Het hijgend hert

by Gerard Reve

De hoofdpersoon van de laatste roman die Reve schreef, is de schichtige landmeter en vrijetijdsschilder Raphaël Wessel, een man die afgelegen woont, omdat hij zondige verlangens heeft: Geilheid, alias de drift van het bloed, dat was iets dat altijd, dag en nacht, in Wessel gewoond had en hem waarschijnlijk nooit zoude verlaten. Vervallen huizen, treinen, verre schepen, spoorbomen, vrome huisdieren, kruisbeelden, ontstoken straatlantarens, wolken, de Maan, aandachtige muziek, matrozen, luchthelden en luchtballonnen, het horen van het volkslied, en de begrafenis van een geliefde vorst of vorstin: dit alles deed zijn manlijk deel zich verheffen. Waarom? Omdat het geordende droefheid was?

Genres: Dutch Literature, Fiction, LGBT

182 pages, Paperback

First published January 1, 1998

About the author

Gerard Reve was een Nederlands schrijver en dichter. Samen met Harry Mulisch en W.F. Hermans wordt hij gerekend tot De Grote Drie: de drie belangrijkste Nederlandse schrijvers van na de Tweede Wereldoorlog. Tot zijn bekendste werken behoren De avonden (roman uit 1947) en Werther Nieland (novelle uit 1949). Tot 1973 schreef Reve onder zijn oorspronkelijke naam Gerard Kornelis van het Reve, maar vereenvoudigde deze later tot Gerard Reve. Hij debuteerde in 1946 in het tijdschrift Criterium met de novelle De ondergang van de familie Boslowits, een jaar later verscheen de klassieker De avonden. Reve zou uiteindelijk een enorm oeuvre voortbrengen, waaronder een groot aantal ‘brievenboeken’. In 1969 ontving Reve de P.C. Hooftprijs en in 2001 werd zijn werk bekroond met de Prijs der Nederlandse Letteren. Zijn werk wordt tot op heden nog altijd veel gelezen en besproken.

Reviews

[Nathan · Rating 3 out of 5]

Reve beschrijft op een koele wijze de innerlijke paradox van Wessel, die schippert tussen ziekelijke passie voor de ene en meedogenloze afkeer voor de andere. Zo cynisch en hard dat je er vaak om moet lachen. Waar zou Herman Brusselmans, al meerdere jaren voordien, zijn mosterd toch gehaald hebben?

[Tjibbe Wubbels · Rating 3 out of 5]

En nooit zal ik weten of hij de Geschramde Jongen zijn jongensheuveltjes zal geselen (met of zonder padvindersbroekje)...

[Lennert · Rating 4 out of 5]

Wessel was zeer ontevreden over zichzelve: hij kon met niemand ergens over praten, hoezeer hij ook zijn best deed. De moderne mens was symboolblind en kon niets overdrachtelijks begrijpen. Het vuur was ooit één van de Vier Elementen geweest. Neen, Rikje was niet dom, niet slaafs, niet achterbaks en niet laf, maar hij had zijn jonge leven grotendeels in een inferieur milieu doorgebracht.

[André · Rating 4 out of 5]

Een nieuw boek van Gerard Reve weet nog altijd heel wat beroering in de media te wekken. Nu is het wel zo dat Gerard Reve die zelf zo mediageil als wat is, gedurende zijn lange schrijverscarrière niets maar dan ook niets onbenut gelaten heeft om zijn public relations te verzorgen. Het was zelfs zo dat recensenten nieuwsgieriger waren naar het schandaal dat zou verwekt worden bij het verschijnen van een nieuw boek dan naar het boek zelf. Nu was het mooi meegenomen dat het bij het verslaan van een schandaal rond zijn homoseksuele relaties, zijn bekering tot het katholieke geloof of zijn controversiële uitspraken ook het nieuwe boek uitvoerig of terloops besproken werd en dat deed de verkoopcijfers wel eens stijgen. Nu heeft Gerard Reve naast De Avonden nog heel wat goede boeken geschreven maar de voornaamste redenen dat hij nooit echt uit de actualiteit is verdwenen, zijn toch wel dat hij de auteur van De Avonden is en dat hij een keiharde zakenman is met geraffineerde verkoopstechnieken. Ook rond zijn nieuwste roman Het hijgend hert is het nodige theater geweest. Nogal wat critici vonden dat Gerard Reve veel van zijn pluimen verloren heeft. Zij vonden 'de stunts' niet geslaagd en het boek al evenmin. Nu heb ik persoonlijk 'de stunts' gemist maar het boek vond ik toch helemaal in de Reviaanse traditie passen. Eigenlijk is het een mooi eenvoudig liefdesverhaal waarin heel wat zijtakken zitten die zowel bij het hoofdpersonage als bij de lezer hoge verwachtingen oproepen en die tenslotte op een dood spoor uitlopen. Maar in dit boek heeft dit 'op het verkeerde pad leiden' wel degelijk een belangrijke functie. Het is immers tekenend voor de onrust van het hoofdpersonage Ralfje Wessel, die in alles verdachte feiten ziet. Het verhaal situeert zich volgens het nawoord in een tijd dat telefoneren nog een luxe was, de vloek van de verrekijk nog niet op de mensheid was nedergedaald en de herenliefde nog als een gruwelijk bedrijf werd beschouwd waar je de gevangenis voor kon in draaien. Ralfje Wessel is landmeter van beroep en werkt voor de gemeente. Als hobby en bijverdienste schildert hij ook nog en dat is de reden waarom hij niet zijn officiële naam Raphaël gebruikt. Raphaël was volgens Wessel immers één van de grootste schilders van Italië en hij vond het dan ook nogal oneerbiedig om als zondagsschilder de naam van een dergelijk groot kunstenaar te dragen. Ralfje is niet helemaal ontevreden met het leven. Het schilderen geeft hem rust en tevens de gelegenheid om mooie mannen en jongens ongestoord te schilderen. Want Ralfje is aanhanger van de herenliefde, wat hij op zich wel verderfelijk vindt, en hij heeft nog maar weinig geneugten van de echte herenliefde mogen smaken. Vermits hij nog steeds in het huurhuis van zijn overleden ouders woont,is hij wanhopig op zoek naar een eigen plek waat hij ongestoord jongens zou kunnen ontvangen en 'tuchtigen' en liefst met een of meerderen van hen zou kunnen samenleven. Via Rikje een jonge collega van het kadaster komt hij te weten dat de kazemat en het terrein daaraan verbonden, verkocht worden. En dan breken er moeilijke maar ook mooie tijden aan voor superpiekeraar Ralf. Zal hij kopen of niet kopen? Hij verkent het terrein meermaals en ontmoet er mysterieuze figuren. Na de aankoop waarmee de hem welgezinde en ruimdenkende mijnheer Hoorn hem helpt komt uit onverwachte hoek het grote geluk opduiken. Met Het hijgend hert drukt Gerard Reve mijns inziens zijn groot heimwee naar vroeger tijden uit. Zijn hang naar mysterie en geheimzinnigheid die in vroeger werk breed kon uitgesmeerd worden omdat in die tijden rond vele zaken inderdaad heel zware taboes bestonden, blijkt hem nu blijkbaar een beetje ontnomen. Emancipatie van bijvoorbeeld homoseksualiteit had hij voor zijn schrijven echt niet nodig. Integendeel de hedendaagse openheid (?) heeft voor hem de charme van het stiekeme weggenomen. Toch blijf ik Het hijgend hert een mooi boek vinden omdat al de symboliek uit heel zijn oeuvre hier met weemoed verzameld is. Uit elk van zijn werken vind de reviaan wel iets terug, zodat het haast een staalkaart van zijn meesterwerken wordt. De titel is ontleent aan Psalm 42 ' 't Hijgend hert, der jacht ontkomen' en spreekt wat mij betreft boekdelen. Het beste en het laagste van zichzelf biedt GerardReve ons zeer doordacht maar ook met de hem bekende melancholie op een gouden schaaltje aan.

[Jules · Rating 4 out of 5]

Mysterieus verhaal waarin een zonderling figuur gevolgd wordt in zijn leven, tegen een nogal duistere achtergrond. Meeslepend!

[Charlotte · Rating 3 out of 5]

3,25

De beste vortzak, maar niet zijn beste werk.

“Geilheid, alias de drift van het bloed, dat was iets dat altijd, dag en nacht, in Wessel gewoond had en hem waarschijnlijk nooit zoude verlaten. Vervallen huizen, treinen, verre schepen, spoorbomen, vrome huisdieren, kruisbeelden, ontstoken straatlantarens, wolken, de Maan, aandachtige muziek, matrozen, luchthelden en luchtballonnen, het horen van het volkslied, en de begrafenis van een geliefde vorst of vorstin: dit alles deed zijn mannelijk deel zich verheffen. Waarom? Omdat het geordende droefheid was. Vrijzinnig ballet en gevoelsmatige danskunst daarentegen verfoeide hij, evenals het naakt op het toneel en betogingen op straat voor een betere en rechtvaardiger maatschappij, dingen dus die onzedelijk waren en waarop de politie behoorde in te rammen dat het een aard had.”

[Renée R · Rating 5 out of 5]

Het eerste boek dat ik las van Reve. Zijn schrijfstijl bevalt me enorm. Ik heb wel meteen gemerkt dat je zijn boeken niet perse moet lezen om de verhalen, maar de manier waarop Reve het verteld. Vreemd en banaal, maar toch netjes en in een wat ouderwetse schrijfstijl.

De hoofdpersoon is een vreemd figuur, die opgewonden raakt van jonge jongens, en de gedachten te neuken op verlaten plekken. Naaktloperij en naakt op bijvoorbeeld toneel vind hij daarentegen weer onchristelijk, en zou volgens hem bestraft moeten worden.

[Yori · Rating 4 out of 5]

Leest op zich lekker weg, maar is niet geheel geschikt om op openbare locaties te lezen

[Vin · Rating 2 out of 5]

Ik blijf toch met het gevoel zitten dat dit laatste boek --onbedoeld het slotstuk van zijn oeuvre-- nergens echt landt. We halen nog eens Reve's sadisme en pederastie uit de kast om dat te vermengen met zijn uithalingen naar die linkse slebba's... maar een thriller is niks voor 'm.
Het beweegt zich richting iets, of doet in ieder geval alsof, maar precies op het moment dat het ergens op zou kunnen uitkomen, is het alweer voorbij. Alsof zelfs het boek er geen zin meer in had.

Ach, die debiele en seniele man kon natuurlijk ook niet weten dat het zo'n tam, bijna achteloos einde had kunnen zijn:

“Met enig schuldgevoel herinnerde hij zich dat in zijn jeugd treinrampen, moorden, neerstortende vliegtuigen, of doorbraken van dijken zijn hart sneller deden kloppen en zijn piemel zich deden verheffen.”

[Wouter · Rating 2 out of 5]

De laatste roman van Gerard Reve stelt weinig voor. Het bekende 'gereedschap' van Reve wordt weer van zolder gehaald. De sadistische, nerveuze seksuele fantasieën zijn ook in Het Hijgend Hert aanwezig, alsook grove opmerkingen over armen en linkse mensen, en natuurlijk de clichés ('zo is het, maar het had ook anders kunnen zijn'). Het plot werkt naar iets toe dat nooit wordt voltooid; juist op het moment dat het nog wat kan worden is het boek alweer voorbij. De 'nette viespuikerij' van Reve blijft grappig (zie vooral de passage op p.81), maar dat kan een boek niet in zijn eentje redden. Een teleurstellend slot van Reve's schrijverschap.

[Redmar Leeuwendal · Rating 4 out of 5]

Om de een of andere reden is dit het eerste boek dat ik van Reve heb gelezen, en ik ben fan. De levens van de beschreven personages kenmerken zich door een zekere simpelheid die je tegenwoordig nauwelijks nog tegenkomt. De hegemonie van de conservatief-christelijke cultuur is in dit boek sterk aanwezig en drijft de innerlijke verlangens van Wessel tot het uiterste. Er zijn veel passages waarin ik onder de indruk was van de manier waarop Reve de homoseksuele verlangens van Wessel in proza weet te vatten. Al met al een vlot leesbaar boek, in alle opzichten getekend door culturele repressie, maar ook door fysieke en andere vormen daarvan.

[Laurens Monster · Rating 3 out of 5]

forty-four days. all eleven of reve's novels. no grand conclusion. he writes beautifully and he is a borderline fascist. glad to be done with this. will not be reading anything he wrote for the coming ten years.

[Danny · Rating 2 out of 5]

deed me aan Heeresma denken...zonder diens ironie

[Sjoerd Boog · Rating 3 out of 5]

Boek over een geile homo. Weer eens wat anders. 1e keer Reve. Leuke schrijfstijl.

[Suze Geuke · Rating 2 out of 5]

dit was toch iets te zenuwpezerig voor me

[Ernest Teuningway · Rating 1 out of 5]

no man

[Amateurfilosoof · Rating 4 out of 5]

"Als het droog blijft komt er geen regen"

"De tijd zoude het leren"

"Voor niks ging de zon op, nog niet eens onder"

[Menno Beek · Rating 2 out of 5]

Als liefhebber van Gerard Reve werk had ik deze zijn volgens mij laatste roman nog op de verlanglijst staan, en gelukkigerwijze trof ik haar bij de kringloop.

Jammer genoeg was de veer wel uit de schrijverij, bij Reve, toen hij aan dit boek toe was. Bekende elementen, bekende niet ongeestige zinswendingen, op een nieuwe manier geroerd en opgewarmd, opgediend met iets dat het begin van een plot is, maar dat niet verder komt dan dat begin, net als er enige spanning inkomt rondt Reve plots af en laat ons zitten met te weinig. Het nawoord vond ik nog het meest authentiek, en is de enige reden voor de nipte tweede ster.

[Sara · Rating 4 out of 5]

The Panting Deer, had a really good sort of stream of consciousness thing mixed up with 3rd person description. It sounds weird that way but it was nice because it helped to paint the picture of the protagonist really well, he was a nervous gay man with violent fantasies. For instance it would be described that he was thinking about going to see a house he was interested in, but he didn't want anyone to think that was weird. Would the woman who lives there be annoyed to see him again? he still had the raincoat, he could use that as an excuse. I am just coming up with an example here, it;'s not a literal translation - I'm trying to showcase the style, the way the description is mixed up with stream of consciousness. It gradually runs from the one into the other, but in a way that kind of blurs what is a description and what's just an unreasonable opinion the protagonist holds.

[Kasper · Rating 2 out of 5]

Hoewel de naam Reve de nodige verwachtingen wekte, werden deze verwachtingen vooral gerealiseerd met veel homo-erotische fictie en de nodige hunkeringen van de hoofdpersoon, ofschoon deze hunkeringen literair zeer fraai waren verpakt.