becomes gloomy. She does anthropomorphize the trees quite a lot. For example, in one instance she writes about how she sees the trees as 'kimono-wearers.' I wasn't quite sure what I thought about that. On the one hand, I think it's good to see trees and the natural world in general as valuable in their own right, not just as something to be used, conquered, and destroyed. And having read a bit about the possibility of plants having some form of consciousness, I have to admit that I just don't know. I suspect that if plants do have some sort of consciousness though, it's their own and not the same as that of humans. Then again, we all interpret things based on our own experiences and the cultures in which we grew up and lived in. This question is an interesting one for me and one I'll continue to think about. Beyond that, I found the book to be a fascinating read which combines memoir, tree science, Japanese culture, environmental issues, and more. It's a slim volume that contains so much. It's definitely worth a read.

Thanks to NetGalley and the publisher for a digital review copy.

[Veerle · Rating 5 out of 5]

Reading Tree: My Encounters with Trees felt unexpectedly meditative. What I first assumed would be a quiet collection of reflections on trees slowly unfolded into something far more intimate: a wandering, stubborn, deeply personal travelogue through remote parts of Japan, guided by an elderly woman who repeatedly pushes beyond her limits in pursuit of remarkable trees.

Aya Kōda writes with the spirit of someone slightly rebellious. Again and again, she embarks on difficult journeys toward isolated sugi (cedars), hinoki, ancient pines, forests near volcanoes, or landscapes scarred by landslides, often relying on the kindness of accidental travel companions to get there. What fascinated me most was that her obsession is never limited to trees alone. Volcanoes, erosion, storms, collapsing mountainsides — the instability of nature clearly captivates her just as deeply.

What makes the book special is the way Kōda looks at trees. She genuinely seems to prefer them over people, and I loved that. The trees are never passive scenery; they become personalities with moods, emotions, dignity, and even stubbornness. She appears to read trees, maybe even better than she reads humans? And the moments of human connection in the book work best when she meets people who share that same sensitivity toward the natural world.

Her writing made me slow down. There’s very little dramatic plot, yet the book creates a strong sense of movement and contemplation at the same time. It often feels like walking quietly beside someone whose lifelong fascination has sharpened the way she sees the world.

One unexpected side effect: I constantly found myself looking up the trees she describes. Some of them are so unusual or majestic that I wished the edition had included photographs or illustrations. Seeing the actual trees alongside Kōda’s descriptions would have added another layer to the experience.

This is not simply a book about trees. It’s about obsession, aging, movement, and the strange emotional lives we project onto landscapes. Quietly adventurous and eccentric. Thank you NetGalley and Penguin Press UK – Allen Lane, Particular, Pelican, Penguin Classics for the ARC!

[Lorenzo · Rating 4 out of 5]

Quello che più mi ha colpito della scrittura di Kōda Aya è lo sconcerto che precede la fascinazione in ogni suo incontro con gli alberi. Per quanto evidente la profonda devozione, spesso evoluta in vera e proprio commozione, che caratterizza il rapporto dell’autrice con le creature arboree, non riesce a fare meno di provare, in primo luogo, una certa inquietudine al cospetto di foglie, rami, tronchi e radici. Mi verrebbe da dire che è forse una paura che scaturisce dal riconoscimento di una particolare affinità fra umano e pianta, che però la scrittrice non sa spiegarsi appieno.

Certamente può dirsi una sensazione molto prossima al senso di sgomento tipico del sublime Romantico e di cui quindi già sappiamo molto. Tuttavia, al contrario di quel Romanticismo, in Kōda Aya questo sentimento non si concretizza nella magnitudine del tuono e della tempesta, ma anzi rimane confinato a una mondana, quasi banale, vaga irrequietezza interiore.

Quella stessa vaghezza di sentimenti, al contrario della spasmodica sovrabbondanza descrittiva di molta nature writing, giustifica ed eleva una certa corrispondente vaghezza linguistica. Per l’autrice il semplice “che bello” non è un commento sciocco, ma un tentativo coraggioso di stampare una sensazione forte che la vista di un albero ci muove e che pure la nostra “ristretta gamma di risposte emotive” (p. 59) non ci consente di verbalizzare o organizzare meglio di così. Le “parole un po’… infantili” sono spesso in realtà anche “le parole giuste” (p. 81).

Kōda Aya, quindi, accetta l’attrazione verso le piante anche quando non la capisce e riesce a descrivere appieno. Tant’è che, nonostante le suo numerose conversazioni con l’amico botanico e le guardie forestali, riconosce che non è “granché interessata agli argomenti scientifici”, né ha “certo la capacità di afferrarne la complessità” (p. 127). Come già detto, ciò non le impedisce di vivere l’amore per gli alberi in una forma essenzialmente intima e domestica. L’autrice esercita tale amore in una serie costante e paziente di incontri e rincontri: così come cucina, vestiti e casa, che “non si comprendono davvero se non dopo averli attraversati per un anno intero” (p. 30), così i suoi alberi vanno “osservati almeno quattro volte, una per ogni stagione”.

[burgundowezycie · Rating 5 out of 5]

Gdy przewracałam pierwsze strony „Drzew” Ayi Kōdy, miałam wrażenie, że otwieram nie książkę, lecz okienko shōji – lekkie, przepuszczające światło, a jednocześnie zakrywające to, co najważniejsze. Świat opisywany przez Kōdę nie jest krzykliwy. To świat szeptów liści, przemilczeń korzeni, cieni rzucanych przez sosny o zmierzchu.

W prozie Kōdy drzewa nie są jedynie roślinami. To cisi nauczyciele – mędrcy, których nie słuchamy. Obserwując ich powolny taniec z wiatrem, autorka zdaje się pytać: dlaczego przestaliśmy widzieć? Czy współczesny człowiek, zagłuszony betonem i prędkością, potrafi jeszcze dostrzec, że wiosenny klon zakłada liście jak młoda dziewczyna kimono na pierwszy spacer po ślubie?

Jej eseje nie szukają morału. Raczej prowadzą nas do bramy i pozostawiają samego na ścieżce. Nie objaśniają –pozwalają odczuć. Czasem smutno, czasem czule. Niejednokrotnie miałam wrażenie, że jej zdania są jak krople rosy… ledwie dotykają skóry, a jednak zostawiają chłód, przebudzenie.

Kōda nie tylko patrzy – ona czuje. Drzewo staje się dla niej wspomnieniem ojca, rozstaniem, ciszą po śmierci, ale też miejscem, gdzie życie nadal trwa. Jej książka przypomina mi japońską ceremonię herbaty – nie przez temat, lecz przez podejście: pełne skupienia, powolne, zakorzenione w idei mono no aware – czułego smutku przemijania.

Nie sposób czytać tej książki szybko. Każdy esej to jak spacer kamienistą ścieżką ogrodu – lepiej iść powoli, uważnie, niż przejść i nie zobaczyć nic. Bo „Drzewa” to nie tylko literatura, to zaproszenie do kontemplacji. Do milczenia. Do odzyskania tego, co dawno zagubione – prostego zachwytu nad życiem, które trwa obok nas.

Aya Kōda pokazuje, że drzewa nie mówią… bo nie muszą. One są… i to wystarczy. Może właśnie tego powinniśmy się od nich nauczyć.

Dziękuję za zaufanie i egzemplarz do recenzji od wydawnictwa @znak_literanova @wydawnictwoznakpl (współpraca reklamowa) 🩷.

[Las Bookowy · Rating 3 out of 5]

Drzewa to niezwykłe twory, które mogą inspirować nas każdego dnia. Wiosną wypuszczają pąki, z których rozwijają się piękne liście – to symbol odradzającego się życia. Cały świat się zmienia, zielenieje i aż chce się ruszyć z miejsca. Latem chronią nas przed słońcem, dając ukojenie w upalne dni. Jesienią przybierają żółto-czerwone barwy, wprowadzając nas w nostalgiczny nastrój. Gdy zatrzymamy się przy nich na dłużej, dostrzeżemy metaforę przemijania.

Ta recenzja może być trochę emocjonalna. Piszę ją w dniu, w którym wydarzyło się wiele trudnych rzeczy, a ciężar przemijania jest dla mnie wyjątkowo dotkliwy. Dlaczego więc piszę właśnie teraz? Bo autorka – pod pretekstem opowieści o drzewach – przekazuje nam głębsze treści, które dotykają ludzkiego życia.

Książka to zbiór krótkich esejów poświęconych drzewom. Dzięki nim poznajemy autorkę – jej myśli, wspomnienia i emocje. Możemy zanurzyć się w jej przygodę z naturą. Barwne opisy sprawiają, że wystarczy na chwilę zamknąć oczy, by wyobrazić sobie wszystko, o czym pisze. Drzewa – choć z pozoru od nas tak różne – przechodzą przez podobne etapy życia. Rodzą się, rozwijają, chorują i umierają. Żyją dłużej, ale ich los wciąż przypomina nasz własny.

Aya Kōda od dziecka kochała przyrodę – miłość tę zaszczepił w niej ojciec, pokazując jej różnorodność świata roślin. Poświęciła temu pasję, czas i życie. Podróżowała, by pogłębiać swoją wiedzę, i dzieli się nią z czytelnikiem.

To nie jest książka na jedno popołudnie. Nie da się jej po prostu „przeczytać” – trzeba ją przeżyć. Sama forma wydania zasługuje na uwagę: piękna okładka, niezwykła faktura i oryginalna czcionka. Niestety, dla mnie osobiście ten zielony kolor tekstu był dość uciążliwy – wybijał mnie z rytmu i nie pozwalał się skupić.

To książka wyjątkowa – choć nie dla każdego. Jeśli jednak moja recenzja Was zaintrygowała, gorąco polecam tę lekturę. To podróż, którą warto odbyć.