ฟรีดริช ฮาเย็ก: ต้นธารความคิดเสรีภาพนิยมยุคใหม่

by Eamonn Butler, พิชิต ลิขิตกิจสมบูรณ์ (Translator)

“ความศรัทธาของเราที่มีต่อเสรีภาพ ... อยู่บนความเชื่อว่า เสรีภาพโดยรวมจะปลดปล่อยพลังเพื่อสิ่งที่ดีมากกว่าสิ่งที่เลว”

– ฟรีดริช ฮาเย็ก, The Constitution of Liberty

ฟรีดริช ฮาเย็ก คือนักเศรษฐศาสตร์คนสำคัญแห่งศตวรรษที่ 20 ผู้จุดประกายแนวคิดเสรีภาพนิยมอันเป็นรากฐานของลัทธิเสรีนิยมใหม่ นักคิดผู้เชื่อมั่นในพลังของปัจเจกชน สังคมเสรีภาพ ระบบเศรษฐกิจเสรี และยืนหยัดท่ามกลางกระแสการเติบใหญ่ของรัฐ พหูสูตผู้สร้างคุณูปการต่อ ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ การเมือง นิติศาสตร์ ตลอดจนจิตวิทยา

ฟรีดริช ฮาเย็ก: ต้นธารความคิดเสรีภาพนิยมยุคใหม่ โดย เอมอนน์ บัตเลอร์ ผู้อำนวยการสถาบันอาดัม สมิธ พาผู้อ่านย้อนรอยแนวคิดที่เปลี่ยนแปลงโลกของฮาเย็ก สำรวจรากฐานของเสรีภาพ วิเคราะห์ตลาดและวัฏจักรรุ่งเรือง-ตกต่ำทางเศรษฐกิจ ชี้ให้เห็นความผิดพลาดของลัทธิสังคมนิยมที่อาจพาประเทศลื่นไถลไปสู่ เผด็จการเบ็ดเสร็จ ตีแผ่ข้อจำกัดของสังคมศาสตร์และข้อเตือนใจสำหรับ เหล่าวิศวกรสังคม ตลอดจนนำเสนอมุมมองรอบด้านจากผู้ต่อต้านฮาเย็ก รวมทั้งวิวาทะทางนโยบายอันเลื่องลือระหว่างฮาเย็กกับเคนส์

หนังสือเล่มนี้เป็นคู่มือฉบับย่อที่ครบครันสำหรับการศึกษาความคิด และอิทธิพลของฮาเย็ก นักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบลปี 1974 เหมาะสำหรับผู้ที่เชื่อมั่นในพลังแห่งเสรีภาพและผู้สนใจ แนวคิดอมตะที่ยังคงความสำคัญยิ่งต่อทิศทางการเมือง และการดำเนินนโยบายเศรษฐกิจในโลกใหม่ แห่งศตวรรษที่ 21

Genres: Economics, Philosophy, Nonfiction

224 pages, Paperback

First published September 10, 2012

Reviews

[Osh · Rating 4 out of 5]

ผมว่าอ่านง่ายดี ถ้าคุณเป็นคนที่เชื่อในเรื่องตลาดเสรีแล้วล่ะก็ คุณจะชื่นชมในความคิดของฮาเย็ก นักเศรษฐศาสตร์ที่ผมชื่นชอบในยุคศตวรรษที่ 20 ก็มีหลายคนคือ ฟรีดแมน, สติกเลอร์, Kuznets, Aaron Director, และอีกหลาย ๆ ท่าน และฮาเย็กก็เป็นหนึ่งในนั้น

ผมเริ่มต้นจากความสนใจในแนวคิดทางเศรษฐศาสตร์แบบมาร์กซ์ แต่ความล้มเหลวในประวัติศาสตร์ของประเทศสังคมนิยมก็ทำให้ผมเริ่มจะเปลี่ยนความคิด หลายครั้งผมก็ตั้งคำถามว่า ยุคพระศรีอาริย์หรือยุคที่แนวคิดอุดมคติแบบมาร์กซ์นั้นอะไรจะเกิดขึ้นก่อนกัน แต่เราก็ต้องอยู่กับความเป็นจริงครับ และความเป็นจริงทางประวัติศาสตร์ก็คือ สหภาพโซเวียต ที่เป็นเสาหลักแห่งลัทธิคอมมิวนิสต์นั้นล่มสลายลงจากระบบเศรษฐกิจที่การจัดสรรทรัพยากรทำได้อย่างมีประสิทธิภาพที่ต่ำ

และก็เป็นไปตามที่ฮาเย็กและนักเศรษฐศาสตร์ที่สมาทานแนวคิดตลาดเสรีได้ทำนายไว้ ว่าถึงที่สุดแล้วระบบทุนนิยมและตลาดเสรีนี่แหละที่จะอยู่รอดและชนะแนวคิดแบบ Central Planning ของประเทศคอมมิวนิสต์ได้

ผมเริ่มต้นเมื่อหลายปีก่อนในการรู้จักฮาเย็กและคิดว่าเขาคือนักปรัชญามากกว่านักเศรษฐศาสตร์ ทั้งที่ความเป็นจริงแล้ว พอผมได้มาศึกษาเศรษฐศาสตร์ ผมคิดว่าเค้าเป็นทั้งสองอย่างพอ ๆ กันนั่นแหละครับ

การได้มาอ่านงานเขียนของฮาเย็คและมิลตัน ฟรีดแมน ทำให้ผมเปลี่ยนความคิดและความเชื่อทางด้านเศรษฐศาสตร์ไป ผมเชื่อในตลาดเสรีครับ และเล่มนี้ถ้าใช้ใจอ่าน ผมเชื่อว่าจะเปิดมุมมองความคิดของนักอ่านทุกท่านไม่น้อยเลยครับ

[Makmild · Rating 4 out of 5]

สำหรับคนที่สนใจแนวคิดของฮาเย็ก และไม่เคยอ่านงานของฮาเย็กมาก่อนเลย แนะนำเล่มนี้มากมากมากมากมากค่ะ เพราะนำเสนอความคิดของฮาเย็กได้ครอบคลุม และมีการโต้แย้งว่าในช่วงยุคสมัยนั้นๆ นักเศรษฐศาสตร์คนอื่นๆ เขาแย้งกับความเห็นของฮาเย็กว่าอย่างไรบ้าง ทำให้เราไม่ได้เห็นแค่มุมมองของฮาเย็กเพียงคนเดียว แต่ยังได้รู้ข้อพิพากษ์นักเศรษฐศาสตร์ท่านอื่นอย่างคร่าวๆ อีกด้วย

อีกทั้งท้ายเล่มยังมีแนะนำหนังสือของฮาเย็กที่น่าอ่านเพิ่มอีก ดีมากๆ เลยค่ะ เป็นส่วนที่ทำให้ประทับใจเพิ่มขึ้นอีก

มายคิดว่าในเล่มมีหลายประเด็นที่น่าสนใจ ไม่เพียงแต่เรื่องเศรษฐศาสตร์ แต่ยังเป็นกฎหมาย สิทธิ เสรีภาพในมุมมองของฮาเย็กอีกด้วย

งานของฮาเย็กเขียนมากว่า 50 ปีแล้ว (ใช่ปะนะ) แต่ปัจจุบันยังมีคนเถียงงานแก พูดถึง อ้างอิง และแน่นอนที่สุด ยังเอามาปรับใช้ได้อยู่ในปัจจุบัน

ประทับใจ

แต่อ่านยากอะ (ไม่เท่าจริยเศรษฐศาสตร์หรอก)

[Mikko Arevuo · Rating 4 out of 5]

A good, no-nonsense introduction to Hayek. His economic and social theories are presented in a concise and precise way. A must read for anyone interested in the life and work of one of the greatest 20th century economists.

[Chiara · Rating 4 out of 5]

Clear, understandable outline of Hayek's thought, with brief summaries of objections to his various points, and his likely response. Excellent introduction, I feel like I'm ready to dive into reading Hayek's work directly now.

[Anderson Paz · Rating 5 out of 5]

This book is one of the best introductions to Hayek's thought. The author shows the main concepts and critics of the Hayek's work.

[Tum Kanapon · Rating 4 out of 5]

เราควรปล่อยให้กลไกตลาดทำงานอย่างเสรี
เพราะรัฐ ไม่สามารถจะวางแผนอะไรได้อย่างแท้จริง
รัฐควรจะทำเฉพาะในสิ่งที่ ไม่มี Incentive สำหรับภาคเอกชน

ผมคิดว่าปัญหาปัจจุบันที่เรา รู้สึกไม่ดีกับระบบทุนนิยมเสรี ผมคิดว่าเพราะมันไม่ได้เสรีจริงๆ
มันเป็นการที่ภาครัฐมีอำนาจ แล้วเลือก อุปถัมภ์ ในระบบพวกพ้อง

คงยากที่จะให้รัฐมีความคุณธรรม
ทางที่ดีกว่าคือมีรัฐที่เล็กๆที่สุด น่าจะเป็นการดี

ตัวอย่างที่น่าจะยกค้านกับแนวทางของ Hayek น่าจะคือประเทศในแสกนดิเนเวีย ที่เป็นรัฐสวัสดิการ แล้วก็ดูประเทศเจริญดี

[Thanyanuch Tantikul · Rating 4 out of 5]

อธิบายให้เข้าใจง่ายได้มาก ต้องให้เครดิตทั้งผู้เขียนและผู้แปล ทำให้เข้าใจความคิดของฮาเย็คได้ค่อนข้างดี แม้อาจจะมองได้ว่าความคิดแกนหลักของเขาอาจสรุปย่อได้ไม่ยากก็ตาม หนังสือให้ข้อวิพากษ์ความคิดของฮาเย็คแต่อาจให้พื้นที่ตรงนี้น้อยไปหน่อย เพราะจะว่าไปความคิดของฮาเย็คก็เป็นที่วิจารณ์มากเช่นกัน แต่ก็เข้าใจว่านี่เป็นเพียง short introduction จึงต้องให้พื้นที่กับความคิดและข้อเสนอของฮาเย็คเป็นหลัก ซึ่งในส่วนของการอธิบายข้อโต้แย้งที่ฮาเย็คตอบกลับเสียงวิพากษ์วิจารณ์หนังสือทำได้ค่อนข้างดี

[Felix · Rating 5 out of 5]

OH!

[Tim · Rating 5 out of 5]

This book does a nice job of giving a synopsis of Hayek’s thought in a very concise, accessible little package. Which is of considerable value as this great mind was so broad and so productive for so long. Many have read The Road to Serfdom, certainly an excellent and important book, written by a Viennese Jew with Hitler on one side and Stalin on the other. He had a very pressing message to convey against state economic control, which is state ownership of the people. When I read it long ago he finally made me understand why private property is grouped as a primary natural right with life and liberty. If any one of the three goes, the others go.

But Serfdom’s matter was too pressing and its intended audience too limitless for Hayek in it to get into the business cycle or the incredible unplanned, unmanaged mass of real-time information contained in prices, or to get into free markets in general and various specifics responsible for centrally planned economies’ inability to come close in performance. Probably Hayek’s second most read book is The Constitution of Liberty, also excellent, and Maggie Thatcher’s secular Bible.

Considered by many his most important work, Constitution of Liberty tries in some detail, appropriately and counter to late modern trends toward the opposite, to define freedom in particular, also some other commonly used and associated terms. And, importantly, Hayek sees it as necessary for the definition to be demonstrated and clarified by description of specifics of freedom in operation in a free society, in its popular sovereignty, in its laws and their application, in its economy, and in its rule of law. Hayek dwells appropriately on the relationship of law and freedom. And of particular interest, also perhaps the most difficult for him and the most controversial, at least among libertarians, he goes into how the modern welfare state and freedom can substantially accommodate one another.

Beyond these two books there’s much more to Hayek’s writing, work and life, and there’s much writing of great value but it’s far less read or known than Serfdom or Constitution. Butler combines it all in a logical structure of ten chapters in one hundred forty 5.5” x 8.5” pages. Law, Legislation and Liberty and some others have long been on my reading list. Thanks to Butler I have a bit better handle on them now, I understand better how they fit into Hayek’s entire body of work, and I’m probably now more likely to get around to reading them.