19 Mayıs: Bir Devlet Operasyonu

by Murat Bardakçı

Biri kadın üçü çocuk 79 yolcu, altı adet at ve bir de otomobil ile 1919’un 16 Mayıs’ında öğleden sonra saat 16.30’da Galata Rıhtımı’ndan kalkan vapurun üç gün devam eden ve 19 Mayıs 1919 sabahı Samsun’da son bulan yolculuğu, katıldığı dünya savaşından yıkılmış, parçalanmış ve işgale uğramış halde çıkan bir imparatorluğun küllerinden yepyeni bir devletin doğması yolunda atılmış ilk adımdır.

Murat Bardakçı bu kitabında Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a gidişinin gözden kaçmış bazı ayrıntılarını bir kısmı şimdiye kadar yayınlanmamış belgelerin ışığı altında ortaya koyarken, Cumhuriyet’e uzanan millî kurtuluş hareketinin ilk adımını teşkil eden bu yolculuğun Harbiye Nezâreti’nden Dahiliye ve Bahriye Nezâretleri’ne, zamanın Genelkurmayı’ndan Sadaret’e ve Saray’a kadar devletin en üst düzeyinin dünya savaşı bozgunu sonrasında birşeyler yapabilmek için beraberce hazırladıkları bir devlet operasyonu olduğunu anlatıyor.

Genres: History

398 pages, Paperback

Published September 1, 2019

About the author

Murat Gökhan Bardakçı, a Turkish journalist and columnist in Gazete HaberTürk, has two TV shows on HaberTürk TV called Tarihin Arka Odası (Presenting with Pelin Batu and Erhan Afyoncu and special guests on the topic of the day) and Teke Teke Özel (with Fatih Altaylı). His books primarily consist on the history of Ottoman Empire and Turkish music. His bachelor graduate degree is on economics in Istanbul University.

Reviews

[Furkan Kebinç · Rating 4 out of 5]

Kitabın neredeyse %70'lik kısmı belgelerin açıklanması ve orijinal belgelerin görsellerinden oluşuyor. Bugüne kadar pek de dillendirilmeyen bir perspektif oluşturuyor ve bazı doğru bilinen yanlışları çürütüyor.

[Hakan Balcı]

Samsun yolculuğu ile alakalı belgeler, bu yolculuğun iddia edildiği gibi Sultan Vahideddin'in Mustafa Kemal Paşa'ya "Git ve işgale son ver" şeklindeki talimatının yahut Paşa'nın kendi başına ve gizlice verdiği bir kararın değil, ayrıntıları devlet tarafından titizlikle yapılmış ciddi bir hazırlığın neticesi olduğunu göstermektedir. Dolayısı ile "Mustafa Kemal Paşa'yı Samsun'a memleketi kurtarması için Sultan Vahideddin gönderdi." demek ne kadar gerçeklerden uzak ise, "Paşa, Samsun'a dümeni bozuk ve pusulası bile olmayan bir tekne ile, dalgalarla boğuşarak gizlice gitti" iddiası da aynı şekilde hatalıdır!