Vragen deed je niet

by Lida Winiewicz, Elly Schippers (Translator)

Jarenlang had Winiewicz een buitenhuis op het platteland. De arme boerin ernaast, die de sleutel van haar huis had, bekende eens dat ze als er niemand was daar ging zitten, genietend van de rust en denkend aan haar verleden.

Dat verleden tekende Winiewicz op in dit authentieke relaas van de 77-jarige vrouw, geboren voor de Eerste Wereldoorlog, die haar leven lang keihard heeft moeten werken. Maar verbitterd is ze geenszins; ze is juist vol trots op het leven dat ze zelf heeft opgebouwd. En terwijl ze herinneringen ophaalt aan de grote liefde die ze heeft gekend, vertelt ze en passant over het veranderde boerenleven in de afgelopen eeuw.

Genres: Fiction

160 pages, Paperback

First published January 1, 1995

Reviews

[Elisa Goudriaan · Rating 5 out of 5]

Al in 1995 geschreven , maar pas in 2020 uit het Duits vertaald, het jaar waarin de Oostenrijkse Lida Winiewicz toevallig ook op 92-jarige leeftijd overleed, zo las ik dankzij Krielaars in de NRC.

Winiewicz tekent in dit boek niet haar eigen verhaal op, zoals in het mooie 'De verloren toon', maar vertelt het levensverhaal van een boerin die haar buurvrouw was bij haar buitenhuis op het platteland. Dit doet zij op een hele mooie wijze, zonder tussenkomst van een vertelstem. Het boek lijkt dus bij monde van de boerin geschreven te zijn. Prachtig zie je hoe het leven vroeger was als koeienmeid of varkensmeid, of als 'eerste meid', weer een iets hogere graad, waarnaar de boerin na de eerste betrekkingen promoveerde. Hierna werd zij door een goed huwelijk zelfs boerin. Ook mooi om te zien zijn de verschuivende levensvoorwaarden. Dingen waar zij als kind genoegen mee nam, zouden haar kleinkinderen nu nooit meer accepteren, zegt zij. Over het 'vruchtgebruik' van een huis had ik ook niet eerder gehoord. Veel geleerd dus.

[Welmoed · Rating 4 out of 5]

Echt andere tijden

[Gust P · Rating 3 out of 5]

3,5*

[Gert De Bie · Rating 4 out of 5]

Schoon.

Helder, puur en zonder omwegen schets Lida Winiewicz het leven van een oude boerenvrouw.
De locatie en context doen wat denken aan Het Dikke Schrift van Agota Kristof (al weet je hier wel dat je in Oostenrijk bent, in de buurt van Mauthausen), de stijl en het verteltempo doen aan Een heel leven van Robert Seethaler denken.

Het leven van de vrouw is hard en genadeloos. Armoede, kansloosheid, werk, meer werk en oorlog zijn een onontkoombare realiteit die haar leven bepalen.

(op 10-jarige leeftijd): "Ik kwam bij een boerin, die heel goed voor me was. Geld kreeg ik niet, (...) Het belangrijkste was ook niet dat ik iets verdiende - ik was te jong en te zwak -, het belangrijkste was dat mijn ouders een eter minder hadden."

De kracht van het boek ligt in de anekdotische rust waarmee Winiewicz het relaas van de vrouw weergeeft en in de grootse wijze waarop die haar eigen lot aanvaard. Ondanks tegenslag, bitter harde omstandigheden en de manier waarop ze op haar oude dag overbodig wordt, schikt ze zich in haar lot en is er meer trots op haar parcours dan verbittering over hoe het gelopen is.
Of wat dacht je van deze bedenking, nadat zij en haar man bij de notaris hun hoeve contractueel hebben overgelaten aan de oudste zoon en zijn vrouw, zelf naar de zolder zijn verhuisd en het huis dat ze jarenlang bestierd hebben, helemaal uit handen gaven:

"En het is allemaal in orde. Wat ik nodig heb krijg ik, wat ik mis, daar helpt ook geen contract aan."

Groots in wezen, groots in letteren. Klein pareltje.

[Kathrin Passig · Rating 4 out of 5]

Interessante Lebensgeschichte, kompetent aufgeschrieben, das fällt ja bei Autobiografischem nicht oft zusammen. Hier dadurch gelöst, dass die Autorin Winiewicz die Geschichte einer Nachbarin aufschreibt. Störend finde ich nur, dass man nichts über die Aufschreibesituation und -technik erfährt (Tonband? Aus der Erinnerung aufgeschrieben?) und die Quelle der Geschichte namenlos bleibt. Man kann sich doch dann nicht einfach selbst als Autorin aufs Buch schreiben? Wenigstens einen Hinweis "Nachbarin möchte anonym bleiben" hätte ich mir gewünscht.

Update: Die Antworten stehen in "Achterbahn: Vom Schreiben leben", es waren tatsächlich Tonbandaufnahmen und die Nachbarin wollte anonym bleiben.

[Rita · Rating 5 out of 5]

Prachtige, berustende onthulling van een zwaar leven. Respectvol genoteerd.

[Lili Bammens · Rating 3 out of 5]

Ik werd verleid tot het lezen van dit boek door de titel die voor mij zo herkenbaar is: "Vragen deed je niet". Maar dat was dan ook het enige herkenbare.
De situatie waarin de hoofdpersoon in dit boek van Lida Winiewicz opgroeide en de manier waarop zij er de moed inhield was schrijnend. Hoe erg ze ook werd behandeld en hoe hard ze ook moest werken, als ze geen honger moest lijden was het voor haar te verdragen.
Ik heb dit boek graag gelezen omwille van de inhoud: het verslag van het harde leven van een moedige vrouw. Dat de stijl minder was stoorde me daarom niet.
Wat leven wij in luxe! En hiermee wil ik niet zeggen dat er hier en nu geen armoede is en dat dit niet schrijnend zou zijn.

[Helga Goehring · Rating 5 out of 5]

In einer einfachen Sprache geschrieben führt es das schwere Leben einer einfachen Frau vor Augen. Ein Leben, dass wir uns heute kaum noch vorstellen können und klarer als Statistiken vor Augen führt, wie gut es uns, jedenfalls in der westlichen Welt inzwischen geht. Gerade die relative Emotionslosigkeit wie hier von katastrophalen Ereignissen berichtet wird, evoziert Emotionen und eine gewisse Fassungslosigkeit ob der Schwere eines Lebens, das uns völlig fremd geworden ist, aber vor wenigen Jahrzehnten noch ein normales Leben war. Unbedingt empfehlenswertes Buch.

[Maaike · Rating 4 out of 5]

Mooi boek waarin het levensverhaal van een Oostenrijkse boerin verteld wordt in haar eigen woorden/stem. Indrukwekkend om je te realiseren wat zij heeft meegemaakt en hoe mensen iemand als zij nu zien, inclusief haar eigen kinderen en kleinkinderen. Ook hoe schijnbaar kleine gebeurtenissen in het verleden een leven lang doorwerken. Ook grappig om te merken dat mijn Oostenrijkse Duits blijkbaar best ok is, want die woordenlijst had ik dan weer niet nodig (wel regelmatig boerenbegrippen op moeten zoeken).

[Claire Claeys · Rating 3 out of 5]

3,75 *
Haha mag da?
Alles zot kort en bondig geschreven maar in 1 zin stond er zoveel.
Voorbeeldje waarbij ik moest gniffelen: en toen gebeurde er iets wat ik nooit zal begrijpen, mijn moeder stuurde me nóg een jaar naar de huichelaarster. Ik dacht dat ik doodging ^
Ik heb het overleefd.

^ (En dan direct zin er onder)

[Hans van der Veeke · Rating 4 out of 5]

Het levensverhaal van een vrouw geboren voor de eerste Wereldoorlog. Interessant om te lezen hoe het leven toen was. Veel armoede en een heel zwaar leven. Ik herken er ook de verhalen van mijn grootmoeder in.

[Fieke · Rating 2 out of 5]

vond het niet echt exiting genoeg om het helemaal af te lezen dus heb sommige delen geskipt…🤗 ook al was het af en toe wel interessant om te zien hoe het boeren/platteland leven vroeger was en wat ze heeft doorstaan maar het sprak me verder niet echt aan

[Isabelle Vandenborre · Rating 4 out of 5]

Heel eenvoudig geschreven boek over wat het leven is, daardoor raakt het.

[Maurice · Rating 5 out of 5]

Dit boek leest als een trein. Een levensverhaal van een plattelandsvrouw, jaren 30, Oostenrijk, armoede, oorlog, bedrog en geluk. In korte simpele zinnen beschreven, een soort streekroman.

[Marc · Rating 3 out of 5]

Leuk tussendoortje. Vlot leesbaar maar niet het geweldig boek dat bibliotheek vrienden hadden aangeraden. Mooi verhaal geen pieken, geen dalen.

[Stiba1o1 · Rating 5 out of 5]

laat me mee-meanderen op de berusting van een geleefd mensenleven

[de vangsten · Rating 4 out of 5]

Een woord als sprankelend is hiervoor uitgevonden.